<!-- Pramāṇa, a library of Indian primary sources · https://indike.org/pramana/in.med.rasa.siddha.anandakanda.1.23 -->

[Pramāṇa](https://indike.org/pramana/) › [Indian literature](https://indike.org/pramana/in) › [Medicine](https://indike.org/pramana/in.med) › [Alchemy and Iatrochemistry](https://indike.org/pramana/in.med.rasa) › [Tantric alchemical scriptures and works of the Rasasiddhas](https://indike.org/pramana/in.med.rasa.siddha) › [Anandakanda](https://indike.org/pramana/in.med.rasa.siddha.anandakanda) › 1.23

# Anandakanda 1.23

Ānandakanda 1.23

- **Language:** Sanskrit

### [1.23.1](https://indike.org/pramana/in.med.rasa.siddha.anandakanda.1.23.1)

Āk, 1, 23  
\<viśiṣṭā rasasaṃskārāḥ\>  
śrībhairavī /  
śrutaṃ sarvaṃ mayā deva divyaṃ sarvarasāyanam /  
śaṃbho tava prasādena kṛpāṃbhodhe sureśvara //

> Ānandakanda 1.23  
> \<Specific Refinement Processes of Quicksilver\>  
> Śrī Bhairavī \[said\]: / Everything has been heard by me, O god, the divine whole of rejuvenation therapy, / by your grace, O Śambhu, ocean of mercy, lord of gods!  
> — English (machine translation) (machine translation)

### [1.23.2](https://indike.org/pramana/in.med.rasa.siddha.anandakanda.1.23.2)

vijñāpayiṣyāmyaparaṃ sarvalokahitaṅkaram /  
vṛddhastrībālaṣaṇḍhānām anyeṣāṃ rogiṇāmapi //

> I shall ask another matter, beneficial to all the world: / for the aged, women, children, the impotent, and also other sick people  
> — English (machine translation) (machine translation)

### [1.23.3](https://indike.org/pramana/in.med.rasa.siddha.anandakanda.1.23.3)

rasāyaneṣvaśaktānāṃ kathaṃ saukhyaṃ bhavetprabho /  
sarvānugrāhaka śrīman tadājñāpaya bhairava //

> who are incapable of rejuvenation therapies, how can there be well-being, O Lord? / O auspicious Bhairava, who favors all, declare that!  
> — English (machine translation) (machine translation)

### [1.23.4](https://indike.org/pramana/in.med.rasa.siddha.anandakanda.1.23.4)

śrutvā devyāḥ stutiparaṃ sarvalokahitapradam /  
śrutvā mandasmitaṃ devo jagādetthaṃ paraṃ vacaḥ //

> Having heard the goddess's speech full of praise, bestowing benefit to all the world, / having heard it, smiling gently, the god spoke this supreme word:  
> — English (machine translation) (machine translation)

### [1.23.5](https://indike.org/pramana/in.med.rasa.siddha.anandakanda.1.23.5)

śrībhairavaḥ /  
sādhu sādhu mahābhāge lokānāṃ jananī yataḥ /  
tasmāllokahitaṃ pṛṣṭaṃ tadvakṣyāmyahamīśvari //

> Śrī Bhairava \[said\]: / Excellent, excellent, O blessed one! Since you are the mother of the worlds, / therefore the welfare of the world has been asked; I shall declare that, O Īśvarī!  
> — English (machine translation) (machine translation)

### [1.23.6](https://indike.org/pramana/in.med.rasa.siddha.anandakanda.1.23.6)

rasādisaṃskāravidhiṃ sarvaroganibarhaṇam /  
yathākramaṃ pravakṣyāmi śrūyatāmavadhānataḥ //

> The ritual rule for the refinement processes of quicksilver and the like, which destroys all diseases, / I will declare in proper sequence; let it be heard with attention.  
> — English (machine translation) (machine translation)

### [1.23.7](https://indike.org/pramana/in.med.rasa.siddha.anandakanda.1.23.7)

rasendro rasarājaśca rasaḥ sūtaśca pāradaḥ /  
śivabījaṃ śivo jaitro rasaloho mahārasaḥ //

> Rasendra, Rasarāja, Rasa, Sūta, and Pārada, / Śivabīja, Śiva, Jaitra, Rasaloha, Mahārasa,  
> — English (machine translation) (machine translation)

### [1.23.8](https://indike.org/pramana/in.med.rasa.siddha.anandakanda.1.23.8)

rasottamo mahātejāḥ sūtarāṭ capalo'mṛtaḥ /  
dhutturo lokanāthaśca prabhurindro bhavastathā //

> Rasottama, Mahātejas, Sūtarāj, Capala, Amṛta, / Dhuttura, Lokanātha, Prabhu, Indra, and also Bhava,  
> — English (machine translation) (machine translation)

### [1.23.9](https://indike.org/pramana/in.med.rasa.siddha.anandakanda.1.23.9)

rudratejāḥ khecaraśca rasadhāturacintyajaḥ /  
amaro dehadaḥ skandaḥ skandeśo mṛtyunāśanaḥ //

> Rudratejas, Khecara, Rasadhātu, Acintyaja, / Amara, Dehada, Skanda, Skandeśa, Mṛtyunāśana,  
> — English (machine translation) (machine translation)

### [1.23.10](https://indike.org/pramana/in.med.rasa.siddha.anandakanda.1.23.10)

devo rasāyanaḥ śreṣṭho yaśodaḥ pāvanaḥ smṛtaḥ /  
proktā divyarasāścaiva trayastriṃśacca nāma ca //

> Deva, Rasāyana, Śreṣṭha, Yaśoda, \[and\] Pāvana are considered \[the names\]. / These thirty-three names of divine mercury have thus been spoken.  
> — English (machine translation) (machine translation)

### [1.23.11](https://indike.org/pramana/in.med.rasa.siddha.anandakanda.1.23.11)

doṣayuktaḥ sūtarājo viṣameva varānane /  
doṣahīno rasaḥ sākṣādamṛtaṃ nātra saṃśayaḥ //

> Possessed of defects, the king of quicksilver is poison indeed, O fair-faced woman; / devoid of defects, mercury is visibly nectar, there is no doubt in this.  
> — English (machine translation) (machine translation)

### [1.23.12](https://indike.org/pramana/in.med.rasa.siddha.anandakanda.1.23.12)

tasmātpāradasaṃskāraṃ doṣaghnaṃ śṛṇu pārvati /  
rasācāryo bhiṣakśreṣṭho yatātmāghoramantravit //

> Therefore hear, O Pārvatī, the refinement process of mercury that destroys defects. / The master of alchemy, an excellent physician, self-controlled, knowing the Aghora mantra,  
> — English (machine translation) (machine translation)

### [1.23.13](https://indike.org/pramana/in.med.rasa.siddha.anandakanda.1.23.13)

\<rasaśodhanasaṃskārāḥ; prathamaḥ prakāraḥ\>  
śubharkṣe śubhalagneṣu sumuhūrte suvāsare /  
pūrvoktavatsūtapūjāṃ kuryādādau śucisthale //

> \<Refinement Processes for Purifying Mercury; First Method\>  
> under an auspicious constellation, at auspicious ascendants, in an auspicious hour, on an auspicious day, / should first perform worship of quicksilver in a pure place as previously stated.  
> — English (machine translation) (machine translation)

### [1.23.14](https://indike.org/pramana/in.med.rasa.siddha.anandakanda.1.23.14)

śataṃ palānāṃ pañcāśatpañcaviṃśati vā punaḥ /  
daśa vā pañca vā devi naitasmādūnamiṣyate //

> A hundred palas, or fifty, or twenty-five, / or ten, or five, O goddess; less than this is not desired.  
> — English (machine translation) (machine translation)

### [1.23.15](https://indike.org/pramana/in.med.rasa.siddha.anandakanda.1.23.15)

lohaje vā śilotthe vā khalve sūtaṃ vinikṣipet /  
kalāṃśaṃ sūtarājasya cūrṇeṣṭakaniśārajaḥ //

> One should throw quicksilver into a mortar made of iron or made of stone; / a sixteenth part of the king of quicksilver \[each\] of powder of brick and turmeric dust,  
> — English (machine translation) (machine translation)

### [1.23.16](https://indike.org/pramana/in.med.rasa.siddha.anandakanda.1.23.16)

jambīrāmlena saṃmardya taptakhalve dinaṃ priye /  
kṣālayed uṣṇasauvīrair nāgadoṣo vinaśyati //

> having ground with lime juice in a heated mortar for a day, my dear, / one should wash with hot sauvīra vinegar; the lead defect is destroyed.  
> — English (machine translation) (machine translation)

### [1.23.17](https://indike.org/pramana/in.med.rasa.siddha.anandakanda.1.23.17)

aṅkolenendravāruṇyā vaṅgadoṣo vinaśyati /  
āragvadhena ca malaṃ citrake nāgadūṣaṇam //

> With aṅkola and indravāruṇī, the tin defect is destroyed; / and with āragvadha, impurity \[is destroyed\]; with citraka, the taint of lead \[is destroyed\].  
> — English (machine translation) (machine translation)

### [1.23.18](https://indike.org/pramana/in.med.rasa.siddha.anandakanda.1.23.18)

kṛṣṇadhūrtena cāñcalyaṃ triphalābhirviṣaṃ haret /  
giridoṣaṃ trikaṭukairasahyāgnistu gokṣuraiḥ //

> With black thorn-apple, one should remove mobility; with the three myrobalans, poison; / the mountain defect with the three pungents; and intolerance of fire with gokṣura.  
> — English (machine translation) (machine translation)

### [1.23.19](https://indike.org/pramana/in.med.rasa.siddha.anandakanda.1.23.19)

vaṅgādisaptadoṣāṇāṃ nāśārthaṃ saptavāsaram /  
tattaccūrṇaiḥ kalāṃśaiśca kumāryā rasasaṃyutaiḥ //

> For seven days, for the destruction of the seven defects such as tin, / with those respective powders in sixteenth parts, combined with juice of kumārī,  
> — English (machine translation) (machine translation)

### [1.23.20](https://indike.org/pramana/in.med.rasa.siddha.anandakanda.1.23.20)

mardayitvā rasaṃ paścātkṣālayeduṣṇakāṃjikaiḥ /  
pāradaḥ sakalairdoṣairmucyate saptakañcukaiḥ //

> having ground mercury, one should then wash it with hot sour gruels. / Quicksilver is freed from all defects \[and\] from the seven sheath defects.  
> — English (machine translation) (machine translation)

### [1.23.21](https://indike.org/pramana/in.med.rasa.siddha.anandakanda.1.23.21)

vaidyakarmaṇi yojyaścedrasaḥ syātsarvarogahā /  
\<dvitīyaḥ prakāraḥ\>  
devadārumalayajajayāvāyasatuṇḍikā //

> If applied in medical practice, mercury removes all diseases. / \<Second Method\>  
> With devadāru, sandalwood, jayā, and vāyasatuṇḍikā,  
> — English (machine translation) (machine translation)

### [1.23.22](https://indike.org/pramana/in.med.rasa.siddha.anandakanda.1.23.22)

kumārīmusalīvandhyākarkoṭīrasasaṃyutam /  
sūtaṃ dinaṃ mardayecca punaḥ pātanayantrake //

> combined with juices of kumārī, musalī, and sterile kārkoṭakī, / one should grind quicksilver for a day, and further in a distillation apparatus  
> — English (machine translation) (machine translation)

### [1.23.23](https://indike.org/pramana/in.med.rasa.siddha.anandakanda.1.23.23)

pātayedyojayetsūtaṃ śuddhaṃ vaidyasya karmaṇi /  
\<tṛtīyaḥ prakāraḥ\>  
dagdhaṃ pāṣāṇacūrṇaṃ ca niśākanyārasai rasam //

> one should distill it; one should employ the purified quicksilver in medical practice. / \<Third Method\>  
> Powder of burnt limestone, and with juices of turmeric and kumārī,  
> — English (machine translation) (machine translation)

### [1.23.24](https://indike.org/pramana/in.med.rasa.siddha.anandakanda.1.23.24)

mardayeddinamekaṃ ca pūrvayantre ca pātayet /  
evaṃ saṃskārasaṃśuddhaṃ yojayedvaidyakarmaṇi //

> one should grind mercury for one day, and distill it in the aforementioned apparatus; / thus thoroughly purified by refinement processes, one should employ it in medical practice.  
> — English (machine translation) (machine translation)

### [1.23.25](https://indike.org/pramana/in.med.rasa.siddha.anandakanda.1.23.25)

\<caturthaḥ prakāraḥ\>  
daradaṃ yāmamātraṃ tu pāribhadradravaiḥ priye /  
athavā jambīrarasairmardayitvā tu pācayet //

> \<Fourth Method\>  
> Cinnabar, indeed for just one watch, with liquids of pāribhadra, my dear, / or having ground it with lime juices, one should cook it  
> — English (machine translation) (machine translation)

### [1.23.26](https://indike.org/pramana/in.med.rasa.siddha.anandakanda.1.23.26)

yantre pātanake devi doṣakañcukavarjitaḥ /  
\<pañcamaḥ prakāraḥ\>  
punarnavārasaiḥ peṣyaṃ dhānyābhraṃ pāradaṃ samam //

> in a distillation apparatus, O goddess; it is freed from defects and sheath defects. / \<Fifth Method\>  
> Equal parts of quicksilver and mica prepared with grain are to be ground with juices of punarnavā,  
> — English (machine translation) (machine translation)

### [1.23.27](https://indike.org/pramana/in.med.rasa.siddha.anandakanda.1.23.27)

taptakhalve dinaṃ kṛtvā vajramūṣāgataṃ rasam /  
pacedbhūdharayantre ca punaḥ saṃmardayecca tam //

> having done so for a day in a heated mortar, the mercury placed into a vajra crucible / one should cook in a bhūdhara apparatus, and again one should thoroughly grind it.  
> — English (machine translation) (machine translation)

### [1.23.28](https://indike.org/pramana/in.med.rasa.siddha.anandakanda.1.23.28)

pūrvadravairyathāpūrvaṃ mardanaṃ pācanaṃ punaḥ /  
kṛtvaitaṃ daśavāraṃ taṃ pātyaṃ pātanayantrake //

> Grinding with the previously mentioned liquids and cooking as before / having done this ten times, it should be sublimed in a sublimation apparatus.  
> — English (machine translation) (machine translation)

### [1.23.29](https://indike.org/pramana/in.med.rasa.siddha.anandakanda.1.23.29)

śuddhaḥ syātpārado devi yojyo yoge rasāyane /  
\<ṣaṣṭhaḥ prakāraḥ\>  
daśamāṃśaṃ rasādgandhaṃ taptakhalve vinikṣipet //

> Mercury becomes purified, O goddess, and suitable to be employed in formulations and in rejuvenation therapy. / \<Sixth method\> / One should place sulphur, one-tenth part of the mercury, into a heated mortar.  
> — English (machine translation) (machine translation)

### [1.23.30](https://indike.org/pramana/in.med.rasa.siddha.anandakanda.1.23.30)

varājambīrakanyāgnidravairyāmaṃ vimardayet /  
pātayetpātanāyantre kuryādevaṃ tu saptadhā //

> One should grind it for one yāma with the juices of varā, jambīra, kanyā, and agni, / and sublime it in a sublimation apparatus; one should do this indeed seven times.  
> — English (machine translation) (machine translation)

### [1.23.31](https://indike.org/pramana/in.med.rasa.siddha.anandakanda.1.23.31)

sagandhakaṃ mardanaṃ ca pātanaṃ bhavati priye /  
śuddhaḥ syātpārado devi yojyaḥ pāradakarmaṇi //

> There is grinding with sulphur and sublimation, O beloved; / the mercury becomes pure, O goddess, and fit for employment in mercurial operations.  
> — English (machine translation) (machine translation)

### [1.23.32](https://indike.org/pramana/in.med.rasa.siddha.anandakanda.1.23.32)

\<saptamaḥ prakāraḥ\>  
tilatailair māhiṣikair mūtrair madyāmlakena ca /  
gomāṃsair hiṅgulaṃ pācyaṃ lohapātre kramāgninā //

> \<Seventh method\> / With sesame oil, buffalo urine, sour fermented liquor, / and beef, cinnabar should be cooked in an iron vessel over a graduated fire.  
> — English (machine translation) (machine translation)

### [1.23.33](https://indike.org/pramana/in.med.rasa.siddha.anandakanda.1.23.33)

saptāhaṃ lohadaṇḍena cālayettaddravaṃ muhuḥ /  
sārdraṃ mayūrapittena bhāvayedātape dinam //

> For seven days, one should stir that liquid constantly with an iron rod. / One should moisten it with peacock bile and triturate it in the sun for a day.  
> — English (machine translation) (machine translation)

### [1.23.34](https://indike.org/pramana/in.med.rasa.siddha.anandakanda.1.23.34)

pātayetpātanāyantre daradaṃ kharavahninā /  
śuddho bhaveccaturyāmātpārado yogavāhakaḥ //

> One should sublime the cinnabar in a sublimation apparatus over an intense fire. / After four yāmas, the mercury becomes pure, a catalyst for medicinal action.  
> — English (machine translation) (machine translation)

### [1.23.35](https://indike.org/pramana/in.med.rasa.siddha.anandakanda.1.23.35)

\<jāraṇārho vaḍabānalaviḍaḥ\>  
śṛṇu devi pravakṣyāmi jāraṇārhaṃ biḍaṃ priye /  
cūrṇaṃ kṛtvā dagdhaśaṅkhaṃ gharme 'rkakṣīrabhāvitam //

> \<The Vaḍabānala salt mixture suitable for digestion\> / Listen, O goddess, I shall explain the biḍa salt mixture suitable for digestion, O beloved: / having powdered burnt conch shell and macerated it in calotropis latex under the sunshine,  
> — English (machine translation) (machine translation)

### [1.23.36](https://indike.org/pramana/in.med.rasa.siddha.anandakanda.1.23.36)

kuryāddinaṃ tato devi dhūmasāraṃ ca bhāvayet /  
dinaṃ jambīrakarasairātape cātitīvrake //

> one should do so for a day, O goddess; then one should macerate soot / for a day with lime juices under intense sunshine.  
> — English (machine translation) (machine translation)

### [1.23.37](https://indike.org/pramana/in.med.rasa.siddha.anandakanda.1.23.37)

caturyāmamajāmūtraiḥ ṣoḍaśāṃśaṃ suvarcalam /  
yathā sāndratvamāpnoti tāvatkvāthyaṃ varānane //

> For four yāmas, in goat urine with one-sixteenth part of suvarcala salt, / it should be boiled until it becomes thick, O fair-faced one.  
> — English (machine translation) (machine translation)

### [1.23.38](https://indike.org/pramana/in.med.rasa.siddha.anandakanda.1.23.38)

naramūtre ṣoḍaśāṃśe kaṇṭakārīṃ samūlakām /  
yāvad ghanībhavet tāvat kvāthanīyā prayatnataḥ //

> In sixteen parts of human urine, the kaṇṭakārī plant with its root / must be boiled down diligently until it becomes thick.  
> — English (machine translation) (machine translation)

### [1.23.39](https://indike.org/pramana/in.med.rasa.siddha.anandakanda.1.23.39)

tintriṇīkṣārakāsīsasarjakṣārāḥ śilājatu /  
jambīrasya rasaiḥ sarvaṃ caturyāmaṃ pṛthakpṛthak //

> Tamarind salt, green vitriol, sarjikākṣāra, and asphaltum / \[are triturated\] with lime juices, all of them separately for four yāmas.  
> — English (machine translation) (machine translation)

### [1.23.40](https://indike.org/pramana/in.med.rasa.siddha.anandakanda.1.23.40)

jepālaṃ tattvacāhīnaṃ mūlakakṣārasaindhavam /  
guñjāṃ ca ṭaṅkaṇaṃ śigrudravairbhāvyaṃ pṛthakpṛthak //

> Croton seeds free of their outer husk, radish salt, rock salt, / guñjā, and borax should each be triturated separately with drumstick juice.  
> — English (machine translation) (machine translation)

### [1.23.41](https://indike.org/pramana/in.med.rasa.siddha.anandakanda.1.23.41)

jambīrāṇāṃ dravairbhāvyaṃ śaṅkhādyaṃ tattrayodaśa /  
sarvaṃ samāṃśaṃ ca dinamekīkṛtya tu gālitam //

> Those thirteen ingredients starting with conch shell are to be triturated with lime juices, / all in equal parts; and after combining them for a day, it is filtered.  
> — English (machine translation) (machine translation)

### [1.23.42](https://indike.org/pramana/in.med.rasa.siddha.anandakanda.1.23.42)

rakṣayetsarvadā jñeyo nāmnā ca vaḍabānalaḥ /  
suvarṇādimalohānāṃ ratnānāṃ jāraṇe tathā //

> One should preserve it at all times; it is known by name as Vaḍabānala. / In the digestion of metals such as gold, and similarly of gemstones,  
> — English (machine translation) (machine translation)

### [1.23.43](https://indike.org/pramana/in.med.rasa.siddha.anandakanda.1.23.43)

abhrādyuparasānāṃ ca yojanīyaṃ prayatnataḥ /  
\<pāradabhasmavidhiḥ; prathamaḥ prakāraḥ\>  
śuddhasūtaṃ śuddhagandhaṃ mardayedgoghṛtaiḥ samam //

> and of secondary minerals like mica, it must be applied with effort. / \<Method for incinerating mercury; First method\> / One should grind purified quicksilver and purified sulphur in equal amounts with cow's ghee.  
> — English (machine translation) (machine translation)

### [1.23.44](https://indike.org/pramana/in.med.rasa.siddha.anandakanda.1.23.44)

piṇḍībhūtaṃ kumāryāśca dalagarbhe niveśayet /  
samyaksūtreṇa saṃveṣṭya tamayaskāntasaṃpuṭe //

> Having formed a lump, one should place it inside an aloe vera leaf. / Having wrapped it thoroughly with thread, inside an iron casing,  
> — English (machine translation) (machine translation)

### [1.23.45](https://indike.org/pramana/in.med.rasa.siddha.anandakanda.1.23.45)

nirudhya taṃ mṛdupuṭe tridhā pācyaṃ punaḥ priye /  
ādāya dṛḍhamūṣāyāmandhayitvā dhametsudhīḥ //

> having sealed it, it is cooked three times in a mild pit of cow-dung cakes, O beloved; / having taken it out, the wise one should blind it inside a sturdy crucible and blow with the bellows.  
> — English (machine translation) (machine translation)

### [1.23.46](https://indike.org/pramana/in.med.rasa.siddha.anandakanda.1.23.46)

bhasmībhavetsūtarājo yojyo yoge rasāyane /  
\<dvitīyaḥ prakāraḥ\>  
chāyāśuṣkāṇi kurvīta śākapakvaphalāni ca //

> The king of quicksilvers is reduced to ash, fit for use in formulations and rejuvenation therapy. / \<Second method\> / One should dry shade-dried mature fruits of the teak tree,  
> — English (machine translation) (machine translation)

### [1.23.47](https://indike.org/pramana/in.med.rasa.siddha.anandakanda.1.23.47)

mardayedarkapayasā tena mūṣodaraṃ lipet /  
agraprasūtagojātajarāyoḥ śiṣitaṃ rajaḥ //

> grind them with calotropis latex, and smear the interior of a crucible with that. / The powdered residue of the placenta of a cow from her first calving  
> — English (machine translation) (machine translation)

### [1.23.48](https://indike.org/pramana/in.med.rasa.siddha.anandakanda.1.23.48)

mūṣāmadhye kṣipetpaścātsūtaṃ gandhaśca tadrajaḥ /  
kṣiptvā nirudhya ca dhamedbhasmībhavati pāradaḥ //

> should then be placed inside the crucible; having put the quicksilver, sulphur, and that powder, / and having sealed it, one should blow with the bellows; the mercury is reduced to ash.  
> — English (machine translation) (machine translation)

### [1.23.49](https://indike.org/pramana/in.med.rasa.siddha.anandakanda.1.23.49)

\<tṛtīyaḥ prakāraḥ\>  
vandhyā kārkoṭakī kākatuṇḍī ca kaṭutumbikā /  
kañcukī nalikā kākamācī vai kālamañjarī //

> \<Third method\> / Sterile kārkoṭakī, kākatuṇḍī, bitter gourd, / kañcukī, nalikā, kākamācī, kālamañjarī,  
> — English (machine translation) (machine translation)

### [1.23.50](https://indike.org/pramana/in.med.rasa.siddha.anandakanda.1.23.50)

kākajaṅghāstvimāḥ sarvāḥ piṣṭvā mūṣāntare kṣipet /  
pūrvoktavandhyāmukhyābhir aṣṭābhir mardayed rasam //

> and kākajaṅghā—having crushed all these, one should place them inside the crucible. / One should grind mercury with the eight plants starting with sterile kārkoṭakī mentioned earlier.  
> — English (machine translation) (machine translation)

### [1.23.51](https://indike.org/pramana/in.med.rasa.siddha.anandakanda.1.23.51)

tadrasaṃ liptamūṣāyāṃ kṣiptvā ruddhvā ca bhūdhare /  
pacedevaṃ cāṣṭavāramevaṃ mūṣāpralepanam //

> Having placed that mercury into the smeared crucible and sealed it, / one cooks it eight times in a bhūdhara apparatus; in this way, coating the crucible,  
> — English (machine translation) (machine translation)

### [1.23.52](https://indike.org/pramana/in.med.rasa.siddha.anandakanda.1.23.52)

mardanaṃ dhamanaṃ kuryād bhūyo bhūyaḥ sureśvari /  
mṛto bhavati sūtendro yogyo roge rasāyane //

> one should grind and blow with the bellows repeatedly, O sovereign of the gods. / The lord of quicksilver becomes incinerated, fit for disease and rejuvenation therapy.  
> — English (machine translation) (machine translation)

### [1.23.53](https://indike.org/pramana/in.med.rasa.siddha.anandakanda.1.23.53)

\<caturthaḥ prakāraḥ\>  
niyāmakauṣadhairmardyaṃ caturyāmaṃ rasaṃ dṛḍham /  
dviguṇe gandhataile ca śanairmandāgninā pacet //

> \<Fourth method\> / One should grind mercury firmly for four yāmas with regulatory herbs, / and cook it slowly over a gentle fire in double its amount of sulphur oil,  
> — English (machine translation) (machine translation)

### [1.23.54](https://indike.org/pramana/in.med.rasa.siddha.anandakanda.1.23.54)

yāvat khoṭatvamāpnoti tāvadevaṃ pacedrasam /  
tatkhoṭaṃ saṃpuṭe lauhe kṣiptvā rundhyāddṛḍhaṃ sudhīḥ //

> cooking the mercury only so long as it attains a solid lump state. / Placing that lump into an iron casing, the wise one should seal it firmly.  
> — English (machine translation) (machine translation)

### [1.23.55](https://indike.org/pramana/in.med.rasa.siddha.anandakanda.1.23.55)

pathyājalairlohakiṭṭaṃ piṣṭvā sampuṭamālikhet /  
tasyordhvaṃ śrāvake kācaṃ kṛtvā nāgaṃ vinikṣipet //

> Having ground iron dross with water of chebulic myrobalan, one should coat the casing. / Placing glass on a saucer above it, one should deposit lead \[upon it\].  
> — English (machine translation) (machine translation)

### [1.23.56](https://indike.org/pramana/in.med.rasa.siddha.anandakanda.1.23.56)

sa nāgo dravate yāvattāvadevaṃ dhametpriye /  
yāvanna yāti kāṭhinyaṃ tāvannaiva dhametsudhīḥ //

> One should blow with the bellows only as long as that lead melts, O beloved; / as long as it does not reach hardness, the wise one should not blow at all.  
> — English (machine translation) (machine translation)

### [1.23.57](https://indike.org/pramana/in.med.rasa.siddha.anandakanda.1.23.57)

punaḥ kaṭhinatāṃ prāpte dhametpūrvoktavanmuhuḥ /  
triyāmadhamanādevaṃ bhasmībhavati pāradaḥ //

> When it reaches hardness again, one should blow repeatedly as described before; / by blowing in this manner for three yāmas, the mercury is reduced to ash.  
> — English (machine translation) (machine translation)

### [1.23.58](https://indike.org/pramana/in.med.rasa.siddha.anandakanda.1.23.58)

bhasmīkṛte mūlikābhirjāraṇārahito rasaḥ /  
dehe lohe na yojyaḥ syādyojyo bheṣajakarmaṇi //

> When it is reduced to ash by roots without the process of digestion, the mercury / cannot be employed for the body or base metals; it is to be employed in medicinal treatment.  
> — English (machine translation) (machine translation)

### [1.23.59](https://indike.org/pramana/in.med.rasa.siddha.anandakanda.1.23.59)

\<pañcamaḥ prakāraḥ\>  
dviguṇe gandhataile ca śuddhaṃ sūtaṃ vimardayet /  
ekāhaṃ taṃ punarmardyaṃ sarpākṣībhṛṅgarāḍapi //

> \<Fifth method\> / One should grind purified quicksilver in double the amount of sulphur oil / for one day; then it should be ground with sarpākṣī, bhṛṅgarāja,  
> — English (machine translation) (machine translation)

### [1.23.60](https://indike.org/pramana/in.med.rasa.siddha.anandakanda.1.23.60)

viṣṇukrāntā tryahaṃ caiṣāṃ rasaiḥ ślakṣṇaṃ vimardayet /  
pacedyantre trisaṃghaṭṭe hyaṣṭavāramiti priye //

> and viṣṇukrāntā; one should grind it smoothly with the juices of these for three days, / and cook it eight times in a three-jointed apparatus, O beloved.  
> — English (machine translation) (machine translation)

### [1.23.61](https://indike.org/pramana/in.med.rasa.siddha.anandakanda.1.23.61)

kuryādbhasmati sūtendro rogasaṃghātanāśanaḥ /  
\<ṣaṣṭhaḥ prakāraḥ\>  
śvetāṅkolasya mūlottharasairmardyastryahaṃ rasaḥ //

> The lord of quicksilver will become ash, destroying the multitude of diseases. / \<Sixth method\> / Mercury is to be ground for three days with juice extracted from the root of white aṅkola.  
> — English (machine translation) (machine translation)

### [1.23.62](https://indike.org/pramana/in.med.rasa.siddha.anandakanda.1.23.62)

mūṣāyāṃ nikṣiped ruddhvā pacedbhūdharayantrake /  
pārado bhasmatāṃ yāti sarvarogaharaḥ paraḥ //

> Placing it in a crucible and sealing it, one should cook it in a bhūdhara apparatus; / the mercury becomes ash, supreme in curing all diseases.  
> — English (machine translation) (machine translation)

### [1.23.63](https://indike.org/pramana/in.med.rasa.siddha.anandakanda.1.23.63)

\<saptamaḥ prakāraḥ\>  
viṣṇukrāntāṃ vedikāṃ ca kāñjikena vimardayet /  
tatkalkena raso mardyaḥ saptadhā mūrchitotthitaḥ //

> \<Seventh method\> / One should grind viṣṇukrāntā and vedikā with sour gruel; / with that paste, mercury subjected seven times to swooning and revival should be ground.  
> — English (machine translation) (machine translation)

### [1.23.64](https://indike.org/pramana/in.med.rasa.siddha.anandakanda.1.23.64)

taṃ rasaṃ śrāvake kṣiptvā siñcayettadrasairmuhuḥ /  
dīpāgninā dinaṃ pacyādbhasma syāllavaṇākṛtiḥ //

> Placing that mercury into a saucer, one should sprinkle it repeatedly with those juices; / it should be cooked for a day with the flame of a lamp; the ash will have the appearance of salt.  
> — English (machine translation) (machine translation)

### [1.23.65](https://indike.org/pramana/in.med.rasa.siddha.anandakanda.1.23.65)

\<aṣṭamaḥ prakāraḥ\>  
kākoduṃbarikākṣīrair bhāvayet somarāmaṭham /  
punaḥ punaḥ saptadhaivaṃ śoṣayenmardayet sudhīḥ //

> \<Eighth method\> / The wise one should macerate asafoetida with the milky latex of kākodumbarikā; / repeatedly in this way seven times, one should dry and grind it.  
> — English (machine translation) (machine translation)

### [1.23.66](https://indike.org/pramana/in.med.rasa.siddha.anandakanda.1.23.66)

kākodumbarapañcāṅgaṃ ṣoḍaśāṃśe jale kṣipet /  
yathaikāṃśo'vaśiṣṭaḥ syāttena taddhiṅgu mardayet //

> One should place the five parts of kākodumbara in sixteen parts of water; / when one part remains, one should grind that asafoetida with it.  
> — English (machine translation) (machine translation)

### [1.23.67](https://indike.org/pramana/in.med.rasa.siddha.anandakanda.1.23.67)

tadgolake rasaṃ kṣiptvā mūṣāyāṃ taṃ ca rodhayet /  
bhūdhare ca puṭedevamaṣṭavāraṃ punaḥ punaḥ //

> Placing the mercury inside a ball of that, one should seal it in a crucible, / and heat it in a bhūdhara pit repeatedly eight times.  
> — English (machine translation) (machine translation)

### [1.23.68](https://indike.org/pramana/in.med.rasa.siddha.anandakanda.1.23.68)

puṭe puṭe ca taddhiṅgu dadyātsūto mṛto bhavet /  
\<navamaḥ prakāraḥ\>  
urubūkasya bījāni tathāpāmārgajāni ca //

> At every heating one should supply that asafoetida; the quicksilver becomes incinerated. / \<Ninth method\> / Seeds of castor as well as those produced from apāmārga  
> — English (machine translation) (machine translation)

### [1.23.69](https://indike.org/pramana/in.med.rasa.siddha.anandakanda.1.23.69)

pūrṇayet tacca mūṣāyāṃ kṣiptvā sūtaṃ tataḥ kṣipet /  
tadūrdhvaṃ pūrvacūrṇaṃ ca samyaṅmūṣāṃ nirodhayet //

> one should fill; and having placed that into a crucible, one should then add quicksilver. / Above that, the aforesaid powder, and one should seal the crucible well.  
> — English (machine translation) (machine translation)

### [1.23.70](https://indike.org/pramana/in.med.rasa.siddha.anandakanda.1.23.70)

pacellaghupuṭairevaṃ caturbhirbhasmatāṃ vrajet /  
\<daśamaḥ prakāraḥ\>  
kuḍuhuñcyāḥ kandamadhye kāntāstanyapariplute //

> One should cook with four light cow-dung pits in this manner; it will be reduced to ash. / \<Tenth method\> / Inside a bulb of kuḍuhuñcī filled with woman's breast milk,  
> — English (machine translation) (machine translation)

### [1.23.71](https://indike.org/pramana/in.med.rasa.siddha.anandakanda.1.23.71)

rasaṃ kṣiptvā mukhaṃ ruddhvā tanmajjakalkataḥ sudhīḥ /  
taṃ gomayaiḥ samālipya svedayedgomayāgninā //

> having placed the mercury, the wise one seals the opening with paste of its pulp; / smearing it thoroughly with cow dung, he should steam it with a cow-dung fire.  
> — English (machine translation) (machine translation)

### [1.23.72](https://indike.org/pramana/in.med.rasa.siddha.anandakanda.1.23.72)

evaṃ kṛte saptavāraṃ raso bhasmatvam āpnuyāt /  
\<ekādaśaḥ prakāraḥ\>  
aṅkolasya śiphānīraiḥ sūtaṃ gandhaṃ samaṃ samam //

> When this is done seven times, the mercury becomes calcinated.  
> \<The Eleventh Method\>  
> Quicksilver and sulphur in equal parts, with root-juice of aṅkola,  
> — English (machine translation) (machine translation)

### [1.23.73](https://indike.org/pramana/in.med.rasa.siddha.anandakanda.1.23.73)

dinamekaṃ mardayecca mūṣāgarbhaṃ nirodhayet /  
puṭedbhūdharayantre ca dinānte bhasma jāyate //

> one should grind for one day and seal within a crucible.  
> He should bake it in a bhūdharayantra, and at the end of the day calx is produced.  
> — English (machine translation) (machine translation)

### [1.23.74](https://indike.org/pramana/in.med.rasa.siddha.anandakanda.1.23.74)

\<dvādaśaḥ prakāraḥ\>  
sūtaṃ dhānyābhrakaṃ tulyaṃ mārakauṣadhijai rasaiḥ /  
mardayed dinamekaṃ tu tatkalkairvastralepanam //

> \<The Twelfth Method\>  
> Quicksilver and prepared mica in equal parts, with juices of killing herbs,  
> one should grind for one day; smearing a cloth with that paste,  
> — English (machine translation) (machine translation)

### [1.23.75](https://indike.org/pramana/in.med.rasa.siddha.anandakanda.1.23.75)

tadvastraṃ vartikāṃ kṛtvā dhṛtvā daṃśena dīpayet /  
taddrutiṃ patitāṃ kāṃsye kṛṣṇavarṇaṃ ca tadbhavet //

> making that cloth into a wick, holding it with tongs, he should light it.  
> Its melt falling into a bell-metal vessel becomes black in color.  
> — English (machine translation) (machine translation)

### [1.23.76](https://indike.org/pramana/in.med.rasa.siddha.anandakanda.1.23.76)

tatpunarmārakairmardyaṃ pātanāyantrake pacet /  
mṛto bhaveddinaikena tadbhasmākhilarogahṛt //

> That should again be ground with killing agents and cooked in a pātanāyantra.  
> It becomes dead in one day; that calx removes all diseases.  
> — English (machine translation) (machine translation)

### [1.23.77](https://indike.org/pramana/in.med.rasa.siddha.anandakanda.1.23.77)

\<trayodaśaḥ prakāraḥ\>  
kāladhuttūratailena mardanīyaśca pāradaḥ /  
tato niyāmakairmardyāddinaikaṃ kūrmayantrake //

> \<The Thirteenth Method\>  
> Mercury is to be ground with black dhuttūra oil,  
> and then it should be ground with regulating agents for one day in a kūrmayantra.  
> — English (machine translation) (machine translation)

### [1.23.78](https://indike.org/pramana/in.med.rasa.siddha.anandakanda.1.23.78)

pācayedbhasmatāṃ yāti śubhraḥ syātsarvarogahā /  
\<caturdaśaḥ prakāraḥ\>  
śuddhasūtād ardhabhāgaṃ śuddhaṃ gandhaṃ vimardayet //

> He should cook it; it attains calx-state, becomes white, and destroys all diseases.  
> \<The Fourteenth Method\>  
> One should grind pure sulphur equal to half the quantity of pure quicksilver,  
> — English (machine translation) (machine translation)

### [1.23.79](https://indike.org/pramana/in.med.rasa.siddha.anandakanda.1.23.79)

mārakauṣadhajair drāvair dinaṃ mūṣāgataṃ pacet /  
yantre bhūdharasaṃjñe ca dinenaikena bhasmati //

> with juices of killing herbs for a day; placed in a crucible, he should cook it  
> in the apparatus named bhūdhara, and in one day it becomes calcinated.  
> — English (machine translation) (machine translation)

### [1.23.80](https://indike.org/pramana/in.med.rasa.siddha.anandakanda.1.23.80)

\<pañcadaśaḥ prakāraḥ\>  
sūtamabhraṃ vaṭakṣīraistriyāmaṃ mardayetpriye /  
mūṣāgarbhe vinikṣipya karīṣāgnau dinaṃ pacet //

> \<The Fifteenth Method\>  
> One should grind quicksilver and mica with banyan latex for three watches, my dear;  
> placing it inside a crucible, he should cook it in a cow-dung fire for a day.  
> — English (machine translation) (machine translation)

### [1.23.81](https://indike.org/pramana/in.med.rasa.siddha.anandakanda.1.23.81)

bhasmībhavati sūtendraḥ śubhraḥ sarvārtināśanaḥ /  
\<ṣoḍaśaḥ prakāraḥ\>  
mukhīkṛte vāsite ca pārade samakāñcanam //

> The lord of quicksilver turns to calx, white, destroying all ailments.  
> \<The Sixteenth Method\>  
> When the mercury is mouth-endowed and scented, with equal gold,  
> — English (machine translation) (machine translation)

### [1.23.82](https://indike.org/pramana/in.med.rasa.siddha.anandakanda.1.23.82)

jārayet pūrvayogena tato gandhaṃ samaṃ kṣipet /  
divyauṣadhidravairmardyaṃ dinaṃ mūṣādhṛtaṃ rasam //

> he should digest it by the earlier procedure; then he should add an equal amount of sulphur.  
> Ground with juices of divine plants for a day, the mercury held in a crucible,  
> — English (machine translation) (machine translation)

### [1.23.83](https://indike.org/pramana/in.med.rasa.siddha.anandakanda.1.23.83)

divānaktaṃ karīṣāgnau pacedvā tuṣavahninā /  
svedayettaṃ samuddhṛtya bhūyo divyauṣadhodbhavaiḥ //

> he should cook day and night in a cow-dung fire, or with a husk-fire.  
> Taking it out, he should steam it; again with seeds born of divine plants  
> — English (machine translation) (machine translation)

### [1.23.84](https://indike.org/pramana/in.med.rasa.siddha.anandakanda.1.23.84)

bījaiḥ samāṃśaiḥ saṃmardyaṃ caturyāmaṃ sureśvari /  
vajramūṣāgataṃ dhāmyaṃ bhasmībhavati pāradaḥ //

> in equal parts it should be ground for four watches, O ruler of gods;  
> placed inside a vajramūṣā crucible, it must be blown; the mercury turns to calx.  
> — English (machine translation) (machine translation)

### [1.23.85](https://indike.org/pramana/in.med.rasa.siddha.anandakanda.1.23.85)

tadbhasma divyaṃ yuñjīta sadā roge rasāyane /  
\<saptadaśaḥ prakāraḥ\>  
svajīrṇe pārade svarṇaṃ samamamlena mardayet //

> One should always employ that divine calx in disease and rejuvenation therapy.  
> \<The Seventeenth Method\>  
> When gold is digested in mercury itself, he should grind it with an equal \[part of\] sour \[gruel\].  
> — English (machine translation) (machine translation)

### [1.23.86](https://indike.org/pramana/in.med.rasa.siddha.anandakanda.1.23.86)

piṣṭībhūtaṃ kāñjikena prakṣālyādāya tāṃ punaḥ /  
piṣṭyardhaṃ śuddhagandhaṃ ca tadardhaṃ ṭaṅkaṇaṃ kṣipet //

> Washing the resulting paste with fermented rice-water, taking it again,  
> he should add pure sulphur equal to half the paste, and borax equal to half of that.  
> — English (machine translation) (machine translation)

### [1.23.87](https://indike.org/pramana/in.med.rasa.siddha.anandakanda.1.23.87)

sarvatulyāṃ niśāṃ nārīpuṣparaktadravairdinam /  
mardayettāṃ dinānte ca kuryāttadgolakaṃ tataḥ //

> With turmeric equal to the whole, \[ground\] for a day with menstrual fluid,  
> he should grind it, and at the end of the day, from that he should make a ball.  
> — English (machine translation) (machine translation)

### [1.23.88](https://indike.org/pramana/in.med.rasa.siddha.anandakanda.1.23.88)

paced gaḍḍukayantre ca dinaṃ mandāgninā sudhīḥ /  
samādāya vicūrṇyaiva dattvā tatsamagandhakam //

> The wise one should cook it in a gaḍḍukayantra for a day with a gentle fire;  
> taking it out, pulverizing it, and adding sulphur equal to it,  
> — English (machine translation) (machine translation)

### [1.23.89](https://indike.org/pramana/in.med.rasa.siddha.anandakanda.1.23.89)

garbhayantre tryahaṃ pācyaṃ laghunā tattuṣāgninā /  
raso bhasma bhaveddevi nirutthaḥ syādrasāyanam //

> it is to be cooked in a garbhayantra for three days with a light husk-fire.  
> The mercury becomes calx, O goddess, free from resurrection, a rejuvenation agent.  
> — English (machine translation) (machine translation)

### [1.23.90](https://indike.org/pramana/in.med.rasa.siddha.anandakanda.1.23.90)

\<aṣṭādaśaḥ prakāraḥ\>  
karṣatrayaṃ śuddhasūtaṃ karṣaṃ tāmrarajaḥ priye /  
amlaiḥ saṃmardayedgāḍhaṃ dinaṃ khalve tato bhavet //

> \<The Eighteenth Method\>  
> Three karṣas of pure quicksilver and a karṣa of copper powder, my dear,  
> he should grind vigorously with sour liquids for a day in a mortar; thereupon it becomes  
> — English (machine translation) (machine translation)

### [1.23.91](https://indike.org/pramana/in.med.rasa.siddha.anandakanda.1.23.91)

piṣṭistāṃ kṣālayettoyaistata ādāya nirmalam /  
mākṣīkasatvaṃ tatsarvaṃ cakramardacchadadravaiḥ //

> a paste. He should wash it with water, and then take the clean \[product\].  
> With pyrite essence and all that, with leaf juices of cakramarda,  
> — English (machine translation) (machine translation)

### [1.23.92](https://indike.org/pramana/in.med.rasa.siddha.anandakanda.1.23.92)

tridinaṃ mardayedgāḍhaṃ tāṃ piṣṭiṃ garbhayantrake /  
tuṣāgninā paceddevi tridinaṃ vā divāniśam //

> he should grind that paste vigorously for three days; in a garbhayantra  
> he should cook it with a husk-fire for three days, O goddess, or day and night  
> — English (machine translation) (machine translation)

### [1.23.93](https://indike.org/pramana/in.med.rasa.siddha.anandakanda.1.23.93)

karīṣāgnau bhavetsūtabhasma rogajarāpaham /  
\<ekonaviṃśaḥ prakāraḥ\>  
sūtaṃ svarṇaṃ vyomasatvaṃ samaṃ svarṇasamaṃ biḍam //

> in a cow-dung fire; it becomes quicksilver calx, dispelling disease and senescence.  
> \<The Nineteenth Method\>  
> Quicksilver, gold, and mica essence in equal parts; bid salt equal to the gold;  
> — English (machine translation) (machine translation)

### [1.23.94](https://indike.org/pramana/in.med.rasa.siddha.anandakanda.1.23.94)

rambhādaṇḍadravaiḥ sarvaṃ tat khalve mardayeddinam /  
tato divyauṣadhodbhūtairbījaistulyaṃ dinadvayam //

> he should grind all that in a mortar with juice of plantain stems for a day;  
> then with equal seeds originating from divine plants, for two days  
> — English (machine translation) (machine translation)

### [1.23.95](https://indike.org/pramana/in.med.rasa.siddha.anandakanda.1.23.95)

saha saṃmardayed rambhātoyais tad garbhayantrake /  
pūrvakrameṇa vipacedrasabhasma bhavecchubham //

> he should grind it together with plantain liquid; in a garbhayantra,  
> he should cook it thoroughly according to the earlier method; an auspicious mercury calx will result,  
> — English (machine translation) (machine translation)

### [1.23.96](https://indike.org/pramana/in.med.rasa.siddha.anandakanda.1.23.96)

jarāmaraṇarogaghnaṃ sarvasiddhipradāyakam /  
\<viṃśaḥ prakāraḥ\>  
rasendraṃ vimalāsatvaṃ tulyaṃ mardya dinatrayam //

> destroying senescence, death, and disease, bestowing all alchemical perfections.  
> \<The Twentieth Method\>  
> Grinding the lord of mercury and vimalā essence in equal parts for three days  
> — English (machine translation) (machine translation)

### [1.23.97](https://indike.org/pramana/in.med.rasa.siddha.anandakanda.1.23.97)

sinduvārachadarasaiḥ piṣṭiḥ syāttāṃ vinikṣipet /  
kācakūpyantare kūpīṃ saptamṛtkarpaṭairlipet //

> with juice of sinduvāra leaves, it becomes a paste; one should place it  
> inside a glass flask; he should coat the flask with seven mud-smeared cloths,  
> — English (machine translation) (machine translation)

### [1.23.98](https://indike.org/pramana/in.med.rasa.siddha.anandakanda.1.23.98)

śoṣayedvālukāyantre dinaṃ mandāgninā pacet /  
rasabhasma bhaveddivyaṃ rugjarāmaraṇāpaham //

> dry it, and cook it in a sand apparatus for a day over a mild fire.  
> It becomes a divine mercury calx, dispelling sickness, senescence, and death.  
> — English (machine translation) (machine translation)

### [1.23.99](https://indike.org/pramana/in.med.rasa.siddha.anandakanda.1.23.99)

\<ekaviṃśaḥ prakāraḥ\>  
karṣadvayaṃ rasendraṃ ca tadardhaṃ śuddhagandhakam /  
mākṣīkasatvaṃ gandhāṃśaṃ tatsarvaṃ mardayeddinam //

> \<The Twenty-First Method\>  
> Two karṣas of the lord of mercury, half that of pure sulphur,  
> and pyrite essence equal to the sulphur part: he should grind all that for a day  
> — English (machine translation) (machine translation)

### [1.23.100](https://indike.org/pramana/in.med.rasa.siddha.anandakanda.1.23.100)

nirguṇḍīpatrasāraiśca taṃ golaṃ nikṣipetpriye /  
mūṣāmadhye tato mūṣāvaktraṃ ruddhvā vinikṣipet //

> with the leaf-essence of nirguṇḍī; that ball he should place, my dear,  
> inside a crucible; then, sealing the mouth of the crucible, he should place  
> — English (machine translation) (machine translation)

### [1.23.101](https://indike.org/pramana/in.med.rasa.siddha.anandakanda.1.23.101)

tāṃ mūṣāṃ gaḍḍukāyantre pacenmandāgninā dinam /  
rasabhasma bhaveddivyaṃ sindūrāruṇasannibham //

> that crucible in a gaḍḍukāyantra and cook it with a mild fire for a day.  
> It becomes a divine mercury calx, resembling the dawn color of red lead,  
> — English (machine translation) (machine translation)

### [1.23.102](https://indike.org/pramana/in.med.rasa.siddha.anandakanda.1.23.102)

jarāmaraṇarogaghnaṃ sarvasiddhipradaṃ śubham /  
\<dvāviṃśaḥ prakāraḥ\>  
pakvamūṣodare tulyagandhakāntaritaṃ rasam //

> destroying senescence, death, and disease, bestowing all alchemical perfections, auspicious.  
> \<The Twenty-Second Method\>  
> Inside a baked crucible, mercury is covered with an equal amount of sulphur;  
> — English (machine translation) (machine translation)

### [1.23.103](https://indike.org/pramana/in.med.rasa.siddha.anandakanda.1.23.103)

tayoścaturguṇaṃ dattvā kākamācīrasaṃ punaḥ /  
ācchādya gaḍḍukāyantre tāṃ nidhāya pacetkramāt //

> adding four times as much kākamācī juice to both, covering it again,  
> placing it in a gaḍḍukāyantra, he should cook it gradually  
> — English (machine translation) (machine translation)

### [1.23.104](https://indike.org/pramana/in.med.rasa.siddha.anandakanda.1.23.104)

mṛdumadhyamacaṇḍākhyavahnau yāmacatuṣṭayam /  
tataśca sarvarogaghnaṃ rasabhasma bhavecchubham //

> over mild, moderate, and intense fires for four watches;  
> and then it becomes an auspicious mercury calx, destroying all diseases.  
> — English (machine translation) (machine translation)

### [1.23.105](https://indike.org/pramana/in.med.rasa.siddha.anandakanda.1.23.105)

\<trayoviṃśaḥ prakāraḥ\>  
snuhīkṣīrairdinaṃ sūtaṃ mardayet tadabhāvataḥ /  
amlavallyā rasair eva taṃ rasaṃ gandhakaiḥ samam //

> \<The Twenty-Third Method\>  
> One should grind quicksilver for a day with spurge latex, or in its absence,  
> with juices of amlavallī alone; that mercury, along with equal sulphur,  
> — English (machine translation) (machine translation)

### [1.23.106](https://indike.org/pramana/in.med.rasa.siddha.anandakanda.1.23.106)

garbhayantre vinikṣipya pūrvavad vipacedbudhaḥ /  
mṛto bhavedrasaḥ so'yaṃ sarvarogaharo bhavet //

> placing it in a garbhayantra, the wise one should cook thoroughly as before.  
> This mercury becomes dead and will destroy all diseases.  
> — English (machine translation) (machine translation)

### [1.23.107](https://indike.org/pramana/in.med.rasa.siddha.anandakanda.1.23.107)

\<caturviṃśaḥ prakāraḥ\>  
guñjāphalaṃ rasasamaṃ madhuṭaṅkaṇayāvakaiḥ /  
bhṛṅgapatrarasairyuktaṃ dinam ekaṃ vimardayet //

> \<The Twenty-Fourth Method\>  
> Guñjā berries equal to mercury, with honey, borax, and barley-ashes,  
> combined with juice of bhṛṅga leaves, he should grind for one day.  
> — English (machine translation) (machine translation)

### [1.23.108](https://indike.org/pramana/in.med.rasa.siddha.anandakanda.1.23.108)

chāditaṃ vajramūṣāyāṃ dhamayenmṛduvahninā /  
ayaṃ rasāyano vṛṣyo rasaḥ syācchaśisannibhaḥ //

> Covered inside a vajramūṣā crucible, he should blast it with a mild fire;  
> this mercury becomes moon-like, an aphrodisiac, and an agent of rejuvenation therapy.  
> — English (machine translation) (machine translation)

### [1.23.109](https://indike.org/pramana/in.med.rasa.siddha.anandakanda.1.23.109)

\<pañcaviṃśaḥ prakāraḥ\>  
samaṃ gandharasaṃ śuddhaṃ kīṭamāriṇikādravaiḥ /  
ajamāryahimāryorvā śvetāṅkolarasena vā //

> \<The Twenty-Fifth Method\>  
> Pure sulphur and mercury in equal parts, with juices of kīṭamāriṇikā,  
> or of ajamārī or himārī, or with juice of white aṅkola,  
> — English (machine translation) (machine translation)

### [1.23.110](https://indike.org/pramana/in.med.rasa.siddha.anandakanda.1.23.110)

mardayettridinaṃ kṣiptvā mṛṇmaye saṃpuṭe tataḥ /  
dinamekaṃ karīṣāgnau tuṣāgnau vā dinatrayam //

> one should grind for three days; then, placing it into an earthen sealed saucer,  
> for one day in a cow-dung fire or for three days in a husk-fire,  
> — English (machine translation) (machine translation)

### [1.23.111](https://indike.org/pramana/in.med.rasa.siddha.anandakanda.1.23.111)

pacettataḥ sūtabhasma jāyate rugjarāpaham /  
\<ṣaḍviṃśaḥ prakāraḥ\>  
tāmrābhrapātanāyogācchodhitaṃ pāradaṃ priye //

> he should cook; thereupon quicksilver calx is produced, removing disease and senescence.  
> \<The Twenty-Sixth Method\>  
> Mercury purified through sublimation with copper and mica, my dear,  
> — English (machine translation) (machine translation)

### [1.23.112](https://indike.org/pramana/in.med.rasa.siddha.anandakanda.1.23.112)

vajrabhasma samaṃ haṃsapādīdrāvairvimardayet /  
divyauṣadhibhavair bījair vajramūṣāntaraṃ lipet //

> and diamond calx in equal parts, he should grind with haṃsapādī juices;  
> he should coat the interior of a vajramūṣā crucible with seeds derived from divine herbs.  
> — English (machine translation) (machine translation)

### [1.23.113](https://indike.org/pramana/in.med.rasa.siddha.anandakanda.1.23.113)

tasminpūrvarasaṃ kṣiptvā ruddhvātha tridinaṃ pacet /  
tuṣāgninā tata uddhṛtya tattulyaṃ drutapāradam //

> Placing the aforesaid mercury in it and sealing it, he should cook it for three days  
> with a husk-fire; taking it out, \[adding\] liquefied mercury equal to it,  
> — English (machine translation) (machine translation)

### [1.23.114](https://indike.org/pramana/in.med.rasa.siddha.anandakanda.1.23.114)

haṃsapādīrasaiḥ sarvaṃ mardayettridinaṃ tataḥ /  
pūrvavattaṃ pacetso'yaṃ raso bhasmati niścayaḥ //

> he should grind all that with haṃsapādī juices for three days; then  
> he should cook it as before; undoubtedly, this mercury turns to calx.  
> — English (machine translation) (machine translation)

### [1.23.115](https://indike.org/pramana/in.med.rasa.siddha.anandakanda.1.23.115)

jarāmaraṇarogaghnaḥ sarvasiddhipradaḥ śubhaḥ /  
\<saptaviṃśaḥ prakāraḥ\>  
vāsitaṃ pāradaṃ karṣamaṣṭaguñjaṃ suvarṇakam //

> It destroys senescence, death, and disease, grants all alchemical perfections, and is auspicious.  
> \<Twenty-seventh method\>  
> One karṣa of scented mercury, eight guñjās of gold,  
> — English (machine translation) (machine translation)

### [1.23.116](https://indike.org/pramana/in.med.rasa.siddha.anandakanda.1.23.116)

mṛtavajraṃ caturguñjaṃ mardyaṃ haṃsapadīrasaiḥ /  
taptakhalve vajramūṣāgataṃ kṛtvā nirodhayet //

> and four guñjās of incinerated diamond are to be ground with juices of haṃsapadī.  
> Placing \[the mixture\] inside a vajramūṣā crucible within a heated mortar, one must seal it tight.  
> — English (machine translation) (machine translation)

### [1.23.117](https://indike.org/pramana/in.med.rasa.siddha.anandakanda.1.23.117)

paced bhūdharayantre ca punarādāya taṃ rasam /  
haṃsapādīdravairmardyaṃ taptakhalve dinatrayam //

> One should cook it in a bhūdhara apparatus, take that mercury out again,  
> and grind it with juices of haṃsapādī in a heated mortar for three days.  
> — English (machine translation) (machine translation)

### [1.23.118](https://indike.org/pramana/in.med.rasa.siddha.anandakanda.1.23.118)

pūrvavad bhūdhare yantre pacettaṃ ca punaḥ punaḥ /  
evaṃ śatapuṭaṃ kṛtvā bhasma syādraktavarṇakam //

> One should cook it again and again in a bhūdhara apparatus as before.  
> Having thus subjected it to one hundred calcinations, an ash red in color will be formed.  
> — English (machine translation) (machine translation)

### [1.23.119](https://indike.org/pramana/in.med.rasa.siddha.anandakanda.1.23.119)

jarāmaraṇadāridryanāśanaṃ bhavanāśanam /  
\<aṣṭāviṃśaḥ prakāraḥ\>  
yugāṃśaḥ śuddhasūtaḥ syādekāṃśaṃ tāmracūrṇakam //

> It destroys senescence, death, and poverty, and destroys mundane existence.  
> \<Twenty-eighth method\>  
> There should be four parts of purified quicksilver and one part of copper powder.  
> — English (machine translation) (machine translation)

### [1.23.120](https://indike.org/pramana/in.med.rasa.siddha.anandakanda.1.23.120)

amle dinaṃ mardayettaṃ prakṣālyādāya piṣṭikām /  
tāpyasatvaṃ piṣṭisamaṃ cakramardadaladravaiḥ //

> One should grind it in sour liquid for a day, wash it, and take the paste.  
> Equal to the paste, the essence of copper pyrites is \[mixed\] with the leaf-juices of cakramarda.  
> — English (machine translation) (machine translation)

### [1.23.121](https://indike.org/pramana/in.med.rasa.siddha.anandakanda.1.23.121)

mardayet tridinaṃ sarvaṃ golakaṃ garbhayantrake /  
nikṣipya tridinaṃ pācyaṃ tuṣāgnau vā sureśvari //

> One should grind everything for three days, place the ball into a garbha apparatus,  
> and cook it for three days in a chaff fire, O Goddess of the gods,  
> — English (machine translation) (machine translation)

### [1.23.122](https://indike.org/pramana/in.med.rasa.siddha.anandakanda.1.23.122)

divārātraṃ karīṣāgnau pacedbhasma bhavedrasaḥ /  
\<ekonatriṃśaḥ prakāraḥ\>  
mukhīkṛtarasaṃ cābhrasatvaṃ svarṇaṃ trayaṃ samam //

> or cook it day and night in a cow-dung fire; the mercury will become ash.  
> \<Twenty-ninth method\>  
> Mercury with an open mouth, mica essence, and gold—these three are equal.  
> — English (machine translation) (machine translation)

### [1.23.123](https://indike.org/pramana/in.med.rasa.siddha.anandakanda.1.23.123)

raṃbhādraveṇa saṃmardyaṃ dinaṃ sarvasamaṃ biḍam /  
tato divyauṣadhīnāṃ ca bījairmardyaṃ dinatrayam //

> Having ground them with banana juice for a day, along with an equal amount of all of them of biḍa salt,  
> one should then grind it with seeds of divine herbs for three days.  
> — English (machine translation) (machine translation)

### [1.23.124](https://indike.org/pramana/in.med.rasa.siddha.anandakanda.1.23.124)

garbhayantre pacetpaścātkarīṣāgnau mṛto bhavet /  
\<triṃśaḥ prakāraḥ\>  
khajīrṇasūtaṃ vimalāṃ samaṃ nirguṇḍikārasaiḥ //

> Afterward, one should cook it in a garbha apparatus in a cow-dung fire; it will become incinerated.  
> \<Thirtieth method\>  
> Quicksilver digested with mica and equal vimalā secondary mineral \[are mixed\] with nirguṇḍī juices.  
> — English (machine translation) (machine translation)

### [1.23.125](https://indike.org/pramana/in.med.rasa.siddha.anandakanda.1.23.125)

mardayitvā tryahaṃ kācakūpikāyāṃ vinikṣipet /  
sikatāyantrake pacyāccaturyāmena bhasmitaḥ //

> Having ground \[them\] for three days, one should place \[the mixture\] into a glass vial.  
> One should cook it in a sand apparatus; within four watches, it is reduced to ash.  
> — English (machine translation) (machine translation)

### [1.23.126](https://indike.org/pramana/in.med.rasa.siddha.anandakanda.1.23.126)

\<ekatriṃśaḥ prakāraḥ\>  
tāpyasatvaṃ samaṃ gandhaṃ dvābhyāṃ tulyaṃ ca jāritam /  
sūtaṃ nirguṇḍikāṃ mardya dinaṃ tadgolakaṃ punaḥ //

> \<Thirty-first method\>  
> Copper pyrites essence and sulphur are equal; quicksilver digested with an amount equal to both of them  
> is ground with nirguṇḍī for a day; again that ball,  
> — English (machine translation) (machine translation)

### [1.23.127](https://indike.org/pramana/in.med.rasa.siddha.anandakanda.1.23.127)

vajramūṣāndhitaṃ kṛtvā dhamedvā gaḍḍuyantrake /  
pacettadraktavarṇaṃ syātsa rasaḥ sarvarogahā //

> having sealed it in a vajramūṣā crucible, one should blow with bellows, or in a gaḍḍu apparatus  
> one should cook it; it will become red-colored; that mercury removes all diseases.  
> — English (machine translation) (machine translation)

### [1.23.128](https://indike.org/pramana/in.med.rasa.siddha.anandakanda.1.23.128)

\<rasabhasmalakṣaṇam\>  
akṣayitvaṃ nirutthatvaṃ nirlepatvaṃ subhasmatā /  
mārakatvaṃ ca lohānāṃ lakṣayed rasabhasmataḥ //

> \<Characteristics of mercury ash\>  
> Imperishability, absence of recovery into metallic form, non-smearing, true ash quality,  
> and the power to incinerate metals should be observed from mercury ash.  
> — English (machine translation) (machine translation)

### [1.23.129](https://indike.org/pramana/in.med.rasa.siddha.anandakanda.1.23.129)

\<1. gandhapiṣṭī; prathamaḥ prakāraḥ\>  
saṃcūrṇya śodhitaṃ gandhaṃ pūrvapatrarasena ca /  
saptadhā bhāvayed gharme strīṇāṃ ca rajasā tathā //

> \<1. Sulphur paste; First method\>  
> Having pulverized purified sulphur, one should triturate it seven times in the sun  
> with the juice of the previous leaf and likewise with women's menstrual blood,  
> — English (machine translation) (machine translation)

### [1.23.130](https://indike.org/pramana/in.med.rasa.siddha.anandakanda.1.23.130)

tathā mānavapittena lolayedgandhakaṃ punaḥ /  
palamekaṃ śuddharasaṃ karpare cātape nyaset //

> and likewise one should stir the sulphur again with human bile.  
> One should place one pala of purified mercury in an earthen pan in the sunlight.  
> — English (machine translation) (machine translation)

### [1.23.131](https://indike.org/pramana/in.med.rasa.siddha.anandakanda.1.23.131)

tadūrdhvaṃ lolitaṃ gandhaṃ vinyasyāṅguṣṭhamarditam /  
kuryātsūto bhavetpiṣṭiḥ sarvakarmasu siddhidaḥ //

> Placing that stirred sulphur on top of it, one should grind it with the thumb;  
> the quicksilver becomes a paste that bestows success in all operations.  
> — English (machine translation) (machine translation)

### [1.23.132](https://indike.org/pramana/in.med.rasa.siddha.anandakanda.1.23.132)

\<dvitīyaḥ prakāra, svarṇagandhapiṣṭī\>  
gandhakaṃ śodhitaṃ devi tilaparṇīrasena ca /  
saptadhā mardayecchoṣyaṃ chāyāyāṃ bhāvayet kramāt //

> \<Second method: Gold-sulphur paste\>  
> Purified sulphur, O Goddess, should be ground seven times with juice of tilaparṇī;  
> it is to be dried in the shade and successively triturated.  
> — English (machine translation) (machine translation)

### [1.23.133](https://indike.org/pramana/in.med.rasa.siddha.anandakanda.1.23.133)

mūṣāyāṃ pāradaṃ śuddhaṃ palamātraṃ vinikṣipet /  
suvarṇaniṣkagulikāṃ mūṣāyāṃ nikṣipettataḥ //

> One should place only one pala of purified mercury into a crucible,  
> and then place a pill of a niṣka of gold into the crucible.  
> — English (machine translation) (machine translation)

### [1.23.134](https://indike.org/pramana/in.med.rasa.siddha.anandakanda.1.23.134)

tatra nārīrajomūtramalamātraṃ vinikṣipet /  
vālukāyantramadhye ca tāṃ mūṣāṃ sthāpayecchive //

> Therein, one should put just a little bit of menstrual blood and urine of a woman;  
> and one should place that crucible inside a sand apparatus, O Śiva.  
> — English (machine translation) (machine translation)

### [1.23.135](https://indike.org/pramana/in.med.rasa.siddha.anandakanda.1.23.135)

alpamalpaṃ pūrvagandhaṃ vāraṃ vāraṃ vinikṣipet /  
mṛdvagninā pacedyāvatkarṣagandhaṃ ca jīryate //

> Little by little, one should add the previously prepared sulphur repeatedly,  
> and cook with a gentle fire until one karṣa of sulphur is digested.  
> — English (machine translation) (machine translation)

### [1.23.136](https://indike.org/pramana/in.med.rasa.siddha.anandakanda.1.23.136)

avatārya svāṅgaśītamāharetsvarṇagolakam /  
svarṇapiṣṭirbhaveddivyā sarvavāñchitadāyinī //

> Taking it down, one should extract the gold ball when self-cooled;  
> it becomes a divine gold paste, bestowing all desired things.  
> — English (machine translation) (machine translation)

### [1.23.137](https://indike.org/pramana/in.med.rasa.siddha.anandakanda.1.23.137)

\<tṛtīyaḥ prakāraḥ\>  
bhāvayenmarkaṭītoyaiḥ śatadhā śuddhagandhakam /  
chāyāyāṃ śuddhasūtaṃ ca gharme mṛtkarpare kṣipet //

> \<Third method\>  
> One should triturate purified sulphur a hundred times with markaṭī water,  
> and in the shade \[mix it with\] purified quicksilver, and place it in the sun in an earthen pan.  
> — English (machine translation) (machine translation)

### [1.23.138](https://indike.org/pramana/in.med.rasa.siddha.anandakanda.1.23.138)

kiṃcit kiṃcit pūrvagandhaṃ nikṣipenmarkaṭīrasam /  
jīrṇe gandhe dravaṃ deyaṃ muhur gandhaṃ muhurdravam //

> Little by little, one should add the previously prepared sulphur and the markaṭī juice;  
> when the sulphur is digested, liquid must be given, repeatedly sulphur and repeatedly liquid,  
> — English (machine translation) (machine translation)

### [1.23.139](https://indike.org/pramana/in.med.rasa.siddha.anandakanda.1.23.139)

yāvatpādāṃśakaṃ jīrṇaṃ gandhaṃ ca piṣṭikā bhavet /  
divyā sā sarvakarmārhā devānāmapi durlabhā //

> until a fourth part of the sulphur is digested, and it becomes a paste.  
> It is divine, suitable for all operations, and rare even to the gods.  
> — English (machine translation) (machine translation)

### [1.23.140](https://indike.org/pramana/in.med.rasa.siddha.anandakanda.1.23.140)

\<caturthaḥ prakāraḥ\>  
śuddhagandhaṃ cūrṇayitvā trivāraṃ kāñjikena ca /  
jambīrāmlaistrivāraṃ ca haṃsapādīrasena ca //

> \<Fourth method\>  
> Having pulverized purified sulphur, one should wash it three times with sour gruel,  
> three times with sour lime juices, and with haṃsapādī juice  
> — English (machine translation) (machine translation)

### [1.23.141](https://indike.org/pramana/in.med.rasa.siddha.anandakanda.1.23.141)

saptadhā kṣālayedevaṃ karpūraṃ bhāvayetpṛthak /  
śvetādrikarṇikātoyair ātape ca trivārakam //

> seven times. In this manner, one should separately triturate camphor  
> with water of śvetādrikarṇikā three times in the sun.  
> — English (machine translation) (machine translation)

### [1.23.142](https://indike.org/pramana/in.med.rasa.siddha.anandakanda.1.23.142)

dviguñjamātraṃ karpūraṃ yantrāntaḥ parilepayet /  
tatra gandhaṃ sārdhaniṣkaṃ bhāvitaṃ cūrṇitaṃ kṣipet //

> One should smear just two guñjās of camphor inside an apparatus;  
> therein one should put one and a half niṣkas of the triturated and pulverized sulphur.  
> — English (machine translation) (machine translation)

### [1.23.143](https://indike.org/pramana/in.med.rasa.siddha.anandakanda.1.23.143)

tadūrdhvaṃ ca palaṃ sūtaṃ nikṣipettasya pṛṣṭhataḥ /  
pūrvamātraṃ ca karpūraṃ tadūrdhvaṃ sārdhaniṣkakam //

> On top of that, one should place one pala of quicksilver, and after that,  
> the same measure of camphor as before, and on top of that one and a half niṣkas  
> — English (machine translation) (machine translation)

### [1.23.144](https://indike.org/pramana/in.med.rasa.siddha.anandakanda.1.23.144)

gandhakaṃ ca punaḥ kṣiptvā tato gomūtrakena ca /  
śvetādrikarṇikāmūlaṃ piṣṭvā tatkalkakena ca //

> of sulphur again. Then, having ground the root of śvetādrikarṇikā with cow urine,  
> and covering it with that paste,  
> — English (machine translation) (machine translation)

### [1.23.145](https://indike.org/pramana/in.med.rasa.siddha.anandakanda.1.23.145)

ācchādya taccharāveṇa rodhayetpācayetkramāt /  
jālikāyantramadhye ca divyaṃ paścāttamuddharet //

> one should seal it with an earthen saucer and cook it systematically  
> inside a perforated apparatus; afterward, one should extract the divine \[product\].  
> — English (machine translation) (machine translation)

### [1.23.146](https://indike.org/pramana/in.med.rasa.siddha.anandakanda.1.23.146)

evaṃ kuryāttrivāraṃ ca gandhapiṣṭir bhaved dhruvam /  
\<pañcamaḥ prakāraḥ\>  
snehalipte khalvamadhye śuddhasūtaṃ palaṃ nyaset //

> One should do thus three times, and a sulphur paste will certainly be produced.  
> \<Fifth method\>  
> Inside a mortar smeared with unctuous substance, one should place one pala of purified quicksilver.  
> — English (machine translation) (machine translation)

### [1.23.147](https://indike.org/pramana/in.med.rasa.siddha.anandakanda.1.23.147)

karṣaṃ ca śodhitaṃ gandhaṃ devadālīdravaṃ kṣipet /  
karāṅgulyā khare gharme mardayet piṣṭikā bhavet //

> One should add one karṣa of purified sulphur and devadālī juice;  
> one should grind with the fingers in the fierce sun, and it will become a paste.  
> — English (machine translation) (machine translation)

### [1.23.148](https://indike.org/pramana/in.med.rasa.siddha.anandakanda.1.23.148)

\<ṣaṣṭhaḥ prakāraḥ\>  
tāmrakhalve palaṃ sūtaṃ karṣārdhaṃ gandhakaṃ kṣipet /  
mṛdvagninā pacedyāmaṃ karāṅguṣṭhena cālayet //

> \<Sixth method\>  
> One should place one pala of quicksilver and half a karṣa of sulphur in a copper mortar;  
> one should cook with gentle fire for one watch, stirring it with the thumb.  
> — English (machine translation) (machine translation)

### [1.23.149](https://indike.org/pramana/in.med.rasa.siddha.anandakanda.1.23.149)

gandhapiṣṭirbhaveddivyā sarvakarmakarī śubhā /  
\<piṣṭīstambhanam (2)\>  
piṣṭīnāṃ stambhanaṃ vakṣye tiktakośātakībhavam //

> It will become a divine sulphur paste, accomplishing all operations and auspicious.  
> \<Fixation of pastes (2)\>  
> I shall describe the fixation of pastes: seeds derived from bitter kośātakī  
> — English (machine translation) (machine translation)

### [1.23.150](https://indike.org/pramana/in.med.rasa.siddha.anandakanda.1.23.150)

bījaṃ caṇḍālinīkandaṃ tulyaṃ kāntāstanodbhavaiḥ /  
kṣīraiḥ piṣṭvā ca tāṃ piṣṭīṃ lepayedaṅgulaṃ dṛḍham //

> and caṇḍālinī tuber in equal parts, ground with milk from the breasts of a beloved woman;  
> one should thickly coat that paste onto it to the depth of a finger.  
> — English (machine translation) (machine translation)

### [1.23.151](https://indike.org/pramana/in.med.rasa.siddha.anandakanda.1.23.151)

vandhyākande'thavā kṣīrakande vā sūraṇodbhave /  
kande vā vajrakande vā kande vā kuḍuhuñcije //

> In a tuber of vandhyā, or in a kṣīrakanda tuber, or in a tuber born of sūraṇa,  
> or in a vajrakanda tuber, or in a tuber born of kuḍuhuñcī,  
> — English (machine translation) (machine translation)

### [1.23.152](https://indike.org/pramana/in.med.rasa.siddha.anandakanda.1.23.152)

tāṃ piṣṭiṃ nikṣipettattanmajjayā rodhayenmukham /  
tatkandaṃ ca mṛdā liptvā puṭedbhūdharayantrake //

> one should insert that paste and seal the opening with the respective pulp of that \[tuber\].  
> Having smeared that tuber with clay, one should calcine it in a bhūdhara apparatus,  
> — English (machine translation) (machine translation)

### [1.23.153](https://indike.org/pramana/in.med.rasa.siddha.anandakanda.1.23.153)

divānaktaṃ karīṣāgnāvūrdhvādhaḥ parivartanam /  
yathā kandaṃ tu na dahettathā pākakramaḥ smṛtaḥ //

> turning it above and below in a cow-dung fire day and night;  
> the cooking procedure is prescribed such that the tuber does not burn.  
> — English (machine translation) (machine translation)

### [1.23.154](https://indike.org/pramana/in.med.rasa.siddha.anandakanda.1.23.154)

atha piṣṭiṃ samānīyād bhavetsā stambhitā priye /  
\<piṣṭījāraṇam (2)\>  
piṣṭīnāṃ stambhitānāṃ ca jāraṇā vakṣyate śive //

> Then one should extract the paste; it will be fixed, O beloved.  
> \<Digestion of pastes (2)\>  
> And the digestion of fixed pastes will be declared, O Śiva.  
> — English (machine translation) (machine translation)

### [1.23.155](https://indike.org/pramana/in.med.rasa.siddha.anandakanda.1.23.155)

stanayantre lohakṛte gandhakaṃ piṣṭitulyakam /  
kṣipedūrdhvaṃ ca deveśi stambhitāṃ gandhapiṣṭikām //

> In a nipple-shaped apparatus made of iron, one should throw sulphur equal to the paste,  
> and on top, O Ruler of gods, the fixed sulphur paste;  
> — English (machine translation) (machine translation)

### [1.23.156](https://indike.org/pramana/in.med.rasa.siddha.anandakanda.1.23.156)

tadūrdhvaṃ piṣṭitulyaṃ ca gandhakaṃ cūrṇitaṃ kṣipet /  
nirudhya bhūdhare yantre pācayejjārayetkramāt //

> on top of that, one should throw pulverized sulphur equal to the paste.  
> Having sealed it, one should cook it in a bhūdhara apparatus and digest it systematically.  
> — English (machine translation) (machine translation)

### [1.23.157](https://indike.org/pramana/in.med.rasa.siddha.anandakanda.1.23.157)

gandhaṃ punaḥpunardeyamevaṃ śataguṇaṃ priye /  
jīrṇe śataguṇe gandhe yantrātpiṣṭiṃ samāharet //

> Sulphur should be given again and again, thus up to a hundredfold, my dear. / When the hundredfold sulphur has been consumed, one should extract the paste from the apparatus.  
> — English (machine translation) (machine translation)

### [1.23.158](https://indike.org/pramana/in.med.rasa.siddha.anandakanda.1.23.158)

sarvāsāṃ gandhapiṣṭīnāṃ jāraṇaṃ syācca rañjanam /  
\<piṣṭīmāraṇam (2)\>  
jāritānāṃ ca piṣṭīnāṃ pravakṣye māraṇakramam //

> For all sulphur-mercury pastes there is digestion and colouring. / \<Killing of the paste (2)\> / And I shall declare the method of killing the digested pastes:  
> — English (machine translation) (machine translation)

### [1.23.159](https://indike.org/pramana/in.med.rasa.siddha.anandakanda.1.23.159)

taptakhalve vinikṣipya jāritāṃ gandhapiṣṭikām /  
divyauṣadhirasaiḥ piṣṭvā dinaṃ kuryācca golakam //

> Throwing the digested sulphur paste into a heated mortar, / and grinding it for a day with the juices of divine herbs, one should make a ball.  
> — English (machine translation) (machine translation)

### [1.23.160](https://indike.org/pramana/in.med.rasa.siddha.anandakanda.1.23.160)

divyauṣadhīnāṃ bījāni piṣṭvā divyauṣadhodbhavaiḥ /  
svarasair vajramūṣāntar lepayetpūrvagolakam //

> Having ground the seeds of divine herbs with the fresh juices originating from divine herbs, / inside an adamantine crucible one should smear that previous ball.  
> — English (machine translation) (machine translation)

### [1.23.161](https://indike.org/pramana/in.med.rasa.siddha.anandakanda.1.23.161)

kṣiptvā nirudhya mūṣāsyaṃ pacedbhūdharayantrake /  
pravartayaṃścordhvamadho dinamekaṃ punaḥ priye //

> Throwing it in and sealing the mouth of the crucible, one should cook it in a bhūdhara apparatus, / repeatedly turning it upside down for one day, my dear.  
> — English (machine translation) (machine translation)

### [1.23.162](https://indike.org/pramana/in.med.rasa.siddha.anandakanda.1.23.162)

samāhṛtya yathāpūrvaṃ pūrvatoyaiśca mardayet /  
puṭayetpūrvavaddevi daśavāramiti kramāt //

> Extracting it as before, one should triturate it with the previously mentioned liquids. / One should incinerate it as before, O goddess, ten times in this sequence.  
> — English (machine translation) (machine translation)

### [1.23.163](https://indike.org/pramana/in.med.rasa.siddha.anandakanda.1.23.163)

asaṃśayaṃ gandhapiṣṭirmriyate sarvakāryakṛt /  
gandhapiṣṭikramāj jātarasabhasmāni bhairavi //

> Doubtless the sulphur paste is killed, fulfilling all purposes. / The ashes of mercury produced by the sequence of sulphur paste, O Bhairavī,  
> — English (machine translation) (machine translation)

### [1.23.164](https://indike.org/pramana/in.med.rasa.siddha.anandakanda.1.23.164)

sarvakarmasu mukhyāni viśeṣādvādakarmaṇi /  
\<rasabandhāḥ; prathamaḥ prakāraḥ: vaikrāntabandhaḥ\>  
vakṣyāmi rasabandhāni śṛṇu bhairavi samprati //

> are foremost in all procedures, especially in operations of transmutation. / \<Fixations of mercury; first method: vaikrānta fixation\> / I shall now proclaim the fixations of mercury; listen, O Bhairavī!  
> — English (machine translation) (machine translation)

### [1.23.165](https://indike.org/pramana/in.med.rasa.siddha.anandakanda.1.23.165)

śodhitaṃ pāradaṃ khalve daśaniṣkaṃ vinikṣipet /  
niṣkaikaṃ śuddhagandhaṃ ca svalpaṃ svalpaṃ vinikṣipet //

> One should put ten niṣkas of purified mercury into a mortar, / and one niṣka of pure sulphur should be added little by little.  
> — English (machine translation) (machine translation)

### [1.23.166](https://indike.org/pramana/in.med.rasa.siddha.anandakanda.1.23.166)

kuṭṭayenmardayed grāvṇā piṣṭiḥ syādyāmamātrake /  
kṣīrakande'thavā vandhyākande vā kuḍuhuñcije //

> One should crush and triturate it with a pestle; in just one yāma it becomes a paste. / Into a kṣīrakanda, or a sterile kanda, or a kuḍuhuñcī,  
> — English (machine translation) (machine translation)

### [1.23.167](https://indike.org/pramana/in.med.rasa.siddha.anandakanda.1.23.167)

kande vā nikṣipetpakve śubhe gandhakapiṣṭikām /  
niṣkārdhaṃ bhasma vaikrāntamūrdhvādho nikṣipetsudhīḥ //

> or into an auspicious ripe bulb, one should place the sulphur paste. / The wise practitioner should deposit half a niṣka of ash of vaikrānta above and below.  
> — English (machine translation) (machine translation)

### [1.23.168](https://indike.org/pramana/in.med.rasa.siddha.anandakanda.1.23.168)

tatkandamajjayā vaktraṃ nirudhya ca mṛdā bahiḥ /  
limpedaṅgulimātreṇa śoṣayitvātha sarvataḥ //

> Sealing the opening with the pulp of that bulb, and smearing it externally / with clay to the thickness of a finger, having dried it on all sides,  
> — English (machine translation) (machine translation)

### [1.23.169](https://indike.org/pramana/in.med.rasa.siddha.anandakanda.1.23.169)

aṣṭavāraṃ pacedyantre bhūdhare kaukkuṭe puṭe /  
karīṣāgnau punaḥ kuryādūrdhvabhāgamadhaḥ priye //

> one should cook it eight times in a bhūdhara apparatus in a cock's pit fire. / In a fire of cow dung, my dear, one should again invert the upper portion to the bottom,  
> — English (machine translation) (machine translation)

### [1.23.170](https://indike.org/pramana/in.med.rasa.siddha.anandakanda.1.23.170)

adhobhāgaṃ tathordhvaṃ ca bhūyo bhūyaḥ pravartanam /  
evamekadinaṃ paścātpacedyugakarīṣakaiḥ //

> and the bottom portion to the top, turning it repeatedly. / Thus, after one day, one should cook it with twin cow dung cakes.  
> — English (machine translation) (machine translation)

### [1.23.171](https://indike.org/pramana/in.med.rasa.siddha.anandakanda.1.23.171)

pakvadāḍimabījābho baddho bhavati pāradaḥ /  
vaikrāntabaddhanāmā syāccūrṇito yogavāhakaḥ //

> Resembling the seed of a ripe pomegranate, the mercury becomes bound. / Named 'bound with vaikrānta', when powdered it serves as a synergistic vehicle.  
> — English (machine translation) (machine translation)

### [1.23.172](https://indike.org/pramana/in.med.rasa.siddha.anandakanda.1.23.172)

\<dvitīyaḥ prakāraḥ: gandhakabandhaḥ\>  
pūrvoktāṃ gandhapiṣṭīṃ tāṃ vastre baddhvātha saṃpuṭe /  
lohaje poṭṭalīṃ sthāpyacordhvādhaḥ samagandhakam //

> \<Second method: sulphur fixation\> / Tying that previously described sulphur paste in a cloth, in an iron casing / one should place the pouch, with equal sulphur above and below.  
> — English (machine translation) (machine translation)

### [1.23.173](https://indike.org/pramana/in.med.rasa.siddha.anandakanda.1.23.173)

nirudhya saṃpuṭaṃ samyak pacet bhūdharayantrake /  
yathā jīrṇo bhavedgandho bhūyo bhūyastathāpi ca //

> Properly sealing the casing, one should cook it in a bhūdhara apparatus. / As the sulphur is consumed, again and again in the same manner,  
> — English (machine translation) (machine translation)

### [1.23.174](https://indike.org/pramana/in.med.rasa.siddha.anandakanda.1.23.174)

eva ṣaḍguṇagandhastu jāraṇīyo maheśvari /  
evaṃ gandhakabaddho'yaṃ rasaḥ sarvāmayāpahaḥ //

> thus sixfold sulphur is to be consumed, O Great Goddess. / Thus this mercury, bound with sulphur, cures all diseases.  
> — English (machine translation) (machine translation)

### [1.23.175](https://indike.org/pramana/in.med.rasa.siddha.anandakanda.1.23.175)

\<tṛtīyaḥ prakāraḥ: gandhakabandhaḥ\>  
ṣoḍaśāṅguladīrghā ca jambīraphalavistṛtā /  
pakvamūṣā dṛḍhatarā vālukāyantramadhyataḥ //

> \<Third method: sulphur fixation\> / Sixteen finger-breadths long and as wide as a lime fruit, / a very sturdy fired crucible in the middle of a sand apparatus  
> — English (machine translation) (machine translation)

### [1.23.176](https://indike.org/pramana/in.med.rasa.siddha.anandakanda.1.23.176)

tribhāgamagnāṃ kurvīta bahiḥ pādāṃśasaṃsthitām /  
tasyāṃ kṣipedgandhasūtaṃ palamekaṃ sureśvari //

> should be made three-fourths submerged and one-fourth situated outside. / Into it one should place one pala of sulphur-mercury \[paste\], O Queen of the Gods.  
> — English (machine translation) (machine translation)

### [1.23.177](https://indike.org/pramana/in.med.rasa.siddha.anandakanda.1.23.177)

sūtād athordhvabhāge tu dvipalaṃ śuddhagandhakam /  
nikṣipettanmukhaṃ samyagrodhayenmandavahninā //

> Then, above the quicksilver, one should throw two palas of pure sulphur; / one should seal its opening well and cook it over a gentle flame,  
> — English (machine translation) (machine translation)

### [1.23.178](https://indike.org/pramana/in.med.rasa.siddha.anandakanda.1.23.178)

pacennirdhūmatā yāvattāvaddhūme gate punaḥ /  
kākamācīdravaiḥ pūryā taddrave jīrṇatāṃ gate //

> cooking it until it becomes smokeless. Then, when the smoke has ceased, / it is to be filled with the juices of kākamācī; and when that juice is consumed,  
> — English (machine translation) (machine translation)

### [1.23.179](https://indike.org/pramana/in.med.rasa.siddha.anandakanda.1.23.179)

rasena nāgavallyāśca pūraṇīyā punaḥ priye /  
unmattakarasaiḥ pūryā śanairmandāgninā pacet //

> it should be filled again with the juice of betel leaf, my dear; / it must be filled with the juices of thorn apple, and cooked slowly over a gentle flame.  
> — English (machine translation) (machine translation)

### [1.23.180](https://indike.org/pramana/in.med.rasa.siddha.anandakanda.1.23.180)

gandhakaṃ jīryate yāvatkākamācyādikadravaiḥ /  
dhattūrāntaiḥ pacedevaṃ baddho bhavati pāradaḥ //

> Until the sulphur is consumed with the juices of kākamācī and the rest / ending with datura, one should cook it in this way; \[and\] the mercury becomes bound.  
> — English (machine translation) (machine translation)

### [1.23.181](https://indike.org/pramana/in.med.rasa.siddha.anandakanda.1.23.181)

nāmnā gandhakabaddho'yaṃ sarvayogeṣu yojayet /  
\<caturthaḥ prakāraḥ gandhakasvarṇabandhaḥ\>  
pūrvavadgandhapiṣṭiṃ ca vidhāyādau vicakṣaṇaḥ //

> Known by the name 'bound with sulphur', one may employ it in all formulations. / \<Fourth method: sulphur-and-gold fixation\> / First preparing the sulphur paste as described before, the expert practitioner \[proceeds\]:  
> — English (machine translation) (machine translation)

### [1.23.182](https://indike.org/pramana/in.med.rasa.siddha.anandakanda.1.23.182)

saptārdhaniṣkasūtaḥ syādadhyardhaṃ śuddhahāṭakam /  
yāmamamlena saṃmardyaṃ khyāto'yaṃ hemapiṣṭikā //

> There should be three and a half niṣkas of quicksilver and one and a half of pure gold. / Being triturated for a yāma with sour gruel, this is known as gold paste.  
> — English (machine translation) (machine translation)

### [1.23.183](https://indike.org/pramana/in.med.rasa.siddha.anandakanda.1.23.183)

gandhapiṣṭiṃ hemapiṣṭyā samayāveṣṭya bāhyataḥ /  
stanākāre lohamaye saṃpuṭe vastrabandhitām //

> Enveloping the sulphur paste evenly on the outside with the gold paste, / and having tied that paste in a cloth in an iron casing shaped like a breast,  
> — English (machine translation) (machine translation)

### [1.23.184](https://indike.org/pramana/in.med.rasa.siddha.anandakanda.1.23.184)

kṛtvā tāṃ piṣṭikāṃ kṣiptvā piṣṭyūrdhvādhaśca gandhakam /  
sarvatulyaṃ kṣipet sandhiṃ ruddhvāmlalavaṇaiḥ sudhīḥ //

> throwing it in, and throwing equal sulphur above and below the paste, / the wise practitioner, having sealed the joint with sour gruel and salts,  
> — English (machine translation) (machine translation)

### [1.23.185](https://indike.org/pramana/in.med.rasa.siddha.anandakanda.1.23.185)

pacedbhūdharayantre ca jīrṇe jīrṇe punaḥ punaḥ /  
ṣaḍguṇaṃ gandhakaṃ dadyāttato vastraṃ śanairharet //

> should cook it in a bhūdhara apparatus. As each portion is consumed, again and again / one should give sixfold sulphur; then one should gently remove the cloth.  
> — English (machine translation) (machine translation)

### [1.23.186](https://indike.org/pramana/in.med.rasa.siddha.anandakanda.1.23.186)

samāṃśaṃ gandhakaṃ bhūyo bhūyo jāryaṃ śanaiḥ śanaiḥ /  
niḥśeṣaṃ gandhakaṃ naiva kuryāccetpāradacyutiḥ //

> An equal portion of sulphur is to be consumed again and again, very slowly. / One must never leave the sulphur completely exhausted, lest the mercury escape.  
> — English (machine translation) (machine translation)

### [1.23.187](https://indike.org/pramana/in.med.rasa.siddha.anandakanda.1.23.187)

evaṃ śataguṇe jīrṇe gandhapiṣṭiṃ samāharet /  
tatsamāṃśasuvarṇasya saṃpuṭe piṣṭikāṃ kṣipet //

> When a hundredfold \[sulphur\] has thus been consumed, one should extract the sulphur paste. / Into a casing made of an equal portion of gold, one should place the paste.  
> — English (machine translation) (machine translation)

### [1.23.188](https://indike.org/pramana/in.med.rasa.siddha.anandakanda.1.23.188)

kācaṃ kanyādravaiḥ piṣṭvā lepayedbāhyato'ṅgulam /  
tataṣṭaṅkaṇakairliptvā paścānmṛllavaṇaiḥ kramāt //

> Grinding glass with juices of aloe, one should smear it externally to a finger's breadth. / Then smearing it with borax, and afterwards in turn with clay and salt,  
> — English (machine translation) (machine translation)

### [1.23.189](https://indike.org/pramana/in.med.rasa.siddha.anandakanda.1.23.189)

ekaikaṃ lepanaṃ kāryaṃ veṣṭyamaṅgulamānakam /  
pratilepaṃ śoṣayecca koṣṭhīyantragataṃ dhamet //

> each coating must be applied to cover it to the measure of a finger. / One should dry each layer, and then blast it placed inside a furnace apparatus.  
> — English (machine translation) (machine translation)

### [1.23.190](https://indike.org/pramana/in.med.rasa.siddha.anandakanda.1.23.190)

vaṅkanālena tīvreṇa vahninā praharaṃ bhavet /  
udayādityasaṅkāśaṃ khoṭaṃ divyarasāyanam //

> With an angled blowpipe and an intense fire, it should remain for a prahara. / Resembling the rising sun, the solid lump of mercury is a divine rasāyana.  
> — English (machine translation) (machine translation)

### [1.23.191](https://indike.org/pramana/in.med.rasa.siddha.anandakanda.1.23.191)

gandhahāṭakabandho'yaṃ jarāvyādhidaridrahā /  
\<pañcamaḥ prakāraḥ gandhakabandhaḥ\>  
athavā gandhapiṣṭiṃ tāṃ vastre baddhvātha gandhakam //

> This fixation with sulphur and gold destroys senescence, disease, and poverty. / \<Fifth method: sulphur fixation\> / Alternatively, having tied that sulphur paste in a cloth, and then  
> — English (machine translation) (machine translation)

### [1.23.192](https://indike.org/pramana/in.med.rasa.siddha.anandakanda.1.23.192)

tulyaṃ dattvā nirudhyātha saṃpuṭe lohaje dṛḍham /  
puṭettadbhūdhare tāvadyāvajjīryati gandhakam //

> giving an equal quantity of sulphur and sealing it firmly in an iron casing, / one should heat it in a bhūdhara apparatus as long as the sulphur is being consumed.  
> — English (machine translation) (machine translation)

_First 192 of 750 passages. [Read on](https://indike.org/pramana/in.med.rasa.siddha.anandakanda.1.23)_

## Translations (1)

- [English (machine translation)](https://indike.org/pramana/in.med.rasa.siddha.anandakanda~en-mt.1.23.1) — English, machine translation

## Linked texts (4)

- [Rasārṇava](https://indike.org/pramana/in.med.rasa.siddha.rasarnava.12.2) — Sanskrit
- [Rasaratnākara](https://indike.org/pramana/in.med.rasa.rasaratnakara.1.4.2) — Nityanātha Siddha, Sanskrit
- [Rasamañjarī](https://indike.org/pramana/in.med.rasa.cikitsa.rasamanjari.2.44) — Śālinātha, Sanskrit
- [Rasasaṅketakalikā](https://indike.org/pramana/in.med.rasa.rasasanketakalika.1.15) — Cāmuṇḍa Kāyastha, Sanskrit

---
Source: [https://indike.org/pramana/in.med.rasa.siddha.anandakanda.1.23](https://indike.org/pramana/in.med.rasa.siddha.anandakanda.1.23) · Pramāṇa
