<!-- Pramāṇa, a library of Indian primary sources · https://indike.org/pramana/in.med.rasa.siddha.anandakanda.2.1 -->

[Pramāṇa](https://indike.org/pramana/) › [Indian literature](https://indike.org/pramana/in) › [Medicine](https://indike.org/pramana/in.med) › [Alchemy and Iatrochemistry](https://indike.org/pramana/in.med.rasa) › [Tantric alchemical scriptures and works of the Rasasiddhas](https://indike.org/pramana/in.med.rasa.siddha) › [Anandakanda](https://indike.org/pramana/in.med.rasa.siddha.anandakanda) › 2.1

# Anandakanda 2.1

Ānandakanda 2.1

- **Language:** Sanskrit

### [2.1.1](https://indike.org/pramana/in.med.rasa.siddha.anandakanda.2.1.1)

Āk, 2, 1  
\<uparasaśodhanamāraṇavidhiḥ\>  
śrībhairavī /  
devadeva cidānanda saccidānandadāyaka /  
tvayaiva pratibuddhāsmi pūrvaṃ rasavidhānakam //

> Ānandakanda 2.1  
> \<Procedure for purifying and calcining secondary minerals\>  
> Śrī Bhairavī \[said\]:  
> O God of gods, who art the bliss of consciousness, granter of existence, consciousness, and bliss!  
> By you alone was I previously enlightened about the preparations of mercury.  
> — English (machine translation) (machine translation)

### [2.1.2](https://indike.org/pramana/in.med.rasa.siddha.anandakanda.2.1.2)

idānīṃ tvatprasādena śrotumicchāmyahaṃ prabho /  
gandhādyuparasānāṃ ca lohānāṃ hemapūrviṇām //

> Now, through your favor, I desire to hear, O Lord,  
> of secondary minerals such as sulfur, and metals beginning with gold,  
> — English (machine translation) (machine translation)

### [2.1.3](https://indike.org/pramana/in.med.rasa.siddha.anandakanda.2.1.3)

padmarāgādiratnānāṃ lakṣaṇaṃ jātimāhvayam /  
saṃskāraṃ ca guṇānbrūhi yathā jānāmyahaṃ prabho //

> and gems such as ruby: tell me their characteristics, varieties, names,  
> refinements, and properties, so that I may understand, O Lord.  
> — English (machine translation) (machine translation)

### [2.1.4](https://indike.org/pramana/in.med.rasa.siddha.anandakanda.2.1.4)

\<uparasāḥ\>  
śrībhairavaḥ /  
gandhatālaśilātāpyaghanahiṅgulagairikāḥ /  
capalāśmajabhūnāgaharidrāśmāgnijārakāḥ //

> \<Secondary minerals\>  
> Śrī Bhairava \[said\]:  
> Sulfur, orpiment, realgar, pyrite, mica, cinnabar, red ochre,  
> capalā, bitumen, earthworm cast, turmeric stone, and agnijāra;  
> — English (machine translation) (machine translation)

### [2.1.5](https://indike.org/pramana/in.med.rasa.siddha.anandakanda.2.1.5)

kharparītutthakaṅkuṣṭhagirisindūraṭaṅkaṇāḥ /  
kampillaviṣakāsīsagaurīpāṣāṇabhūkhagāḥ //

> Calamine, blue vitriol, kaṅkuṣṭha, rock red lead, borax,  
> kampilla, poison, green vitriol, white arsenic, mica,  
> — English (machine translation) (machine translation)

### [2.1.6](https://indike.org/pramana/in.med.rasa.siddha.anandakanda.2.1.6)

poddāraśṛṅgī sindūrastuvariśca rasāñjanam /  
nīlāñjanaṃ ca sauvīraṃ srotoñjanam aphenakam //

> litharge, red lead, tuvarī, rasāñjana,  
> blue stibnite, sauvīra stibnite, srotoñjana, opium,  
> — English (machine translation) (machine translation)

### [2.1.7](https://indike.org/pramana/in.med.rasa.siddha.anandakanda.2.1.7)

puṣpāñjanaṃ śaṅkhaśuktiśambūkāśca varāṭakāḥ /  
sābuṇī ca navakṣāracīnakṣārākhumārakāḥ //

> flower stibnite, conch shell, oyster shell, snails, cowrie shells,  
> soap-nut, ammonium chloride, Chinese salt, mouse-killer,  
> — English (machine translation) (machine translation)

### [2.1.8](https://indike.org/pramana/in.med.rasa.siddha.anandakanda.2.1.8)

sarjaguggululākṣāśca kṣārāśca lavaṇāni ca /  
gorocano'mlavetaśca kācacchagaṇavālukāḥ //

> sal resin, bdellium, lac, alkalis, and salts,  
> gorocanā, amlavetasa, glass, goat dung, and sand:  
> — English (machine translation) (machine translation)

### [2.1.9](https://indike.org/pramana/in.med.rasa.siddha.anandakanda.2.1.9)

ete uparasāḥ khyātā rasarājasya karmaṇi /  
\<dvādaśa lohāḥ\>  
svarṇarūpyārkakāntābhrasattvaṃ tīkṣṇaṃ ca muṇḍakam //

> these are known as secondary minerals in the operations on the king of mercuries.  
> \<The twelve metals\>  
> Gold, silver, copper, magnetic iron, essence of mica, cast iron, muṇḍa iron,  
> — English (machine translation) (machine translation)

### [2.1.10](https://indike.org/pramana/in.med.rasa.siddha.anandakanda.2.1.10)

bhujaṅgaṃ trapusaṃ caiva rītiḥ kāṃsyaṃ ca vartakam /  
dvādaśaitāni lohāni maṇḍūro lohakiṭṭakam //

> Lead and tin, brass, bell metal, and alloy metal; / these twelve are the metals; maṇḍūra is the slag of iron.  
> — English (machine translation) (machine translation)

### [2.1.11](https://indike.org/pramana/in.med.rasa.siddha.anandakanda.2.1.11)

\<navaratnāni\>  
māṇikyamuktāphalavidrumāṇi tārkṣyaṃ ca puṣyaṃ bhiduraṃ ca nīlam /  
gomedhakaṃ cātha viḍūrakaṃ ca krameṇa ratnāni navagrahāṇām //

> \<Nine gems\> / Ruby, pearl, coral, emerald, yellow sapphire, diamond, and blue sapphire, / hessonite, and cat's-eye are in order the gems of the nine planets.  
> — English (machine translation) (machine translation)

### [2.1.12](https://indike.org/pramana/in.med.rasa.siddha.anandakanda.2.1.12)

\<nava uparatnāni\>  
sūryakāntaś candrakāntas tārakāntastu kāntakaḥ /  
vaikrāntaśca nṛpāvartaḥ sasyako vimalā tathā //

> \<Nine secondary gems\> / Sūryakānta, candrakānta, tārakānta, kāntaka, / vaikrānta, nṛpāvarta, sasyaka, and likewise vimalā,  
> — English (machine translation) (machine translation)

### [2.1.13](https://indike.org/pramana/in.med.rasa.siddha.anandakanda.2.1.13)

perojaśca navaitāni hyuparatnāni nirdiśet /  
\<gandhakaḥ: gandhakaśuddhiḥ; prathamaḥ prakāraḥ\>  
utpattilakṣaṇaṃ jātiṃ gandhakaṃ śodhayedataḥ //

> and turquoise—these nine are designated as secondary gems. / \<Sulphur: purification of sulphur; first method\> / Origin, characteristics, variety: one should then purify sulphur.  
> — English (machine translation) (machine translation)

### [2.1.14](https://indike.org/pramana/in.med.rasa.siddha.anandakanda.2.1.14)

sājyaṃ bhāṇḍe payaḥ kṣiptvā mukhaṃ vastreṇa bandhayet /  
tatpṛṣṭhe cūrṇitaṃ gandhaṃ kṣiptvā śrāveṇa rodhayet //

> Having poured milk with clarified butter into a pot, one should bind its mouth with a cloth. / Having placed powdered sulphur upon that \[cloth\], one should cover it with a shallow earthenware lid.  
> — English (machine translation) (machine translation)

### [2.1.15](https://indike.org/pramana/in.med.rasa.siddha.anandakanda.2.1.15)

bhāṇḍaṃ nikṣipya bhūmyantarūrdhvaṃ deyaṃ puṭaṃ laghu /  
tataḥ kṣīre drutaṃ gandhaṃ śuddhaṃ yogeṣu yojayet //

> Having placed the pot within the ground, a light puṭa should be applied above. / Then, one should employ the purified sulphur, melted into the milk, in recipes.  
> — English (machine translation) (machine translation)

### [2.1.16](https://indike.org/pramana/in.med.rasa.siddha.anandakanda.2.1.16)

\<dvitīyaḥ prakāraḥ\>  
kaṅguṇīsarṣapairaṇḍatailaṃ vātha kusumbhajam /  
meṣīkṣīraṃ ghṛtaṃ vātha gokṣīraṃ cāranālakam //

> \<Second method\> / Celastrus oil, mustard oil, castor oil, or safflower oil, / ewe's milk, clarified butter, or cow's milk and fermented sour gruel—  
> — English (machine translation) (machine translation)

### [2.1.17](https://indike.org/pramana/in.med.rasa.siddha.anandakanda.2.1.17)

eteṣvekaṃ tu bhāṇḍāntaḥ kiṃcidūnaṃ prapūrayet /  
ruddhvā vastreṇa tadvaktraṃ gandhacūrṇaṃ tata upari //

> one should fill a pot inside with one of these until slightly short \[of the brim\]. / Having tied its mouth with a cloth, then \[put\] the sulphur powder on top.  
> — English (machine translation) (machine translation)

### [2.1.18](https://indike.org/pramana/in.med.rasa.siddha.anandakanda.2.1.18)

lohapātreṇa ruddhvātha pṛṣṭhe sthāpya ca kharparam /  
sāgnim utpalakaiḥ pūrṇameva drāvya samuddharet //

> Having covered it with an iron vessel, and having placed an earthen saucer with fire / full of dried cow-dung cakes upon it, melting it in this way, one should extract it.  
> — English (machine translation) (machine translation)

### [2.1.19](https://indike.org/pramana/in.med.rasa.siddha.anandakanda.2.1.19)

taddhuttūradravaiḥ piṣṭvā śuṣkaṃ drāvyaṃ ca pūrvavat /  
punarevaṃ prakartavyaṃ suśuddho gandhako bhavet //

> Having ground that with dhuttūra juice, dried it, and melted it as before, / this should be done once again; the sulphur will become thoroughly purified.  
> — English (machine translation) (machine translation)

### [2.1.20](https://indike.org/pramana/in.med.rasa.siddha.anandakanda.2.1.20)

\<tṛtīyaḥ prakāraḥ\>  
yāmaikaṃ gandhakaṃ mardyaṃ bṛhatyā cājagandhayā /  
bhṛṅgīdhuttūrayorvātha tilaparṇyāśca taddravaiḥ //

> \<Third method\> / Sulphur is to be ground for one watch with bṛhatī and ajagandhā, / or with the juices of bhṛṅgī, dhuttūra, and tilaparṇī.  
> — English (machine translation) (machine translation)

### [2.1.21](https://indike.org/pramana/in.med.rasa.siddha.anandakanda.2.1.21)

tamādāya ghṛtaistulyair lohapātre kṣaṇaṃ pacet /  
baddhvāgninā drutaṃ taṃ vai hyajākṣīre vinikṣipet //

> Taking it, one should cook it for a moment with equal clarified butter in an iron vessel. / Melted by applying fire, one should surely drop it into goat's milk.  
> — English (machine translation) (machine translation)

### [2.1.22](https://indike.org/pramana/in.med.rasa.siddha.anandakanda.2.1.22)

ityevaṃ saptadhā kuryācchuddhimāyāti gandhakaḥ /  
\<caturthaḥ prakāraḥ\>  
karañjairaṇḍatailaṃ ca chāgīdugdhaṃ ca bhāṇḍake //

> One should do this seven times; sulphur attains purification. / \<Fourth method\> / Having put karañja oil, castor oil, and goat's milk into a pot,  
> — English (machine translation) (machine translation)

### [2.1.23](https://indike.org/pramana/in.med.rasa.siddha.anandakanda.2.1.23)

kṣiptvā tasya mukhaṃ baddhvā svacchavastreṇa buddhimān /  
gandhakaṃ dhūrtajair drāvairdinaṃ bhāvyaṃ viśoṣayet //

> and tied its mouth with a clean cloth, the wise person / should steep the sulphur for a day with dhūrtaja juices and dry it.  
> — English (machine translation) (machine translation)

### [2.1.24](https://indike.org/pramana/in.med.rasa.siddha.anandakanda.2.1.24)

taccūrṇaṃ pūrvabhāṇḍasya vastropari nidhāpayet /  
ācchādya śrāvakenaiva pṛṣṭhe deyaṃ puṭaṃ laghu //

> One should place that powder on top of the cloth of the aforementioned pot. / Having covered it with a shallow earthenware lid, a light puṭa should be applied above.  
> — English (machine translation) (machine translation)

### [2.1.25](https://indike.org/pramana/in.med.rasa.siddha.anandakanda.2.1.25)

drutaṃ gandhaṃ samādāya bhāvyaṃ dhuttūrajairdravaiḥ /  
tadvaddrāvyaṃ punarbhāvyaṃ drāvayecca punastataḥ //

> Taking the melted sulphur, it should be steeped with dhuttūra juices, / melted in the same manner, steeped again, and melted once more thereafter.  
> — English (machine translation) (machine translation)

### [2.1.26](https://indike.org/pramana/in.med.rasa.siddha.anandakanda.2.1.26)

ādāya matsyapittena saptadhā bhāvyamātape /  
tataḥ kośātakībījacūrṇena saha peṣayet //

> Taking it, it should be steeped seven times in the sun with fish bile. / Then, one should grind it together with the seed powder of kośātakī.  
> — English (machine translation) (machine translation)

### [2.1.27](https://indike.org/pramana/in.med.rasa.siddha.anandakanda.2.1.27)

bhāvayedbhṛṅgajairdrāvaiḥ saptāhamātape khare /  
toyena kṣālitaṃ śoṣyaṃ tato mṛdvagninā kṣaṇam //

> One should steep it with bhṛṅga juices for a week in the intense sun, / wash it with water, dry it, and then melt it for a moment over a gentle fire  
> — English (machine translation) (machine translation)

### [2.1.28](https://indike.org/pramana/in.med.rasa.siddha.anandakanda.2.1.28)

ghṛtākte lohapātre tu drāvitaṃ ḍhālayettataḥ /  
bhṛṅgarājadravāntasthaḥ samyak śuddhaḥ sa jāyate //

> in an iron vessel smeared with clarified butter, and then pour it out. / Submerged in bhṛṅgarāja juice, it becomes completely purified.  
> — English (machine translation) (machine translation)

### [2.1.29](https://indike.org/pramana/in.med.rasa.siddha.anandakanda.2.1.29)

\<pañcamaḥ prakāraḥ\>  
gandhakaṃ yāmamātraṃ vā madyabrāhmyajagandhayoḥ /  
bhṛṅgadhuttūrayorvāpi tilaparṇīrasena vā //

> \<Fifth method\> / Sulphur should be ground for merely one watch with brāhmī and ajagandhā, / or with bhṛṅga and dhuttūra, or with the juice of tilaparṇī.  
> — English (machine translation) (machine translation)

### [2.1.30](https://indike.org/pramana/in.med.rasa.siddha.anandakanda.2.1.30)

tadādāya ghṛtopetaṃ lohapātre kṣaṇaṃ pacet /  
laghvagninā drutaṃ tacca meṣīkṣīre vinikṣipet //

> Taking it together with clarified butter, one should cook it for a moment in an iron vessel. / Melted by a light fire, one should drop it into ewe's milk.  
> — English (machine translation) (machine translation)

### [2.1.31](https://indike.org/pramana/in.med.rasa.siddha.anandakanda.2.1.31)

evaṃ kṛtaṃ saptavāraṃ śuddhaṃ bhavati gandhakam /  
\<gandhakatailam; prathamaḥ prakāraḥ\>  
devadālyamlaparṇī vā nāraṅgaṃ vātha dāḍimam //

> Done in this manner seven times, the sulphur becomes pure. / \<Sulphur oil; first method\> / Devadālī, amlaparṇī, orange, or pomegranate,  
> — English (machine translation) (machine translation)

### [2.1.32](https://indike.org/pramana/in.med.rasa.siddha.anandakanda.2.1.32)

mātuluṅgaṃ yathālābhaṃ dravamekasya cāharet /  
gandhakasya tu pādāṃśaṃ ṭaṅkaṇaṃ dravasaṃyutam //

> or citron: one should take the juice of whichever is obtained. / A fourth part of borax relative to the sulphur, combined with the juice,  
> — English (machine translation) (machine translation)

### [2.1.33](https://indike.org/pramana/in.med.rasa.siddha.anandakanda.2.1.33)

ātape tridinaṃ śuṣkaṃ dravaṃ deyaṃ punaḥ punaḥ /  
dhuttūratulasīkṛṣṇalaśunaṃ devadālikā //

> is dried in the sun for three days; juice should be added again and again. / Dhuttūra, tulasī, kṛṣṇalaśuna, devadālikā,  
> — English (machine translation) (machine translation)

### [2.1.34](https://indike.org/pramana/in.med.rasa.siddha.anandakanda.2.1.34)

śigrumūlaṃ kākamācī karpūraṃ śaṃkhinīdvayam /  
kṛṣṇāgaru ca kastūrī vandhyā karkoṭakī samam //

> śigru root, kākamācī, camphor, both śaṃkhinīs, / black aloe wood, musk, and sterile kārkoṭakī in equal parts,  
> — English (machine translation) (machine translation)

### [2.1.35](https://indike.org/pramana/in.med.rasa.siddha.anandakanda.2.1.35)

mātuluṅgarasaiḥ piṣṭvā kṣipederaṇḍatailake /  
anena lohapātrasthaṃ bhāvayetpūrvagandhakam //

> ground with citron juice, should be added to castor oil. / With this, one should steep the aforementioned sulphur kept in an iron vessel.  
> — English (machine translation) (machine translation)

### [2.1.36](https://indike.org/pramana/in.med.rasa.siddha.anandakanda.2.1.36)

trivāraṃ kṣaudratulyaṃ tajjāyate gandhavarjitam /  
idaṃ gandhakatailaṃ syātsarvayogeṣu yojayet //

> Three times \[done\], it becomes honey-like, free of odor. / This is sulphur oil; one should employ it in all recipes.  
> — English (machine translation) (machine translation)

### [2.1.37](https://indike.org/pramana/in.med.rasa.siddha.anandakanda.2.1.37)

\<dvitīyaḥ prakāraḥ\>  
athavārkasnuhīkṣīrairvastraṃ lepyaṃ tu saptadhā /  
gandhakaṃ navanītena piṣṭvā vastraṃ lipettu tām //

> \<Second method\> / Alternatively, a cloth should be coated seven times with the milks of arka and snuhī. / Having ground sulphur with butter, one should coat that cloth.  
> — English (machine translation) (machine translation)

### [2.1.38](https://indike.org/pramana/in.med.rasa.siddha.anandakanda.2.1.38)

tadvartiṃ jvalitāṃ daṃśe dhṛtāṃ kuryādadhomukhīm /  
tailaṃ patedadho bhāṇḍe grāhyaṃ yogeṣu yojayet //

> Ignited and held with tongs, one should hold that wick facing downwards. / Oil falls down into a vessel; it should be gathered and used in recipes.  
> — English (machine translation) (machine translation)

### [2.1.39](https://indike.org/pramana/in.med.rasa.siddha.anandakanda.2.1.39)

\<gandhakasattvapātanam; prathamaḥ prakāraḥ\>  
gandhakastu kuberākṣītailena ciramarditaḥ /  
dṛḍhaṃ prakaṭamūṣāyāṃ dhmātaḥ sattvaṃ vimuñcati //

> \<Extraction of sulphur essence; first method\> / Sulphur, ground for a long time with kuberākṣī oil, / strongly blown with bellows in an open crucible, releases its essence.  
> — English (machine translation) (machine translation)

### [2.1.40](https://indike.org/pramana/in.med.rasa.siddha.anandakanda.2.1.40)

\<dvitīyaḥ prakāraḥ\>  
yadvā bhāṇḍodare kṣiptvā gandhakaṃ pūrvaśodhitam /  
pidhāya tāmrapātreṇa tasmiñśītodakaṃ kṣipet //

> \<Second method\> / Or, having placed the previously purified sulphur inside a pot, / and covered it with a copper vessel, one should pour cold water into that \[copper vessel\].  
> — English (machine translation) (machine translation)

### [2.1.41](https://indike.org/pramana/in.med.rasa.siddha.anandakanda.2.1.41)

mandaṃ prajvālya tadadho vahnimuṣṇaṃ jalaṃ haret /  
evaṃ punaḥ punaḥ śītajalamūrdhvaṃ vinikṣipet //

> Having lit a gentle fire beneath it, one should remove the hot water. / In this way, one should pour cold water above again and again.  
> — English (machine translation) (machine translation)

### [2.1.42](https://indike.org/pramana/in.med.rasa.siddha.anandakanda.2.1.42)

gandhakasyāgnitaḥ sattvaṃ svarṇābhaṃ sarvakāryakṛt /  
na cāsya sattvam ādadyāt sattvarūpo hi gandhakaḥ //

> By means of fire, the gold-like essence of sulphur that accomplishes all tasks \[is obtained\]. / But one should not extract its essence, for sulphur is itself essence in nature:  
> — English (machine translation) (machine translation)

### [2.1.43](https://indike.org/pramana/in.med.rasa.siddha.anandakanda.2.1.43)

iti gandhakatattvajñāḥ kecidanye pracakṣate /  
\<gandhakadrutiḥ\>  
yadvā saṃcūrṇitaṃ gandhaṃ kaṭutailasamanvitam //

> thus some other knowers of the true nature of sulphur declare. / \<Liquefaction of sulphur\> / Or, sulphur thoroughly powdered, combined with pungent oil,  
> — English (machine translation) (machine translation)

### [2.1.44](https://indike.org/pramana/in.med.rasa.siddha.anandakanda.2.1.44)

vastre nikṣipya tadvastraṃ kārayedvartikāṃ dṛḍhām /  
tataḥ sūtreṇa saṃveṣṭya goghṛtena pariplutām //

> is placed in a cloth, and that cloth is made into a firm wick; / then wrapped with thread and thoroughly soaked with cow's clarified butter,  
> — English (machine translation) (machine translation)

### [2.1.45](https://indike.org/pramana/in.med.rasa.siddha.anandakanda.2.1.45)

saṃdaṃśenoddhṛtaṃ kṛtvā vartiṃ cādhaḥ pradīpayet /  
pakvāmraphalasambhūtarasavarṇā bhaveddrutiḥ //

> held with tongs, the wick should be lit from below. / A liquid will be formed having the color of juice produced from a ripe mango fruit.  
> — English (machine translation) (machine translation)

### [2.1.46](https://indike.org/pramana/in.med.rasa.siddha.anandakanda.2.1.46)

\<gandhakasya guṇāḥ\>  
gandhakaḥ kaṭukaḥ pāke vīryoṣṇo vimalaḥ saraḥ /  
visarpakuṣṭhakaṇḍūtikrimigulmakṣayāpahaḥ //

> \<Properties of sulphur\> / Sulphur is pungent in post-digestive effect, hot in potency, pure, and laxative. / It cures erysipelas, skin diseases, itching, parasitic worms, abdominal lumps, and consumption.  
> — English (machine translation) (machine translation)

### [2.1.47](https://indike.org/pramana/in.med.rasa.siddha.anandakanda.2.1.47)

akṣirogapraśamano vṛṣyo viṣagadārtijit /  
sarvasiddhiprado balyastridoṣaghno rasāyanaḥ //

> It soothes eye diseases, is aphrodisiac, conquers pains caused by poisons and illnesses, / bestows all alchemical perfections, gives strength, destroys the three humors, and is a rejuvenation therapy.  
> — English (machine translation) (machine translation)

### [2.1.48](https://indike.org/pramana/in.med.rasa.siddha.anandakanda.2.1.48)

\<haritālam\>  
haritālaṃ ca godantī tālakaṃ naṭamaṇḍanam /  
girijālalitaṃ pītam atigandhaṃ biḍālakam //

> \<Orpiment\> / Haritāla, godantī, tālaka, naṭamaṇḍana, / girijālalita, pīta, atigandha, and biḍālaka \[are its synonyms\].  
> — English (machine translation) (machine translation)

### [2.1.49](https://indike.org/pramana/in.med.rasa.siddha.anandakanda.2.1.49)

\<haritālabhedāḥ\>  
haritālaṃ dvidhā proktaṃ patrākhyaṃ piṇḍasaṃjñakam /  
\<pattratālaka:: phys. properties\>  
svarṇavarṇaṃ guru snigdhaṃ tanupattraṃ ca bhāsuram //

> \<Varieties of orpiment\> / Haritāla is declared to be of two kinds: that called patra, and that named piṇḍa. / \<Patratālaka: physical properties\> / Gold-colored, heavy, unctuous, with thin sheets, and lustrous,  
> — English (machine translation) (machine translation)

### [2.1.50](https://indike.org/pramana/in.med.rasa.siddha.anandakanda.2.1.50)

tatpattratālakaṃ proktaṃ bahupatraṃ rasāyanam /  
\<piṇḍatālaka:: phys. properties\>  
niṣpatraṃ piṇḍasadṛśaṃ svalpasattvaṃ tathā guru //

> that is called patratālaka, having many layers, a rejuvenation therapy. / \<Piṇḍatālaka: physical properties\> / Devoid of layers, ball-like, possessing little essence, and heavy.  
> — English (machine translation) (machine translation)

### [2.1.51](https://indike.org/pramana/in.med.rasa.siddha.anandakanda.2.1.51)

strīpuṣpaharaṇaṃ tattu guṇālpaṃ piṇḍatālakam /  
\<aśuddhaharitālasevane doṣāḥ\>  
vātaśleṣmapramehādikaram āyurnibarhaṇam //

> It eliminates female menses, is inferior in virtues, and is called piṇḍatālaka.  
> \[Flaws from consuming unpurified orpiment:\]  
> It causes vāta humor, phlegm humor, urinary disorders, and the like, and destroys lifespan,  
> — English (machine translation) (machine translation)

### [2.1.52](https://indike.org/pramana/in.med.rasa.siddha.anandakanda.2.1.52)

tāpasphoṭāṅgasaṃkocaṃ haritālamaśodhitam /  
\<haritālaśuddhiḥ; prathamaḥ prakāraḥ\>  
tālakaṃ kaṇaśaḥ kṛtvā daśāṃśena tu ṭaṅkaṇam //

> and brings about fever, eruptions, and contraction of limbs—such is unpurified orpiment.  
> \[Purification of orpiment; first method:\]  
> Having broken orpiment into small grains, one should wash it with borax \[amounting to\] a tenth part,  
> — English (machine translation) (machine translation)

### [2.1.53](https://indike.org/pramana/in.med.rasa.siddha.anandakanda.2.1.53)

jambīrotthadravaiḥ kṣālyaṃ kāñjikaiḥ kṣālayetpunaḥ /  
vastre caturguṇe baddhvā ḍolāyantre dinaṃ pacet //

> with juice extracted from jambīra citron, and should wash it again with fermented rice-water.  
> Having tied it in a fourfold cloth, one should cook it for a day in a dolāyantra  
> — English (machine translation) (machine translation)

### [2.1.54](https://indike.org/pramana/in.med.rasa.siddha.anandakanda.2.1.54)

sacūrṇenāranālena dinaṃ kūṣmāṇḍajai rasaiḥ /  
svedyaṃ vā śālmalītoyaistālakaṃ śuddhimāpnuyāt //

> with fermented gruel mixed with lime, or steam it for a day with juice of ash gourd  
> or with water of the silk-cotton tree; \[then\] orpiment attains purity.  
> — English (machine translation) (machine translation)

### [2.1.55](https://indike.org/pramana/in.med.rasa.siddha.anandakanda.2.1.55)

\<dvitīyaḥ prakāraḥ\>  
madhutulye ghanībhūte kaṣāye brahmamūlaje /  
trivāraṃ tālakaṃ bhāvyaṃ piṣṭvā mūtre'tha māhiṣe //

> \[Second method:\]  
> When a decoction made from the roots of the palāśa tree has thickened to resemble honey,  
> orpiment is to be macerated three times, and having ground it in female buffalo's urine,  
> — English (machine translation) (machine translation)

### [2.1.56](https://indike.org/pramana/in.med.rasa.siddha.anandakanda.2.1.56)

utpalairdaśabhirdeyaṃ puṭaṃ kuryātpunaḥ punaḥ /  
evaṃ dvādaśadhā pācyaṃ śuddhaṃ yogeṣu yojayet //

> one should repeatedly give it a calcination with ten cow-dung cakes.  
> Cooked in this manner twelve times, the purified \[orpiment\] should be employed in formulations.  
> — English (machine translation) (machine translation)

### [2.1.57](https://indike.org/pramana/in.med.rasa.siddha.anandakanda.2.1.57)

\<tṛtīyaḥ prakāraḥ\>  
tālakaṃ poṭṭalaṃ baddhvā sacūrṇe kāñjike pacet /  
dolāyantreṇa yāmaikaṃ tataḥ kūṣmāṇḍaje rase //

> \[Third method:\]  
> Having tied orpiment into a bundle, one should cook it in fermented rice-water mixed with lime  
> by means of a dolāyantra for one watch; then in juice of ash gourd,  
> — English (machine translation) (machine translation)

### [2.1.58](https://indike.org/pramana/in.med.rasa.siddha.anandakanda.2.1.58)

tilataile pacedyāmaṃ yāmaṃ ca triphalājale /  
evaṃ yantre caturyāmaṃ pācyaṃ śudhyati tālakam //

> one should cook it for one watch in sesame oil, and for one watch in triphalā water.  
> Cooked thus in the apparatus for four watches, orpiment is purified.  
> — English (machine translation) (machine translation)

### [2.1.59](https://indike.org/pramana/in.med.rasa.siddha.anandakanda.2.1.59)

\<tālakasattvapātanam; prathamaḥ prakāraḥ\>  
lākṣā rājī tilāḥ śigru ṭaṅkaṇaṃ lavaṇaṃ guḍam /  
tālakārghyeṇa saṃmardya chidramūṣāṃ nirodhayet //

> \[Extraction of orpiment essence; first method:\]  
> Lac, black mustard, sesame seeds, moringa, borax, salt, and jaggery,  
> having triturated \[these\] with an equal quantity of orpiment, one should seal a perforated crucible.  
> — English (machine translation) (machine translation)

### [2.1.60](https://indike.org/pramana/in.med.rasa.siddha.anandakanda.2.1.60)

puṭetpātālayantreṇa sattvaṃ patati niścayam /  
\<dvitīyaḥ prakāraḥ\>  
tālakaṃ mardayeddugdhaiḥ sarpākṣyā vā kaṣāyakaiḥ //

> One should calcinate it with a pātālayantra; the essence falls out without fail.  
> \[Second method:\]  
> One should triturate orpiment with milk, or with decoctions of sarpākṣī.  
> — English (machine translation) (machine translation)

### [2.1.61](https://indike.org/pramana/in.med.rasa.siddha.anandakanda.2.1.61)

pūrvavajjanayetsattvaṃ chidramūṣānirodhitam /  
\<tṛtīyaḥ prakāraḥ\>  
lākṣā rājī guḍaṃ śigru ṭaṅkaṇaṃ lavaṇaṃ tilāḥ //

> Sealed in a perforated crucible, one should produce the essence just as before.  
> \[Third method:\]  
> Lac, black mustard, jaggery, moringa, borax, salt, and sesame seeds—  
> — English (machine translation) (machine translation)

### [2.1.62](https://indike.org/pramana/in.med.rasa.siddha.anandakanda.2.1.62)

ebhistulyaṃ sattvatālaṃ mardayed ravidugdhakaiḥ /  
dinaṃ vā vajriṇīdugdhaiḥ kūśmāṇḍasya dravaiśca vā //

> one should triturate orpiment suitable for essence \[extraction\] with an equal quantity of these using milk of the sun-plant,  
> or for a day with milk of the pencil-cactus, or with juices of ash gourd.  
> — English (machine translation) (machine translation)

### [2.1.63](https://indike.org/pramana/in.med.rasa.siddha.anandakanda.2.1.63)

tena kalkena liptvāntaśchidramūṣāṃ nirodhayet /  
puṭādvā dhamanāt sattvaṃ grāhyaṃ pātālayantrake //

> Having smeared the inside with that paste, one should seal a perforated crucible;  
> from calcination or blowing, the essence is to be taken in a pātālayantra.  
> — English (machine translation) (machine translation)

### [2.1.64](https://indike.org/pramana/in.med.rasa.siddha.anandakanda.2.1.64)

\<caturthaḥ prakāraḥ\>  
tālakādaṣṭamāṃśena deyaṃ sūtaṃ ca ṭaṅkaṇam /  
kūśmāṇḍasya rasaiḥ snuhyāḥ kṣīrair mardyāddinatrayam //

> \[Fourth method:\]  
> Quicksilver and borax are to be added in an eighth part of the orpiment;  
> one should triturate for three days with juice of ash gourd and latex of the milk-hedge tree.  
> — English (machine translation) (machine translation)

### [2.1.65](https://indike.org/pramana/in.med.rasa.siddha.anandakanda.2.1.65)

tadgolaṃ chidramūṣāyāṃ grāhyaṃ sattvaṃ ca pūrvavat /  
\<pañcamaḥ prakāraḥ\>  
bhāgāḥ ṣoḍaśa tālasya viṣapāradaṭaṅkaṇāḥ //

> Having placed that ball into a perforated crucible, the essence is to be taken as before.  
> \[Fifth method:\]  
> Sixteen parts of orpiment, \[and\] poison, mercury, and borax,  
> — English (machine translation) (machine translation)

### [2.1.66](https://indike.org/pramana/in.med.rasa.siddha.anandakanda.2.1.66)

śvetābhravaṅgayoścūrṇaṃ pratibhāgaṃ vimiśrayet /  
samaṃ snuhyarkapayasā mardayeddivasadvayam //

> and the powder of white mica and tin: one should mix an equal part of each;  
> one should triturate for two days with an equal amount of latex of the milk-hedge and sun-plant.  
> — English (machine translation) (machine translation)

### [2.1.67](https://indike.org/pramana/in.med.rasa.siddha.anandakanda.2.1.67)

tadgolaṃ kācakupyantaḥ kṣiptvā tāṃ kācakūpikām /  
sarvato'ṅgulamānena limpedvastre mṛdā dṛḍham //

> Having thrown that ball inside a glass flask, one should coat that glass flask  
> firmly all around to the measure of an inch with cloth and clay.  
> — English (machine translation) (machine translation)

### [2.1.68](https://indike.org/pramana/in.med.rasa.siddha.anandakanda.2.1.68)

śuṣkāṃ tāṃ vālukāyantre śanairmandāgninā pacet /  
śuṣke drave nirudhyātha samyaṅmṛllavaṇairmukham //

> When dried, one should cook it slowly over a gentle fire in a sand-bath apparatus;  
> then, when the moisture has dried up, having properly sealed the opening with clay and salt,  
> — English (machine translation) (machine translation)

### [2.1.69](https://indike.org/pramana/in.med.rasa.siddha.anandakanda.2.1.69)

caṇḍāgninā pacedyāvattāvaddvādaśayāmakam /  
svāṅgaśītaṃ samuddhṛtya bhittvā kūpīṃ samāharet //

> one should cook it over a fierce fire for as long as twelve watches.  
> Having taken it out when cool of itself, having broken the flask, one should collect  
> — English (machine translation) (machine translation)

### [2.1.70](https://indike.org/pramana/in.med.rasa.siddha.anandakanda.2.1.70)

ūrdhvalagnaṃ tālasattvaṃ sphaṭikopalasannibham /  
\<ṣaṣṭhaḥ prakāraḥ\>  
bhāvitaṃ snukpayaḥ siktaṃ snuhīdrāvairdvisaptadhā //

> the essence of orpiment adhering to the top, resembling rock crystal.  
> \[Sixth method:\]  
> Macerated and sprinkled with latex of the milk-hedge tree, \[treated\] with juices of the milk-hedge tree fourteen times,  
> — English (machine translation) (machine translation)

### [2.1.71](https://indike.org/pramana/in.med.rasa.siddha.anandakanda.2.1.71)

tilasarṣapaśigrūṇi lavaṇaṃ mitrapañcakam /  
ebhistulyaṃ śuddhatālaṃ dinamekaṃ vimardayet //

> sesame, mustard seeds, moringa, salt, and the 'five friends'—  
> with an equal quantity of these, one should triturate purified orpiment for one day.  
> — English (machine translation) (machine translation)

### [2.1.72](https://indike.org/pramana/in.med.rasa.siddha.anandakanda.2.1.72)

bhūdhare chidramūṣāntardhmātaṃ sattvaṃ vimuñcati /  
\<tālakasya guṇāḥ\>  
tālakaṃ śodhitaṃ śreṣṭhaṃ kuṣṭhamṛtyujarāpaham //

> Blown inside a perforated crucible in a pit hearth, it releases its essence.  
> \[Properties of orpiment:\]  
> Purified orpiment is supreme; it cures cutaneous disease, death, and senescence,  
> — English (machine translation) (machine translation)

### [2.1.73](https://indike.org/pramana/in.med.rasa.siddha.anandakanda.2.1.73)

saubhāgyasaugandhyakaraṃ paramāyurvivardhanam /  
\<manaḥśilā\>  
manaḥśilā syātkunaṭī nāgāsyā raktagandhakaḥ //

> brings good fortune and bodily fragrance, and greatly prolongs lifespan.  
> \[Realgar:\]  
> Realgar is called kunaṭī, nāgāsyā, raktagandhaka,  
> — English (machine translation) (machine translation)

### [2.1.74](https://indike.org/pramana/in.med.rasa.siddha.anandakanda.2.1.74)

nepālikā nāgajihvā kalyāṇī saptanāmakā /  
\<manaḥśilābhedāḥ\>  
manaḥśilā tridhā proktā śyāmāṅgī kaṇavīrakā //

> nepālikā, nāgajihvā, and kalyāṇī—having seven names.  
> \[Varieties of realgar:\]  
> Realgar is described as threefold: śyāmāṅgī, kaṇavīrakā,  
> — English (machine translation) (machine translation)

### [2.1.75](https://indike.org/pramana/in.med.rasa.siddha.anandakanda.2.1.75)

khaṇḍākhyā caiva tadrūpaṃ vivicya parikalpyate /  
śyāmā raktā kharāṅgā ca bhārāḍhyā śyāmikā matā //

> and khaṇḍākhyā; its form is determined upon distinguishing \[them\]:  
> śyāmikā is considered dark, reddish, rough-textured, and heavy;  
> — English (machine translation) (machine translation)

### [2.1.76](https://indike.org/pramana/in.med.rasa.siddha.anandakanda.2.1.76)

tejasvinī ca nirbhārā tāmrābhā kaṇavīrakā /  
cūrṇībhūtātiraktāṅgī sabhārā khaṇḍapūrvikā //

> kaṇavīrakā is lustrous, light in weight, and copper-colored;  
> khaṇḍapūrvikā is powdery, intensely red, and heavy.  
> — English (machine translation) (machine translation)

### [2.1.77](https://indike.org/pramana/in.med.rasa.siddha.anandakanda.2.1.77)

uttaroktā guṇaiḥ śreṣṭhā bhūrisattvā prakīrtitā /  
\<aśuddhamanaḥśilāsevāyāṃ doṣāḥ\>  
aśmarīṃ mūtrakṛcchraṃ ca mandāgniṃ malabaddhatām //

> The later mentioned is best in virtues and celebrated as yielding abundant essence.  
> \[Flaws from consuming unpurified realgar:\]  
> Urinary calculus, dysuria, impaired digestive fire, constipation,  
> — English (machine translation) (machine translation)

### [2.1.78](https://indike.org/pramana/in.med.rasa.siddha.anandakanda.2.1.78)

karoti kuṣṭhaṃ tāpaṃ ca śuddhihīnā manaḥśilā /  
\<manaḥśilāśuddhiḥ\>  
ajāmūtraistryahaṃ pacyāddolāyantre manaḥśilām //

> cutaneous disease, and fever are caused by realgar devoid of purification.  
> \[Purification of realgar:\]  
> One should cook realgar for three days in goat urine using a dolāyantra;  
> — English (machine translation) (machine translation)

### [2.1.79](https://indike.org/pramana/in.med.rasa.siddha.anandakanda.2.1.79)

saptadhā dadhyajāpittairgharme tāpyaṃ viśuddhaye /  
jīvantībhṛṅgarāḍraktāgastyadrāvairmanaḥśilām //

> for purification, it should be heated seven times in the sun with curd and goat bile.  
> \[Or,\] realgar \[treated\] with juices of jīvantī, bhṛṅgarāja, and sesbania  
> — English (machine translation) (machine translation)

### [2.1.80](https://indike.org/pramana/in.med.rasa.siddha.anandakanda.2.1.80)

dolāyantre pacedyāmaṃ yāmaṃ chāgotthamūtrakaiḥ /  
kṣālayedāranālena sarvayogeṣu yojayet //

> one should cook in a dolāyantra for one watch, and for one watch in urine obtained from a goat;  
> one should wash it with fermented gruel, and employ it in all formulations.  
> — English (machine translation) (machine translation)

### [2.1.81](https://indike.org/pramana/in.med.rasa.siddha.anandakanda.2.1.81)

agastyasya rase bhāvyā saptāhācchodhitā śilā /  
\<manaḥśilāsattvapātanam; prathamaḥ prakāraḥ\>  
tālavacca śilāsattvaṃ pātanaṃ śodhanaṃ tathā //

> Macerated for seven days in the juice of sesbania, realgar is purified.  
> \[Extraction of realgar essence; first method:\]  
> The extraction of essence and the purification of realgar are just like those of orpiment.  
> — English (machine translation) (machine translation)

### [2.1.82](https://indike.org/pramana/in.med.rasa.siddha.anandakanda.2.1.82)

gomāṃsair mātuluṅgāmlair dinaṃ bhāvyā manaḥśilā /  
tāṃ raktapītapuṣpāṇāṃ rasaiḥ pītaiśca bhāvayet //

> Realgar is to be macerated for a day with beef and the sour juice of citron;  
> one should macerate it with yellow juices and juices of red and yellow flowers.  
> — English (machine translation) (machine translation)

### [2.1.83](https://indike.org/pramana/in.med.rasa.siddha.anandakanda.2.1.83)

dinānte mardayedyāmaṃ mitrapañcakasaṃyutam /  
gulikāṃ kācakūpyantaḥ kṣiptvā tāṃ kācakūpikām //

> At the end of the day, one should triturate it for one watch combined with the 'five friends'.  
> Having placed the pill inside a glass flask, \[and\] having coated that glass flask  
> — English (machine translation) (machine translation)

### [2.1.84](https://indike.org/pramana/in.med.rasa.siddha.anandakanda.2.1.84)

sarvato'ṅgulamānena limpedvastramṛdā dṛḍham /  
śuṣkāṃ tāṃ vālukāyantre śanairmandāgninā pacet //

> firmly all around to the measure of an inch with cloth and clay,  
> when dried, one should cook it slowly over a gentle fire in a sand-bath apparatus.  
> — English (machine translation) (machine translation)

### [2.1.85](https://indike.org/pramana/in.med.rasa.siddha.anandakanda.2.1.85)

śuṣke drave nirudhyātha samyaṅmṛllavaṇairmukham /  
caṇḍāgninā pacedyāvattāvaddvādaśayāmakam //

> When the moisture has dried up, having properly sealed the opening with clay and salt,  
> one should cook it over a fierce fire for as long as twelve watches.  
> — English (machine translation) (machine translation)

### [2.1.86](https://indike.org/pramana/in.med.rasa.siddha.anandakanda.2.1.86)

svāṅgaśītaṃ samuddhṛtya bhittvā kūpīṃ samāharet /  
ūrdhvalagnaṃ śilāsattvaṃ bālārkasadṛśopamam //

> Having taken it out when cool of itself, having broken the flask, one should collect  
> the essence of realgar adhering to the top, resembling the morning sun.  
> — English (machine translation) (machine translation)

### [2.1.87](https://indike.org/pramana/in.med.rasa.siddha.anandakanda.2.1.87)

\<dvitīyaḥ prakāraḥ\>  
agastyaśigrujaistoyais tryahaṃ bhāvyā manaḥśilā /  
tālakauṣadhayogena sattvaṃ hemanibhaṃ bhavet //

> \[Second method:\]  
> Realgar is to be macerated for three days with waters of sesbania and moringa;  
> combined with the drugs for orpiment, its essence becomes like gold.  
> — English (machine translation) (machine translation)

### [2.1.88](https://indike.org/pramana/in.med.rasa.siddha.anandakanda.2.1.88)

\<manaḥśilāyā guṇāḥ\>  
manaḥśilā kaṭūṣṇā ca satiktā kaphavātajit /  
kaṇḍūtikṣayakāsaghnī viṣabhūtāgnimāndyahṛt //

> \[Properties of realgar:\]  
> Realgar is pungent, hot, slightly bitter, and conquers kapha humor and vāta humor;  
> it destroys itching, phthisis, and cough, and removes poison, evil spirits, and sluggish digestion.  
> — English (machine translation) (machine translation)

### [2.1.89](https://indike.org/pramana/in.med.rasa.siddha.anandakanda.2.1.89)

\<mākṣikam\>  
mākṣikaṃ madhudhātu syānmākṣīkaṃ hemamākṣikam /  
tāpyaṃ ca tāpijaṃ tārkṣyaṃ tāpīdeśasamudbhavam //

> \[Pyrite:\]  
> Mākṣika is madhudhātu, mākṣīka, hemamākṣika,  
> tāpya, tāpija, tārkṣya, and tāpīdeśasamudbhava.  
> — English (machine translation) (machine translation)

### [2.1.90](https://indike.org/pramana/in.med.rasa.siddha.anandakanda.2.1.90)

\<mākṣikabhedāḥ\>  
mākṣīkaṃ dvividhaṃ hemamākṣikaṃ tāramākṣikam /  
tatrādyaṃ mākṣikaṃ kānyakubjotthaṃ svarṇasannibham //

> \[Varieties of pyrite:\]  
> Mākṣīka is of two kinds: gold pyrite and silver pyrite.  
> Among them, the first pyrite originates from Kānyakubja and resembles gold;  
> — English (machine translation) (machine translation)

### [2.1.91](https://indike.org/pramana/in.med.rasa.siddha.anandakanda.2.1.91)

tapatītīrasambhūtaṃ pañcavarṇaṃ suvarṇavat /  
pāṣāṇabahalaḥ proktastāpyākhyo'sau guṇātmakaḥ //

> that produced on the banks of the Tapatī is five-colored and resembles gold;  
> rich in stone, it is called tāpya and is endowed with virtues.  
> — English (machine translation) (machine translation)

### [2.1.92](https://indike.org/pramana/in.med.rasa.siddha.anandakanda.2.1.92)

suvarṇākārabhedācca pratyekaṃ tatpunastridhā /  
kādambaṃ kāravellākhyaṃ taṇḍulīyakasaṃjñakam //

> And according to variations in its golden form, each is again threefold:  
> that called kādamba, that named kāravellā, and that known as taṇḍulīyaka.  
> — English (machine translation) (machine translation)

### [2.1.93](https://indike.org/pramana/in.med.rasa.siddha.anandakanda.2.1.93)

\<aśuddhamākṣikasevane doṣāḥ\>  
prāṇaviṣṭambhadaurbalyavahnisādākṣirogakṛt /  
mākṣikaṃ mārayatyeva śuddhihīnaṃ surārcite //

> \<Defects from the consumption of unpurified mākṣika\>  
> Unpurified mākṣika causes obstruction of breath, debility, loss of digestive fire, and eye diseases; / it even kills, O goddess worshipped by the gods!  
> — English (machine translation) (machine translation)

### [2.1.94](https://indike.org/pramana/in.med.rasa.siddha.anandakanda.2.1.94)

\<mākṣikaśuddhiḥ; prathamaḥ prakāraḥ\>  
mākṣikaṃ naramūtreṇa kvāthaiḥ kaulutthakodbhavaiḥ /  
vetasenāmlavargeṇa ṭaṅkaṇena kaṭutrikaiḥ //

> \<Purification of mākṣika; the first method\>  
> \[Cooking\] mākṣika with human urine, with decoctions made from kulattha, / with amlavetasa, with the group of acids, with borax, and with the three pungents,  
> — English (machine translation) (machine translation)

### [2.1.95](https://indike.org/pramana/in.med.rasa.siddha.anandakanda.2.1.95)

ḍolāyantre dinaṃ pācyaṃ sūraṇasyaiva madhyagam /  
dinaṃ rambhādravaiḥ pacyāduddhṛtaṃ peṣayed ghṛtaiḥ //

> placed inside a sūraṇa corm, cooked for a day in a swing apparatus, / one should cook it for a day with the juices of plantain; taken out, one should grind it with ghee  
> — English (machine translation) (machine translation)

### [2.1.96](https://indike.org/pramana/in.med.rasa.siddha.anandakanda.2.1.96)

eraṇḍatailasaṃyuktaiḥ puṭe pacyanviśodhayet /  
\<dvitīyaḥ prakāraḥ\>  
mākṣikasya trayo bhāgā bhāgaikaṃ ṭaṅkaṇasya ca //

> combined with castor oil, \[and\] cooking it in a pit kiln, one purifies it.  
> \<The second method\>  
> Three parts of mākṣika and one part of borax,  
> — English (machine translation) (machine translation)

### [2.1.97](https://indike.org/pramana/in.med.rasa.siddha.anandakanda.2.1.97)

mātuluṅgadravairvātha jambīrotthadravaiḥ pacet /  
lohapātre pacettāvadyāvatpātraṃ sulohitam //

> or cook it with the juices of citron or with juices arising from lime; / one should cook it in an iron vessel until the vessel is thoroughly red  
> — English (machine translation) (machine translation)

### [2.1.98](https://indike.org/pramana/in.med.rasa.siddha.anandakanda.2.1.98)

tāmravarṇamayo vāpi tāvacchudhyati mākṣikam /  
\<tṛtīyaḥ prakāraḥ\>  
agastipuṣpaniryāsaiḥ śigrumūlaṃ nigharṣayet //

> or turns the color of copper; until that happens, mākṣika is purified.  
> \<The third method\>  
> One should rub śigru root with the juice of agasti flowers,  
> — English (machine translation) (machine translation)

### [2.1.99](https://indike.org/pramana/in.med.rasa.siddha.anandakanda.2.1.99)

dravaiḥ pāṣāṇabhedyāśca peṣyam ebhiśca mākṣikam /  
tadvaṭīṃ cātha mūṣāyāṃ daśabhirutpalaiḥ puṭet //

> and mākṣika is to be ground with these and with juices of pāṣāṇabhedī; / one should then heat its pill in a crucible with ten cow dung cakes in a pit kiln.  
> — English (machine translation) (machine translation)

### [2.1.100](https://indike.org/pramana/in.med.rasa.siddha.anandakanda.2.1.100)

punaḥ punaśca piṣṭvātha puṭaiḥ ṣaḍbhirviśudhyati /  
\<caturthaḥ prakāraḥ\>  
kṣaudrakṣīrāranālāśca aṣṭabhāgāḥ pṛthak pṛthak //

> Grinding it again and again, it is purified through six pit kilns.  
> \<The fourth method\>  
> Honey, milk, and sour rice gruel: eight parts of each separately;  
> — English (machine translation) (machine translation)

### [2.1.101](https://indike.org/pramana/in.med.rasa.siddha.anandakanda.2.1.101)

gavyaṃ takraṃ caturbhāgaṃ bhāgaḥ kaulutthajo rasaḥ /  
sarvaṃ sampūrayed bhāṇḍe bhāgaikaṃ mākṣikaṃ pacet //

> four parts of cow buttermilk, and one part of liquid decoction made from kulattha; / one should fill all this in a vessel, and cook one part of mākṣika \[therein\].  
> — English (machine translation) (machine translation)

### [2.1.102](https://indike.org/pramana/in.med.rasa.siddha.anandakanda.2.1.102)

ḍolāyantreṇa mṛdvagnau yāmamātraṃ punaḥ pacet /  
uddhṛtya mātuluṅgāmlaiḥ piṣṭvā daśabhirutpalaiḥ //

> One should cook it again for just one yāma over a gentle fire using a swing apparatus; / taking it out and grinding it with citron acids, with ten cow dung cakes  
> — English (machine translation) (machine translation)

### [2.1.103](https://indike.org/pramana/in.med.rasa.siddha.anandakanda.2.1.103)

puṭe punaḥ punaḥ kuryādevaṃ dvādaśavāsaram /  
śuddhaṃ bhavati mākṣīkaṃ sarvayogeṣu yojayet //

> in a pit kiln, one should do so again and again for twelve days; / mākṣika becomes pure; one may employ it in all preparations.  
> — English (machine translation) (machine translation)

### [2.1.104](https://indike.org/pramana/in.med.rasa.siddha.anandakanda.2.1.104)

\<pañcamaḥ prakāraḥ\>  
mākṣikaṃ kaṇaśaḥ kṛtvā jālinīmeghanādayoḥ /  
piṇḍe nikṣipya vipaceddolāyantre kulutthaje //

> \<The fifth method\>  
> Having reduced mākṣika to small grains, placing it inside a lump / of jālinī and meghanāda, one should cook it in a swing apparatus in a decoction  
> — English (machine translation) (machine translation)

### [2.1.105](https://indike.org/pramana/in.med.rasa.siddha.anandakanda.2.1.105)

kvāthe tacchuddhatāṃ yāti praśastaṃ lohamāraṇe /  
\<ṣaṣṭhaḥ prakāraḥ\>  
taile takre gavāṃ mūtre kaulutthe vāmlakāñjike //

> made of kulattha; it attains purity; it is praised for the incineration of metals.  
> \<The sixth method\>  
> In oil, buttermilk, cow urine, kulattha decoction, or sour gruel,  
> — English (machine translation) (machine translation)

### [2.1.106](https://indike.org/pramana/in.med.rasa.siddha.anandakanda.2.1.106)

mākṣikaṃ śodhayetprājño giridoṣanivṛttaye /  
\<saptamaḥ prakāraḥ\>  
kulutthakodravakvāthanaramūtrāmlavetasaiḥ //

> the wise practitioner should purify mākṣika to remove the mountain defect.  
> \<The seventh method\>  
> With decoctions of kulattha and kodrava, human urine, amlavetasa,  
> — English (machine translation) (machine translation)

### [2.1.107](https://indike.org/pramana/in.med.rasa.siddha.anandakanda.2.1.107)

ṭaṅkaṇenāmlavargeṇa kaṭukatritayena vā /  
ḍolāyantre dinaṃ pācyaṃ sūraṇakandamadhyagam //

> with borax, the group of acids, or the three pungents, / placed inside a sūraṇa corm, it is to be cooked for a day in a swing apparatus,  
> — English (machine translation) (machine translation)

### [2.1.108](https://indike.org/pramana/in.med.rasa.siddha.anandakanda.2.1.108)

dinaṃ rambhādravaiḥ pācyaṃ dhmātamuddhṛtya peṣitam /  
eraṇḍatailasarpirbhyāṃ puṭaiḥ śudhyati mākṣikam //

> cooked for a day with plantain juices, blown with bellows, taken out, and ground; / through pit kilns with castor oil and ghee, mākṣika is purified.  
> — English (machine translation) (machine translation)

### [2.1.109](https://indike.org/pramana/in.med.rasa.siddha.anandakanda.2.1.109)

\<aṣṭamaḥ prakāraḥ\>  
suvarṇavarṇavimalaṃ tāpyaṃ vā kaṇaśaḥ kṛtam /  
punarnavāyāḥ kalkasthaṃ kaulutthe svedayedrase //

> \<The eighth method\>  
> Gold-colored vimala or mākṣika reduced to small grains, / placed in a paste of punarnavā, one should steam in a decoction of kulattha,  
> — English (machine translation) (machine translation)

### [2.1.110](https://indike.org/pramana/in.med.rasa.siddha.anandakanda.2.1.110)

saindhavair bījapūrāktairyuktaṃ vā poṭṭalīkṛtam /  
ḍolāyantre dinaṃ svedyaṃ śuddhimāyāti niścitam //

> or mixed with rock salt smeared with citron \[juice\], made into a bundle, / to be steamed for a day in a swing apparatus; it definitely attains purity.  
> — English (machine translation) (machine translation)

### [2.1.111](https://indike.org/pramana/in.med.rasa.siddha.anandakanda.2.1.111)

\<mākṣikasattvapātanavidhiḥ; prathamaḥ prakāraḥ\>  
godugdhaiśca snuhīkṣīrair bhāvyameraṇḍatailakaiḥ /  
mākṣikaṃ dinamekaṃ tu marditaṃ vaṭakīkṛtam //

> \<Procedure for extraction of essence from mākṣika; the first method\>  
> Impregnated with cow milk, snuhī latex, and castor oil, / mākṣika, ground for one day and formed into small balls,  
> — English (machine translation) (machine translation)

### [2.1.112](https://indike.org/pramana/in.med.rasa.siddha.anandakanda.2.1.112)

abhravaddhamane satvaṃ sasyakasyāpyayaṃ vidhiḥ /  
\<dvitīyaḥ prakāraḥ\>  
dolāyantre sāranāle mākṣikaṃ svedayeddinam //

> when blown with bellows like mica, \[yields its\] essence; this is also the method for sasyaka.  
> \<The second method\>  
> One should steam mākṣika for a day in a swing apparatus containing sour gruel;  
> — English (machine translation) (machine translation)

### [2.1.113](https://indike.org/pramana/in.med.rasa.siddha.anandakanda.2.1.113)

cūrṇitaṃ madhusarpirbhyāṃ lohapātre paceddinam /  
ādāya bhāvayed gharme vajrīkṣīrairdināvadhi //

> powdered, one should cook it for a day with honey and ghee in an iron vessel; / taking it out, one should impregnate it in the heat \[of the sun\] with snuhī latex for the duration of a day.  
> — English (machine translation) (machine translation)

### [2.1.114](https://indike.org/pramana/in.med.rasa.siddha.anandakanda.2.1.114)

gṛhadhūmair ghṛtaiḥ kṣaudraiḥ saṃyuktair mardayeddinam /  
andhamūṣāgataṃ dhmātaṃ sattvaṃ guñjānibhaṃ bhavet //

> One should grind it for a day combined with soot from the house, ghee, and honey; / placed inside a blind crucible and blown, the essence will become resembling a guñjā berry.  
> — English (machine translation) (machine translation)

### [2.1.115](https://indike.org/pramana/in.med.rasa.siddha.anandakanda.2.1.115)

\<tṛtīyaḥ prakāraḥ\>  
kadalīkandatoyena mākṣikaṃ śatadhātape /  
bhāvitaṃ pācayedyāmaṃ sājyairvātāritailakaiḥ //

> \<The third method\>  
> Impregnated a hundred times in the sun with water from plantain corms, / one should cook mākṣika for a yāma with castor oil and ghee;  
> — English (machine translation) (machine translation)

### [2.1.116](https://indike.org/pramana/in.med.rasa.siddha.anandakanda.2.1.116)

pūrvavaddhamanāt sattvam indragopasamaṃ bhavet /  
\<caturthaḥ prakāraḥ\>  
snuhyarkapayasā stanyair mākṣikaṃ mardayeddinam //

> by blowing with bellows as before, the essence will be like a cochineal insect.  
> \<The fourth method\>  
> One should grind mākṣika for a day with latex of snuhī and arka and breast milk,  
> — English (machine translation) (machine translation)

### [2.1.117](https://indike.org/pramana/in.med.rasa.siddha.anandakanda.2.1.117)

kaṅkuṣṭhaṃ ṭaṅkaṇaṃ caiva pratipādāṃśamiśritam /  
mūkamūṣāgataṃ dhmātaṃ satvaṃ maṇinibhaṃ bhavet //

> mixed with a quarter-part each of kaṅkuṣṭha and borax; / placed in a sealed crucible and blown, the essence will become gem-like.  
> — English (machine translation) (machine translation)

### [2.1.118](https://indike.org/pramana/in.med.rasa.siddha.anandakanda.2.1.118)

\<pañcamaḥ prakāraḥ\>  
kadalīkandatulasījambīrāṇāṃ dravaiḥ kramāt /  
bhāvayenmākṣikaṃ ślakṣṇaṃ pratidrāveṇa saptadhā //

> \<The fifth method\>  
> With the juices of plantain corm, tulasī, and citron, in order, / one should impregnate fine mākṣika seven times with each liquid;  
> — English (machine translation) (machine translation)

### [2.1.119](https://indike.org/pramana/in.med.rasa.siddha.anandakanda.2.1.119)

ruddhvā dhmāte patet sattvaṃ śukatuṇḍanibhaṃ śubham /  
\<ṣaṣṭhaḥ prakāraḥ\>  
mūtravargāmlavargābhyāṃ dvisaptāhaṃ vibhāvayet //

> sealed and blown, an auspicious essence resembling a parrot's beak will fall out.  
> \<The sixth method\>  
> One should impregnate it for two weeks with the group of urines and the group of acids;  
> — English (machine translation) (machine translation)

### [2.1.120](https://indike.org/pramana/in.med.rasa.siddha.anandakanda.2.1.120)

mākṣīkaṃ tīvragharmeṇa dinamamlaiśca mardayet /  
mitrapañcakasaṃyuktaṃ vaṭīkṛtya dhamed dṛḍham //

> under intense sun, one should grind the mākṣika for a day with sour liquids; / combined with the group of five fluxes, made into a ball, one should blow it strongly.  
> — English (machine translation) (machine translation)

### [2.1.121](https://indike.org/pramana/in.med.rasa.siddha.anandakanda.2.1.121)

vyomavadvaṅkanālena sattvaṃ śulbanibhaṃ bhavet /  
\<saptamaḥ prakāraḥ\>  
snuhīkṣīrair gavāṃ kṣīrair bhāvyam eraṇḍatailakaiḥ //

> Through a curved blowpipe, as in the case of mica, the essence will become copper-like.  
> \<The seventh method\>  
> Impregnated with snuhī latex, cow milk, and castor oil,  
> — English (machine translation) (machine translation)

### [2.1.122](https://indike.org/pramana/in.med.rasa.siddha.anandakanda.2.1.122)

mākṣikaṃ pañcamitrāktaṃ saptāhānte vaṭīkṛtam /  
pūrvavadvidhamettena sattvaṃ lākṣānibhaṃ bhavet //

> mākṣika, smeared with the five fluxes, is made into a ball at the end of a week; / when blown as before with this, the essence will become resembling lac.  
> — English (machine translation) (machine translation)

### [2.1.123](https://indike.org/pramana/in.med.rasa.siddha.anandakanda.2.1.123)

\<aṣṭamaḥ prakāraḥ\>  
stanyaiḥ kaṅkuṣṭhakaiścaiva kadalītoyasaṃyutaiḥ /  
mitrapañcakasaṃyuktairmākṣikaṃ dinasaptakam //

> \<The eighth method\>  
> With breast milk, kaṅkuṣṭha, combined with plantain juice, / and combined with the five fluxes, mākṣika, for seven days  
> — English (machine translation) (machine translation)

### [2.1.124](https://indike.org/pramana/in.med.rasa.siddha.anandakanda.2.1.124)

bhāvitaṃ mardayedyāmaṃ dinaṃ vātāritailakaiḥ /  
mṛdvagninā pacettāvadyāvaddravati golakam //

> impregnated, one should grind for a yāma, and for a day with castor oil; / one should cook it over a gentle fire until the ball melts.  
> — English (machine translation) (machine translation)

### [2.1.125](https://indike.org/pramana/in.med.rasa.siddha.anandakanda.2.1.125)

sattvaṃ kiṃśukapuṣpābhaṃ vyomavaddhamanādbhavet /  
vimalānāṃ ca sarveṣāṃ sasyakasyāpyayaṃ vidhiḥ //

> By blowing with bellows as with mica, essence resembling the kiṃśuka flower will appear; / this is also the method for all vimalas and for sasyaka.  
> — English (machine translation) (machine translation)

### [2.1.126](https://indike.org/pramana/in.med.rasa.siddha.anandakanda.2.1.126)

\<navamaḥ prakāraḥ\>  
saṃcūrṇya mākṣikaṃ śuddhaṃ mardyamamlena kenacit /  
kṣālayedāranālena hyadhaḥsthaṃ svarṇacūrṇavat //

> \<The ninth method\>  
> Thoroughly powdering pure mākṣika, it is to be ground with some sour liquid; / one should wash with sour rice gruel the part that stays at the bottom like gold powder;  
> — English (machine translation) (machine translation)

### [2.1.127](https://indike.org/pramana/in.med.rasa.siddha.anandakanda.2.1.127)

jārayettatsamāhṛtya dhamet sattvaṃ vimuñcati /  
yojayedvāpane cedaṃ bījānāṃ yatra yatra vai //

> taking that up, one should digest it; when blown, it yields its essence; / and one should employ this in the projection of seeds wherever \[required\].  
> — English (machine translation) (machine translation)

### [2.1.128](https://indike.org/pramana/in.med.rasa.siddha.anandakanda.2.1.128)

\<daśamaḥ prakāraḥ\>  
kadalīpatrajairnīrairmākṣikaṃ bhāvayeddrutam /  
gandharvatailamadhvājyaiḥ pakvamekadinaṃ tataḥ //

> \<The tenth method\>  
> One should quickly impregnate mākṣika with water born of plantain leaves; / then, cooked for one day with castor oil, honey, and ghee,  
> — English (machine translation) (machine translation)

### [2.1.129](https://indike.org/pramana/in.med.rasa.siddha.anandakanda.2.1.129)

tattāpyaṃ vajramūṣāyāṃ pakvāyāṃ nikṣipettataḥ /  
lohasaṃdhānakaraṇaṃ tatsamaṃ tatra nikṣipet //

> one should then place that mākṣika into a fired vajramūṣā; / one should place therein an equal amount of a metal-bonding flux;  
> — English (machine translation) (machine translation)

### [2.1.130](https://indike.org/pramana/in.med.rasa.siddha.anandakanda.2.1.130)

dṛḍhaṃ pramūkamūṣāyāṃ koṣṭhikāyāṃ niveśayet /  
aṅgāraiḥ khadirodbhūtair dhamedbhastrādvayena vai //

> one should place it securely into a sealed crucible inside an extraction furnace; / with charcoals derived from khadira wood, one should blow with two bellows,  
> — English (machine translation) (machine translation)

### [2.1.131](https://indike.org/pramana/in.med.rasa.siddha.anandakanda.2.1.131)

vaṅkanālayujā sattvaṃ tāpyasya patati dhruvam /  
\<ekādaśaḥ prakāraḥ\>  
māṇivandhyaṃ vaiṣṇavaṃ ca gṛhṇīyātsamabhāgataḥ //

> joined with a curved blowpipe; the essence of mākṣika certainly falls out.  
> \<The eleventh method\>  
> One should take māṇivandhya and vaiṣṇava in equal parts;  
> — English (machine translation) (machine translation)

### [2.1.132](https://indike.org/pramana/in.med.rasa.siddha.anandakanda.2.1.132)

phalapūrarasaiḥ piṣṭvā sampuṭe sudṛḍhaṃ kṣipet /  
samyagliptvā vanodbhūtaiśchāṇakaiḥ puṭayettataḥ //

> having ground them with citron juice, one should place them tightly into a sealed casing; / having smeared it well, one should then heat it in a pit kiln with forest-born cow dung cakes.  
> — English (machine translation) (machine translation)

### [2.1.133](https://indike.org/pramana/in.med.rasa.siddha.anandakanda.2.1.133)

kukuptotthaṃ tadākṛṣyaṃ svāṃgaśītaṃ pramardayet /  
phalapūrarasaiḥ pakvairmardayitvātha pūrvavat //

> Taking that out from the cock pit kiln and allowing it to cool of itself, one should grind it; / having ground it with ripe citron juices, then, as before,  
> — English (machine translation) (machine translation)

### [2.1.134](https://indike.org/pramana/in.med.rasa.siddha.anandakanda.2.1.134)

puṭanaṃ chagaṇenaiva tāvatkuryādvicakṣaṇaḥ /  
yāvattatpuṭitaṃ kalkaṃ phalapūrāmlamarditam //

> the discerning practitioner should perform heating with cow dung cakes for just so long / until that calcined paste, ground with sour citron juice, \[attains the desired form\].  
> — English (machine translation) (machine translation)

### [2.1.135](https://indike.org/pramana/in.med.rasa.siddha.anandakanda.2.1.135)

śāṇottejitanistriṃśaliptaṃ tattāmratām iyāt /  
itthaṃ śuddhaṃ ca garuḍaṃ ṭaṅkaṇaṃ nīrajaṃ rasam //

> Smeared upon a sword sharpened on a whetstone, it turns into copper. / Thus purified garuḍa, borax, and lotus-born mercury,  
> — English (machine translation) (machine translation)

### [2.1.136](https://indike.org/pramana/in.med.rasa.siddha.anandakanda.2.1.136)

ghṛtena madhunā yuktaṃ saguḍaṃ guñjayā samam /  
prāgvanmūṣāgataṃ kṛtvā dhamettat khadirāgninā //

> Combined with ghee and honey, along with jaggery and an equal amount of guñjā, / Placed in a crucible as before, one should blow upon it with a khadira-charcoal fire.  
> — English (machine translation) (machine translation)

### [2.1.137](https://indike.org/pramana/in.med.rasa.siddha.anandakanda.2.1.137)

mṛdusattvaṃ nāgasamam indragopakasannibham /  
patatyeva na saṃdehaḥ sarvajñavacanaṃ tathā //

> A soft essence, resembling lead and colored like an indragopa insect, / Drops down indeed without doubt; such is the word of the Omniscient One.  
> — English (machine translation) (machine translation)

### [2.1.138](https://indike.org/pramana/in.med.rasa.siddha.anandakanda.2.1.138)

śukladīptiraśabdaśca yadā vaiśvānaro bhavet /  
tadā tu sattvaṃ patitaṃ jānīyānnānyathā kvacit //

> When the fire becomes white-glowing and soundless, / Then one should know the essence has dropped, never otherwise anywhere.  
> — English (machine translation) (machine translation)

### [2.1.139](https://indike.org/pramana/in.med.rasa.siddha.anandakanda.2.1.139)

\<mākṣikasya guṇāḥ\>  
kaṣāyatiktamadhuraṃ kaṭukaṃ mākṣikadvayam /  
uṣṇaṃ rasāyanaṃ kuṣṭhaśoṣahidhmāvamipraṇut //

> \<Properties of mākṣika\>  
> The two kinds of mākṣika are astringent, bitter, sweet, and pungent; / Heating, rejuvenative, they cure skin diseases, consumption, hiccup, and vomiting.  
> — English (machine translation) (machine translation)

### [2.1.140](https://indike.org/pramana/in.med.rasa.siddha.anandakanda.2.1.140)

mākṣīkadhātuḥ sakalāmayaghnaḥ prāṇo rasendrasya paraṃ hi vṛṣyaḥ /  
durmelalohadvayamelakaśca guṇottaraḥ pūrvarasāyanāgryaḥ //

> The mineral mākṣika destroys all diseases, is the life-breath of the lord of mercury, and is highly aphrodisiac; / It unites the two metals that are hard to unite, is superior in qualities, and is the foremost among ancient rejuvenatives.  
> — English (machine translation) (machine translation)

### [2.1.141](https://indike.org/pramana/in.med.rasa.siddha.anandakanda.2.1.141)

\<abhrakam\>  
utpattyādi ghanasyādau kathitaṃ tadrasāyane /  
adhunā sampravakṣyāmi tatkriyās tadguṇānapi //

> \<Mica\>  
> The origin and so forth of mica was declared at the beginning in its rejuvenative treatment; / Now I will thoroughly proclaim its practical operations as well as its qualities.  
> — English (machine translation) (machine translation)

### [2.1.142](https://indike.org/pramana/in.med.rasa.siddha.anandakanda.2.1.142)

\<abhrakabhasmavidhiḥ; prathamaḥ prakāraḥ\>  
dhānyābhrakaṃ meghanādadravaiḥ saṃmardayed dinam /  
śatāṃśaṃ ṭaṅkaṇaṃ dattvā tato gajapuṭe pacet //

> \<Method of calcinating mica; first method\>  
> One should grind prepared mica (dhānyābhraka) with juices of meghanāda for a day; / Adding a hundredth part of borax, one should then cook it in an elephant-calcinating pit (gajapuṭa).  
> — English (machine translation) (machine translation)

### [2.1.143](https://indike.org/pramana/in.med.rasa.siddha.anandakanda.2.1.143)

mustāsūraṇavarṣābhūrasair vyastaiḥ puṭaṃ tridhā /  
kāsamardarasaiḥ pañca varāgomūtrakairapi //

> Three calcinations with the juices of mustā, sūraṇa, and punarnavā separately; / Five with juices of kāsamarda, and also with cow's urine and the three myrobalans (varā);  
> — English (machine translation) (machine translation)

### [2.1.144](https://indike.org/pramana/in.med.rasa.siddha.anandakanda.2.1.144)

nyagrodhasya jaṭākvāthair mardyaṃ daśapuṭaṃ punaḥ /  
ṣaṭ ca jambīranīreṇa gokṣīreṇa puṭatrayam //

> Again it should be ground and given ten calcinations with decoctions of aerial roots of the banyan; / And six with lemon juice, and three calcinations with cow's milk.  
> — English (machine translation) (machine translation)

### [2.1.145](https://indike.org/pramana/in.med.rasa.siddha.anandakanda.2.1.145)

peṣaṇaṃ gharmapākaṃ ca sthālīpākaṃ puṭaṃ kramāt /  
kuryāccatvāri karmāṇi ṭaṅkaṇaṃ ca puṭe puṭe //

> Trituration, sun-heating, cooking in an earthen vessel, and calcination in succession: / One should perform these four operations, adding borax at each calcination.  
> — English (machine translation) (machine translation)

### [2.1.146](https://indike.org/pramana/in.med.rasa.siddha.anandakanda.2.1.146)

niścandraṃ jāyate hyabhraṃ sarvayogeṣu yojayet /  
ayaṃ sāmānyasaṃskāro viśeṣastu nigadyate //

> Mica indeed becomes lustreless (niścandra); one should use it in all compound recipes. / This is the general refinement process, but the specific one is now declared.  
> — English (machine translation) (machine translation)

### [2.1.147](https://indike.org/pramana/in.med.rasa.siddha.anandakanda.2.1.147)

\<bhasmīkaraṇe viśiṣṭasaṃskāraḥ\>  
niścandrakaṃ mṛtavyoma sāmānyasaṃskṛtam /  
tattadrogaharadravyakvāthaiḥ piṣṭvā puṭe pacet //

> \<Special refinement process in incineration\>  
> One should take lustreless, killed mica that has undergone the general refinement, / Grind it with decoctions of substances that cure particular diseases, and cook it in a calcination.  
> — English (machine translation) (machine translation)

### [2.1.148](https://indike.org/pramana/in.med.rasa.siddha.anandakanda.2.1.148)

yantraistriḥ saptadhā kuryāttattadrogaharaṃ bhavet /  
ayaṃ viśeṣasaṃskārastattadrogaharo bhavet //

> One should do this twenty-one times using apparatuses; it becomes a cure for particular diseases. / This is the special refinement process; it cures those respective diseases.  
> — English (machine translation) (machine translation)

### [2.1.149](https://indike.org/pramana/in.med.rasa.siddha.anandakanda.2.1.149)

pūrvāhne peṣaṇaṃ kāryaṃ madhyāhne gharmapācanam /  
sāyāhne sthālikāpākaṃ kuryād rātrau puṭaṃ kramāt //

> In the morning trituration should be done, at midday heating in the sun, / In the evening cooking in an earthen pot, and at night calcination, in succession.  
> — English (machine translation) (machine translation)

### [2.1.150](https://indike.org/pramana/in.med.rasa.siddha.anandakanda.2.1.150)

saṃskāraḥ pañcadhā prokto ghanasya parameśvari /  
dhānyābhrakaraṇaṃ sattvapātanaṃ nirmalakriyā //

> The refinement process of mica is declared to be fivefold, O supreme Goddess: / Preparation of granular mica (dhānyābhraka), extraction of the essence, purifying operation,  
> — English (machine translation) (machine translation)

### [2.1.151](https://indike.org/pramana/in.med.rasa.siddha.anandakanda.2.1.151)

sumṛtīkaraṇaṃ caiva tvamṛtīkaraṇaṃ tathā /  
māraṇe ghanasattvasya ghanapatrasya māraṇe //

> Proper incineration (sumṛtīkaraṇa), and likewise rendering non-toxic (amṛtīkaraṇa). / In the killing of the essence of mica, and in the killing of mica sheets,  
> — English (machine translation) (machine translation)

### [2.1.152](https://indike.org/pramana/in.med.rasa.siddha.anandakanda.2.1.152)

kramācchreṣṭhatamau proktau śastau daradaṭaṅkaṇau /  
\<dvitīyaḥ prakāraḥ\>  
mustākvāthena dhānyābhraṃ pañcaviṃśatpuṭe pacet //

> Cinnabar and borax, respectively, are declared to be the best and most commended. / \<Second method\>  
> One should cook prepared mica with a decoction of mustā in twenty-five calcinations,  
> — English (machine translation) (machine translation)

### [2.1.153](https://indike.org/pramana/in.med.rasa.siddha.anandakanda.2.1.153)

gomūtraiśca tathā kvāthaistriphalāyāḥ sureśvari /  
kāsamardadravairekaṃ gokṣīreṇa puṭaṃ tridhā //

> And likewise with cow's urine and decoctions of the three myrobalans, O Ruler of the gods; / One with the juices of kāsamarda, and three calcinations with cow's milk.  
> — English (machine translation) (machine translation)

### [2.1.154](https://indike.org/pramana/in.med.rasa.siddha.anandakanda.2.1.154)

niścandraṃ jāyate hyabhraṃ sarvayogeṣu yojayet /  
viśeṣasaṃskārayutaṃ tattadrogaharaṃ bhavet //

> Mica indeed becomes lustreless; one should use it in all compound recipes. / Endowed with the specific refinement process, it cures those respective diseases.  
> — English (machine translation) (machine translation)

### [2.1.155](https://indike.org/pramana/in.med.rasa.siddha.anandakanda.2.1.155)

\<tṛtīyaḥ prakāraḥ\>  
dhānyābhrakasya bhāgaikaṃ bhāgau dvau ṭaṅkaṇasya ca /  
piṣṭvā tadandhamūṣāyāṃ ruddhvā tīvrāgninā dhamet //

> \<Third method\>  
> One part of prepared mica and two parts of borax: / Having ground them and sealed them inside a blind crucible, one should blow on it with intense fire.  
> — English (machine translation) (machine translation)

### [2.1.156](https://indike.org/pramana/in.med.rasa.siddha.anandakanda.2.1.156)

svabhāvaśītalaṃ cūrṇaṃ sarvayogeṣu yojayet /  
viśeṣasaṃskārayutaṃ tattadrogaharaṃ bhavet //

> One should use the powder that has cooled naturally in all compound recipes. / Endowed with the specific refinement process, it cures those respective diseases.  
> — English (machine translation) (machine translation)

### [2.1.157](https://indike.org/pramana/in.med.rasa.siddha.anandakanda.2.1.157)

\<caturthaḥ prakāraḥ\>  
dhānyābhraṃ mardayedamlairgharme saṃsthāpayettataḥ /  
puṭaṃ kuryāttato'mlena secanaṃ mardanaṃ punaḥ //

> \<Fourth method\>  
> One should grind prepared mica with sours and then keep it in the sun; / One should subject it to calcination, and then moisten and grind it again with sour \[liquid\].  
> — English (machine translation) (machine translation)

### [2.1.158](https://indike.org/pramana/in.med.rasa.siddha.anandakanda.2.1.158)

viṃśadvāraṃ tato dugdhe puṭanistabdham abhrakam /  
kṣipettaṃ mardayeddugdhair dugdhe kṣiptvātape nyaset //

> Twenty times; then mica rigid from calcination / One should throw into milk, grind it with milks, and having thrown it into milk, place it in the sun.  
> — English (machine translation) (machine translation)

### [2.1.159](https://indike.org/pramana/in.med.rasa.siddha.anandakanda.2.1.159)

puṭaṃ triḥ saptavārāṇi kuryādevaṃ punaḥ punaḥ /  
taṇḍulaṃ vajravallī ca tālamūlī punarnavā //

> One should perform calcination twenty-one times, repeatedly in this manner. / Taṇḍula, vajravallī, tālamūlī, punarnavā,  
> — English (machine translation) (machine translation)

### [2.1.160](https://indike.org/pramana/in.med.rasa.siddha.anandakanda.2.1.160)

śārṅgerī maricaṃ caiva balā ca payasā saha /  
pūrvābhraṃ peṣayedetaiḥ pratyekaiśca tryahaṃ tryaham //

> Śārṅgerī, black pepper, and balā, together with milk: / One should grind the aforementioned mica with each of these separately for three days each.  
> — English (machine translation) (machine translation)

### [2.1.161](https://indike.org/pramana/in.med.rasa.siddha.anandakanda.2.1.161)

kṣiptvātape puṭe pacyātpratyekena punaḥ punaḥ /  
evaṃ niścandrakaṃ vyoma kajjalābhaṃ mṛtaṃ bhavet //

> Having placed it in the sun, one should cook it in a calcination with each one repeatedly. / In this way the mica becomes lustreless, resembling collyrium, and killed.  
> — English (machine translation) (machine translation)

### [2.1.162](https://indike.org/pramana/in.med.rasa.siddha.anandakanda.2.1.162)

\<pañcamaḥ prakāraḥ\>  
dhānyābhrakasya śuṣkasya daśāṃśaṃ maricaṃ kṣipet /  
peṣayedamlavargeṇa amlairbhāvyaṃ dinatrayam //

> \<Fifth method\>  
> One should add one-tenth part of black pepper to dry prepared mica, / Grind it with the sour group, and macerate it with sours for three days.  
> — English (machine translation) (machine translation)

### [2.1.163](https://indike.org/pramana/in.med.rasa.siddha.anandakanda.2.1.163)

tacchuṣkaṃ sampuṭe dhāmyaṃ khadirāṅgārakairdṛḍham /  
ūrdhvapātre nivāryātha siñcedamlena kena tam //

> When dried, it should be blown firmly in a sealed vessel with khadira charcoal. / Then, checking it in the upper vessel, one should sprinkle it with a certain sour liquid.  
> — English (machine translation) (machine translation)

### [2.1.164](https://indike.org/pramana/in.med.rasa.siddha.anandakanda.2.1.164)

dhānyaṃ tatraiva ṣaḍvāramamlaiḥ siñcyātpunaḥ punaḥ /  
agastyaśigruvarṣābhūmūlapatrabhavai rasaiḥ //

> The prepared \[mica\] should be sprinkled right there six times repeatedly with sours. / With the juices derived from the roots and leaves of agastya, śigru, and punarnavā,  
> — English (machine translation) (machine translation)

### [2.1.165](https://indike.org/pramana/in.med.rasa.siddha.anandakanda.2.1.165)

piṣṭvābhraṃ secayettena ṣaḍdhā dhāmyaṃ ca secayet /  
sitāmadhvājyagokṣīrais taddhautaṃ peṣyamabhrakam //

> Having ground the mica, one should sprinkle it with that, blow on it six times, and sprinkle it. / That mica, washed with sugar, honey, ghee, and cow's milk, is to be ground;  
> — English (machine translation) (machine translation)

### [2.1.166](https://indike.org/pramana/in.med.rasa.siddha.anandakanda.2.1.166)

ruddhvā ṣaḍbhiḥ puṭaiḥ pācyaṃ piṣṭvā caiva punaḥ punaḥ /  
matsyākṣyāścaikavīrāyā dravaiḥ piṣṭvā tridhā pacet //

> Having sealed it, it should be cooked in six calcinations, grinding it again and again; / Having ground it with the juices of matsyākṣī and ekavīrā, one should cook it three times.  
> — English (machine translation) (machine translation)

### [2.1.167](https://indike.org/pramana/in.med.rasa.siddha.anandakanda.2.1.167)

evaṃ gajapuṭaiḥ pācyaṃ niścandramayate 'bhrakam /  
pattrābhrakasya sindūraṃ sarvayogeṣu yojayet //

> Cooking it thus in elephant-calcinating pits, the mica becomes lustreless. / One should use the red-ash (sindūra) of sheet-mica in all compound recipes.  
> — English (machine translation) (machine translation)

### [2.1.168](https://indike.org/pramana/in.med.rasa.siddha.anandakanda.2.1.168)

\<ṣaṣṭhaḥ prakāraḥ\>  
dhānyābhraṃ mardayedyāmaṃ matsyākṣīsvarasaistataḥ /  
pacedgajapuṭairevaṃ saptadhā tulasīrasaiḥ //

> \<Sixth method\>  
> One should grind prepared mica for one yāma with the fresh juice of matsyākṣī; / One should cook it thus in elephant-calcinating pits seven times with tulasī juices,  
> — English (machine translation) (machine translation)

### [2.1.169](https://indike.org/pramana/in.med.rasa.siddha.anandakanda.2.1.169)

kokilākṣarasaiḥ sapta kumārīsvarasaistathā /  
śvetadūrvārasaistadvadvyāghrīkandarasaistathā //

> Seven times with kokilākṣa juices, and likewise with aloe fresh juice, / In the same way with white dūrvā juices, and likewise with juices of vyāghrī tuber,  
> — English (machine translation) (machine translation)

### [2.1.170](https://indike.org/pramana/in.med.rasa.siddha.anandakanda.2.1.170)

punarnavārasaiḥ sapta tadvat pañcāmṛtais tataḥ /  
niścandraṃ jāyate hyabhraṃ sarvayogeṣu yojayet //

> Seven times with punarnavā juices, and then likewise with the five nectars (pañcāmṛta). / Mica indeed becomes lustreless; one should use it in all compound recipes.  
> — English (machine translation) (machine translation)

### [2.1.171](https://indike.org/pramana/in.med.rasa.siddha.anandakanda.2.1.171)

\<saptamaḥ prakāraḥ\>  
dhānyābhraṃ ṭaṅkaṇaṃ tulyaṃ gomūtraistulasīdravaiḥ /  
vākucyā sūraṇairnālyā dinaṃ piṣṭvā puṭe pacet //

> \<Seventh method\>  
> Equal parts of prepared mica and borax, ground for a day with cow's urine, juices of tulasī, / Vākucī, sūraṇa, and nālī, one should cook in a calcination.  
> — English (machine translation) (machine translation)

### [2.1.172](https://indike.org/pramana/in.med.rasa.siddha.anandakanda.2.1.172)

dravaiḥ punaḥ punaḥ piṣṭvā dinānteṣu puṭe pacet //

> Grinding it again and again with the liquids, one should cook it in a calcination at the end of each day.  
> — English (machine translation) (machine translation)

### [2.1.173](https://indike.org/pramana/in.med.rasa.siddha.anandakanda.2.1.173)

ruddhvā ruddhvā puṭaistvevaṃ niścandraṃ cābhrakaṃ bhavet /  
\<aṣṭamaḥ prakāraḥ\>  
piṣṭvā sāmlāranālena peṭālīmūlajatvacam //

> Sealing it again and again with calcinations, mica becomes lustreless. / \<Eighth method\>  
> Having ground the bark born of the root of peṭālī with sour fermented gruel (āranāla),  
> — English (machine translation) (machine translation)

### [2.1.174](https://indike.org/pramana/in.med.rasa.siddha.anandakanda.2.1.174)

taddravairmardayedabhraṃ dinaṃ gajapuṭe pacet /  
evaṃ saptapuṭaṃ kāryaṃ dadhnā ca puṭasaptakam //

> One should grind the mica with that liquid for a day and cook it in an elephant-calcinating pit. / Thus seven calcinations should be done, and seven calcinations with curd;  
> — English (machine translation) (machine translation)

### [2.1.175](https://indike.org/pramana/in.med.rasa.siddha.anandakanda.2.1.175)

yavaciñcādravaistadvanniścandraṃ jāyate'bhrakam /  
\<navamaḥ prakāraḥ\>  
dhānyābhrakaṃ ravikṣīrai ravimūladravaiśca vā //

> Likewise with juices of yava and ciñcā, the mica becomes lustreless. / \<Ninth method\>  
> Prepared mica, with latex of arka or juices of the root of arka,  
> — English (machine translation) (machine translation)

### [2.1.176](https://indike.org/pramana/in.med.rasa.siddha.anandakanda.2.1.176)

mardyaṃ mardyaṃ puṭe pacyātsaptadhā mriyate dhruvam /  
\<daśamaḥ prakāraḥ\>  
dhānyābhrakaṃ tuṣāmlāntarātape sthāpayeddinam //

> Should be repeatedly ground and cooked in a calcination seven times; it is definitely killed. / \<Tenth method\>  
> One should place prepared mica inside husked grain fermented gruel (tuṣāmla) in the sun for a day.  
> — English (machine translation) (machine translation)

### [2.1.177](https://indike.org/pramana/in.med.rasa.siddha.anandakanda.2.1.177)

yāmaṃ mardyaṃ tu tadgolaṃ ruddhvā gajapuṭe pacet /  
evaṃ kārpāsatoyāntaḥ sthāpyaṃ pācyaṃ puṭe pacet //

> Having triturated that ball for a yāma and sealed it, one should cook it in an elephant-calcinating pit. / In this way it should be placed in cotton-plant water and cooked in a calcination.  
> — English (machine translation) (machine translation)

### [2.1.178](https://indike.org/pramana/in.med.rasa.siddha.anandakanda.2.1.178)

evaṃ gokṣīramadhyasthaṃ sthāpyaṃ peṣyaṃ puṭe pacet /  
paścādamlaiśca gokṣīraiḥ kārpāsaiśca punaḥ punaḥ //

> In this way, \[the mica\] should be placed in cow's milk, ground, and roasted in an incineration pit; / thereafter, repeatedly with sour liquids, cow's milk, and cotton \[plant juice\],  
> — English (machine translation) (machine translation)

### [2.1.179](https://indike.org/pramana/in.med.rasa.siddha.anandakanda.2.1.179)

gharmapākaṃ mardanaṃ ca sthālīpākaṃ puṭaṃ kramāt /  
ekaviṃśatpuṭe prāpte niścandraṃ jāyate'bhrakam //

> cooking in the sun, grinding, cooking in a pot, and incineration in a pit successively: / when twenty-one incinerations have been completed, the mica becomes devoid of luster.  
> — English (machine translation) (machine translation)

### [2.1.180](https://indike.org/pramana/in.med.rasa.siddha.anandakanda.2.1.180)

sarveṣāṃ ghātitābhrāṇām amṛtīkaraṇe vidhiḥ /  
\<abhrakasya guṇāḥ\>  
abhrakaṃ gaganaṃ bhṛṅgaṃ bahuputram umābhavam //

> \[This is\] the procedure for making nectar of all killed micas. / \<Properties of mica\> / Mica, sky, bhṛṅga, many-childed, born of Umā:  
> — English (machine translation) (machine translation)

### [2.1.181](https://indike.org/pramana/in.med.rasa.siddha.anandakanda.2.1.181)

patrābhrakasya sindūramamṛtaṃ paramaṃ hitam /  
tridoṣaghnaṃ balakaraṃ vṛṣyamārogyadaṃ śuci //

> the red vermilion preparation of foliated mica is nectar, supremely beneficial, / destroyer of the three humors, strength-giving, aphrodisiac, health-giving, pure,  
> — English (machine translation) (machine translation)

### [2.1.182](https://indike.org/pramana/in.med.rasa.siddha.anandakanda.2.1.182)

sarvarogaharaṃ saumyaṃ viṣaghnaṃ ca rasāyanam /  
\<cinnabar:: synonyms\>  
hiṅgulo daradaṃ cūrṇapāradaśca rasodbhavaḥ //

> curing all diseases, mild, antitoxic, and a rejuvenation therapy. / \<Cinnabar: Synonyms\> / Cinnabar, darada, powdered mercury, born of mercury,  
> — English (machine translation) (machine translation)

### [2.1.183](https://indike.org/pramana/in.med.rasa.siddha.anandakanda.2.1.183)

rasagarbhaḥ suraṅgaśca lohaghnaḥ siddhipāradaḥ /  
\<cinnabar:: subtypes\>  
hiṅgulastrividho jñeyaścarmāraḥ śukatuṇḍakaḥ //

> mercury-bellied, fine-colored, destroyer of base metals, perfection-giving mercury. / \<Cinnabar: Subtypes\> / Cinnabar is to be known as threefold: carmāra, śukatuṇḍaka,  
> — English (machine translation) (machine translation)

### [2.1.184](https://indike.org/pramana/in.med.rasa.siddha.anandakanda.2.1.184)

haṃsapādaśca tatrādyaṃ tārakarmaṇi yojayet /  
adhamaṃ taṃ vijānīyācchukatuṇḍaṃ ca madhyamam //

> and haṃsapāda. Among them, the first should be employed in operations with silver; / one should know that to be the lowest, and śukatuṇḍa to be middling.  
> — English (machine translation) (machine translation)

### [2.1.185](https://indike.org/pramana/in.med.rasa.siddha.anandakanda.2.1.185)

hematārakriyāmārge yojayetparameśvari /  
haṃsapādo mahāśreṣṭhaḥ sarvakarmakaro hi saḥ //

> One should employ it in the practice of gold and silver transmutation, O Supreme Lady! / Haṃsapāda is exceedingly superior; it indeed accomplishes all operations.  
> — English (machine translation) (machine translation)

### [2.1.186](https://indike.org/pramana/in.med.rasa.siddha.anandakanda.2.1.186)

tasya sattvaṃ sūta eva daradasya tribhedataḥ /  
\<śukatuṇḍa:: phys. properties\>  
hemakiṭṭasya sadṛśastadrūpas tīkṣṇamārakaḥ //

> Its essence is quicksilver itself, from the three divisions of cinnabar. / \<Śukatuṇḍa: Physical properties\> / Resembling gold dross, having that form, a killer of iron,  
> — English (machine translation) (machine translation)

### [2.1.187](https://indike.org/pramana/in.med.rasa.siddha.anandakanda.2.1.187)

carmārastīkṣṇarūpaḥ syātsuprītaḥ śukatuṇḍakaḥ /  
\<haṃsapāda:: properties\>  
japākusumasaṅkāśo haṃsapādo mahottamaḥ //

> carmāra is of sharp appearance, while śukatuṇḍaka is well pleasing. / \<Haṃsapāda: Properties\> / Resembling a hibiscus flower, haṃsapāda is the most excellent.  
> — English (machine translation) (machine translation)

### [2.1.188](https://indike.org/pramana/in.med.rasa.siddha.anandakanda.2.1.188)

rasāyane sarvasūtaharaṇe sarvarañjane /  
lohānāṃ māraṇe śreṣṭho varṇotkarṣaṇakarmaṇi //

> In rejuvenation therapy, in the capture of all quicksilver, in all colorations, / and in the killing of metals, it is best, \[as well as\] in the work of enhancing color.  
> — English (machine translation) (machine translation)

_First 188 of 366 passages. [Read on](https://indike.org/pramana/in.med.rasa.siddha.anandakanda.2.1)_

## Translations (1)

- [English (machine translation)](https://indike.org/pramana/in.med.rasa.siddha.anandakanda~en-mt.2.1.1) — English, machine translation

## Linked texts (9)

- [Rasendracūḍāmaṇi](https://indike.org/pramana/in.med.rasa.rasendracudamani.10.95) — Somadeva (alchemist), Sanskrit
- [Rājanighaṇṭu (Nighaṇṭurāja, Abhidhānacūḍāmaṇi)](https://indike.org/pramana/in.med.nighantu.namaguna.rajanighantu.5.88) — Narahari Paṇḍita, Sanskrit
- [Rasamañjarī](https://indike.org/pramana/in.med.rasa.cikitsa.rasamanjari.3.8) — Śālinātha, Sanskrit
- [Rasaratnākara](https://indike.org/pramana/in.med.rasa.rasaratnakara.1.7.20) — Nityanātha Siddha, Sanskrit
- [Kāmaratna (Nityanātha)](https://indike.org/pramana/in.sampradaya.general.kamya.kamaratna.12.643) — Nityanātha, Sanskrit
- [Rasendracintāmaṇi](https://indike.org/pramana/in.med.rasa.rasendracintamani.5.14) — Ḍhuṇḍhukanātha, Sanskrit
- [Āyurvedaprakāśa](https://indike.org/pramana/in.med.rasa.cikitsa.ayurvedaprakasa.5.24) — Mādhava Bhaṭṭa, Sanskrit
- [Rasendrapurāṇa](https://indike.org/pramana/in.med.rasa.rasendrapurana.14.18) — Rāmaprasāda, Sanskrit
- [Basavarājīya](https://indike.org/pramana/in.med.cikitsa.daksina.basavarajiya.p3157) — Nīlakaṇṭhakoṭṭūru Basavarāja 1500, Sanskrit

---
Source: [https://indike.org/pramana/in.med.rasa.siddha.anandakanda.2.1](https://indike.org/pramana/in.med.rasa.siddha.anandakanda.2.1) · Pramāṇa
