Rasaratnakara 3.4
Rasaratnākara 3.4
- Language
- Sanskrit
3.4.1
RRĀ, 3, 4
samyak siddhamatāntaraiḥ samucitaiḥ satsaṃpradāyaiḥ śubhaiḥ khyātair gandhakajāraṇādivividhairyogaiḥ susiddhaiḥ kramāt /
yaddṛṣṭaṃ sulabhaṃ suvarṇakaraṇaṃ tārasya saṃraṃjanāt /
satyaṃ sajjanarakṣaṇāturatayā saṃtanyate tattvataḥ //
3.4.2
{gandhapiṣṭi}
daśaniṣkaṃ śuddhasūtaṃ niṣkaikaṃ śuddhagandhakam /
stokaṃ stokaṃ kṣipetkhalve mardakena śanaiḥ śanaiḥ //
3.4.3
kuṭṭanājjāyate piṣṭiḥ seyaṃ gandhakapiṣṭikā /
{svarṇapiṣṭi}
bhāgatrayaṃ śuddhasūtaṃ bhāgaikaṃ śuddhahāṭakam //
3.4.4
amlena mardayedyāmaṃ khyāteyaṃ svarṇapiṣṭikā /
{sulfur:: ṣaḍguṇajāraṇa}
gandhapiṣṭiṃ hemapiṣṭyā samayā veṣṭayedbahiḥ //
3.4.5
vastreṇa veṣṭayed gāḍhaṃ sūtākhye lohasaṃpuṭe /
nidhāya poṭalīmadhye sarvatulyaṃ ca gandhakam //
3.4.6
kṣiptvā nirodhayetsaṃdhiṃ mṛlloṇena ca rodhayet /
bhūdharākhye puṭe paktvā jīrṇe gandhaṃ punaḥ kṣipet //
3.4.7
ṣaḍguṇe gandhake jīrṇe śanairvastraṃ nivārayet /
punaḥ punaḥ samaṃ gandhaṃ dattvā jāryaṃ śanaiḥ śanaiḥ //
3.4.8
niḥśeṣaṃ naiva kartavyaṃ pramādādyāti sūtakaḥ /
evaṃ śataguṇe jīrṇe yantrāduddhṛtya piṣṭikām //
3.4.9
{vedha:: silver => gold}
tattulye saṃpuṭe hemni ruddhvā bāhye ca veṣṭayet /
kumārīdravapiṣṭena kācenāṅgulamātrakam //
3.4.10
tadbahiṣṭaṅkaṇenaiva loṇamṛttikayā tataḥ /
veṣṭyam aṅgulitailena sūryatāpena śoṣitam //
3.4.11
koṣṭhīyantre gataṃ dhāmyaṃ vaṅkanāle dṛḍhāgninā /
tatkhoṭaṃ jāyate divyaṃ sindūrāruṇasaṃnibham //
3.4.12
tena vedhastu tārasya drutasya śatabhāgataḥ /
deyaḥ saṃjāyate svarṇaṃ siddhayoga udāhṛtaḥ //
3.4.13
{gandhapiṣṭi}
gandhakaṃ śodhitaṃ cūrṇyaṃ saptadhā kanakadravaiḥ /
bhāvayedātape tadvannārīṇāṃ rajasā punaḥ //
3.4.14
tad gandhaṃ karṣamekaṃ tu narapittena lolitam /
palaikaṃ pāradaṃ śuddham ātape kharpare kṣipet //
3.4.15
tatpṛṣṭhe lolitaṃ gandhaṃ kṣiptvāṅguṣṭhena mardayet /
piṣṭikā jāyate divyā sarvakāmaphalapradā //
3.4.16
{gandhapiṣṭi}
tilaparṇīrasenaiva saptadhā śuddhagaṃdhakam /
bhāvayetpeṣayettacca chāyāśuṣkaṃ punaḥ punaḥ //
3.4.17
śuddhaṃ sūtaṃ palaikaṃ ca mūṣāyāṃ hi nidhāpayet /
śuddhasvarṇasya gulikāṃ niṣkamātrāṃ vinikṣipet //
3.4.18
tāṃ mūṣāṃ vālukāyantre sthāpayetpūrvagandhakam /
truṭiśastruṭiśo dattvā cullyāṃ mandāgninā pacet //
3.4.19
pādāṃśe gandhake jīrṇe jāyate gandhapiṣṭikā /
gandhapiṣṭiḥ pṛthaggrāhyā svarṇasya gulikāṃ vinā //
3.4.20
{gandhapiṣṭi}
chāyāyāṃ gandhakaṃ bhāvyaṃ śatadhā markaṭīdravaiḥ /
gharme mṛtkharpare sūtaṃ kṣipet kiṃcic ca gandhakam //
3.4.21
markaṭīdravasaṃyuktaṃ jīrṇe gandhe dravaṃ punaḥ /
deyaṃ pādāṃśakaṃ yāvadgandhakaṃ sadravaṃ kramāt //
3.4.22
jāyate piṣṭikā divyā sarvakāmaphalapradā /
{gandhapiṣṭi}
gandhakaṃ sūkṣmacūrṇaṃ tu kāñjikaiḥ kṣālayettridhā //
3.4.23
tridhā jambīrajairdrāvairhaṃsapādyāśca saptadhā /
karpūraṃ ca pṛthagbhāvyaṃ śvetādrikarṇikādravaiḥ //
3.4.24
ātape trīṇi vārāṇi tato jāraṇamārabhet /
dviguñjāmātrakarpūrair yantragarbhaṃ pralepayet //
3.4.25
tadgarbhe bhāvitaṃ gandhaṃ sārdhaniṣkaṃ pradāpayet /
śuddhasūtaṃ palaṃ cārdhaṃ karpūraṃ pūrvatulyakam //
3.4.26
pūrvatulyaṃ tato gandhaṃ krameṇātha pradāpayet /
śvetādrikarṇikāmūlaṃ gomūtreṇa prapeṣayet //
3.4.27
ācchādya tena kalkena śarāveṇa nirudhya ca /
pācayennalikāyantre dinānte taṃ samuddharet //
3.4.28
karpūrādi punardeyaṃ tadvajjāryaṃ dināvadhi /
ityevaṃ tu punaḥ kuryājjāyate gandhapiṣṭikā //
3.4.29
{gandhapiṣṭi}
pāradasya palaikaṃ tu karṣaikaṃ śuddhagandhakam /
snigdhakhalve karāṅgulyā devadālīdrave plutam //
3.4.30
mardayedātape tīvre jāyate gandhapiṣṭikā /
{gandhapiṣṭi}
śuddhasūtaṃ palaikaṃ tu karṣārdhaṃ śuddhagandhakam //
3.4.31
nidhāya tāmrakhalve tu tadadho'gniṃ mṛduṃ kṣipet /
karāṅguṣṭhena saṃmardya yāmādbhavati piṣṭikā //
3.4.32
{gandhapiṣṭi:: stambhana}
tiktakośātakībījaṃ cāṇḍālīkanda eva ca /
nārīstanyena sampiṣya lepayed gandhapiṣṭikām //
3.4.33
nikṣipetsūraṇe kande kṣīrakandodare tathā /
vandhyākarkoṭakīvajrakande vā kuḍuhuñjike //
3.4.34
mukhaṃ kandasya majjābhī ruddhvā kandaṃ mṛdā lipet /
puṭayedbhūdhare yantre karīṣāgnau dināvadhi //
3.4.35
ūrdhvādhaḥ parivartena yathā kando na dahyate /
tataḥ piṣṭīṃ samuddhṛtya stambhitā jāyate dhruvam //
3.4.36
{gandhapiṣṭi:: stambhita:: jāraṇa}
athāsyā jāraṇā kāryā stanākhye lohasaṃpuṭe /
nidhāya jārayedgandhaṃ tulyaṃ tulyaṃ tu bhūdhare //
3.4.37
jīrṇe gandhe punardeyaṃ yantre jāryaṃ ca pūrvavat /
evaṃ śataguṇaṃ jāryaṃ jīrṇe yantrātsamuddharet //
3.4.38
sarvāsāṃ gandhapiṣṭīnāṃ rañjanaṃ syāttu jāraṇāt /
{gandhapiṣṭi:: māraṇa}
divyauṣadhagaṇadrāvaiḥ piṣṭiḥ khalve vimardayet /
dinānte golakaṃ kṛtvā bījair divyagaṇodbhavaiḥ //
3.4.39
lepayedvajramūṣāṃ tu golaṃ tatra nirodhayet /
dinaikaṃ bhūdhare pacyādūrdhvādhaḥ parivartayet //
3.4.40
samuddhṛtya punarmardyaṃ pūrvadrāvaistu pūrvavat /
puṭāntaṃ kārayed evaṃ daśavāraṃ punaḥ punaḥ //
3.4.41
{gandhapiṣṭi:: vedha:: silver => gold}
mriyate nātra saṃdeho gandhapiṣṭyās tataḥ punaḥ /
mṛtapiṣṭipalaikaṃ tu peṣayedvāsakadravaiḥ //
3.4.42
tatkalkairnāgapatraṃ tu lepayitvā palāṣṭakam /
chāyāśuṣkaṃ nyasetpiṇḍe vāsāpatrasamudbhave //
3.4.43
taṃ piṇḍaṃ saṃpuṭe ruddhvā puṭedāraṇyakotpalaiḥ /
samuddhṛtya punardeyā palaikā mṛtapiṣṭikā //
3.4.44
vāsādrāvairdinaṃ mardyaṃ taṃ golaṃ veṣṭayetpunaḥ /
vāsāpatrotthapiṇḍena ruddhvā gajapuṭe pacet //
3.4.45
evaṃ punaḥ punaḥ kuryādraktavarṇaṃ mṛtaṃ bhavet /
tannāgaṃ palamātraṃ tu yāmaikaṃ vāsakadravaiḥ //
3.4.46
marditaṃ lepayettena tāmrapatraṃ palāṣṭakam /
dinaikaṃ pācanāyantre pācayenmriyate dhruvam //
3.4.47
ṣoḍaśāṃśena tenaiva tāre vedhaṃ pradāpayet /
tattāraṃ jāyate svarṇaṃ jāmbūnadasamaprabham //
3.4.48
yayā kayā gandhapiṣṭyā stambhanaṃ jāraṇaṃ vinā /
pūrvavatkramayogena divyaṃ bhavati kāñcanam //
3.4.49
{vedha:: silver => gold}
arjunasya tvaco bhasma vāsābhasma samaṃ samam /
gṛhakanyādravairmardyaṃ dinaikaṃ tena lepayet //
3.4.50
kaṇṭavedhyaṃ nāgapatraṃ ruddhvā laghupuṭe pacet /
uddhṛtya mardayedyāmaṃ pūrvadrāvaiḥ sabhasmakaiḥ //
3.4.51
ruddhvā gajapuṭe paktvā svāṅgaśītaṃ samuddharet /
evaṃ śatapuṭaiḥ pācyaṃ bhasma drāvaiśca mardayet //
3.4.52
tenaiva tārapatrāṇi madhuliptāni lepayet /
ruddhvā gajapuṭe paktvā punarliptvā puṭe pacet //
3.4.53
ityevaṃ tu tridhā kuryāttāramāyāti kāñcanam /
{vedha:: silver => gold}
lohapātre drute nāge cūrṇitaṃ rasakaṃ samam //
3.4.54
kṣiptvā cullyāṃ pacedyāmaṃ cālyaṃ pāṣāṇamuṣṭinā /
yāmānte hiṅgulaṃ kṣepyaṃ cūrṇitaṃ nāgatulyakam //
3.4.55
susūkṣmaṃ mardayettāvat dṛḍhaṃ pāṣāṇamuṣṭinā /
paceccaṇḍāgninā tāvaddinānāmekaviṃśatim //
3.4.56
jāyate kuṅkumābhaṃ tu tāraṃ tenaiva vedhayet /
catuḥṣaṣṭitamāṃśena divyaṃ bhavati kāñcanam //
3.4.57
{vedha:: silver => gold}
drāvayetkharpare nāgaṃ pādāṃśaṃ tatra nikṣipet /
ciñcāśvatthatvacaḥ kṣāraṃ lohadarvyā vimardayet //
3.4.58
yāmānte tatsamuddhṛtya vajrīkṣīrairdināvadhi /
mardyaṃ khalve samuddhṛtya mṛdbhāṇḍāntarnirodhayet //
3.4.59
pacedrātrau caturyāmaṃ cullyāṃ caṇḍāgninā punaḥ /
uddhṛtya mardayetkhalve vajrīkṣīrairdināvadhi //
3.4.60
rātrau pācyaṃ divā mardyaṃ yāvat ṣaṇmāsameva ca /
yathā na patate tasmiñjalaṃ dhūlistu rakṣayet /
sahasrāṃśe dhṛte śare vedhe datte sukāñcanam //
3.4.61
{vedha:: silver => gold}
śilāgandhakakarpūrakuṅkumaṃ mardayetsamam /
jambīrotthadravairyāmaṃ tatsamaṃ nāgapatrakam //
3.4.62
liptvā liptvā puṭaiḥ pacyād yāvacchaṣṭipuṭī bhavet //
3.4.63
tannāgaṃ vidyudābhāsaṃ jāyate tena vedhayet /
catuḥṣaṣṭitamāṃśena tāramāyāti kāñcanam /
{vedha:: silver => gold}
tīkṣṇaṃ śulbaṃ nāgavaṅgau drutaṃ nāgaṃ tu tutthakam /
cūrṇitaṃ bhāgamekaikaṃ dvau bhāgau hemamākṣikam //
3.4.64
vajramūṣāgataṃ ruddhvā dhmātaṃ khoṭaṃ sucūrṇitam /
siddhacūrṇena saṃyuktaṃ tāramāyāti kāñcanam //
3.4.65
{tārāriṣṭa}
śulbacūrṇaṃ tīkṣṇacūrṇaṃ tulyaṃ ruddhvā dhamet haṭhāt /
tatkhoṭaṃ siddhacūrṇaṃ ca mardyaṃ pācyaṃ ca pūrvavat //
3.4.66
tenaiva madhuyuktena tārapatrāṇi lepayet /
ruddhvā gajapuṭe pacyādevaṃ vāratrayaṃ kṛte //
3.4.67
pītavarṇaṃ bhavettattu tārāriṣṭaṃ nigadyate /
{tārāriṣṭa}
vaṅganāgasamaṃ kāntamathavā tāmranāgakam //
3.4.68
mākṣikaṃ śulbatīkṣṇaṃ vā śulbanāgaṃ savaṅgakam /
ete yogāstu catvāraḥ pṛthak cūrṇāni kārayet //
3.4.69
pṛthagdhmātāni khoṭāni siddhacūrṇayutāni ca /
mardanādipuṭāntāni tārāriṣṭakarāṇi vai //
3.4.70
pūrvavallepayogena pratyekena tu kārayet /
tārāriṣṭasya tasyaiva svarṇīkaraṇamucyate //
3.4.71
{vedha:: silver => gold}
śuddhavaikrāntabhāgaikaṃ kiṃvā vaikrāntasattvakam /
nāgacūrṇaṃ ca bhāgaikamandhamūṣāgataṃ dhamet //
3.4.72
siddhacūrṇena saṃyuktaṃ mardanādipuṭāntakam /
kartavyaṃ pūrvavatprājñaistāmādāya vimardayet //
3.4.73
madhunā yāmamātraṃ tu tena lepaṃ tu kārayet /
śatāṃśena tu patrāṇāṃ tārāriṣṭasya yatnataḥ //
3.4.74
ruddhvā gajapuṭe pacyād divyaṃ bhavati kāñcanam /
{vedha:: silver => gold}
mūlapatraphalaṃ bilvācchākavṛkṣācca tattrayam /
śigrumūlaṃ rasaṃ caitanmardayetkiṃśukadravaiḥ //
3.4.75
anena nāgacūrṇaṃ tu mardyaṃ mardyaṃ puṭe pacet /
evaṃ śatapuṭaiḥ pakvaṃ jāyate padmarāgavat //
3.4.76
tenaiva tārapatrāṇi madhuliptāni lepayet /
ruddhvā gajapuṭe pacyādevaṃ vāratraye kṛte //
3.4.77
tattāraṃ jāyate divyaṃ jāmbūnadasamaprabham /
{vedha:: silver => gold}
rājāvartaṃ hiṃgulakaṃ kaṃkuṣṭhaṃ ca pravālakam //
3.4.78
pratyekaṃ karṣamātraṃ syādrasakasya palaṃ tathā /
sūkṣmacūrṇaṃ kṛtaṃ sarvaṃ siddhacūrṇena saṃyutam //
3.4.79
andhamūṣāgataṃ dhmātaṃ mardanādipuṭāntakam /
pūrvavat kārayetpaścānmadhunā saha miśrayet //
3.4.80
tārāriṣṭasya patrāṇi lepayitvā puṭe pacet /
evaṃ vāratrayaṃ kuryād divyaṃ bhavati kāñcanam //
3.4.81
{vedha:: silver => gold (with tārāriṣṭa)}
mākṣikaṃ daradaṃ tutthaṃ rājāvartaṃ pravālakam /
etāni samabhāgāni dvibhāgaṃ rasakaṃ bhavet //
3.4.82
meṣīkṣīreṇa tatsarvaṃ dinamekaṃ vimardayet /
chāyāśuṣkaṃ tu tatkṛtvā tulyāṃśaṃ mitrapañcakam //
3.4.83
dattvā tu mardayet khalve tārāriṣṭaṃ tu lepayet /
prathamaṃ samakalkena ruddhvā gajapuṭe pacet //
3.4.84
ardhakalkena lepyātha pādakalkena vā punaḥ /
evaṃ puṭatrayaṃ deyaṃ divyaṃ bhavati kāñcanam //
3.4.85
{vedha:: silver => gold (with tārāriṣṭa)}
rasakaṃ nāgasaṃtulyaṃ ruddhvā khoṭaṃ prakārayet /
siddhacūrṇena saṃyuktaṃ puṭāntaṃ pūrvavat kṛtam //
3.4.86
tenaiva madhunoktena tārāriṣṭaṃ pralepayet /
ruddhvā ruddhvā puṭe pacyāt tridhā bhavati kāñcanam //
3.4.87
{vedha:: silver => gold (with lead)}
gaṃdhakaṃ tālakaṃ śulvaṃ samahiṃgulapeṣitam /
mātuluṅgadravaiḥ sārdhaṃ nāgapatrāṇi tena vai //
3.4.88
liptvā ruddhvā puṭe pacyātpunastenaiva mardayet /
evaṃ ṣaṣṭipuṭaiḥ pakvo nāgaḥ syātkuṅkumaprabhaḥ //
3.4.89
tena tārasya patrāṇi madhuliptāni lepayet /
ruddhvā tīvrāgninā dhāmyamevaṃ vāratraye kṛte //
3.4.90
tattāraṃ jāyate divyaṃ jāmbūnadasamaprabham /
{vedha:: lead => gold}
lāṅgalī girikarṇyagniḥ karavīrajamūlakam /
sauvīraṃ ṭaṅkaṇaṃ stanyaiḥ piṣṭvā piṇḍaṃ prakalpayet //
3.4.91
caturdhā vimalā śuddhā teṣvekā palamātrakam /
dvipalaṃ pāradaṃ śuddhaṃ śuddhaṃ hemapalatrayam //
3.4.92
yāmaikaṃ mardayet sarvaṃ pūrvapiṇḍodare kṣipet /
tatpiṇḍaṃ vajramūṣāyāṃ ruddhvā dhāmyaṃ haṭhāgninā /
tatkhoṭaṃ śatamāṃśena drutaṃ nāgaṃ tu vedhayet //
3.4.93
tannāgena śatāṃśena drutaṃ śulbaṃ tu vedhayet /
tatkhoṭaṃ śatamāṃśena drutaṃ nāgaṃ tu vedhayet /
jāyate kanakaṃ divyaṃ devābharaṇamuttamam //
3.4.94
{vedha:: silver => gold}
pāradaṃ kuṅkumaṃ gandhaṃ strīpuṣpeṇa dināvadhi /
mardayettulyatulyāṃśaṃ tena kalkena sādhayet //
3.4.95
śuddhāni tārapatrāṇi liptvā ruddhvā dhameddhaṭhāt /
patraṃ kṛtvā punarlepyaṃ ruddhvā dhāmyaṃ ca pūrvavat //
3.4.96
ityevaṃ saptadhā kuryāllepanaṃ drāvaṇaṃ kramāt /
tatastasyaiva patrāṇi tena kalkena lepayet //
3.4.97
udghāṭaṃ drāvayettaṃ ca drutamājye vinikṣipet /
saptāhaṃ dhārayettasmindivyaṃ bhavati kāñcanam //
3.4.98
{vedha:: silver => gold}
kuṅkumaṃ gandhakaṃ sūtaṃ mañjiṣṭhā tatsamaṃ samam /
śākavṛkṣaphaladrāvaiḥ supakvair mardayed dinam //
3.4.99
tena tārasya patrāṇi praliptāni viśoṣayet /
āvartya ḍhālayettasmiṃstena kalkena bhāvitam //
3.4.100
evaṃ punaḥ punaḥ kuryādekaviṃśativārakam /
tattāraṃ jāyate svarṇaṃ samyagdvādaśavarṇakam //
3.4.101
{vedha:: silver => gold}
pāradaṃ kāntapāṣāṇaṃ gandhakaṃ raktacandanam /
rudantīdravasaṃyuktaṃ dinamekaṃ vimardayet //
3.4.102
tena tārasya patrāṇi praviliptāni śoṣayet /
dhāmayedandhamūṣāyāmevaṃ kuryāttrisaptadhā //
3.4.103
śākavṛkṣasya mūlaṃ tu bhāvyaṃ tatpatrajairdravaiḥ /
raktāśvamārajaiścaiva pṛthagbhāvyaṃ tridhā tridhā //
3.4.104
anena pūrvatārasya drutasya prativāpanam /
dāpayetsaptavāraṃ tu divyaṃ bhavati kāñcanam //
3.4.105
{siddhacūrṇa}
gandhakaṃ gandhamūlī ca ravidugdhena mardayet /
mṛṇmaye saṃpuṭe ruddhvā māsaṃ bhūmau vinikṣipet //
3.4.106
uddhṛtya tena tārasya patralepaṃ tu kārayet /
pūrvatāre drute deyaḥ prativāpaḥ punaḥ punaḥ //
3.4.107
saptaviṃśatime vāpe tattāraṃ kāñcanaṃ bhavet /
{siddhacūrṇa}
śuddhasūtasamaṃ gandhaṃ khalve mardyaṃ dināvadhi //
3.4.108
jāyate kajjalī śreṣṭhā sarvakāryakarī śubhā /
kajjalī ṭaṅkaṇaṃ tāpyaṃ pratyekaṃ karṣamātrakam //
3.4.109
karṣadvayaṃ śuddhagandhaṃ yāmaṃ sarvaṃ vicūrṇayet /
siddhacūrṇamidaṃ khyātaṃ bhavet pādādikaṃ palam //
3.4.110
yatra yatra milatyetattatra cūrṇaṃ palaṃ palam /
yojayellohavādeṣu tadidānīṃ nigadyate //
3.4.111
{vedha, rañjana:: silver => gold}
tāmratīkṣṇārakāntānāṃ cūrṇam ekasya cāharet /
yathā lohe palaikaṃ tu siddhacūrṇena saṃyutam //
3.4.112
vajramūṣāgataṃ ruddhvā dhmātaṃ khoṭaṃ bhavettu tat /
tulyairbhūnāgajīvairvā gandhakena samena vā //
3.4.113
mardayenmātuluṅgāmlaiḥ pūrvakhoṭaṃ dināvadhi /
tatpiṇḍaṃ pakvamūṣāyāṃ ruddhvā gajapuṭe pacet //
3.4.114
āraṇyopalakairevaṃ puṭaṃ dadyāccaturdaśa /
indragopakasaṃkāśaṃ jāyate pūjayecchivam //
3.4.115
kṣaudrayuktena tenaiva tārapatrāṇi lepayet /
ruddhvā dhametpuṭedvātha evaṃ vāratraye kṛte //
3.4.116
jāyate kanakaṃ divyaṃ siddho'yaṃ tārarañjakaḥ /
ityevaṃ sarvayogānāmatratyānāṃ pṛthak pṛthak //
3.4.117
siddhacūrṇena saṃyuktaṃ kartavyaṃ vidhinā budhaiḥ /
{vedha:: silver => gold}
śulbaṃ nāgaṃ samaṃ dhāmyaṃ samaṃ vā śulvavaṅgakam //
3.4.118
āvartate tu taccūrṇaṃ siddhacūrṇena pūrvavat /
śulbaṃ nāgaṃ vaṅgaghoṣaṃ yatheṣṭaikaṃ vicūrṇayet //
3.4.119
tatsamaṃ tīkṣṇacūrṇaṃ ca tvandhamūṣāgataṃ dhamet /
etatkhoṭaṃ vicūrṇyātha siddhacūrṇena saṃyutam //
3.4.120
pūrvavat kramayogena tāramāyāti kāñcanam /
{??}
śulbasya bhāgatritayamekaikaṃ nāgavaṅgayoḥ //
3.4.121
samāvartya vicūrṇyātha siddhacūrṇena pūrvavat /
nāgamekaṃ dvayaṃ śulbaṃ tacchulvenaiva pannagam //
3.4.122
ruddhvā dhmātaṃ ca taccūrṇya siddhacūrṇena pūrvavat /
siddhacūrṇatrayo bhāgā bhāgaikaṃ hemagairikam //
3.4.123
ruddhvā dhmātaṃ punaścūrṇya siddhacūrṇena pūrvavat /
{vedha:: silver => gold}
gandhakena hataṃ śulvaṃ mākṣikaṃ ca samaṃ samam //
3.4.124
haṃsapāccitrakadrāvair dinamekaṃ vimardayet /
tenaiva tārapatrāṇi liptvā ruddhvā puṭe pacet //
3.4.125
tam uddhṛtya dhametpaścātkṛtvā patrāṇi lepayet /
pūrvakalkena ruddhvātha puṭaṃ dattvā samuddharet //
3.4.126
ityevaṃ daśadhā kuryāttāramāyāti kāñcanam /
{silver:: rañjana}
tīkṣṇaṃ dvayaṃ trayaṃ ghoṣamāraṃ bhāgacatuṣṭayam //
3.4.127
navabhāgaṃ tāmracūrṇaṃ nāgaṃ ca navabhāgakam /
aṃdhamūṣāgataṃ dhmātaṃ tat khoṭaṃ sūkṣmacūrṇitam //
3.4.128
siddhacūrṇena saṃyuktaṃ pūrvavat tārarañjanam /
{??}
mṛtanāgasamaṃ tutthaṃ dvābhyāṃ tulyaṃ ca mākṣikam //
3.4.129
kevalaṃ mṛtanāgaṃ vā siddhacūrṇena pūrvavat /
{vedha:: silver => gold}
nāgābhraṃ vātha vaṅgābhramandhayitvā dhameddhaṭhāt //
3.4.130
tatkhoṭaṃ sūkṣmacūrṇaṃ tu siddhacūrṇena saṃyutam /
pūrvavat kramayogena tāramāyāti kāñcanam //
3.4.131
{vedha:: silver => gold}
tīkṣṇaṃ śulbaṃ nāgavaṅgaṃ mṛtaṃ nāgaṃ tu tutthakam /
cūrṇitaṃ bhāgamekaikaṃ dvau bhāgau hemamākṣikam //
3.4.132
vajramūṣāgataṃ ruddhvā dhmātaṃ khoṭaṃ sucūrṇitam /
siddhacūrṇena saṃyuktaṃ tāramāyāti kāñcanam //
3.4.133
{tārāriṣṭa:: production}
śulbacūrṇaṃ tīkṣṇacūrṇaṃ tulyaṃ ruddhvā dhameddhaṭhāt /
tat khoṭaṃ siddhacūrṇaṃ tu mardyaṃ pācyaṃ ca pūrvavat //
3.4.134
tenaiva madhuyuktena tārapatrāṇi lepayet /
ruddhvā gajapuṭe pacyādevaṃ vāratraye kṛte //
3.4.135
pītavarṇaṃ bhavettattu tārāriṣṭaṃ nigadyate /
{tārāriṣṭa:: production}
vaṅgaṃ nāgaṃ samaṃ kāntamathavā tāmranāgakam //
3.4.136
mākṣikaṃ śulbatīkṣṇaṃ ca śulvaṃ nāgaṃ savaṅgakam /
ete yogāstu catvāraḥ pṛthak cūrṇāni kārayet //
3.4.137
pṛthagdhmātāni khoṭāni siddhacūrṇayutāni ca /
mardanādipuṭāntāni tārāriṣṭakarāṇi vai //
3.4.138
{vedha:: silver => gold (with tārāriṣṭa)}
pūrvavallepayogena pratyekena tu kārayet /
tārāriṣṭasya tasyaiva svarṇīkaraṇamucyate //
3.4.139
{vedha:: silver => gold (with tārāriṣṭa)}
śuddhavaikrāntabhāgaikaṃ kiṃvā vaikrāntasattvakam /
nāgacūrṇaṃ tu bhāgaikamandhamūṣāgataṃ dhamet //
3.4.140
siddhacūrṇena saṃyuktaṃ mardanādipuṭāntakam /
kartavyaṃ pūrvavatprājñaistamādāya vimardayet //
3.4.141
madhunā yāmamātraṃ tu tena lepaṃ tu kārayet /
śatāṃśena tu patrāṇāṃ tārāriṣṭasya yatnataḥ //
3.4.142
ruddhvā gajapuṭe paktvā divyaṃ bhavati kāñcanam /
{vedha:: silver => gold (with tārāriṣṭa)}
rājāvartaṃ hiṅgulakaṃ kaṃkuṣṭhaṃ ca pravālakam //
3.4.143
pratyekaṃ karṣamātraṃ syādrasakasya palaṃ tathā /
sūkṣmacūrṇaṃ kṛtaṃ sarvaṃ siddhacūrṇena saṃyutam //
3.4.144
andhamūṣāgataṃ dhmātaṃ mardanādipuṭāntakam /
pūrvavat kārayetpaścānmadhunā saha miśrayet //
3.4.145
tārāriṣṭasya patrāṇi lepayitvā puṭe pacet /
evaṃ vāratrayaṃ kuryāddivyaṃ bhavati kāñcanam //
3.4.146
{vedha:: silver => gold (with tārāriṣṭa)}
mākṣikaṃ daradaṃ tutthaṃ rājāvartaṃ pravālakam /
etāni samabhāgāni dvibhāgo rasako bhavet //
3.4.147
meṣīkṣīreṇa tatsarvaṃ dinamekaṃ vimardayet /
chāyāśuṣkaṃ tu tatkṛtvā tulyāṃśaṃ mitrapaṃcakam //
3.4.148
dattvā tu mardayet khalve tārāriṣṭaṃ tu lepayet /
prathamaṃ samakalkena ruddhvā gajapuṭe pacet //
3.4.149
ardhakalkena lepyo'tha pādakalkena vai punaḥ /
evaṃ puṭatraye datte divyaṃ bhavati kāṃcanam //
3.4.150
{vedha:: silver => gold (with tārāriṣṭa)}
rasakaṃ nāgasaṃtulyaṃ ruddhvā khoṭaṃ prakārayet /
siddhacūrṇena saṃyuktaṃ puṭānte pūrvavatkṛtam //
3.4.151
tenaiva madhunāktena tārāriṣṭaṃ pralepayet /
ruddhvā ruddhvā puṭaiḥ pacyāttridhā bhavati kāñcanam //
3.4.152
{vedha:: silver => gold (with copper)}
śulbapatrāṇi taptāni āranāle vinikṣipet /
punaḥ pācyaṃ punaḥ kṣepyaṃ yāvattatraiva śīryate //
3.4.153
tatpatramāranālasthaṃ kṣālayedāranālakaiḥ /
pādāṃśaṃ ṭaṅkaṇaṃ dattvā yāmamamlena peṣayet //
3.4.154
ruddhvā laghupuṭaiḥ pacyādevaṃ śatapuṭaiḥ pacet /
madhvājyaṃ ṭaṅkaṇaḥ paścātpacyādruddhvā dhameddhaṭhāt //
3.4.155
tacchulbaṃ kālikāhīnaṃ jāyate śukatuṇḍavat /
tacchulbaṃ triguṇaṃ tāre nirvāpyaṃ kāñcanaṃ bhavet //
3.4.156
{vedha:: silver => gold}
śigrupatrasamaiḥ patrairmūlaiḥ pravālasaṃnibhaiḥ /
jñeyā divyauṣadhī siddhā nāmnā sā kīṭamāriṇī //
3.4.157
taddravaiḥ pārado mardyo yāvatsaptadināvadhi /
tenaiva tārapatrāṇi praliptāni viśoṣayet //
3.4.158
ruddhvā gajapuṭe pacyādevaṃ kuryāttrisaptadhā /
jāyate kanakaṃ divyaṃ purā nāgārjunoditam //
3.4.159
{vedha:: silver => gold}
śuddhasūtasamā rājī sūtapādaṃ ca gandhakam /
mṛdbhāṇḍe pācayeccullyāṃ dhattūradravasaṃyutam //
3.4.160
vāsākāṣṭhena tanmardyaṃ dravo deyaḥ punaḥ punaḥ /
evaṃ dinatrayaṃ kuryājjāyate bhasmasūtakaḥ //
3.4.161
tanmardyaṃ mātuluṅgāmlairdinamekaṃ tu tena vai /
catuḥṣaṣṭitamāṃśena tārapatrāṇi lepayet //
3.4.162
ruddhvā gajapuṭe pacyādevaṃ vāratraye kṛte /
tattāraṃ jāyate svarṇaṃ mahādevena bhāṣitam //
3.4.163
tārasya rañjanamidaṃ sukhabhogahetuṃ kṛtvā vivekamatibhirbhuvane janānām /
deyaṃ sadā sakalakīrtiśubhāptisiddhyai no cedvane vasatireva parā hi dhanyā //