<!-- Pramāṇa, a library of Indian primary sources · https://indike.org/pramana/in.med.rasa.siddha.anandakanda.1.4 -->

[Pramāṇa](https://indike.org/pramana/) › [Indian literature](https://indike.org/pramana/in) › [Medicine](https://indike.org/pramana/in.med) › [Alchemy and Iatrochemistry](https://indike.org/pramana/in.med.rasa) › [Tantric alchemical scriptures and works of the Rasasiddhas](https://indike.org/pramana/in.med.rasa.siddha) › [Anandakanda](https://indike.org/pramana/in.med.rasa.siddha.anandakanda) › 1.4

# Anandakanda 1.4

Ānandakanda 1.4

- **Language:** Sanskrit

### [1.4.1](https://indike.org/pramana/in.med.rasa.siddha.anandakanda.1.4.1)

Āk, 1, 4  
\<rasasaṃkārāḥ\>  
śrībhairavī /  
rasasaṃskāramīśa tvaṃ yathāvatkathayasva me /  
śrībhairavaḥ /  
aṣṭādaśa syuḥ saṃskārā rasasya parameśvari //

> Āk, 1, 4  
> \<The Alchemical Processes of Mercury\>  
> Glorious Bhairavī said:  
> O Lord, explain to me properly the refinement process of mercury.  
> Glorious Bhairava said:  
> There are eighteen refinement processes of mercury, O Supreme Goddess.  
> — English (machine translation) (machine translation)

### [1.4.2](https://indike.org/pramana/in.med.rasa.siddha.anandakanda.1.4.2)

tānsiddhasādhakābhyarcye yathāvatkathayāmi te /  
athādau svedanaṃ karma dvitīyaṃ mardanaṃ priye //

> I shall explain them to you properly, O you who are worshipped by adepts and practitioners: / Now, in the beginning is the operation of steaming; the second is grinding, my dear;  
> — English (machine translation) (machine translation)

### [1.4.3](https://indike.org/pramana/in.med.rasa.siddha.anandakanda.1.4.3)

mūrchā tṛtīyamutthānaṃ caturthaṃ pātanaṃ śive /  
pañcamaṃ rodhanaṃ ṣaṣṭhaṃ niyāmaṃ saptamaṃ smṛtam //

> Swooning is the third; resurgence is the fourth; sublimation is the fifth, O auspicious one; / Retention is the sixth; restraint is commemorated as the seventh;  
> — English (machine translation) (machine translation)

### [1.4.4](https://indike.org/pramana/in.med.rasa.siddha.anandakanda.1.4.4)

dīpanaṃ cāṣṭamaṃ devi navamaṃ cānuvāsanam /  
daśamaṃ cāraṇaṃ devi jāraṇaṃ rudrasaṃkhyakam //

> Kindling is the eighth, O Goddess; and perfuming is the ninth; / Grazing is the tenth, O Goddess; assimilation is numbered as the eleventh;  
> — English (machine translation) (machine translation)

### [1.4.5](https://indike.org/pramana/in.med.rasa.siddha.anandakanda.1.4.5)

garbhadrutirdvādaśī syāt bāhyadrutistrayodaśī /  
caturdaśaṃ syādrāgākhyaṃ sāraṇā daśapañcamī //

> Internal fusion would be the twelfth; external fusion the thirteenth; / The fourteenth is called coloration; moving is the fifteenth;  
> — English (machine translation) (machine translation)

### [1.4.6](https://indike.org/pramana/in.med.rasa.siddha.anandakanda.1.4.6)

anusāraṇā ṣoḍaśī ca vikhyātā pratisāraṇā /  
saptadaśī cāṣṭadaśaṃ vedhanaṃ dehalohayoḥ //

> Secondary moving is the sixteenth; counter-moving is known / As the seventeenth; and the eighteenth is piercing of body and base metal.  
> — English (machine translation) (machine translation)

### [1.4.7](https://indike.org/pramana/in.med.rasa.siddha.anandakanda.1.4.7)

\<rasasaṃskāraprakāraḥ\>  
atha vakṣyāmi saṃskārān rasarājasya pārvati /  
liṅgasya dakṣiṇe bhāge likhet ṣaṭkoṇamaṇḍale //

> \<The Method of the Refinement Processes of Mercury\>  
> Now I shall speak of the refinement processes of the king of mercury, O Pārvatī: / In the southern portion of the liṅga, one should draw a six-pointed mandala;  
> — English (machine translation) (machine translation)

### [1.4.8](https://indike.org/pramana/in.med.rasa.siddha.anandakanda.1.4.8)

tadbahiścāṣṭapatraṃ ca kamalaṃ caturaśrakam /  
digdvāraśobhitaṃ tasya karṇikāyāṃ nyasecchive //

> And outside it, an eight-petaled lotus, four-sided, / Adorned with doorways in the cardinal directions; on its pericarp, one should place, O auspicious one,  
> — English (machine translation) (machine translation)

### [1.4.9](https://indike.org/pramana/in.med.rasa.siddha.anandakanda.1.4.9)

tāmrajaṃ kāntajaṃ vāpi khalvaṃ tu svarṇarekhitam /  
tanmadhye rasarājaṃ tu palānāṃ śatamātrakam //

> A mortar made of copper or of magnet, traced with gold; / In the middle of it, having placed the king of mercury, to the measure of one hundred palas,  
> — English (machine translation) (machine translation)

### [1.4.10](https://indike.org/pramana/in.med.rasa.siddha.anandakanda.1.4.10)

tadardhaṃ vā tadardhaṃ vā kṣiptvā bhaktyā prapūjayet /  
sādhako rasarājasya tataḥ saṃskāramācaret //

> Or half of that, or half of that, one should worship it with devotion. / Then the practitioner should carry out the refinement process of the king of mercury.  
> — English (machine translation) (machine translation)

### [1.4.11](https://indike.org/pramana/in.med.rasa.siddha.anandakanda.1.4.11)

\<svedanam, dhānyāmlasandhānaprakāraḥ\>  
yavagodhūmakalamamāṣamudgacaṇādibhiḥ /  
śyāmākakodravādyaiśca nānādhānyaiśca nistuṣaiḥ //

> \<Steaming; Method of Fermenting Grain-Vinegar\>  
> With barley, wheat, kalama rice, black gram, mung bean, chickpea, and the like, / And with foxtail millet, kodo millet, and various husked grains,  
> — English (machine translation) (machine translation)

### [1.4.12](https://indike.org/pramana/in.med.rasa.siddha.anandakanda.1.4.12)

dhānyaṃ caturguṇajale mṛdghaṭe nikṣipetpriye /  
prāpnoti yāvadamlatvaṃ tāvadyatnena rakṣayet //

> One should place the grain into water four times its volume in an earthen pot, my dear; / For as long as it takes to reach sourness, one should carefully preserve it.  
> — English (machine translation) (machine translation)

### [1.4.13](https://indike.org/pramana/in.med.rasa.siddha.anandakanda.1.4.13)

tanmadhye haṃsapādīṃ ca mīnākṣīṃ dvipunarnavām /  
citrakaṃ bhṛṅgarājaṃ ca viṣṇukrāntāṃ śatāvarīm //

> Into it, one should throw haṃsapādī, mīnākṣī, the two kinds of punarnavā, / citraka, bhṛṅgarāja, viṣṇukrāntā, śatāvarī,  
> — English (machine translation) (machine translation)

### [1.4.14](https://indike.org/pramana/in.med.rasa.siddha.anandakanda.1.4.14)

sarpākṣīṃ girikarṇīṃ ca muṇḍīṃ ca sahadevikām /  
triphalāṃ khaṇḍaśaḥ kṛtvā sarvānetānvinikṣipet //

> sarpākṣī, girikarṇī, muṇḍī, and sahadevikā, / Having cut them all into pieces, and the three myrobalans,  
> — English (machine translation) (machine translation)

### [1.4.15](https://indike.org/pramana/in.med.rasa.siddha.anandakanda.1.4.15)

dhānyasya ca caturthāṃśān dhānyāmlamidamuttamam /  
svedanādiṣu kāryeṣu pāradasya viśiṣyate //

> In the amount of one-fourth of the grain. This grain-vinegar is superior, / Specially recommended in the operations of steaming and the like for mercury.  
> — English (machine translation) (machine translation)

### [1.4.16](https://indike.org/pramana/in.med.rasa.siddha.anandakanda.1.4.16)

ātapte kāntaje khalve rasarājaṃ vinikṣipet /  
cūrṇaṃ ca gṛhadhūmaṃ ca citrakaṃ triphalāṃ guḍam //

> One should place the king of mercury into a heated mortar made of magnet; / And \[add\] lime, soot from the house, citraka, the three myrobalans, jaggery,  
> — English (machine translation) (machine translation)

### [1.4.17](https://indike.org/pramana/in.med.rasa.siddha.anandakanda.1.4.17)

dagdhorṇāmiṣṭakāṃ kanyāṃ lavaṇaṃ bṛhatīdvayam /  
māgadhīṃ rājikāṃ caiva vandhyāṃ karkoṭakīṃ tathā //

> Burnt wool, brick, aloe vera, salt, the two nightshades, / Long pepper, black mustard, and sterile kārkoṭakī.  
> — English (machine translation) (machine translation)

### [1.4.18](https://indike.org/pramana/in.med.rasa.siddha.anandakanda.1.4.18)

etānkalāṃśānsūtasya tasminkṣiptvā vimardayet /  
dattvā dattvātha dhānyāmlamevaṃ kṛtvā dinatrayam //

> Having thrown into it these items, each amounting to one-sixteenth the weight of the quicksilver, one should grind it thoroughly, / Adding grain-vinegar repeatedly, doing so for three days.  
> — English (machine translation) (machine translation)

### [1.4.19](https://indike.org/pramana/in.med.rasa.siddha.anandakanda.1.4.19)

samyak soṣṇāranālena rasaṃ prakṣālayetpriye /  
paṭuṃ rājīṃ trikaṭukaṃ mūlakaṃ citrakaṃ varām //

> One should thoroughly wash the mercury with warm fermented sour gruel, my dear. / Rock salt, black mustard, the three pungents, radish, citraka, the three myrobalans,  
> — English (machine translation) (machine translation)

### [1.4.20](https://indike.org/pramana/in.med.rasa.siddha.anandakanda.1.4.20)

punarnavāṃ meṣaśṛṅgīṃ meghanādaṃ durālabhām /  
ārdrakaṃ rajanīṃ nāgabalāṃ ca navasārakam //

> punarnavā, meṣaśṛṅgī, meghanāda, durālabhā, / Fresh ginger, turmeric, nāgabalā, and sal ammoniac,  
> — English (machine translation) (machine translation)

### [1.4.21](https://indike.org/pramana/in.med.rasa.siddha.anandakanda.1.4.21)

samaṃ dhānyāmlakaiḥ piṣṭvā ślakṣṇaṃ vastre pralepayet /  
yāvadaṅgulimātraṃ ca tasminpūrvarasaṃ kṣipet //

> Ground smooth in equal parts with grain-vinegar, one should smear onto a cloth / To the thickness of a finger, and place the previously prepared mercury in it.  
> — English (machine translation) (machine translation)

### [1.4.22](https://indike.org/pramana/in.med.rasa.siddha.anandakanda.1.4.22)

tadbaddhvā tāmraje pātre kṣiptvā dhānyāmlapūrite /  
ghaṭe dolākhyayantre ca svedayettamaharniśam //

> Having tied it up, placed it into a copper vessel in a jar filled with grain-vinegar, / In a swing apparatus, one should steam it day and night.  
> — English (machine translation) (machine translation)

### [1.4.23](https://indike.org/pramana/in.med.rasa.siddha.anandakanda.1.4.23)

tamuddhṛtya punaḥ soṣṇair āranālaiḥ śarāvake /  
prakṣālayetsūtarājamevaṃ kuryāttrisaptadhā //

> Taking it out, one should wash the king of quicksilver again with warm fermented sour gruel / In a shallow bowl; one should do this twenty-one times.  
> — English (machine translation) (machine translation)

### [1.4.24](https://indike.org/pramana/in.med.rasa.siddha.anandakanda.1.4.24)

prasveditaṃ sūtarājaṃ tataḥ saṃmardayet priye /  
\<mardanam\>  
athāto mardanaṃ karma vakṣyāmi śṛṇu bhairavi //

> Then, one should grind the steamed king of quicksilver, my dear. / \<Grinding\>  
> Now, therefore, I will explain the operation of grinding; listen, O Bhairavī.  
> — English (machine translation) (machine translation)

### [1.4.25](https://indike.org/pramana/in.med.rasa.siddha.anandakanda.1.4.25)

cūrṇādipūrvavaddravyaṃ viśālāṃ rājavṛkṣakam /  
aṅkolaṃ kṛṣṇadhuttūraṃ trikaṭuṃ ca samaṃ samam //

> Substances such as lime as before, viśālā, the royal tree, / aṅkola, black dhātūra, and the three pungents, in equal parts,  
> — English (machine translation) (machine translation)

### [1.4.26](https://indike.org/pramana/in.med.rasa.siddha.anandakanda.1.4.26)

sarvaṃ sūtakalāṃśaṃ ca taptakhalve rasaṃ kṣipet /  
mardayet pūrvadhānyāmlair divārātraṃ punaśca tam //

> All together amounting to one-sixteenth of the quicksilver, and one should place the mercury in a heated mortar; / One should grind it again with the aforementioned grain-vinegar day and night.  
> — English (machine translation) (machine translation)

### [1.4.27](https://indike.org/pramana/in.med.rasa.siddha.anandakanda.1.4.27)

kṣālayenmṛṇmaye pātre tataḥ soṣṇāranālakaiḥ /  
mardanaṃ kṣālanaṃ caivamekaviṃśativāsaram //

> Then one should wash it in an earthen vessel with warm fermented sour gruel; / Grinding and washing should be done for twenty-one days.  
> — English (machine translation) (machine translation)

### [1.4.28](https://indike.org/pramana/in.med.rasa.siddha.anandakanda.1.4.28)

evaṃ vimarditaṃ sūtaṃ samādāyātha mūrchayet /  
abhrajīrṇo'thavā bījajīrṇaḥ sūto'pi mardyate //

> Having thus taken the thoroughly ground quicksilver, one should then make it swoon; / Quicksilver that has consumed mica or consumed seed metal is also ground.  
> — English (machine translation) (machine translation)

### [1.4.29](https://indike.org/pramana/in.med.rasa.siddha.anandakanda.1.4.29)

cūrṇādipūrvadravyaiśca rāgān gṛhṇāti nirmalaḥ /  
\<mūrcchā\>  
atha mūrchāṃ pravakṣyāmi śṛṇu tvaṃ sāvadhānataḥ //

> And free from impurities through the previously mentioned substances such as powders, it takes on colors. / Swooning \[mūrcchā\] / Now I shall explain swooning; listen attentively.  
> — English (machine translation) (machine translation)

### [1.4.30](https://indike.org/pramana/in.med.rasa.siddha.anandakanda.1.4.30)

rājikā meṣaśṛṅgī ca citrakaṃ ca phalatrayam /  
kṣīrakandaṃ sūraṇaṃ ca sarpākṣī kākamācikā //

> Black mustard, meṣaśṛṅgī, citraka, the three fruits \[triphalā\], / kṣīrakanda, sūraṇa, sarpākṣī, kākamācikā,  
> — English (machine translation) (machine translation)

### [1.4.31](https://indike.org/pramana/in.med.rasa.siddha.anandakanda.1.4.31)

nīlā vacā balā kanyā kṛṣṇonmattastathākulī /  
śvetāparājitāṅkolaṃ gojihvā garuḍī tathā //

> nīlā, vacā, balā, aloe vera, black thorn-apple, likewise ākulī, / white aparājitā, aṅkola, gojihvā, and garuḍī;  
> — English (machine translation) (machine translation)

### [1.4.32](https://indike.org/pramana/in.med.rasa.siddha.anandakanda.1.4.32)

eteṣāṃ svarasairmardyo ravikṣīreṇa pāradaḥ /  
vyastānāṃ vā samastānāṃ rasaireṣāṃ dināvadhi //

> Mercury should be ground with the fresh juices of these and with calotropis latex, / \[or\] with the juices of these individually or combined, for the period of a day.  
> — English (machine translation) (machine translation)

### [1.4.33](https://indike.org/pramana/in.med.rasa.siddha.anandakanda.1.4.33)

mardayettaptakhalve ca mūṣāyāṃ taṃ rasaṃ kṣipet /  
nirudhya bhūdhare yantre vipacettaṃ punaḥ priye //

> One should grind it in a heated mortar and cast that mercury into a crucible; / sealing it, my dear, one should bake it in a bhūdhara apparatus again.  
> — English (machine translation) (machine translation)

### [1.4.34](https://indike.org/pramana/in.med.rasa.siddha.anandakanda.1.4.34)

rājikādyauṣadhabhavai rasais triḥ saptavāsaram /  
mardanaṃ bhūdhare pākaṃ kuryātsaṃmūrchito rasaḥ //

> Grinding \[with\] the juices derived from black mustard and other drugs, / and baking in a bhūdhara \[apparatus\], one should perform for three times seven days; the mercury becomes swooned.  
> — English (machine translation) (machine translation)

### [1.4.35](https://indike.org/pramana/in.med.rasa.siddha.anandakanda.1.4.35)

bhavettadutthānavidhiṃ prakurvīta surārcite /  
\<utthāpanavidhiḥ\>  
evaṃ saṃmūrchitaṃ sūtaṃ kṣālayetkāṃjikena ca //

> When this occurs, O lady worshipped by the gods, one should perform the procedure for resuscitation. / Procedure for resuscitation \[utthāpana\] / Quicksilver thus swooned should be washed with fermented rice-water,  
> — English (machine translation) (machine translation)

### [1.4.36](https://indike.org/pramana/in.med.rasa.siddha.anandakanda.1.4.36)

soṣṇena vāriṇā vāpi sūtamutthāpayetpriye /  
pātanāyantrayoge vā rasasyotthāpanaṃ bhavet //

> or one should resuscitate quicksilver with hot water, my dear; / or resuscitation of mercury may be accomplished by application of a distillation apparatus.  
> — English (machine translation) (machine translation)

### [1.4.37](https://indike.org/pramana/in.med.rasa.siddha.anandakanda.1.4.37)

\<pātanam\>  
pātanaṃ trividhaṃ proktaṃ rasarājasya pārvati /  
ūrdhvapātamadhaḥpātaṃ tiryakpātanamucyate //

> Distillation \[pātana\] / Distillation of the king of mercury is declared to be threefold, O Pārvatī: / upward distillation, downward distillation, and transverse distillation are spoken of.  
> — English (machine translation) (machine translation)

### [1.4.38](https://indike.org/pramana/in.med.rasa.siddha.anandakanda.1.4.38)

\<ūrdhvapātanavidhiḥ\>  
rasasya pātanaṃ vakṣye pāṭhā brāhmī ca citrakam /  
śāṅgerī kākamācī ca maṇḍūkī girikarṇikā //

> Procedure for upward distillation \[ūrdhvapātana\] / I shall explain distillation of mercury: pāṭhā, brāhmī, citraka, / śāṅgerī, kākamācī, maṇḍūkaparṇī, girikarṇikā,  
> — English (machine translation) (machine translation)

### [1.4.39](https://indike.org/pramana/in.med.rasa.siddha.anandakanda.1.4.39)

kumārī ca jayā bhṛṅgī gojihvā śaṅkhapuṣpikā /  
bhūpāṭalī ca nirguṇḍī kākajaṅghā śatāvarī //

> kumārī, jayā, bhṛṅgī, gojihvā, śaṅkhapuṣpikā, / bhūpāṭalī, nirguṇḍī, kākajaṅghā, śatāvarī,  
> — English (machine translation) (machine translation)

### [1.4.40](https://indike.org/pramana/in.med.rasa.siddha.anandakanda.1.4.40)

ārdrakaṃ devadālī ca tilaparṇī ca nīlikā /  
āragvadhaḥ kṣīrakandamaṅkolo devadāru ca //

> fresh ginger, devadālī, tilaparṇī, nīlikā, / āragvadha, kṣīrakanda, aṅkola, and devadāru:  
> — English (machine translation) (machine translation)

### [1.4.41](https://indike.org/pramana/in.med.rasa.siddha.anandakanda.1.4.41)

eṣāṃ rasaiḥ samastānāṃ vyastānāṃ vā dinaṃ rasam /  
mardayettaptakhalve tat śulbaṃ sūtacaturthakam //

> one should grind mercury with the juices of these combined or individually for a day / in a heated mortar; then copper equal to one-fourth of the quicksilver \[is added\].  
> — English (machine translation) (machine translation)

### [1.4.42](https://indike.org/pramana/in.med.rasa.siddha.anandakanda.1.4.42)

taṃ piṣṭvā pātayedyantre hyūrdhvapātanake dinam /  
ūrdhvalagnaṃ rasaṃ śuddhaṃ tamādāyātha mardayet //

> Crushing that, one should distill it in an upward distillation apparatus for a day. / Taking that pure mercury that has adhered to the top, one should then grind it  
> — English (machine translation) (machine translation)

### [1.4.43](https://indike.org/pramana/in.med.rasa.siddha.anandakanda.1.4.43)

pūrvoditauṣadharasaiḥ pūrvavat śulbasaṃyutam /  
pātayenmardayedevaṃ saptadhaivaṃ punaḥ punaḥ //

> with the juices of the aforementioned drugs together with copper, as before; / one should distill and grind it in this manner, seven times repeatedly.  
> — English (machine translation) (machine translation)

### [1.4.44](https://indike.org/pramana/in.med.rasa.siddha.anandakanda.1.4.44)

ūrdhvapātanasaṃśuddhaṃ pāradaṃ pātayedadhaḥ /  
\<adhaḥpātanavidhiḥ\>  
athādhaḥpātanaṃ vakṣye tryūṣaṇaṃ lavaṇaṃ varām //

> One should distill downward the mercury purified by upward distillation. / Procedure for downward distillation \[adhaḥpātana\] / Now I shall explain downward distillation: the three acrids \[tryūṣaṇa\], salt, triphalā,  
> — English (machine translation) (machine translation)

### [1.4.45](https://indike.org/pramana/in.med.rasa.siddha.anandakanda.1.4.45)

citrakaṃ rājikāṃ śigruṃ sarvaṃ sūtasamaṃ kṣipet /  
mardayettaptakhalve ca rasaṃ dhānyāmlakena ca //

> citraka, black mustard, and drumstick—one should throw in all these in amounts equal to the quicksilver, / and grind the mercury with sour grain-wash in a heated mortar.  
> — English (machine translation) (machine translation)

### [1.4.46](https://indike.org/pramana/in.med.rasa.siddha.anandakanda.1.4.46)

tatkalkena lipedūrdhvaṃ bhāṇḍaṃ samyak nirodhayet /  
ūrdhvabhāṇḍasya pṛṣṭhe tu dadyāllaghupuṭaṃ tataḥ //

> With that paste one should smear the upper vessel and seal it completely; / then on the bottom of the upper vessel one should apply a light fire.  
> — English (machine translation) (machine translation)

### [1.4.47](https://indike.org/pramana/in.med.rasa.siddha.anandakanda.1.4.47)

ityadhaḥpātanaṃ kuryātsaptavāraṃ punaḥ punaḥ /  
adhaḥpātanaśuddhasya tiryakpātanamācaret //

> Thus one should perform downward distillation repeatedly, seven times. / For that which has been purified by downward distillation, one should perform transverse distillation.  
> — English (machine translation) (machine translation)

### [1.4.48](https://indike.org/pramana/in.med.rasa.siddha.anandakanda.1.4.48)

\<tiryakpātanavidhiḥ\>  
vakṣyāmi tiryakpatanaṃ sūtaṃ dhānyābhrakaṃ samam /  
dhānyāmlairmardayedyāmaṃ tiryakpātanayantrake //

> Procedure for transverse distillation \[tiryakpātana\] / I shall explain transverse distillation: quicksilver and prepared mica in equal parts / one should grind for a yāma with sour grain-wash; in a transverse distillation apparatus  
> — English (machine translation) (machine translation)

### [1.4.49](https://indike.org/pramana/in.med.rasa.siddha.anandakanda.1.4.49)

caṇḍāgninā pacedevaṃ saptavāraṃ punaḥ punaḥ /  
evaṃ tridhā pātitaṃ ca tataḥ sūtaṃ nirodhayet //

> one should cook it thus with a fierce fire, repeatedly, seven times. / And quicksilver thus distilled in three ways, one should then restrain.  
> — English (machine translation) (machine translation)

### [1.4.50](https://indike.org/pramana/in.med.rasa.siddha.anandakanda.1.4.50)

abhrakaṃ vātha gandhaṃ vā mākṣikaṃ vimalāmapi /  
svarṇaṃ vā rajataṃ vāpi kāntaṃ vā tīkṣṇameva vā //

> Mica, or sulfur, mākṣika, or vimalā, / gold or silver, or loadstone or steel—  
> — English (machine translation) (machine translation)

### [1.4.51](https://indike.org/pramana/in.med.rasa.siddha.anandakanda.1.4.51)

pratyekaṃ śodhitaṃ deyaṃ tāmravatpādamātrakam /  
pāṭhādikarasaiḥ kuryānmardanaṃ pātanaṃ kramāt //

> each, purified, should be added to the measure of one-fourth part, like copper. / One should perform grinding with the juices of pāṭhā and other herbs, and distillation in succession.  
> — English (machine translation) (machine translation)

### [1.4.52](https://indike.org/pramana/in.med.rasa.siddha.anandakanda.1.4.52)

yadyaddravyānvitaḥ sūtas tattaddravyaguṇapradaḥ /  
pātane tāmrayogena nāgavaṅgau tyajedrasaḥ //

> With whatever substance quicksilver is combined, it imparts the properties of that substance. / In distillation, through combination with copper, mercury sheds lead and tin.  
> — English (machine translation) (machine translation)

### [1.4.53](https://indike.org/pramana/in.med.rasa.siddha.anandakanda.1.4.53)

athavā dīpikāyantre śuddhaḥ syātpātito rasaḥ /  
\<nirodhanam\>  
kadarthito bhavetsūtaḥ svedādyaiḥ pañcakarmabhiḥ //

> Alternatively, mercury distilled in a dīpikā apparatus becomes pure. / Restraining \[nirodhana\] / Quicksilver becomes exhausted by the five operations beginning with steaming;  
> — English (machine translation) (machine translation)

### [1.4.54](https://indike.org/pramana/in.med.rasa.siddha.anandakanda.1.4.54)

āpyāyanārthaṃ sūtasya karma kuryānnirodhanam /  
atha karma nirodhākhyaṃ peṣayellavaṇaṃ jalaiḥ //

> for the sake of rejuvenating quicksilver, one should perform the operation of restraining. / Now, regarding the operation called restraining: one should grind salt with water;  
> — English (machine translation) (machine translation)

### [1.4.55](https://indike.org/pramana/in.med.rasa.siddha.anandakanda.1.4.55)

sthālīmadhye rasaṃ kṣiptvā tadūrdhvaṃ lavaṇaṃ kṣipet /  
kiṃcij jalaṃ ca nivapettaṃ śarāveṇa rodhayet //

> placing mercury inside an earthen pot, one should scatter salt above it, / pour in a little water, and cover it with an earthen saucer.  
> — English (machine translation) (machine translation)

### [1.4.56](https://indike.org/pramana/in.med.rasa.siddha.anandakanda.1.4.56)

kuryātsamyak sandhilepaṃ tadūrdhvaṃ ca puṭellaghu /  
evaṃ nirodhanaṃ karma vidadhyātsaptadhā priye //

> One should seal the joint thoroughly, and ignite a light fire above it. / In this way, my dear, one should carry out the operation of restraining seven times.  
> — English (machine translation) (machine translation)

### [1.4.57](https://indike.org/pramana/in.med.rasa.siddha.anandakanda.1.4.57)

āpyāyito bhavetsūto'nena ṣaṇḍatvavarjitaḥ /  
nirodhakarmasiddho'sau vīryavān suniyamyate //

> By this quicksilver becomes rejuvenated, devoid of impotence; / perfected by the operation of restraining, it becomes potent and is well controlled.  
> — English (machine translation) (machine translation)

### [1.4.58](https://indike.org/pramana/in.med.rasa.siddha.anandakanda.1.4.58)

\<niyāmanam\>  
atho niyāmanaṃ karma kathayāmi varānane /  
yavaciñcā kṣīrakandaṃ sarpākṣī paṭu bhṛṅgarāṭ //

> Controlling \[niyāmana\] / Now I explain the operation of controlling, O fair-faced lady: / yavaciñcā, kṣīrakanda, sarpākṣī, salt, bhṛṅgarāja,  
> — English (machine translation) (machine translation)

### [1.4.59](https://indike.org/pramana/in.med.rasa.siddha.anandakanda.1.4.59)

vandhyā karkoṭakī nimbaḥ sarvaṃ dhānyāmlapeṣitam /  
kṛtvāloḍyāranālena taddravaiḥ svedayeddinam //

> sterile karkoṭakī, and neem, all ground with sour grain-wash; / preparing \[this\], stirring with fermented rice-gruel, one should steam it with those liquids for a day.  
> — English (machine translation) (machine translation)

### [1.4.60](https://indike.org/pramana/in.med.rasa.siddha.anandakanda.1.4.60)

yantre niyāmake saptavāsaraṃ taṃ ca dīpayet /  
\<dīpanam\>  
athāto dīpanaṃ karma vadāmi tava pārvati //

> In a controlling apparatus \[niyāmaka yantra\] for seven days, one should also kindle it. / Kindling \[dīpana\] / Next, I declare to you the kindling operation, O Pārvatī:  
> — English (machine translation) (machine translation)

### [1.4.61](https://indike.org/pramana/in.med.rasa.siddha.anandakanda.1.4.61)

svarṇapuṣpī ca marīcaṃ trikṣāraṃ pañcapuṣpikā /  
bhūkhagaḥ pañcalavaṇaṃ rājikā śigrumūlakam //

> svarṇapuṣpī, black pepper, the three alkalis, the five flowers, / bhūkhaga, the five salts, black mustard, drumstick root,  
> — English (machine translation) (machine translation)

### [1.4.62](https://indike.org/pramana/in.med.rasa.siddha.anandakanda.1.4.62)

kāsīsaṃ vijayā kanyā pātālagaruḍī kaṇā /  
kṣīrakandaṃ ca karkoṭī girikarṇī jayā madhu //

> green vitriol, vijayā, aloe vera, pātālagaruḍī, long pepper, / kṣīrakanda, karkoṭī, girikarṇī, jayā, honey,  
> — English (machine translation) (machine translation)

### [1.4.63](https://indike.org/pramana/in.med.rasa.siddha.anandakanda.1.4.63)

citrakaṃ kākajaṅghā ca sarvamamlagaṇena ca /  
kalkayetpāradaṃ tena mardayettaddravairapi //

> citraka, and kākajaṅghā, together with the entire group of acids, / one should grind into a paste; with that and with those liquids one should grind mercury.  
> — English (machine translation) (machine translation)

### [1.4.64](https://indike.org/pramana/in.med.rasa.siddha.anandakanda.1.4.64)

ḍolāyantre pacedekadinamevaṃ ca saptadhā /  
mardanaṃ pācanaṃ kuryāt grāsārthī dīpito rasaḥ //

> One should cook it in a swing apparatus \[ḍolāyantra\] for one day; in this manner, seven times, / one should perform grinding and cooking; kindled, mercury hungers for mouthfuls \[of metal\].  
> — English (machine translation) (machine translation)

### [1.4.65](https://indike.org/pramana/in.med.rasa.siddha.anandakanda.1.4.65)

evaṃ pradīpitaṃ sūtaṃ śuddhaṃ tamanuvāsayet /  
\<anuvāsanam\>  
athānuvāsanaṃ karma mṛtpātre dīpitaṃ rasam //

> Quicksilver thus thoroughly kindled and purified, one should perfume. / Perfuming \[anuvāsana\] / Now, the perfuming operation: placing the kindled mercury in an earthen vessel,  
> — English (machine translation) (machine translation)

### [1.4.66](https://indike.org/pramana/in.med.rasa.siddha.anandakanda.1.4.66)

kṣiptvā jambīrajadrāvaistīvragharme'nuvāsayet /  
evaṃ saptadinaṃ kuryāttataścāraṇamācaret //

> one should perfume it with lime juice in the intense heat of the sun. / One should do this for seven days; then one should perform consumption \[cāraṇa\].  
> — English (machine translation) (machine translation)

### [1.4.67](https://indike.org/pramana/in.med.rasa.siddha.anandakanda.1.4.67)

navabhiḥ svedanādyaiśca śuddhaḥ syātkarmabhiḥ priye /  
pāradaḥ sarvarogaghnaḥ saptakañcukavarjitaḥ //

> By the nine operations beginning with steaming, my dear, / mercury becomes purified, free from the seven sheath defects, and the destroyer of all diseases.  
> — English (machine translation) (machine translation)

### [1.4.68](https://indike.org/pramana/in.med.rasa.siddha.anandakanda.1.4.68)

śrībhairavī /  
svedanādīni karmāṇi śrutāni vada śaṅkara /  
tvatprasādād asaṃdehaṃ saṃśṛṇve cāraṇādikam //

> The glorious Bhairavī said: / The operations beginning with steaming have been heard; speak, O Śaṅkara! / By your grace, may I hear without doubt about consumption and the rest.  
> — English (machine translation) (machine translation)

### [1.4.69](https://indike.org/pramana/in.med.rasa.siddha.anandakanda.1.4.69)

śrībhairavaḥ /  
sādhu pṛṣṭaṃ mahābhāge śṛṇu taccāraṇādikam /  
\<cāraṇavidhiḥ\>  
athābhracāraṇaṃ karma vakṣyāmi parameśvari //

> The glorious Bhairava said: / Well asked, O highly fortunate lady! Hear about that consumption and the rest. / Procedure for consumption \[cāraṇavidhi\] / Now I shall explain the operation of consuming mica, O Supreme Goddess.  
> — English (machine translation) (machine translation)

### [1.4.70](https://indike.org/pramana/in.med.rasa.siddha.anandakanda.1.4.70)

samukhe vā nirmukhe vā rase vā vāsanāmukhe /  
gaganaṃ cārayedgarbhapiṣṭigrāsakramaiḥ kramāt //

> In mercury that has a mouth, or is mouthless, or has a receptive mouth, / one should cause it to consume mica successively by methods of internal amalgamation, bolus, and mouthful.  
> — English (machine translation) (machine translation)

### [1.4.71](https://indike.org/pramana/in.med.rasa.siddha.anandakanda.1.4.71)

\<samukhacāraṇam\>  
atrādau kathyate devi samukhaṃ cāraṇaṃ sphuṭam /  
samukho grasati grāsaṃ nirmukho grasanākṣamaḥ //

> Consumption with a mouth \[samukhacāraṇa\] / Here, at first, consumption with a mouth is clearly explained, O goddess: / that which has a mouth swallows the mouthful; that which is mouthless is incapable of swallowing.  
> — English (machine translation) (machine translation)

### [1.4.72](https://indike.org/pramana/in.med.rasa.siddha.anandakanda.1.4.72)

tasmātparaṃ rasendrasya mukhīkaraṇamācaret /  
\<prathamo mukhīkaraṇaprakāraḥ\>  
iṣṭakāmadhyabhāge tu gambhīraṃ vartulaṃ samam //

> Therefore, one should subsequently perform the mouth-giving for the lord of mercury. / First method of mouth-giving \[mukhīkaraṇa\] / In the middle of a brick, a deep, round, even  
> — English (machine translation) (machine translation)

### [1.4.73](https://indike.org/pramana/in.med.rasa.siddha.anandakanda.1.4.73)

gartaṃ kṛtvā tatra sūtaṃ prakṣipedanuvāsitam /  
nirundhyātsvacchavastreṇa rasasya daśamāṃśakam //

> pit having been made, one should pour therein the perfumed quicksilver. / One should cover one-tenth part of the mercury with a clean cloth.  
> — English (machine translation) (machine translation)

### [1.4.74](https://indike.org/pramana/in.med.rasa.siddha.anandakanda.1.4.74)

gandhaṃ tadūrdhvaṃ nikṣipya śarāveṇa nirodhayet /  
tatpṛṣṭhe'lpapuṭaṃ dadyāt gandhe jīrṇe punaḥ punaḥ //

> Placing sulfur above it, one should seal it with an earthen saucer. / One should apply mild incineration behind it; when the sulfur is consumed, repeatedly  
> — English (machine translation) (machine translation)

### [1.4.75](https://indike.org/pramana/in.med.rasa.siddha.anandakanda.1.4.75)

kṣiptvā kṣiptvā śataguṇaṃ cārayetpātayediti /  
caturguṇe sāndravastre gālayettaṃ raseśvaram //

> throwing \[more\] and throwing \[more\], one should digest and sublimate it a hundred times thus. / One should strain that lord of mercury through a thick four-layered cloth.  
> — English (machine translation) (machine translation)

### [1.4.76](https://indike.org/pramana/in.med.rasa.siddha.anandakanda.1.4.76)

veṇau kṣiptvā nirudhyāsyaṃ pacedgomūtrapūrite /  
bhāṇḍe trisaptadivasaṃ punastaṃ taptakhalvake //

> Having placed it in a bamboo tube and sealed its mouth, one should cook it in a pot filled with cow's urine / for three times seven days; then, in a heated mortar,  
> — English (machine translation) (machine translation)

### [1.4.77](https://indike.org/pramana/in.med.rasa.siddha.anandakanda.1.4.77)

jambīramātuluṅgāmlavetasair bhūkhagais tryaham /  
bhūnāgaiśca tryahaṃ mardyaṃ taṃ paścādiṣṭakodare //

> it should be ground for three days with jambīra, mātuluṅga, amlavetasa, and earthworms, / and for three days with earthworms. Thereafter, in the hollow of a brick,  
> — English (machine translation) (machine translation)

### [1.4.78](https://indike.org/pramana/in.med.rasa.siddha.anandakanda.1.4.78)

ekaikaṃ gartamādadyāddhānyābhraṃ gandhakaṃ tathā /  
pratyekaṃ daśaniṣkaṃ ca yāmaṃ jambīramarditam //

> one should prepare a pit. Likewise, dhānyābhra and sulfur, / ten niṣkas each, ground with jambīra for one watch:  
> — English (machine translation) (machine translation)

### [1.4.79](https://indike.org/pramana/in.med.rasa.siddha.anandakanda.1.4.79)

anena lepayed gartadvayam ekeṣṭakāntare /  
garte kṣiptvātha taṃ taṃ viṃśanniṣkaṃ tadūrdhvataḥ //

> with this mixture one should coat the two pits inside one brick. / Having placed twenty niṣkas of that \[mercury\] into the pit, above it  
> — English (machine translation) (machine translation)

### [1.4.80](https://indike.org/pramana/in.med.rasa.siddha.anandakanda.1.4.80)

aparām iṣṭakāṃ dadyāt tatsandhiṃ loṇamṛtsnayā /  
dṛḍhaṃ liptvātha dīpāgnau pacetsaptadināvadhi //

> one should place another brick. Having firmly smeared its joint / with salted clay, one should cook it over a lamp-flame for up to seven days.  
> — English (machine translation) (machine translation)

### [1.4.81](https://indike.org/pramana/in.med.rasa.siddha.anandakanda.1.4.81)

iṣṭakāṃ svāṅgaśītāṃ tām avatārya haredrasam /  
kiṭṭahīnaṃ punarapi kuryāditthaṃ trivārakam //

> Taking down that brick when it has cooled of its own accord, one should extract the mercury / free from slag. One should repeat this three times in this manner.  
> — English (machine translation) (machine translation)

### [1.4.82](https://indike.org/pramana/in.med.rasa.siddha.anandakanda.1.4.82)

evaṃ kṛte rasendrasya sukhaṃ syāddevasaṃjñakam /  
\<dvitīyo mukhīkaraṇaprakāraḥ\>  
punaranyaṃ pravakṣyāmi mukhīkaraṇamuttamam //

> When this is done, the lord of mercury acquires a mouth known as "divine." / \<The second method of mouth-formation\> / I shall declare another excellent mouth-formation:  
> — English (machine translation) (machine translation)

### [1.4.83](https://indike.org/pramana/in.med.rasa.siddha.anandakanda.1.4.83)

rasendraṃ jīvibhūnāgasamaṃ saṃmardayettryaham /  
tatkṣipet bhūlatāliptamūṣāyāṃ saṃniveśayet //

> One should grind the lord of mercury for three days with an equal quantity of living earthworms. / One should deposit that into a crucible coated with earthworms.  
> — English (machine translation) (machine translation)

### [1.4.84](https://indike.org/pramana/in.med.rasa.siddha.anandakanda.1.4.84)

tadūrdhvaṃ bhūlatākalkaṃ kṣiptvā ruddhvā viśoṣayet /  
ārdragomayaliptāṃ tāṃ pādamagnāṃ niveśayet //

> Having thrown earthworm paste over it, sealed it, and dried it, / one should place it, smeared with moist cow dung, embedded to one quarter of its height,  
> — English (machine translation) (machine translation)

### [1.4.85](https://indike.org/pramana/in.med.rasa.siddha.anandakanda.1.4.85)

tadgarte ca puṭaṃ deyaṃ tuṣakārīṣavahninā /  
dinānte tatsamuddhṛtya pūrvavanmardayetpacet //

> and in that pit, heat should be applied with a fire of chaff and dried cow dung. / At the end of the day, having extracted it, one should grind and cook it as before.  
> — English (machine translation) (machine translation)

### [1.4.86](https://indike.org/pramana/in.med.rasa.siddha.anandakanda.1.4.86)

triṃśadvāraṃ punaḥ kuryāditthaṃ vahnimukho rasaḥ /  
grasate guhyasūto'yaṃ sarvasiddhiprado bhavet //

> One should repeat this thirty times; thus the mercury becomes fire-mouthed. / This mysterious quicksilver devours \[metals\] and will bestow all perfections.  
> — English (machine translation) (machine translation)

### [1.4.87](https://indike.org/pramana/in.med.rasa.siddha.anandakanda.1.4.87)

\<tṛtīyo mukhīkaraṇaprakāraḥ\>  
punaranyaṃ pravakṣyāmi mukhīkaraṇamuttamam /  
gomūtrapūrite bhāṇḍe ḍolāyantre pacedrasam //

> \<The third method of mouth-formation\> / I shall declare another excellent mouth-formation: / One should cook mercury in a pot filled with cow's urine in a swing apparatus  
> — English (machine translation) (machine translation)

### [1.4.88](https://indike.org/pramana/in.med.rasa.siddha.anandakanda.1.4.88)

triḥ saptavāraṃ samyakca randhritaṃ veṇunālake /  
mukhaṃ bhavati sūtasya cāraṇārhaṃ varānane //

> for three times seven times, properly sealed in a bamboo tube. / O fair-faced one, the mouth of quicksilver becomes fit for consumption.  
> — English (machine translation) (machine translation)

### [1.4.89](https://indike.org/pramana/in.med.rasa.siddha.anandakanda.1.4.89)

\<caturtho mukhīkaraṇaprakāraḥ\>  
iṣṭakādvayamadhye ca gartaṃ tu caturaṅgulam /  
daśaniṣkaṃ śuddhagandhaṃ dhānyābhraṃ daśaniṣkakam //

> \<The fourth method of mouth-formation\> / In the middle between two bricks, a pit of four fingers \[wide should be made\]. / Ten niṣkas of purified sulfur and ten niṣkas of dhānyābhra,  
> — English (machine translation) (machine translation)

### [1.4.90](https://indike.org/pramana/in.med.rasa.siddha.anandakanda.1.4.90)

jambīranīraiḥ saṃmardya yāmaṃ kalkena tena ca /  
gartadvayaṃ samāṃśena liptvā garte vinikṣipet //

> ground with jambīra juice for one watch—with equal parts of that paste / one should smear the two pits, and then cast into the pit  
> — English (machine translation) (machine translation)

### [1.4.91](https://indike.org/pramana/in.med.rasa.siddha.anandakanda.1.4.91)

vāsitaṃ rasarājaṃ taṃ viṃśanniṣkaṃ tadūrdhvataḥ /  
iṣṭakāmaparāṃ nyasya ślakṣṇamṛllavaṇairdṛḍham //

> twenty niṣkas of that scented king of mercuries. Above it, / placing another brick, one should smear it firmly with fine clay and salt.  
> — English (machine translation) (machine translation)

### [1.4.92](https://indike.org/pramana/in.med.rasa.siddha.anandakanda.1.4.92)

lepayedatha dīpāgnimadhaḥ prajvālayetpriye /  
anusyūtaṃ saptarātraṃ svāṅgaśītaṃ samuddharet //

> Then, O dear one, one should kindle a lamp-flame underneath / continuously for seven nights; one should extract it when cooled of its own accord.  
> — English (machine translation) (machine translation)

### [1.4.93](https://indike.org/pramana/in.med.rasa.siddha.anandakanda.1.4.93)

kiṭṭaṃ vihāya taṃ sūtaṃ pūrvavacca trivārakam /  
kuryādevaṃ hi sūtasya mukhaṃ bhavati śobhanam //

> Having discarded the slag, one should treat that quicksilver three times as before. / When done thus, indeed, the quicksilver acquires a splendid mouth.  
> — English (machine translation) (machine translation)

### [1.4.94](https://indike.org/pramana/in.med.rasa.siddha.anandakanda.1.4.94)

\<nirmukhacāraṇāprakāraḥ\>  
divyauṣadhiprabhāvena rasaścarati nirmukhaḥ /  
athavā vajravaikrāntasparśād abhrādikaṃ caret //

> \<Method of consumption without a mouth\> / By the power of divine herbs, mercury consumes \[metals\] even without a mouth; / or, from the touch of diamond and vaikrānta, it may consume mica and the like.  
> — English (machine translation) (machine translation)

### [1.4.95](https://indike.org/pramana/in.med.rasa.siddha.anandakanda.1.4.95)

pāradasya catuḥṣaṣṭiniṣkaṃ vaikrāntabhasma ca /  
caturniṣkaṃ vajrabhasma niṣkaṃ divyauṣadhidravaiḥ //

> Sixty-four niṣkas of mercury, four niṣkas of vaikrānta ash, / and one niṣka of diamond ash, with the juices of divine herbs:  
> — English (machine translation) (machine translation)

### [1.4.96](https://indike.org/pramana/in.med.rasa.siddha.anandakanda.1.4.96)

sarvaṃ saptadinaṃ mardya sa raso'bhrādikaṃ caret /  
\<vāsanāmukhacāraṇam\>  
gandhakaṃ jārayetsūte dolākhye pūrvabhāṣite //

> all being ground for seven days, that mercury will consume mica and the like. / \<Consumption through a mouth produced by aromatic infusion\> / One should cause sulfur to be consumed in quicksilver in the previously mentioned swing apparatus  
> — English (machine translation) (machine translation)

### [1.4.97](https://indike.org/pramana/in.med.rasa.siddha.anandakanda.1.4.97)

yantre ca ṣoḍaśaguṇaṃ rasaḥ syādvāsanāmukhaḥ /  
\<abhrakābhiṣekaḥ cāraṇīyābhrakasya saṃskāraḥ\>  
cāraṇārhābhrakasyāham abhiṣekaṃ vadāmi te //

> up to sixteen times; the mercury will then have a mouth produced by aromatic infusion. / \<Sprinkling of mica: refinement of mica fit for consumption\> / I shall explain to you the sprinkling of mica that is fit for consumption:  
> — English (machine translation) (machine translation)

### [1.4.98](https://indike.org/pramana/in.med.rasa.siddha.anandakanda.1.4.98)

\<prathamaḥ prakāraḥ\>  
mṛtamabhraṃ tu rudhiraiḥ kṣārair jalakaṇair api /  
sṛṣṭitrayais tumburubhir mardayed amlavargakaiḥ //

> Mica that has been calcined should be ground with blood, alkalis, water droplets, / the three creations \[sṛṣṭitraya\], tumburu, and the group of sour substances.  
> — English (machine translation) (machine translation)

### [1.4.99](https://indike.org/pramana/in.med.rasa.siddha.anandakanda.1.4.99)

saptāhaṃ taccaretsūtaḥ samukho nirmukho'thavā /  
\<dvitīyaḥ prakāraḥ\>  
mṛtamabhraṃ ca kadalī mūlakaṃ ca śatāvarī //

> Quicksilver, with a mouth or without a mouth, will consume it for seven days. / \<The second method\> / Calcined mica, kadalī, radish, śatāvarī,  
> — English (machine translation) (machine translation)

### [1.4.100](https://indike.org/pramana/in.med.rasa.siddha.anandakanda.1.4.100)

punarnavā meghanādo yavaciñcā ca śigrukaḥ /  
sūraṇaṃ ca rasaireṣāṃ mardayedbhāvayetpriye //

> punarnavā, meghanāda, yavaciñcā, śigru, / and sūraṇa—with the juices of these, O dear one, one should grind and imbue it.  
> — English (machine translation) (machine translation)

### [1.4.101](https://indike.org/pramana/in.med.rasa.siddha.anandakanda.1.4.101)

saptāhaṃ taccaretsūtaḥ samukho nirmukho'thavā /  
\<tṛtīyaḥ prakāraḥ\>  
śulvapātre tu lavaṇasarjiṭaṅkaṇabhūkhagān //

> Quicksilver, with a mouth or without a mouth, will consume it for seven days. / \<The third method\> / In a copper vessel, having placed salt, sarjikā, borax, and earthworms  
> — English (machine translation) (machine translation)

### [1.4.102](https://indike.org/pramana/in.med.rasa.siddha.anandakanda.1.4.102)

kṣiptvāranālaṃ tridinaṃ kuryātparyuṣitaṃ yathā /  
tasminnāgaṃ tu vidrāvya ḍhālayecchatadhā priye //

> in sour gruel, one should let it stand for three days until stale. / In that \[liquid\], having melted lead, one should pour it a hundred times, O dear one;  
> — English (machine translation) (machine translation)

### [1.4.103](https://indike.org/pramana/in.med.rasa.siddha.anandakanda.1.4.103)

raupyakarmaṇi vaṅgasya taddravairbhāvayed ghanam /  
saptāhaṃ taccaret sūtaḥ samukho nirmukho'thavā //

> in alchemical work for silver, one should use tin; with those liquids one should imbue the mica. / Quicksilver, with a mouth or without a mouth, will consume it for seven days.  
> — English (machine translation) (machine translation)

### [1.4.104](https://indike.org/pramana/in.med.rasa.siddha.anandakanda.1.4.104)

\<caturthaḥ prakāraḥ\>  
dhānyābhramarkakṣīreṇa mardayedekavāsaram /  
nirudhya saṃpuṭe pacyātkapotākhye puṭe punaḥ //

> \<The fourth method\> / One should grind dhānyābhra with the milk of arka for one day. / Having sealed it in a casing, one should cook it again in a pigeon-heat incineration.  
> — English (machine translation) (machine translation)

### [1.4.105](https://indike.org/pramana/in.med.rasa.siddha.anandakanda.1.4.105)

caturvāraṃ puṭedevaṃ mardayecca punastathā /  
rambhādravaistridhā mardyaṃ mūlakasya dravaistridhā //

> One should incinerate it thus four times, and grind it again in the same manner: / it is to be ground three times with plantain juice, three times with radish juice,  
> — English (machine translation) (machine translation)

### [1.4.106](https://indike.org/pramana/in.med.rasa.siddha.anandakanda.1.4.106)

kākamācī meghanādo matsyākṣī ca punarnavā /  
apāmārgaścitrakaṃ ca vidārī bhṛṅgarāṇmuniḥ //

> kākamācī, meghanāda, matsyākṣī, punarnavā, / apāmārga, citraka, vidārī, bhṛṅgarāja, and muni \[agastya\].  
> — English (machine translation) (machine translation)

### [1.4.107](https://indike.org/pramana/in.med.rasa.siddha.anandakanda.1.4.107)

caturvāraṃ pacedevaṃ mardayecca punastathā /  
etairekaikadhā mardyaṃ puṭapākaṃ pṛthak pṛthak //

> One should cook it four times thus, and grind it again in the same manner. / It should be ground once with each of these, and incinerated separately.  
> — English (machine translation) (machine translation)

### [1.4.108](https://indike.org/pramana/in.med.rasa.siddha.anandakanda.1.4.108)

tadabhrakaṃ bhāvayecca musalī yavaciñcikāḥ /  
taṇḍulī kadalī śigrurvarī cārkaḥ punarnavā //

> One should imbue that mica with musalī, yavaciñcikā, / taṇḍulī, plantain, śigru, varī, arka, and punarnavā:  
> — English (machine translation) (machine translation)

### [1.4.109](https://indike.org/pramana/in.med.rasa.siddha.anandakanda.1.4.109)

ekaikaiśca dravairbhāvyamekaikaṃ divasaṃ pṛthak /  
tadabhrakaṃ pāradendraścaratyeva surārcite //

> it is to be imbued with each juice separately, one day for each. / O you who are worshipped by the gods, the lord of mercury certainly consumes that mica.  
> — English (machine translation) (machine translation)

### [1.4.110](https://indike.org/pramana/in.med.rasa.siddha.anandakanda.1.4.110)

\<pañcamaḥ prakāraḥ\>  
dhānyābhraṃ ravidugdhena mardayedyāmamātrakam /  
tadabhraṃ saṃpuṭe ruddhvā kapotākhyapuṭe pacet //

> \<The fifth method\> / One should grind dhānyābhra with arka latex for just one watch. / Having sealed that mica in a casing, one should cook it in a pigeon-heat incineration  
> — English (machine translation) (machine translation)

### [1.4.111](https://indike.org/pramana/in.med.rasa.siddha.anandakanda.1.4.111)

vārāṃścaturdaśaivaṃ syāttato rambhārkapīlukāḥ /  
nāgavallī ca musalī kuberākṣī ca śigrukaḥ //

> fourteen times. Then taking plantain, arka, pīlu, / betel vine, musalī, kuberākṣī, śigru,  
> — English (machine translation) (machine translation)

### [1.4.112](https://indike.org/pramana/in.med.rasa.siddha.anandakanda.1.4.112)

tumbī tumburur aṅkolabalāpāmārgakāḥ priye /  
gṛhītvaiṣāmekarasaṃ savyoṣaṃ ca sakāṃjikam //

> tumbī, tumburu, aṅkola, balā, and apāmārga, O dear one, / having taken the combined juice of these, along with the three pungents and sour gruel,  
> — English (machine translation) (machine translation)

### [1.4.113](https://indike.org/pramana/in.med.rasa.siddha.anandakanda.1.4.113)

bhāṇḍamadhye vinikṣipya ḍolāyantre pacettryaham /  
pūrvābhraṃ ca tatastasmātsamuddhṛtyātha sādhayet //

> and placed them inside a pot, one should cook in a swing apparatus for three days / that previous mica; and then, having taken it out from that, one should prepare it:  
> — English (machine translation) (machine translation)

### [1.4.114](https://indike.org/pramana/in.med.rasa.siddha.anandakanda.1.4.114)

ṭaṅkaṇaṃ tuvarī sindhukāsīsaṃ ca samaṃ samam /  
abhrakasya daśāṃśaṃ tu sarvametadvimardayet //

> Borax, alum, rock salt, and green vitriol in equal parts, / amounting in total to a tenth part of the mica—one should grind all this together.  
> — English (machine translation) (machine translation)

### [1.4.115](https://indike.org/pramana/in.med.rasa.siddha.anandakanda.1.4.115)

tadabhrakaṃ caretsūtaḥ samukho nirmukho'thavā /  
\<ṣaṣṭaḥ prakāraḥ\>  
muṇḍīdrave tu śatadhā drutaṃ nāgaṃ praḍhālayet //

> Quicksilver, with a mouth or without a mouth, will consume that mica. / \<The sixth method\> / One should cast molten lead a hundred times into the juice of muṇḍī.  
> — English (machine translation) (machine translation)

### [1.4.116](https://indike.org/pramana/in.med.rasa.siddha.anandakanda.1.4.116)

taddraveṇa ca dhānyābhraṃ mardayetsaṃpuṭe kṣipet /  
ruddhvā pacetkapotākhye puṭe caivaṃ tu saptadhā //

> With that juice one should grind dhānyābhra, place it in a casing, / seal it, and cook it in a pigeon-heat incineration seven times.  
> — English (machine translation) (machine translation)

### [1.4.117](https://indike.org/pramana/in.med.rasa.siddha.anandakanda.1.4.117)

ārdrakasya dravairevaṃ saptadhā citrakadravaiḥ /  
tatsamaṃ gandhakaṃ dattvā mardayed bhāvayet kramāt //

> Thus \[one should do\] seven times with ginger juice, and with citraka juice. / Adding sulfur equal to it, one should grind and imbue it successively.  
> — English (machine translation) (machine translation)

### [1.4.118](https://indike.org/pramana/in.med.rasa.siddha.anandakanda.1.4.118)

prāguktamuṇḍīsvarasair bījapūrarasena ca /  
stanyairekadinaṃ bhāvyaṃ tadabhraṃ ca caredrasaḥ //

> \[That mica\] should be macerated for one day with the juice of muṇḍī mentioned earlier, with the juice of citron, / and with breast milk; then mercury will consume that mica.  
> — English (machine translation) (machine translation)

### [1.4.119](https://indike.org/pramana/in.med.rasa.siddha.anandakanda.1.4.119)

evaṃ sarvāṇi bījāni sattvaṃ cābhrakasya ca /  
svarṇādisarvalohāni satvāni vividhāni ca //

> In this manner, all seeds and the essence of mica, / all metals beginning with gold, and diverse mineral essences,  
> — English (machine translation) (machine translation)

### [1.4.120](https://indike.org/pramana/in.med.rasa.siddha.anandakanda.1.4.120)

dvandvāni sarvaratnāni yadyatsyāccāraṇārhakam /  
tat tat piṣṭvābhravat kāryaṃ tattaccarati pāradaḥ //

> paired ingredients, all gemstones, and whatever is suitable for assimilation— / each of these, ground, should be treated like mica, and mercury will consume each one.  
> — English (machine translation) (machine translation)

### [1.4.121](https://indike.org/pramana/in.med.rasa.siddha.anandakanda.1.4.121)

\<saptamaḥ prakāraḥ\>  
tilaparṇīrasaiḥ piṣṭvā dhānyābhraṃ puṭayet tridhā /  
saptadhā bhāvayedasya mardanena ca pāradaḥ //

> \<Seventh Method\> / Having ground prepared mica with the juice of tilaparṇī, one should subject it to puṭa heating three times; / and by macerating it seven times with grinding, mercury  
> — English (machine translation) (machine translation)

### [1.4.122](https://indike.org/pramana/in.med.rasa.siddha.anandakanda.1.4.122)

piṣṭatāṃ yāti sahasā gaganaṃ carati kṣaṇāt /  
\<aṣṭamaḥ prakāraḥ\>  
trikṣāraṃ pañcalavaṇaṃ kāṅkṣī kāsīsaṭaṅkaṇam //

> quickly reaches the state of an amalgam and instantly consumes mica. / \<Eighth Method\> / The three alkalis, the five salts, alum, green vitriol, borax,  
> — English (machine translation) (machine translation)

### [1.4.123](https://indike.org/pramana/in.med.rasa.siddha.anandakanda.1.4.123)

bhūkhagaṃ hemamākṣīkaṃ saurāṣṭrī vatsanābhakam /  
tuvarī vetasāmlaṃ ca sarvametatsamāṃśakam //

> sal ammoniac, copper pyrites, Saurāṣṭrī clay, vatsanābha poison, / sour alum earth, and vetasāmla—all these in equal parts;  
> — English (machine translation) (machine translation)

### [1.4.124](https://indike.org/pramana/in.med.rasa.siddha.anandakanda.1.4.124)

tatsamāṃśaṃ tu dhānyābhraṃ dhānyāmlairmardayeddinam /  
arkakṣīraṃ bhṛṅgarājo meghanādaḥ punarnavā //

> one should grind prepared mica with an equal part of this \[mixture\] in fermented sour gruel for one day. / The milk of arka, bhṛṅgarāja, meghanāda, punarnavā,  
> — English (machine translation) (machine translation)

### [1.4.125](https://indike.org/pramana/in.med.rasa.siddha.anandakanda.1.4.125)

mūlakaṃ citrakaṃ raṃbhā kākamācī śatāvarī /  
apāmārgastālamūlī vidārī taṇḍulī muniḥ //

> radish, citraka, plantain, kākamācī, śatāvarī, / apāmārga, tālamūlī, vidārī, taṇḍulī, muni,  
> — English (machine translation) (machine translation)

### [1.4.126](https://indike.org/pramana/in.med.rasa.siddha.anandakanda.1.4.126)

mīnākṣī śigru bṛhatī kumārī yavaciñcikā /  
balā tumbī kuberākṣī vyoṣaṃ tumburupīlunī //

> mīnākṣī, śigru, bṛhatī, kumārī, yavaciñcikā, / balā, tumbī, kuberākṣī, the three pungent spices, tumburu, pīlu,  
> — English (machine translation) (machine translation)

### [1.4.127](https://indike.org/pramana/in.med.rasa.siddha.anandakanda.1.4.127)

aṅkolaḥ phaṇivallī ca sarvametatsamāṃśakam /  
saṃpeṣya kalkayeddevi dhānyāmle taccaturguṇe //

> aṅkola, and betel pepper—all of these in equal parts; / having ground them into a paste, O Goddess, in four times the amount of fermented sour gruel,  
> — English (machine translation) (machine translation)

### [1.4.128](https://indike.org/pramana/in.med.rasa.siddha.anandakanda.1.4.128)

drutaṃ nāgaṃ śataṃ vārānkṣipettasminpunaḥ punaḥ /  
kalkadraveṇa pūrvābhraṃ yāmaṃ saṃmardayeddṛḍham //

> one should quench molten lead into it again and again a hundred times. / With the liquid paste, one should firmly grind the aforementioned mica for a watch of the day,  
> — English (machine translation) (machine translation)

### [1.4.129](https://indike.org/pramana/in.med.rasa.siddha.anandakanda.1.4.129)

kapotākhye puṭe pacyādevaṃ viṃśativārakam /  
tattulyaṃ gandhakaṃ dattvā pūrvoktairauṣadhadravaiḥ //

> and cook it in a pigeon-puṭa thus twenty times. / Having added an equal amount of sulfur, with the juices of the aforementioned herbs,  
> — English (machine translation) (machine translation)

### [1.4.130](https://indike.org/pramana/in.med.rasa.siddha.anandakanda.1.4.130)

sastanyair bījapūrotthair dravair bhāvyaṃ trivāsaram /  
etadabhraṃ tu sūtasya cāraṇe paramaṃ hitam //

> and with breast milk and the juices produced from citron, it should be macerated for three days. / This mica is supremely beneficial for assimilation by quicksilver.  
> — English (machine translation) (machine translation)

### [1.4.131](https://indike.org/pramana/in.med.rasa.siddha.anandakanda.1.4.131)

dvaṃdvitaṃ vyomasatvaṃ ca bījāni vividhāni ca /  
hemādisarvalohāni ratnāni vividhāni ca //

> Paired mica essence, diverse seeds, / all metals beginning with gold, and various gemstones,  
> — English (machine translation) (machine translation)

### [1.4.132](https://indike.org/pramana/in.med.rasa.siddha.anandakanda.1.4.132)

dvaṃdvitaṃ vajrabījaṃ ca cāraṇāyāṃ vidhīyate /  
samastametatpūrvoktaprakāreṇaiva kārayet //

> as well as paired diamond seed, are prescribed for assimilation. / One should prepare all of these in the very manner stated previously;  
> — English (machine translation) (machine translation)

### [1.4.133](https://indike.org/pramana/in.med.rasa.siddha.anandakanda.1.4.133)

tadā rasendraścarati tatsarvaṃ cāraṇocitaḥ /  
\<navamaḥ prakāraḥ\>  
pātre tu kāsīsaṃ kāṃkṣī mākṣīkagandhakam //

> then the lord of mercury, fit for assimilation, consumes all of that. / \<Ninth Method\> / In a vessel, green vitriol, alum, pyrites, sulfur,  
> — English (machine translation) (machine translation)

### [1.4.134](https://indike.org/pramana/in.med.rasa.siddha.anandakanda.1.4.134)

kṣāratrayaṃ pañcaloṇam amlayuktaṃ kṣaṇaṃ kṣipet /  
divyābhiṣekayogoktaṃ śatadhā ḍhālayedahim //

> the three alkalis, and the five salts combined with sour liquid should be placed for a moment. / As taught in the divine quenching procedure, one should pour \[molten\] lead a hundred times \[into it\],  
> — English (machine translation) (machine translation)

### [1.4.135](https://indike.org/pramana/in.med.rasa.siddha.anandakanda.1.4.135)

vaṅgaṃ vānena vastūni cāraṇārhāṇi bhāvayet /  
varī punarnavā raṃbhā gavākṣī yavaciñcikā //

> or tin; with this, one should macerate the substances fit for assimilation. / Śatāvarī, punarnavā, plantain, gavākṣī, yavaciñcikā,  
> — English (machine translation) (machine translation)

### [1.4.136](https://indike.org/pramana/in.med.rasa.siddha.anandakanda.1.4.136)

śigrukā meghanādaśca rasaireṣāṃ vibhāvayet /  
vajrābhrakaṃ krameṇaiva saptāhaṃ suravandite //

> śigru, and meghanāda—with the juices of these, one should thoroughly macerate / vajra mica successively for seven days, O Goddess worshiped by the gods.  
> — English (machine translation) (machine translation)

### [1.4.137](https://indike.org/pramana/in.med.rasa.siddha.anandakanda.1.4.137)

tadabhrakaṃ nāgavallyā koberyā śigrukasya vā /  
bāṇāṅkolabalāraṃbhāsphotānāṃ pīlukasya vā //

> That mica, \[combined\] with \[the juice of\] betel pepper, kuberākṣī, or śigru, / or of bāṇa, aṅkola, balā, plantain, sphotā, or pīlu,  
> — English (machine translation) (machine translation)

### [1.4.138](https://indike.org/pramana/in.med.rasa.siddha.anandakanda.1.4.138)

alambuṣāhimarucāmusalītumburor api /  
athavā kharamañjaryāstiktaśākasya vā priye //

> or of alambuṣā, camphor, musalī, or tumburu, / or of kharamañjarī, or bitter cucumber, O beloved,  
> — English (machine translation) (machine translation)

### [1.4.139](https://indike.org/pramana/in.med.rasa.siddha.anandakanda.1.4.139)

ekenaiṣāṃ rasenaiva vyoṣasarṣapasaṃyutam /  
svinnaṃ tridivasaṃ kuryāttasminṭaṅkaṇasaindhavam //

> together with the three pungent spices and mustard, with the juice of just one of these / should be steamed for three days. Into that, having added borax, rock salt,  
> — English (machine translation) (machine translation)

### [1.4.140](https://indike.org/pramana/in.med.rasa.siddha.anandakanda.1.4.140)

kāsīsaṃ tuvarīṃ kṣiptvā pūrvābhiṣavayogataḥ /  
etadabhraṃ caretsūtaḥ samukho nirmukho'thavā //

> green vitriol, and sour alum earth, by using the previous quenching procedure, / quicksilver—whether possessing a mouth or mouthless—will consume this mica.  
> — English (machine translation) (machine translation)

### [1.4.141](https://indike.org/pramana/in.med.rasa.siddha.anandakanda.1.4.141)

tadabhrakaprabhāvena golakaḥ siddhido bhavet /  
\<daśamaḥ prakāraḥ\>  
dhānyāmlairamlavargaiśca svedayedabhrakaṃ dinam //

> By the power of that mica, a mercurial pellet becomes perfection-granting. / \<Tenth Method\> / One should steam mica for a day with fermented sour gruel and the group of sours;  
> — English (machine translation) (machine translation)

### [1.4.142](https://indike.org/pramana/in.med.rasa.siddha.anandakanda.1.4.142)

tataḥ snukkṣīrato mardyaṃ kapotākhye puṭe dahet /  
munitrayaṃ meghanādaṃ rambhākandaṃ ca mūlakam //

> then it should be ground with spurge milk and incinerated in a pigeon-puṭa. / Agasti, meghanāda, plantain tuber, and radish,  
> — English (machine translation) (machine translation)

### [1.4.143](https://indike.org/pramana/in.med.rasa.siddha.anandakanda.1.4.143)

matsyākṣī śṛṅgiveraṃ ca kākamācī punarnavā /  
apāmārgas tv arūpūgaścaiteṣāṃ tu rasena ca //

> matsyākṣī, ginger, kākamācī, punarnavā, / apāmārga, and betel nut—with the juice of these,  
> — English (machine translation) (machine translation)

### [1.4.144](https://indike.org/pramana/in.med.rasa.siddha.anandakanda.1.4.144)

ekaikena punardadyādekaikaṃ pūrvamabhrakam /  
ḍolāyantre snuhīkṣīrayuktamekadinaṃ pacet //

> one by one, one should again treat each preceding portion of mica, / and cook it for one day combined with spurge milk in a swing apparatus.  
> — English (machine translation) (machine translation)

### [1.4.145](https://indike.org/pramana/in.med.rasa.siddha.anandakanda.1.4.145)

tataśchāyāgate śuṣke ghane'sminnavasārakam /  
nimbaṃ vacāṃ ca kāsīsaṃ caṇakāmlaṃ pṛthakpṛthak //

> Then, when this mica has dried in the shade, one-sixteenth of the mica's weight / of sal ammoniac, neem, sweet flag, green vitriol, and sour chickpea liquid each  
> — English (machine translation) (machine translation)

### [1.4.146](https://indike.org/pramana/in.med.rasa.siddha.anandakanda.1.4.146)

abhrasya ṣoḍaśāṃśaṃ ca nikṣipettāmrabhājane /  
gharṣayettaccaretsūto lohapātrasya yogataḥ //

> should be placed into a copper vessel and rubbed; / by application in an iron vessel, quicksilver will consume that.  
> — English (machine translation) (machine translation)

### [1.4.147](https://indike.org/pramana/in.med.rasa.siddha.anandakanda.1.4.147)

\<ekādaśaḥ prakāraḥ\>  
dhānyābhraṃ mardayetsomavallītoyairdinaṃ dṛḍham /  
puṭedevaṃ tridhā paścāt somavallyā rasena ca //

> \<Eleventh Method\> / One should grind prepared mica firmly for a day with the juice of somavallī, / and then roast it in a puṭa three times; subsequently, with the juice of somavallī,  
> — English (machine translation) (machine translation)

### [1.4.148](https://indike.org/pramana/in.med.rasa.siddha.anandakanda.1.4.148)

bhāvayetsaptadhā devi rasaścarati tadghanam /  
\<dvādaśaḥ prakāraḥ\>  
sāranāle tu śatadhā niṣicya tamanena ca //

> one should macerate it seven times, O Goddess; mercury consumes that mica. / \<Twelfth Method\> / Having quenched it a hundred times in fermented rice water, and with that  
> — English (machine translation) (machine translation)

### [1.4.149](https://indike.org/pramana/in.med.rasa.siddha.anandakanda.1.4.149)

śatadhā plāvayedabhraṃ tāmravāsanayā saha /  
khalalyāṃ taccaretsūto nātra kāryā vicāraṇā //

> having washed the mica a hundred times along with a copper vessel, / quicksilver consumes it in a mortar; no doubt need be entertained here.  
> — English (machine translation) (machine translation)

### [1.4.150](https://indike.org/pramana/in.med.rasa.siddha.anandakanda.1.4.150)

\<gandhakabhāvanā\>  
cāraṇārthasya gandhasya bhāvanāṃ śṛṇu pārvati /  
saurāṣṭraṃ cājamodaṃ ca sarjīṃ sīsameva ca //

> \<Maceration of Sulfur\> / Hear the maceration of sulfur for the purpose of assimilation, O Pārvatī: / Saurāṣṭrī clay, ajwain, natron, and lead  
> — English (machine translation) (machine translation)

### [1.4.151](https://indike.org/pramana/in.med.rasa.siddha.anandakanda.1.4.151)

mardayecchigrutoyena gandhakaṃ tena bhāvayet /  
saptāhaṃ marditaṃ gandhaṃ cārayetpāradasya ca //

> one should grind with the water of śigru, and macerate the sulfur with that. / Sulfur ground for seven days should be fed to mercury;  
> — English (machine translation) (machine translation)

### [1.4.152](https://indike.org/pramana/in.med.rasa.siddha.anandakanda.1.4.152)

rāgaṃ dhatte rasendrasya bījānāṃ pākajāraṇe /  
pakṣacchede rasendrasya śreṣṭhaḥ syāt sarvakarmaṇi //

> it confers coloration to the lord of mercury, and in cooking and assimilating the seeds / \[and\] in clipping the wings of the lord of mercury, it is best in all operations.  
> — English (machine translation) (machine translation)

### [1.4.153](https://indike.org/pramana/in.med.rasa.siddha.anandakanda.1.4.153)

palāśapuṣpasvarasaiḥ śākavṛkṣacchadadravaiḥ /  
viṣṇukrāntādravairgandhaṃ bhāvayetsaptavāsaram //

> With the fresh juices of palāśa flowers, the juice of teak leaves, / and the juices of viṣṇukrāntā, one should macerate sulfur for seven days.  
> — English (machine translation) (machine translation)

### [1.4.154](https://indike.org/pramana/in.med.rasa.siddha.anandakanda.1.4.154)

taṃ gandhaṃ cārayetsūte iṣṭakāyantrayogataḥ /  
\<amracāraṇe śreṣṭhā divyamūlyaḥ\>  
athābhracāraṇe śreṣṭhā divyamūlīrvadāmi te //

> One should cause quicksilver to consume that sulfur by means of the brick apparatus. / \<Divine Roots Foremost in Mica Assimilation\> / Now I shall tell you the divine roots foremost in the assimilation of mica:  
> — English (machine translation) (machine translation)

### [1.4.155](https://indike.org/pramana/in.med.rasa.siddha.anandakanda.1.4.155)

vajrī raṃbhā haṃsapadī ciñcikā vyāghrapādikā /  
maṇḍūkī bṛhatī puṅkhā kumārī lāṅgalī tathā //

> Vajrī, plantain, haṃsapadī, ciñcikā, vyāghrapādikā, / maṇḍūkī, bṛhatī, śarapuṅkhā, kumārī, and likewise lāṅgalī,  
> — English (machine translation) (machine translation)

### [1.4.156](https://indike.org/pramana/in.med.rasa.siddha.anandakanda.1.4.156)

sarpākṣī cāgnidhamanī śaṅkhapuṣpīndravāruṇī /  
ṣaṇḍajārī ca karkoṭī vikhyātā divyamūlikā //

> sarpākṣī, agnidhamanī, śaṅkhapuṣpī, indravāruṇī, / ṣaṇḍajārī, and karkoṭī are well known as the divine roots.  
> — English (machine translation) (machine translation)

### [1.4.157](https://indike.org/pramana/in.med.rasa.siddha.anandakanda.1.4.157)

\<gandhakābhrakacāraṇam\>  
athātaścāraṇaṃ karma pravakṣyāmi samāsataḥ /  
dhānyābhrakaṃ drute gandhe samaṃ kṣiptvā niyojayet //

> \<Assimilation of Sulfur and Mica\> / Now, therefore, I will explain the procedure of assimilation in brief: / having melted sulfur, one should cast in an equal amount of prepared mica and combine them.  
> — English (machine translation) (machine translation)

### [1.4.158](https://indike.org/pramana/in.med.rasa.siddha.anandakanda.1.4.158)

khyāto gandhābhrayogo'yaṃ śreṣṭhaścāraṇakarmaṇi /  
samukhaṃ nirmukhaṃ vāpi pāradaṃ daśaniṣkakam //

> This combination of sulfur and mica is famed as foremost in the operation of assimilation. / Ten niṣkas of mercury, whether possessing a mouth or mouthless,  
> — English (machine translation) (machine translation)

### [1.4.159](https://indike.org/pramana/in.med.rasa.siddha.anandakanda.1.4.159)

gandhābhrayoganiṣke dve piṣṭaṃ kuryādyathā tathā /  
taṃ piṣṭaṃ nāgapiṣṭyātha samayā pariveṣṭayet //

> \[and\] two niṣkas of the sulfur-mica combination should be ground in whatever manner \[needed\] to form a paste. / Then one should encase that paste with an equal amount of lead paste;  
> — English (machine translation) (machine translation)

### [1.4.160](https://indike.org/pramana/in.med.rasa.siddha.anandakanda.1.4.160)

hemakarmaṇi vaṅgasya piṣṭyā rajatakarmaṇi /  
tāmrapiṣṭyā dehasiddhau veṣṭayetparameśvari //

> with a paste of tin for the work of gold, with silver paste for the work of silver, / and with copper paste for perfection of the body, O supreme Goddess, one should encase it.  
> — English (machine translation) (machine translation)

### [1.4.161](https://indike.org/pramana/in.med.rasa.siddha.anandakanda.1.4.161)

tāṃ piṣṭiṃ vidrute gandhe vipaceddivasatrayam /  
tāṃ piṣṭiṃ dīpikāyantre pācayetpātayedadhaḥ //

> One should cook that paste in molten sulfur for three days; / one should cook that paste in a lamp apparatus and cause it to descend below.  
> — English (machine translation) (machine translation)

### [1.4.162](https://indike.org/pramana/in.med.rasa.siddha.anandakanda.1.4.162)

taṃ rasaṃ pūrvavatpiṣṭiṃ kuryādveṣṭanavarjitām /  
tridinaṃ vidrute gandhe vipacetpātayedadhaḥ //

> One should make that mercury into a paste as before, devoid of an encasement, / cook it for three days in molten sulfur, and cause it to descend below.  
> — English (machine translation) (machine translation)

### [1.4.163](https://indike.org/pramana/in.med.rasa.siddha.anandakanda.1.4.163)

taṃ rasaṃ taptakhalve tu catuḥṣaṣṭiguṇaṃ kṣipet /  
bhāgaikamabhiṣiktābhraṃ mardyaṃ divyauṣadhairdinam //

> One should place sixty-four parts of that mercury into a heated mortar; / one part of quenched mica should be ground \[with it\] for a day with divine herbs.  
> — English (machine translation) (machine translation)

### [1.4.164](https://indike.org/pramana/in.med.rasa.siddha.anandakanda.1.4.164)

tatkṣipeccāraṇāyantre jambīrarasasaṃyute /  
tīvrātape dinaṃ sthāpyaṃ sūtaścarati tadghanam //

> One should place that into an assimilation apparatus combined with lemon juice.  
> It should be kept in intense sunlight for a day; the quicksilver assimilates that mica.  
> — English (machine translation) (machine translation)

### [1.4.165](https://indike.org/pramana/in.med.rasa.siddha.anandakanda.1.4.165)

evaṃ punaḥ punargarbhapiṣṭīgrāsakramātmakam /  
pattrābhracāraṇaṃ proktamevaṃ satvābhracāraṇam //

> Thus, repeatedly, consisting in the sequential process of swallowing the internal paste,  
> the assimilation of leaf mica is declared; likewise is the assimilation of mica essence.  
> — English (machine translation) (machine translation)

### [1.4.166](https://indike.org/pramana/in.med.rasa.siddha.anandakanda.1.4.166)

evaṃ kuryād yathāśakyaṃ cāraṇaṃ parameśvari /  
rase'bhraṃ cārayetpūrvaṃ catuḥṣaṣṭitamāṃśakam //

> Thus one should perform assimilation according to capacity, O Supreme Lady.  
> First, one should cause the mercury to assimilate a sixty-fourth part of mica;  
> — English (machine translation) (machine translation)

### [1.4.167](https://indike.org/pramana/in.med.rasa.siddha.anandakanda.1.4.167)

dvātriṃśattamabhāgaṃ syāttadetatṣoḍaśāṃśakam /  
aṣṭamāṃśaṃ caturthāṃśaṃ dvitīyāṃśaṃ samaṃ kramāt //

> it should be a thirty-second part, then a sixteenth part,  
> an eighth part, a fourth part, a half part, and an equal part in succession;  
> — English (machine translation) (machine translation)

### [1.4.168](https://indike.org/pramana/in.med.rasa.siddha.anandakanda.1.4.168)

dviguṇaṃ caturguṇaṃ cāṣṭaguṇaṃ ṣoḍaśakaṃ guṇam /  
dvātriṃśadguṇamevaṃ syātcatuḥṣaṣṭiguṇaṃ kramāt //

> twice the amount, four times, eight times, sixteen times,  
> thirty-two times, and thus sixty-four times, progressively.  
> — English (machine translation) (machine translation)

### [1.4.169](https://indike.org/pramana/in.med.rasa.siddha.anandakanda.1.4.169)

pakṣacchedastvadoṣatvaṃ laghutā grāsayogyatā /  
mukhitāgnisahatvaṃ ca vyāpitvaṃ gatihīnatā //

> Clipping of the wings, freedom from defects, lightness, suitability for swallowing,  
> formation of a mouth, endurance of fire, pervasiveness, freedom from loss,  
> — English (machine translation) (machine translation)

### [1.4.170](https://indike.org/pramana/in.med.rasa.siddha.anandakanda.1.4.170)

rasendrasyānavasthatvaṃ ca bhavedabhrakacāraṇāt /  
\<jāraṇā\>  
yasyāhamapi tuṣṭaḥ syāṃ tasya sūtendrajāraṇe //

> and stability of the lord of mercury arise from the assimilation of mica.  
> \<Digestion\>  
> He with whom even I am pleased, in his mind there arises devotion  
> to the digestion of the lord of quicksilver, no doubt; digestion grants enjoyment and liberation.  
> — English (machine translation) (machine translation)

### [1.4.171](https://indike.org/pramana/in.med.rasa.siddha.anandakanda.1.4.171)

matirbhavenna sandeho jāraṇā bhuktimuktidā /  
durlabhā jāraṇā devi vinā bhāgyaṃ na labhyate //

> Digestion is difficult to obtain, O goddess; it is not attained without good fortune.  
> — English (machine translation) (machine translation)

### [1.4.172](https://indike.org/pramana/in.med.rasa.siddha.anandakanda.1.4.172)

jāraṇā dvividhā bālajāraṇā vṛddhajāraṇā /  
\<jāraṇe kramaḥ\>  
gaganaṃ jārayetpūrvaṃ sarvasatvānyataḥ param //

> Digestion is of two kinds: minor digestion and major digestion.  
> \<Sequence in Digestion\>  
> One should first digest mica; after that, all essences,  
> — English (machine translation) (machine translation)

### [1.4.173](https://indike.org/pramana/in.med.rasa.siddha.anandakanda.1.4.173)

dvaṃdvāni sarvalohāni pakvabījāni bhairavi /  
padmarāgādiratnāni jārayecca yathākramam //

> couples, all metals, and mature seeds, O Bhairavī;  
> and one should digest rubies and other gemstones in proper succession.  
> — English (machine translation) (machine translation)

### [1.4.174](https://indike.org/pramana/in.med.rasa.siddha.anandakanda.1.4.174)

\<jāraṇāya abhrakasatvanirmāṇaprakāraḥ, prathamaḥ prakāraḥ\>  
jāraṇārhaṃ vyomasatvaṃ rasarājasya vakṣyate /  
dhānyābhrakaṃ ca vidhivanmārayedvajrasaṃjñakam //

> \<Method of Preparing Mica Essence for Digestion: The First Method\>  
> The essence of mica worthy of digestion for the king of mercury is now described.  
> One should properly incinerate dhānyābhraka called vajra.  
> — English (machine translation) (machine translation)

### [1.4.175](https://indike.org/pramana/in.med.rasa.siddha.anandakanda.1.4.175)

abhiṣekaṃ pūrvavat syāt tasmin tāpyaṃ daśāṃśakam /  
pañcamāhiṣagavyaśca mardayetkarṣasannibhāḥ //

> There should be sprinkling as before; in it \[one adds\] a tenth part of copper pyrite  
> and the five products of the buffalo and cow, and should grind it \[into masses\] resembling a karṣa.  
> — English (machine translation) (machine translation)

### [1.4.176](https://indike.org/pramana/in.med.rasa.siddha.anandakanda.1.4.176)

kurvīta vaṭikāḥ koṣṭhīyantre satvaṃ vipātayet /  
satvasya ca caturthāṃśaṃ tāpye mūṣāgataṃ dhamet //

> One should make pills and cause the essence to fall out in a koṣṭhī apparatus.  
> And one should blow a fourth part of the essence with copper pyrite placed in a crucible.  
> — English (machine translation) (machine translation)

### [1.4.177](https://indike.org/pramana/in.med.rasa.siddha.anandakanda.1.4.177)

evaṃ kṛtvā caturvāraṃ tatsatvaṃ rasajāraṇe /  
rasāyane ca bhaiṣajye śreṣṭhaṃ sakalakarmaṇi //

> Having done this four times, that essence is supreme for digesting mercury,  
> for rejuvenation therapy, for medicine, and in every alchemical operation.  
> — English (machine translation) (machine translation)

### [1.4.178](https://indike.org/pramana/in.med.rasa.siddha.anandakanda.1.4.178)

\<dvitīyaḥ prakāraḥ\>  
mṛtābhraṃ taccaturthāṃśaṃ nāgaṃ tatpādamākṣikam /  
pañcabhirmāhiṣairgavyaiḥ pātayetsattvamujjvalam //

> \<The Second Method\>  
> Incinerated mica, one-fourth part of that of lead, one-fourth of that of copper pyrite:  
> with the five buffalo and bovine products, one should cause the brilliant essence to fall.  
> — English (machine translation) (machine translation)

### [1.4.179](https://indike.org/pramana/in.med.rasa.siddha.anandakanda.1.4.179)

tatsatvaṃ taccaturthāṃśaṃ mākṣikaṃ tatsamāṃ śilām /  
dhametpraliptamūṣāyāṃ satvaṃ syāddhemasannibham //

> Taking that essence, a fourth part of copper pyrite, and an equal amount of realgar,  
> one should blow them in a smeared crucible; the essence will become like gold.  
> — English (machine translation) (machine translation)

### [1.4.180](https://indike.org/pramana/in.med.rasa.siddha.anandakanda.1.4.180)

evaṃ kuryāccaturvāraṃ tatsatvaṃ grasate rasaḥ /  
\<tṛtīyaḥ prakāraḥ\>  
mṛtābhrakaṃ ṣoḍaśāṃśaṃ taccaturthāṃśakaṃ trapu //

> One should do this four times; the mercury swallows that essence.  
> \<The Third Method\>  
> Incinerated mica \[one part\], a sixteenth part of that of tin,  
> — English (machine translation) (machine translation)

### [1.4.181](https://indike.org/pramana/in.med.rasa.siddha.anandakanda.1.4.181)

tatsamaṃ tālakaṃ kṣiptvā pañcamāhiṣagavyataḥ /  
sattvaṃ nipātayettacca caturthaṃ haritālakam //

> having added an equal amount of orpiment, from the five products of buffalo and cow  
> one should cause the essence to fall; and adding orpiment to that essence  
> — English (machine translation) (machine translation)

### [1.4.182](https://indike.org/pramana/in.med.rasa.siddha.anandakanda.1.4.182)

kṣiptvā kṣiptvā caturvāraṃ tatsatvaṃ grasate rasaḥ /  
\<caturthaḥ prakāraḥ, abhrakasattvamṛdūkaraṇam\>  
vajramūṣāgataṃ kṛtvā ghanasatvaṃ ca tatsamam //

> a fourth part again and again four times, the mercury swallows that essence.  
> \<The Fourth Method: Softening Mica Essence\>  
> Having placed mica essence in an adamantine crucible, and an equal amount of  
> — English (machine translation) (machine translation)

### [1.4.183](https://indike.org/pramana/in.med.rasa.siddha.anandakanda.1.4.183)

kacaṃ ca ṭaṅkaṇaṃ kṣiptvā ruddhvā tīvrāgninā dhamet /  
tatkṣipedamlavargeṇa ciñcābījaṃ snuhīdalam //

> glass and borax having been added, sealing it, one should blow it with intense fire.  
> One should throw that with the sour group, tamarind seeds, and snuhī leaves,  
> — English (machine translation) (machine translation)

### [1.4.184](https://indike.org/pramana/in.med.rasa.siddha.anandakanda.1.4.184)

piṣṭvā tasminpunastadvatkācaṭaṅkaṇayogataḥ /  
dhamedevaṃ saptavāraṃ secanaṃ ca punaḥ punaḥ //

> having ground them; into that again, likewise with the combination of glass and borax,  
> one should blow it thus seven times, sprinkling it again and again.  
> — English (machine translation) (machine translation)

### [1.4.185](https://indike.org/pramana/in.med.rasa.siddha.anandakanda.1.4.185)

tadabhrasattvaṃ śubhraṃ syānmṛdu syāccāraṇoditam /  
\<pañcamaḥ prakāraḥ\>  
rasendraṃ ṭaṅkaṇaṃ tāpyaṃ bhāgaikaikaṃ pṛthakpṛthak //

> That mica essence becomes white, soft, and suitable for assimilation.  
> \<The Fifth Method\>  
> Lord of mercury, borax, and copper pyrite, each one part separately;  
> — English (machine translation) (machine translation)

### [1.4.186](https://indike.org/pramana/in.med.rasa.siddha.anandakanda.1.4.186)

tribhāgaṃ śodhitaṃ nāgaṃ mṛtābhraṃ daśabhāgakam /  
yavakṣāraṃ ca dagdhorṇāṃ sarjakṣāraṃ ca guggulum //

> three parts of purified lead, ten parts of incinerated mica,  
> barley ash, burnt wool, natron, and guggulu,  
> — English (machine translation) (machine translation)

### [1.4.187](https://indike.org/pramana/in.med.rasa.siddha.anandakanda.1.4.187)

ajāpañcāṅgasaṃyuktam amlamūtragaṇairyutam /  
mardayetpūrvavatsatvaṃ pātayenmṛdu nirmalam //

> combined with the five parts of a goat, accompanied by the sour group and urines,  
> one should grind as before and extract a soft, pure essence.  
> — English (machine translation) (machine translation)

### [1.4.188](https://indike.org/pramana/in.med.rasa.siddha.anandakanda.1.4.188)

\<dvandvamelāpanāya mūṣālepaḥ: prathamaḥ prakāraḥ\>  
dvandvamelāpane mūṣālepaṃ vakṣyāmi pārvati //

> \<Crucible Smear for Fusing Couples: The First Method\>  
> I will describe the crucible smear for fusing couples, O Pārvatī:  
> — English (machine translation) (machine translation)

### [1.4.189](https://indike.org/pramana/in.med.rasa.siddha.anandakanda.1.4.189)

meṣaśṛṅgaṃ khuraṃ guñjā ṭaṅkaṇaṃ ca viṣaṃ samam /  
sthūlabhekasya vasayā piṣṭvā mūṣāṃ pralepayet //

> sheep's horn, hoof, guñjā, borax, and poison in equal parts,  
> having ground them with the fat of a large frog, one should smear the crucible.  
> — English (machine translation) (machine translation)

### [1.4.190](https://indike.org/pramana/in.med.rasa.siddha.anandakanda.1.4.190)

milanti sarvasatvāni mūṣāyāṃ cūrṇitāni ca /  
gugguluṃ dhātakīpuṣpaṃ guḍaṃ kṣāratrayaṃ samam //

> All essences, reduced to powder, unite within the crucible.  
> Guggulu, dhātakī flowers, jaggery, and the three alkalis in equal parts:  
> — English (machine translation) (machine translation)

### [1.4.191](https://indike.org/pramana/in.med.rasa.siddha.anandakanda.1.4.191)

stanyaiḥ piṣṭvātha mūṣāyāṃ lepanaṃ dvandvamelanam /  
\<dvitīyaḥ prakāraḥ\>  
aśmabhedī lāṅgalī ca bhūlatā ca marīcakaḥ //

> having ground them with human breast milk, the smear in the crucible brings about the fusion of couples.  
> \<The Second Method\>  
> Aśmabhedī, lāṅgalī, earthworms, black pepper,  
> — English (machine translation) (machine translation)

### [1.4.192](https://indike.org/pramana/in.med.rasa.siddha.anandakanda.1.4.192)

kārpāsasya phalaṃ śakragopaścaitāṃśca mardayet /  
nārīstanyena tenaiva mūṣāmantaḥ pralepayet //

> cotton fruit, and cochineal insects—one should grind these  
> with woman's breast milk, and with that smear the inside of the crucible.  
> — English (machine translation) (machine translation)

### [1.4.193](https://indike.org/pramana/in.med.rasa.siddha.anandakanda.1.4.193)

tasyāṃ milanti satvāni sarvāṇi ca mahārasāḥ /  
hemamukhyāni lohāni caṇḍāgnidhamanena ca //

> In that \[crucible\] all essences and great minerals unite,  
> and the metals headed by gold, through blowing with fierce fire.  
> — English (machine translation) (machine translation)

### [1.4.194](https://indike.org/pramana/in.med.rasa.siddha.anandakanda.1.4.194)

\<tṛtīyaḥ prakāraḥ\>  
cucundaryāśca piśitaṃ ṭaṅkaṇaṃ ca viṣaṃ samam /  
mardayitvā ca mūṣāntarlepayettatra nikṣipet //

> \<The Third Method\>  
> The flesh of a musk shrew, borax, and poison in equal parts,  
> having ground them, one should smear the inside of the crucible and throw therein  
> — English (machine translation) (machine translation)

### [1.4.195](https://indike.org/pramana/in.med.rasa.siddha.anandakanda.1.4.195)

dvandvayogyaṃ tu yadyatsyāttatsarvaṃ dhamanānmilet /  
\<caturthaḥ prakāraḥ\>  
bhasmīkṛtamapāmārgaṃ kaṅguṇītailamarditam //

> whatever is fit to be coupled; it all unites through blowing.  
> \<The Fourth Method\>  
> Incinerated apāmārga ground with jyotiṣmatī oil:  
> — English (machine translation) (machine translation)

### [1.4.196](https://indike.org/pramana/in.med.rasa.siddha.anandakanda.1.4.196)

mūṣāyāṃ lepayettena dvandvadravyaṃ vinikṣipet /  
milettīvrāgnidhamanāttattanmārakavāpanāt //

> with that one should smear the crucible, and introduce the pair of substances.  
> They unite through blowing with intense fire and by casting in their respective killers.  
> — English (machine translation) (machine translation)

### [1.4.197](https://indike.org/pramana/in.med.rasa.siddha.anandakanda.1.4.197)

\<dvandvamelāpanam\>  
ata eva pravakṣyāmi dvandvamelāpanaṃ śṛṇu /  
varṣābhūkadalīkandakākamācīpunarnavam //

> \<The Fusion of Couples\>  
> Therefore I shall proclaim the fusion of couples; listen!  
> Varṣābhū, banana rhizome, kākamācī, punarnavā,  
> — English (machine translation) (machine translation)

### [1.4.198](https://indike.org/pramana/in.med.rasa.siddha.anandakanda.1.4.198)

svarṇaṃ narakapālaṃ ca guñjā ṭaṅkaṇamabhrakam /  
satvaṃ mūṣāgataṃ dhmātaṃ hemābhraṃ milati kṣaṇāt //

> gold, human skull, guñjā, borax, and mica  
> essence placed in a crucible and blown: gold and mica unite in an instant.  
> — English (machine translation) (machine translation)

_First 198 of 519 passages. [Read on](https://indike.org/pramana/in.med.rasa.siddha.anandakanda.1.4)_

## Translations (1)

- [English (machine translation)](https://indike.org/pramana/in.med.rasa.siddha.anandakanda~en-mt.1.4.1) — English, machine translation

## Linked texts (4)

- [Rasārṇava](https://indike.org/pramana/in.med.rasa.siddha.rasarnava.8.25) — Sanskrit
- [Rasaratnasamuccaya](https://indike.org/pramana/in.med.rasa.rasaratnasamuccaya.6.42) — Vāgbhaṭa (alchemist), Sanskrit
- [Śivatattvaratnākara](https://indike.org/pramana/in.niti.dharma.rajadharma.sivatattvaratnakara.77.50) — Basappa Nāyaka 1684, Sanskrit
- [Śivattvaratnākara](https://indike.org/pramana/in.med.pasu.sivattvaratnakara.77.50) — Basava, Sanskrit

---
Source: [https://indike.org/pramana/in.med.rasa.siddha.anandakanda.1.4](https://indike.org/pramana/in.med.rasa.siddha.anandakanda.1.4) · Pramāṇa
