Nityanathatantra 27
Nityanāthatantra 27
- Language
- Sanskrit
Contents
- 27.43 — 1 part
27.1
itirājayakṣmakṣatakṣīṇādhyāyaḥ
kāsācchvāsātkṣayacchardisvarabhedādayoṃgadāḥ
bhavantyupekṣayāyasmāttasmāttaṃttvarayājayet
27.2
kevalānilajaṃkāsraṃsnehairvāsamupācaret
lehairyūṣaistathābhyaṃgaiḥsnehasekāvagāhanaiḥ
27.3
bastibhirūddhrvavidghātaṃsapittaṃcorddhvabhaktikaiḥ
ghṛtaiḥkṣīraiścasakalaṃjayetsnehavirecanam
27.4
vāstukovāyasīśākaṃmūlakaṃsuniṣaṇṇakam
snehāstailādayobhakṣyāḥkṣīrekṣurasagauḍikāḥ
27.5
dadhyāranālāmlaphalaprasannāpānamevaca
śasyatevātakāseṣusvādvamlalavaṇānica
27.6
grāmyānūpodakaiḥśālayavagodhūmayaṣṭrikān
rasairmāṣātmaguptānāṃyūṣairvābhojayeddhitān
27.7
kaṇṭakārirasesarpirbudhoyūṣasusaṃskṛtam
syaurāmalakaḥsāmlaḥpaṃcakāsānvyapohati
27.8
paṃcamūlīkṛtaḥkvāthaḥpippalīcūrṇasaṃyutaḥ
rasārthamaśnutonityaṃvātakāsamudasyati
27.9
śaṭhīśṛṃgīkaṇābhārṅgīguḍavāridyāsakaiḥ
satailairvātakāsaghnoleho'yamaparājitaḥ
27.10
cūrṇitāviśvaduḥsparśāśaṭhīdrākṣāsitopalā
lihyātkarkaṭaśṛṃgaṃcakāsetailenavātaje
27.11
bhārṅgīdrākṣāśaṭhīśṛṃgīpippalīviśvabheṣajaiḥ
guḍatailayutolehohitomārutakāsinām
27.12
atha pittakāsopāyaḥ
pittakāseta nukaphevamanaṃsarpiṣāhitam
tathādamanakāśmaryamadhukakvāthajairdravaiḥ
27.13
yaṣṭyāhvaphalakalkairvāvidārīkṣurasairyutaiḥ
27.14
sarpiṣāvamanadravyayuktena
drākṣāmalakakharjūrapippalīmaricānvitam
pittakāsaharaṃhyetallihyānmākṣikasarpiṣā
27.15
kharjūrapippalīdrākṣāsitālājāḥ samāṃśikāḥ
madhusarpiryutolehaḥ pittakāsaharaḥ paraḥ
27.16
atha kaphakāsopāyaḥ
valinaṃvamanenādauśodhitaṃkaphakāsinam
yavānnaiḥ kaṭurūkṣoṣṇaiḥ kaphaghnaiścāpyupācaret
27.17
pippalīkṣārakairyūṣaiḥ kaulatthairmūlakasyaca
laghūnyannānibhuñjītarasairvākaṭukānvitaiḥ
27.18
kaṭphalaṃ pauṣkaraṃ bhārgīviśvapippalisādhitam
pibetkāthekaphodrekekāseśvāsegalagrahe
27.19
svarasaṃ śrṛṃgaverasya mākṣikeṇa samanvitam
pāyayecchāsakāsaghnaṃpratiśyāyakaphāpaham
27.20
pārśvaśūle jvarekāseśvāse śleṣmasamudbhave
pippalīcūrṇasaṃyuktaṃdaśamūlījalaṃ pibet
27.21
tailayuktañcapippalyāḥ kalkaṃ ardhasasitotpalam
pibedvākaphakāsaghnaṃ kulatthasalilāplutam
27.22
atha kaṭphalādikvāthaḥ
kaṭphalaṃ catathā bhārgī mustaṃ dhānyaṃvacābhayā
śrṛṃgī parpaṭakaṃ śuṇṭhī surāhvañcajale śṛtam
27.23
madhuhiṃguyutaṃ peyaṃ kāsevātakaphātmake
kaṇṭharogeṣumukheśūle śvāsahikkājvareṣuca
27.24
atha sarvakāsopāyaḥ
kaṇṭakārikṛtaḥ kvāthaḥ sakṛṣṇaḥ sarvakāsahā
ciṃtiḍīpatrajaḥ kvātho hiṃgusaindhavasaṃyutaḥ
27.25
duṣṭakāsaṃ jayedāśu ghanavṛndamivānilaḥ
bibhītakaṃ ghṛtābhyaktaṃ gośakṛtpariveṣṭitam
27.26
svinnamagnau haretkāsaṃ dhruvamāsyavidhāritam
vāsakasvarasaḥ peyo madhuyukto hitāśinā
27.27
pittaśleṣmakṛte kāse raktapitte viśeṣataḥ
kāse ca kṣataje cānyairjīvanīyaiśca bṛṃhaṇaiḥ
27.28
śamanaṃ pittakāsokteranyaiśca madhurauṣadhaiḥ
vātānubandhe vātaghnaistena svābhyaṃjane hitam
27.29
maṃjiṣṭhāṃjanamūrvāgnipāṭhākṛṣṇā niśā yutaḥ
kṣatakṣayajakāsaghno līḍhaṃ camadhunā saha
27.30
madhukaṃ pippalīdrākṣā lākṣā śṛṃgī śatāvarī
dviguṇā ca tugākṣīrī sitā sarvaiścaturguṇā
27.31
lihyāttaṃ madhusarpirbhyāṃ śatakāsanivṛttaye
pippalīpadmakaṃ lākṣā supakvaṃbṛhatīphalam
27.32
ghṛtakṣaudrayuto lepaḥ kṣayakāsanibarhaṇaḥ
sannipātabhavo hyeṣa kṣayakāsaḥ sudāruṇaḥ
27.33
sannipātahitaṃ tasmātkāryamatra cikitsitam
kunaṭīsaindhavavyoṣaviḍaṃgāmayahiṃṅgubhiḥ
27.34
lehaḥ sājyamadhuḥ kāsaśvāsahikkānibarhaṇaḥ
vacāharidrāsindhūtthabibhītakakaṇārajaḥ
27.35
puṭe baddhāmukhe kṣiptaṃ kāsaśvāsāpahaṃ niśi
27.36
atha maricādyaṃ cūrṇam
karṣaḥkarṣāddhamathopalaṃpaladvayaṃtathārddhakarṣaśca
maricasyacapippalīnāṃdāḍimaguḍayāvaśūkānām
27.37
sarvvauṣadhaira sādhyā ye kāsāvaidyavivarjitāḥ
apipūyaṃcharddayettaṃttiṣāmidamauṣadhaṃpathyam
27.38
atha samaśarkaracūrṇam
lavaṃgajātīphalapippalīnāṃ
bhāgānprakalpyākṣasamānamīṣām
palārddhamekaṃmaricasyadadyātpalānicatvārimahauṣadhasya
27.40
sitāsamaṃcūrṇamidaṃprasahyarogānemānāśubalānnihanyāt
kāsajvarārocakamehagulmāñchāsāgnimāndyagrahaṇīpradoṣān 39
atha harītakyādimodakaḥ
harītakīkaṇāśuṇṭhīmaricaṃguḍasaṃyutam
kāsaghnomodakaḥproktastṛṣṇārocakanāśanaḥ
27.42
atha harītakyādiguṭikā
harītakīnāgaramustacūrṇaṃ guḍenatulyaṃguṭikāvidheyā
nivārayatyāsyavidhāriteyaṃśvāsaṃpravṛddhaṃprabalañcakāsam41
atha vyośāntikāguṭikā
tālīśavahnidīpyakacavekāmlavetasavyoṣaiḥ
tulyaistrisugandhiyutairguḍenaguṭikāprakarttavyā
27.43
kāsaśvāsārocakapīnasayakṛtkaṃṭhavāṅnirodheṣu
grahaṇīgudodbhaveṣuguṭikāvyoṣāntikānāma
27.43.p1
sarvacūrṇasyacaturthāṃśaṃtrisugaṃdhicūrṇam
Linked texts (20)
- Cakradatta (Cikitsāsaṅgraha) — Cakrapāṇidatta, Sanskrit
- Siddhayoga (Vṛndamādhava) — Vṛnda, Sanskrit
- Bhāvaprakāśa (another edition) — Sanskrit
- Aṣṭāṅgahṛdayasaṃhitā — Vāgbhaṭa, Sanskrit
- Aṣṭāṅgasaṃgraha — Vāgbhaṭa, Sanskrit
- Vāgbhaṭasaṃhitā — Vāgbhaṭa, Sanskrit
- Yogaśataka — Nāgārjuna, Sanskrit
- Cikitsāsārasaṅgraha (Vaṅgasena) — Vaṅgasena, Sanskrit
- Siddhayoga (Vṛndasuni) — Vṛndasuni, Sanskrit
- Gadanigraha — Soḍhala, Sanskrit
- Bṛhadyogataraṅgiṇī — Trimalla 1575, Sanskrit
- Yogataraṅgiṇī (Trimalla) — Trimalla, Sanskrit
- Cakrasaṃgraha — Cakrapāṇidatta, Sanskrit
- Vaidyakasāroddhāra — Brajanāthaśarman, Sanskrit
- Ārogyadarpaṇa — Jagannātha Śarman, Sanskrit
- Vīrasiṃhāvaloka — Vīrasiṃha, Sanskrit
- Arkacikitsā (Laṅkeśvara Rāvaṇa) — Laṅkeśvara Rāvaṇa, Sanskrit
- Yogaśata — Vidagdhavaidya, Sanskrit
- Vīrasiṃha — Bhoja, Sanskrit
- Vaidyarahasya — Vidyāpati 1697, Sanskrit