Pramāṇa · Search · About · API

Rasaratnakara 2.6

Rasaratnākara 2.6

Language
Sanskrit

2.6.1

RRĀ, 2, 6
yeṣāṃ rāmā ramaṇakuśalā rāgasaktāḥ pragalbhāḥ kāmāsaktā hariṇanayanāścandrabimbānanāśca /
teṣāṃ vakṣye madanasukhadāṃ vīryavṛddhiṃ prabhūtāṃ mattāḥ siddhāḥ śatamapi dṛḍhāstādṛśāstoṣayanti //

2.6.2

vajrahemārkasūtābhralohabhasma kramottaram /
sarvaṃ kanyādravairmardyaṃ śālmalyāśca dravaistryaham //

2.6.3

tadruddhvā kācakūpyantarvālukāyāṃ tryahaṃ pacet /
tatkalkaṃ musalīkvāthair vajrārkakṣīrasaṃyutaiḥ //

2.6.4

dinaikaṃ mardayetkhalve ruddhvāntarbhūdhare puṭet /
yāmāduddhṛtya saṃcūrṇyaṃ sitākṛṣṇātrijātakaiḥ //

2.6.5

samaiḥ samaṃ vimiśryātha māṣaikaṃ bhakṣayetsadā /
māgadhī musalī yaṣṭī vānarībījakaṃ samam //

2.6.6

cūrṇaṃ sitājyagokṣīraiḥ palārdhaṃ pāyayedanu /
kāminīnāṃ sahasraikaṃ ramamāṇo na muhyati /
sevanāddṛḍhakāyaḥ syādraso'yaṃ makaradhvajaḥ //

2.6.7

śuddhasūtaṃ samaṃ gandhaṃ raktotpaladaladravaiḥ /
yāmaṃ mardyaṃ punargandhaṃ sārdhaṃ tatra vinikṣipet //

2.6.8

pūrvadrāvairdinaṃ mardyaṃ rasārdhaṃ gandhakaṃ punaḥ /
dattvā tadvaddinaṃ mardyaṃ kācakūpyāṃ nirodhayet //

2.6.9

dinaikaṃ vālukāyantre pakvamuddhṛtya cūrṇayet /
bhūkuṣmāṇḍīkaṣāyeṇa bhāvayeddinasaptakam //

2.6.10

chāyāyāṃ tatsitātulyaṃ niṣkaikaṃ bhakṣayetsadā /
śaṇamūlaṃ sabījaṃ ca musalī śarkarā samam //

2.6.11

gavāṃ kṣīraiḥ palārdhaṃ tu anu rātrau sadā pibet /
anantaṃ vardhate vīryaṃ raso'yaṃ madanodayaḥ //

2.6.12

śuddhasūtasamaṃ gandhaṃ badarīcitrakadravaiḥ /
mardyaṃ cāṅkollajairdrāvaistaptakhalve dinatrayam //

2.6.13

sadyo hatājamāṃsasya piṇḍe nyastaṃ ca sīvayet /
tatpiṇḍaṃ tilatailena lohapātre śanaiḥ pacet //

2.6.14

yāvanmāṃsaṃ raktavarṇaṃ tataḥ sūtaṃ samuddharet /
tridinaṃ musalīkvāthairbhāvitaṃ sitayā yutam //

2.6.15

niṣkaikaṃ bhakṣayennityaṃ raso'yaṃ madaneśvaraḥ /
vidārīkandacūrṇaṃ tu kṣīrājyena palaṃ pibet //

2.6.16

ramayetstrīśataṃ nityaṃ tattyāgādandhatāṃ vrajet /
mṛtābhraṃ pāradaṃ svarṇaṃ tulyaṃ mardyaṃ dinatrayam //

2.6.17

musalītriphalākvāthair vājigandhākaṣāyakaiḥ /
kadalīkandajairdrāvaistadgolaṃ cāndhitaṃ puṭet //

2.6.18

bhūdhare dinamātraṃ tu samuddhṛtyātha mardayet /
dinaikaṃ pūrvajair drāvaistadvadruddhvā puṭe pacet //

2.6.19

punarmardyaṃ punaḥ pācyamevamaṣṭapuṭaiḥ pacet /
śālmalījātaniryāsaistulyaṃ śarkarayā saha //

2.6.20

khādenniṣkadvayaṃ nityaṃ drāvayedvanitāśatam /
gokṣīrairmarkaṭībījaṃ palārdhaṃ pāyayedanu //

2.6.21

sarvāṅgodvartanaṃ kuryātsayavaiḥ śālmalīdravaiḥ /
rasaḥ kāmakalākhyo'yaṃ mahāvīryakaro nṛṇām //

2.6.22

mṛtasūtaṃ trayo bhāgā bhāgaikaṃ hāṭakaṃ mṛtam /
kadalīkandajairdrāvaiḥ śālmalījadravairdinam //

2.6.23

gokṣīraiśca dinaṃ mardyaṃ kṣaṇaikaṃ pācayedghṛtaiḥ /
tanmadhye śarkarāṃ drākṣāṃ dhātrīṃ rambhāphalaṃ madhu //

2.6.24

gokṣīraṃ musalīṃ māṣān kokilākṣasya bījakam /
sūtāccaturguṇaṃ kṣiptvā mardyaṃ śālmalijairdravaiḥ //

2.6.25

tatsarvaṃ dinamekaṃ tu kāmadevo raso bhavet /
niṣkamātraṃ sadā bhakṣyaṃ gavāṃ kṣīraṃ pibedanu //

2.6.26

maithune dṛḍhaliṅgaḥ syāddrāvayedvanitākulam /
prārambharajasā strīṇāṃ mardayed bhasmasūtakam //

2.6.27

mṛtaṃ tāmraṃ ca tāraṃ ca gandhakaṃ ca samaṃ dinam /
sitāmadhvājyasaṃyuktaṃ niṣkaṃ bhuktvā pibetpayaḥ //

2.6.28

ratikāmaraso nāma kāminīramaṇe hitaḥ /
vānarīmūlagodhūmaṃ kokilākṣasya bījakam //

2.6.29

māṣāścekṣurasaiḥ sarvaṃ loḍitaṃ pācayedghṛtaiḥ /
tenaiva vaṭakāḥ kāryā nityaṃ khādeddvayaṃ dvayam //

2.6.30

anupānamidaṃ siddhaṃ sevanādramayecchatam /
śuddhasūtasamaṃ gandhaṃ tryahaṃ kahlārajairdravaiḥ //

2.6.31

marditaṃ cāndhitaṃ pacyādyāmaṃ vālukayantrake /
raktāgastyadravairbhāvyaṃ dinaikaṃ tu sitāyutam //

2.6.32

niṣkamātraṃ sadā khādedraso'yaṃ madavardhanaḥ /
ajasya vṛṣaṇaṃ kṣīre pakvaṃ tilasitāyutam //

2.6.33

yatheṣṭaṃ bhakṣayeccānu ramayetkāminīśatam /
paladvayaṃ dvayaṃ śuddhaṃ pāradaṃ gandhakaṃ śubham //

2.6.34

karṣaikaṃ māritaṃ svarṇaṃ palaikaṃ mṛtatāmrakam /
raupyabhasma caturniṣkaṃ sarvaṃ pañcāmṛtairdinam //

2.6.35

mardyaṃ ruddhvā dinaṃ pacyādbhūdhare taṃ samuddharet /
piṣṭvā pañcāmṛtaiḥ khādedvaṭikāṃ badarākṛtim //

2.6.36

anaṅgasundarī khyātā rāmāṇāṃ ramate śatam /
śālmalīmūlacūrṇaṃ tu madhuśarkarayānvitam //

2.6.37

palaikaṃ bhakṣayeccānu sitākṣīraṃ tu pāyayet /
śālmalyutthairdravairmardyaḥ pakṣaikaṃ śuddhapāradaḥ //

2.6.38

śuddhagandhaṃ trisaptāhaṃ taddravairmardayetpṛthak /
samāv etau punarmardyau ghṛtairyāmacatuṣṭayam //

2.6.39

tadgolaṃ bandhayedvastre ghṛtairyāmadvayaṃ pacet /
tatastaṃ śālmalīdrāvairmardayeddivasatrayam //

2.6.40

nikṣipetkācakūpyantarvālukāyantragaṃ pacet /
kṣipecchālmalijaṃ drāvaṃ kūpyā garbhe dināvadhi //

2.6.41

sārdrameva samuddhṛtya miśryaṃ tatsitayā samam /
niṣkamātraṃ sadā khādedraso'yaṃ kāmanāyakaḥ //

2.6.42

musalīṃ sasitāṃ kṣīraiḥ palaikāṃ pāyayedanu /
kāminīnāṃ sahasraṃ tu kṣobhayennimiṣāntare //

2.6.43

śuddhasūtatrayo bhāgā bhāgaikaṃ tāmracūrṇakam /
kṛtvā piṣṭīṃ nirudhyātha rambhākandodare punaḥ //

2.6.44

mṛlliptaṃ śoṣitaṃ pacyāddinaikaṃ karīṣāgninā /
evaṃ saptadinaṃ pacyātkande kande dinaṃ dinam //

2.6.45

uddhṛtya bandhayedvastre dṛḍhe caiva caturguṇe /
kṣudraśambūkamāṃsāktachāgīraktagataṃ pacet //

2.6.46

dolāyantre tryahaṃ yāvaddeyaṃ raktaṃ punaḥ punaḥ /
guḍūcyā gajapippalyā kadalyā kokilākṣakaiḥ //

2.6.47

gokṣurīvānarīmūlajātīmūlasya ca dravaiḥ /
pācayettatkaṣāyairvā dolāyantre dinatrayam //

2.6.48

tataḥ kṣīre sitāyukte tadvatpacyāddināvadhi /
uddhṛtya musalīkvāthairmardyaṃ yāmacatuṣṭayam //

2.6.49

rasaḥ pūrṇendunāmāyaṃ khādenmāṃsaṃ sitāyutam /
gokṣuro vānarībījaṃ guḍūcī gajapippalī //

2.6.50

kokilākṣasya bījāni majjā kārpāsabījajā /
śatāvarī ca rambhāyāḥ phalaṃ sarvaṃ samaṃ bhavet //

2.6.51

sarvatulyā sitā yojyā madhunā loḍitaṃ lihet /
palārdhamanupānaṃ syāttataḥ peyaṃ gavāṃ payaḥ //

2.6.52

kāminīnāṃ sahasraikaṃ ramate kāmadevavat /
padmabījaṃ kaseruṃ ca kandaṃ nālaṃ ca karṇikām //

2.6.53

musalī bhṛṅgarāṭ drākṣā pakvaṃ śleṣmātakaṃ phalam /
vijayā markaṭī māṣāḥ śaṇabījāni vai tilāḥ //

2.6.54

kokilākṣasya bījāni bhūkuṣmāṇḍī śatāvarī /
śṛṅgāṭaṃ cirbhiṭaṃ phañjībījāni cāśvagandhikā //

2.6.55

etatsarvaṃ samaṃ cūrṇya pādāṃśaṃ cāharetpṛthak /
pādāṃśasyāṣṭamāṃśena śuddhaṃ sūtaṃ vimiśrayet //

2.6.56

pāradādaṣṭamāṃśaṃ ca karpūraṃ tatra nikṣipet /
cāturjātakamekaikaṃ karpūrāddviguṇaṃ bhavet //

2.6.57

sūtatulyā sitā yojyā mardyaṃ rambhādravairdinam /
tadgolaṃ ḍāmare yantre kramavṛddhāgninā pacet //

2.6.58

dinānte cordhvalagnaṃ tadgrāhyaṃ rambhādravairdṛḍham /
marditaṃ sitayā tulyaṃ māṣaikaṃ bhakṣayetsadā //

2.6.59

raso madanakāmo'yaṃ balavīryavivardhanaḥ /
divyarūpā bhajedrāmāḥ kāmākulakalānvitāḥ //

2.6.60

bhāgatrayaṃ tu yatpūrvaṃ pṛthakcūrṇaṃ surakṣitam /
kulīramāṃsacchāgāṇḍacaṭakāṇḍāni vai pṛthak //

2.6.61

pratyekaṃ cūrṇayettulyaṃ sarvatulyaṃ gavāṃ payaḥ /
tatsarvaṃ cālayan pacyād yāvatpiṇḍatvamāgatam //

2.6.62

prasārya kāṣṭhapātrāntaśchāyāśuṣkaṃ vicūrṇayet /
asya cūrṇasya karpūraṃ catuḥṣaṣṭyaṃśakaṃ kṣipet //

2.6.63

cāturjātakacūrṇaṃ tu kṣipeddvātriṃśadaṃśataḥ /
sarvatulyā sitā yojyā rakṣayennūtane ghaṭe //

2.6.64

karṣadvayaṃ gavāṃ kṣīrairanupānaiḥ sadā pibet /
niṣekaṃ māritaṃ cābhraṃ khādeccharkarayā samam //

2.6.65

śālmalīmūlacūrṇaṃ tu bhṛṅgarājasya mūlakam /
palaikaṃ sitayā cānu seveta kāminīśatam //

2.6.66

vānarīkokilākṣasya bījāni tilamāṣakāḥ /
vāsāgokṣurayormūlaṃ sarvaṃ cūrṇaṃ samaṃ bhavet //

2.6.67

cūrṇatulyaṃ mṛtaṃ cābhraṃ sarvatulyā tu śarkarā /
etatkarṣaṃ gavāṃ kṣīraiḥ pibet kāmāṅganāyakaḥ //

2.6.68

tailena pakvaṃ caṭakaṃ khādetpūrvaṃ tu bhojanāt /
bhojanānte pibetkṣīraṃ rāmāṇāṃ ramayecchatam //

2.6.69

aśvagandhāśatāvaryoḥ śālmalyāścitrakasya ca /
mūlaṃ musalījaṃ kandaṃ kokilākṣasya bījakam //

2.6.70

vidārīpadminīkandaṃ vānarībījakaṃ samam /
etaccūrṇaṃ mṛtābhraṃ tu tulyaṃ śarkarayā samam //

2.6.71

palārdhaṃ pāyayetkṣīraiḥ khādetkukkuṭamāṃsakam /
kṣīrapānaṃ tataḥ kṛtvā ramayetkāminīśatam //

2.6.72

dhātrīphalasya cūrṇaṃ tu bhāvayettatphaladravaiḥ /
ekaviṃśativārān vai śoṣyaṃ peṣyaṃ punaḥ punaḥ //

2.6.73

tatpādāṃśaṃ mṛtaṃ lohaṃ madhvājyaśarkarānvitam /
palaikaṃ bhakṣayennityaṃ sitākṣīraṃ pibedanu //

2.6.74

dhātrīlohaprabhāvena ramayet kāminīśatam /
punarnavā nāgabalā vājigandhā śatāvarī //

2.6.75

gokṣuraṃ musalīkandaṃ mṛtaṃ sūtaṃ samaṃ samam /
cūrṇaṃ madhvājyasaṃyuktaṃ niṣkaṃ bhuktvā pibetpayaḥ //

2.6.76

taṇḍulaṃ vānarībījaṃ cūrṇayetsitayā samam /
āloḍayedgavāṃ kṣīraistena pacyādapūpikām //

2.6.77

tāṃ ghṛtairbhakṣayeccānu ramayetkāminīkulam /
vānarībījacūrṇaṃ tu tvagvarjyaṃ māṣacūrṇakam //

2.6.78

nālikerodakair bhāvyaṃ yāmānte peṣayettataḥ /
viṃśatyaṃśena piṣṭasya mṛtamabhraṃ vimiśrayet //

2.6.79

ghṛtaistadvaṭakaṃ paktvā madhvājyābhyāṃ tu bhakṣayet /
kṣīraṃ sitāṃ cānupibedrāmāṇāṃ ramate śatam //

2.6.80

vālukāsambhavaṃ matsyaṃ supakvaṃ bhakṣayedghṛtaiḥ /
ṣaṇḍho'pi jāyate kāmī vīryastambhaḥ prajāyate //

2.6.81

ūrṇanābhiṃ samaṃ kṣaudraiḥ piṣṭvā nābhiṃ pralepayet /
mucyate baddhaṣaṇḍho'pi kṣīrairvahniṃ pibedanu //

2.6.82

svayamagnirasaṃ cātra triniṣkaṃ bhakṣayetsadā /
ghṛtāktā dalitā māṣāḥ kṣīreṇa saha pācitāḥ //

2.6.83

sitājyasaṃyutā bhakṣyā vīryavṛddhikarā hy alam /
kṣaṇe kṣaṇe bhajedrāmāṃ yathā pārāvato dhruvam //

2.6.84

samyaṅmāritamabhrakaṃ kaṭuphalaṃ kuṣṭhāśvagandhāmṛtā methī mocaraso vidārimusalīgokaṇṭakekṣurakām /
rambhākandaśatāvarī hy ajamodā māṣāstilā dhānyakaṃ yaṣṭī nāgabalā kacoramadanaṃ jātīphalaṃ saindhavam //

2.6.85

bhārgīkarkaṭaśuṅgibhṛṅgatrikaṭu dvau jīrakau citrakaṃ cāturjātapunarnavāgajakaṇādrākṣāśaṇaṃ vāsakaḥ /
śālmalyaṅghri phalatrikaṃ kapibhavaṃ bījaṃ samaṃ cūrṇayec cūrṇāṃśā vijayāsitādviguṇitā madhvājyamiśraṃtu tat //

2.6.86

karṣārdhāṃ gulikāṃ vilehyamathavā kṛtvā sadā sevayet peyā kṣīrasitānu vīryakaraṇe stambhe'pyalaṃ kāminām /
śyāmāvaśyakaraḥ samādhisukhadaḥ saṅge'ṅganādrāvakaḥ kṣīṇe puṣṭikaraḥ kṣayakṣayakaro nānāmayadhvaṃsakaḥ //

2.6.87

kāsaśvāsamahātisāraśamano mandāgnisaṃdīpano hy arśāṃsi grahaṇīpramehanicayaśleṣmātisārapraṇut /
nityānandakaver viśeṣakavitāvācāvilāsodbhavaṃ datte sarvaṃ mahāsthiradaśāṃ dhyānāvasāne bhṛśam //

2.6.88

abhyāsena nihanti mṛtyupalitaṃ kāmeśvaro vatsarāt sarveṣāṃ hitakārako nigaditaḥ śrīnityanāthena vai vṛddhānāmapi kāmavardhanakaraḥ prauḍhāṅganāsaṃgame siddho'yaṃ dhanavastvamoghasukhado bhūpaiḥ sadā sevyatām //

2.6.89

ityetaduktaṃ bahuvīryavardhanaṃ rātrau sadā kṣīrasitāsamanvitam /
bhuktottaraṃ sevitamāśu kāmināṃ vidagdharāmākulavaśyakārakam //

Linked texts (5)