Pramāṇa · Search · About · API

Rasaratnakara 3.2

Rasaratnākara 3.2

Language
Sanskrit

3.2.1

RRĀ, 3, 2
bhaktyā śāstravicāraṇādanudinaṃ pūjāvidheḥ pālanāt svātmānandanimajjanāt parahitāt kāryakriyāgopanāt /
nityaṃ sadgurusevanād anubhavāt sūtasya sadbhāvanād dāsyante nijaraśmayo varabalāt satsampradāyātsphuṭam //

3.2.2

rasādilohaparyantaṃ śodhane māraṇe hitam /
bhāvanāyāṃ kvacic caiva nānāvargo nigadyate //

3.2.3

{default values}
aṅge nokte bhavenmūlaṃ dravaḥ sarvāṅgato bhavet /
amātrāyāṃ samā mātrā vijñeyā rasakarmaṇi //

3.2.4

{kṣāravarga}
tilāpāmārgakadalīcitrakārdrakamūlakam /
śigrumokṣapalāśaṃ ca sarvamantaḥpuṭe dahet //

3.2.5

samāloḍya jalairvastrairbaddhvā grāhyamadhojalam /
śodhayet pācayedagnau mṛdbhāṇḍena tu tajjalam //

3.2.6

grāhyaṃ kṣārāvaśeṣaṃ tad vṛkṣakṣāramidaṃ smṛtam /
{śvetavarga, śuklavarga}
cunnaṃ kūrpaṃ śaṅkhaśuktivarāṭaiḥ śuklavargakaḥ //

3.2.7

{viḍvarga}
kapotacāṣagṛdhrāṇāṃ śikhikukkuṭayośca viṭ /
{amlavarga}
cāṅgerī caṇakāmlaṃ tu mātuluṅgāmlavetasam //

3.2.8

ciñcānāraṅgajambīramamlavarga iti smṛtaḥ /
{lavaṇapañcaka}
sāmudraṃ saindhavaṃ kācaṃ cullikā ca suvarcalam //

3.2.9

cūlikānavasāraḥ syād etallavaṇapañcakam /
{trikṣāra}
sajjīkṣāraṃ yavakṣāraṃ ṭaṅkaṇaṃ ca tṛtīyakam //

3.2.10

{mūtravarga}
kṣāratrayamidaṃ khyātam ajāśvamahiṣīgavām /
nārīmeṣīkharoṣṭrāṇāṃ mūtravargo gajasya ca //

3.2.11

{mitrapañcaka}
madhvājyaṭaṅkaṇaṃ guñjā guḍaḥ syān mitrapañcakam /
{pittavarga}
narāśvaśikhigomatsyapittāni pittavargake //

3.2.12

{vasāvarga}
matsyāhinarameṣīṇāṃ śikhināṃ ca vasā matā /
{raktavarga}
mañjiṣṭhā kuṅkumaṃ lākṣā dāḍimaṃ raktacandanam //

3.2.13

bandhūkaṃ karavīraṃ ca raktavargo hyayaṃ bhavet /
{pītavarga}
kusumbhaṃ kiṃśukaṃ rātriḥ pataṃgaṃ madayantikā //

3.2.14

pītavargo hyayaṃ khyāto divyauṣadhigaṇaṃ śṛṇu /
{divyauṣadhigaṇa}
ajakarṇī śaṅkhapuṣpī rudantī kākatuṇḍikā //

3.2.15

haṃsapādī vyāghranakhī cāṇḍālī kṣīrakandakaḥ /
vandhyākarkoṭakī rambhā gojihvā kokilākṣakaḥ //

3.2.16

śākavṛkṣo hemavallī pātālagaruḍī śamī /
kaṭutumbī vajralatā sūraṇaṃ vanasūraṇam //

3.2.17

meṣaśṛṅgī cakramardo jalakumbhī śatāvarī /
guñjā kośātakī nīlī ākhukarṇī triparṇikā //

3.2.18

kukkuṭī kṛṣṇatulasī puṅkhā śvetāparājitā /
garuḍī lāṅgalī brāhmī cāṅgerī padmacāriṇī //

3.2.19

{vajraśodhanam (1)}
gṛhītvātha śubhaṃ vajraṃ vyāghrīkandodare kṣipet /
mahiṣīviṣṭhayā liptvā tulāgnau ca puṭe pacet //

3.2.20

ahorātrātsamuddhṛtya hayamūtrairniṣecayet /
vyāghrīkande punaḥ kṣiptvā vajrakaṃdodare kṣipet /
hayamūtrair niṣiñcyācca puṭetsiñcyācca pūrvavat //

3.2.21

evaṃ saptadinaiḥ śuddhaṃ vajraṃ syānnātra saṃśayaḥ /
{vajraśodhanam (2)}
kulatthakodravakvāthahayamūtrasnuhīpayaḥ //

3.2.22

kṣiptvā bhāṇḍe kṣipettasmin vyāghrīkandagataṃ pavim /
dolāyaṃtre divārātrau samuddhṛtya punaḥ kṣipet //

3.2.23

vyāghrīkandaṃ mahākande kṣiptvā gajapuṭe pacet /
tatpakvaṃ kāñcanīdrāvaiḥ secayecchuddhimāpnuyāt /
{vajraśodhanam (3)}
ākhukarṇī meghanādaḥ priyaṅgurmeṣaśṛṅgikā /
amlavetasanirguṇḍīkulatthakodravāḥ śamī //

3.2.24

muniśca hayamūtreṇa kaṣāyaṃ kārayecchubham /
jambīre sūraṇe vātha kṣiptvā vajraṃ dinaṃ pacet //

3.2.25

pūrvakvāthena dolāyāṃ śuddhimāpnoti nānyathā /
{vajra:: māraṇa}
śuddhaṃ vajraṃ matkuṇānāṃ raktairliptvā dhamettu tat //

3.2.26

agnivarṇaṃ kṣipenmūtre gardabhotthe punaḥ punaḥ /
lepitaṃ dhāmitaṃ tadvadevaṃ kuryāt trisaptadhā //

3.2.27

{vajra:: māraṇa}
tālakaṃ matkuṇaiḥ piṣṭvā gole tasminkṣipettu tat /
ruddhvā mūṣāṃ dhamed dārḍhyāt hayamūtre vinikṣipet //

3.2.28

samuddhṛtya punastadvat saptavārānmṛto bhavet /
{vajramāraṇam (3)}
meṣaśṛṃgī bhujagāsthi kūrmapṛṣṭhaṃ śilājatu //

3.2.29

gandhakaṃ kāntapāṣāṇaṃ munipuṣpaṃ satālakam /
trikṣāraṃ paṃcalavaṇaṃ meṣaśṛṅgīndravāruṇī //

3.2.30

vajravallī mūṣakarṇī badarīkuḍmalāni ca /
mūṣakasya malaṃ stanyaṃ snuhyarkakṣīramatkuṇāḥ //

3.2.31

pañcāṅgāṃ śarapuṅkhāṃ ca hastinīraṃ nṛchāgayoḥ /
peṭārībījaṃ strīpuṣpaṃ pārāvatamalaṃ śilām //

3.2.32

puṣpāṇi caiva vākucyāḥ pañcāṅgaṃ nimbakasya ca /
dhātrīvṛkṣasya pañcāṅgaṃ gorambhā cājamūtrakam //

3.2.33

haṃsapādī vajrakandaṃ bṛhatīphalasūraṇe /
gojihvā karkaṭaṃ māṃsaṃ mūtravargaṃ ca miśrayet //

3.2.34

etatsamastaṃ vyastaṃ vā yathālābhaṃ supiṇḍitam /
tatpiṇḍe nikṣipedvajramandhamūṣāgataṃ puṭet //

3.2.35

kulatthaṃ kodravaṃ piṣṭvā hayamūtrairviloḍayet /
tanmadhye secayettaptāṃ mūṣāṃ puṭavinirgatām //

3.2.36

evaṃ punaḥ punaḥ kuryādekaviṃśativārakam /
ādāya pūrvajaṃ vajratāle matkuṇapeṣite //

3.2.37

golake nikṣipedruddhvā mūṣāṃ tīvrānale dhamet /
ityevaṃ saptadhā dhāmyaṃ hayamūtrair niṣecayet //

3.2.38

anena kramayogena mṛtaṃ bhavati niścitam /
taṃ mṛtaṃ cūrṇayetkhalve siddhayoga udāhṛtaḥ //

3.2.39

{mercury:: śodhana}
bhrāmakasya mukhaṃ tāpyaṃ peṭārībījaṭaṅkaṇe /
kṣāraṃ cottaravāruṇyā gandhakaṃ tālakaṃ śamī //

3.2.40

bhūdharasthaṃ puṭaikena samuddhṛtya vimardayet /
pūrvavatpūrvajairdrāvaistadvad ruddhvā ca pācayet //

3.2.41

punarmardyaṃ punaḥ pācyaṃ daśavāraṃ ca pūrvavat /
pātayetpātanāyaṃtre samyak śuddho bhavedrasaḥ //

3.2.42

{mercury:: śodhana}
rasasya daśamāṃśaṃ tu gandhaṃ dattvā vimardayet /
jambīrotthairdravairyāmaṃ pātyaṃ pātanayantrake //

3.2.43

punarmardyaṃ punaḥ pātyaṃ saptavāraṃ viśuddhaye /
{mercury:: śodhana}
athavā pāradaṃ mardyaṃ taptakhalve dināvadhi /
kumārīrajanīcunnaiḥ pātyaṃ pātanayantrake //

3.2.44

kanyāgnitriphalābhiśca punarmardyaṃ ca pātayet /
punarmardyaṃ punaḥ pātyaṃ saptavāraṃ viśuddhaye /
ityevaṃ saptadhā kuryāt samyak śuddho bhavedrasaḥ //

3.2.45

{mercury:: mardana:: application}
yuktaṃ sarvasya sūtasya taptakhalve vimardanam /
śodhane cāraṇe caiva jāraṇe ca viśeṣataḥ /
mūrchane māraṇe caiva bandhane ca praśasyate //

3.2.46

{taptakhalva}
ajāśakṛttuṣāgniṃ ca bhūgarte tritayaṃ kṣipet /
tasyopari sthitaṃ khalvaṃ taptakhalvamidaṃ bhavet //

3.2.47

khalvaṃ lohamayaṃ śastaṃ mardakaṃ caiva lohajam /
tadabhāve śilotthaṃ vā yogyaṃ khalvaṃ ca mardakam //

3.2.48

{mercury:: hiṅgulākṛṣṭa}
athavā hiṃgulāt sūtaṃ grāhayettannigadyate /
gomūtrair māhiṣair mūtraistilatailasurāmlakaiḥ //

3.2.49

saptāhaṃ hiṃgulaṃ pācyaṃ lohapātre kramāgninā /
cālayellohadaṇḍena drāvaṃ dattvā punaḥ punaḥ //

3.2.50

sadravaṃ taṃ samādāya śikhipittena bhāvayet /
dinānte pātanāyantre pātayeccaṇḍavahninā //

3.2.51

saptakañcukanirmuktaḥ khyāto'yaṃ śuddhasūtakaḥ //

3.2.52

kanyābhistriphalābhiśca punarmardyaṃ ca pātayet /
ityevaṃ saptadhā kuryāt samyak śuddho bhaved rasaḥ //

3.2.53

{mercury:: hiṅgulākṛṣṭa}
dinaikaṃ hiṅgulaṃ khalve mardyamamlena kenacit /
pātayet pātanāyaṃtre dinānte tatsamuddharet /
vinā karmāṣṭakenaiva sūto'yaṃ sarvakāryakṛt //

3.2.54

sarvasiddhamatametadīritaṃ sūtaśuddhikaramadbhutaṃ param /
alpakarmavidhibhūrisiddhidaṃ dehalohakaraṇe hi śasyate //

Linked texts (2)