Pramāṇa · Search · About · API

Nityanathatantra 60

Nityanāthatantra 60

Language
Sanskrit

Contents

60.1

itiyakṛtplīhodarā'dhyāyaḥ
atha śothādhikāraḥ
atha vātaśothaliṅgāni
śūnyanteyasyagātrāṇisvapantīvirujantica
pīḍitānyunnamantyāśuvātaśothaṃtamādiśet

60.2

yaścāpyaruṇavarṇābhaḥ śothonaktaṃpraśāmyati
snehoṣṇamardanābhyāñcapraṇaśyetsatuvātikaḥ

60.3

atha pittaśothaliṅgāni
yaḥ pipāsājvarārttaścapūyate'thavidahyate
svidyatekliśyategaṃdhīsapaittaśvayathuḥsmṛtaḥ

60.4

yaḥpītamukhanetratvakpūrvamadhyātapraśūyate
anutvakcātisārīcapittaśothaḥsaucyate

60.5

atha kaphaśothalakṣaṇāni
yaḥśītalaḥsaktanatiḥpāṇḍuḥkaṇḍūyate'pica
nipīḍitonnamatiḥśvayathuḥsakaphātmakaḥ

60.6

yasyaśastragaṇacchedācchoṇitaṃnapravarttate
kṛcchreṇapicchāmravatisrcāpikaphasaṃbhavaḥ

60.7

atha vātaśothacikitsā
paṭolapatravetrāgrakākamācīsuvarcalā
śākāntenimbavarṣābhūvālmūlakamevaca

60.8

śuṇṭhīpunarnavairaṇḍapaṃcamūlīśṛtaṃ jalam
vātike śvayathau śastaṃ pānāhāraparigrahe

60.9

atha trividhaśothacikitsā
pṛśniparṇīghanodīcyaśuṇṭhīsiddhantu paittike
ślaiṣmike pippalīmūladārunāgaracitrakaiḥ

60.10

daśamūlaṃsadāśastaṃvātaśotheviśeṣataḥ
vātajetailamaiṃḍaṃviḍrahepayasāpibet

60.11

atha sarvaśothacikitsā
kṣīrāśanaḥpittakṛtetuśothetrivṛdgaḍūcītaphilākaṣāyaḥ
pibedgavāṃmūtravimiśritaṃvāphalatrikāccūrṇamathākṣamātram

60.12

punarnavāviśvatrivṛdgaḍūcīśamyākapaśyā''rukalkam
śothekaphotyemahiṣākṣamūtrayuktaṃ pibedvāsalilaṃtathaiṣām

60.13

ajājipāṭhāghanapaṃcakolavyāghrīrajanyāsukhatoyapītāḥ
śothaṃtridoṣaṃvirajaṃpravṛddhaṃnighnantibhūnimbamahauṣadheśca

60.14

bilvapatrarasaṃpātuḥśoṣaṇaṃśvayathautrije
viṭsaṃgecaiva rnāmrividadhyātkāmalāmapi

60.15

atha pathyādiḥ
pathyāmṛtābhārṅgipunarnavāgnidārvīniśādārumahauṣadhānām
kvāthaṃprapīyodarapāṇipāda raktāśritaṃhantyacireṇaśotham

60.17

atha punarnavāṣṭakam
punarnavānimbapaṭolaśuṇṭhītiktāmṛtādārvyabhayākaṣāyaḥ
sarvāṃgaśothodarapārśvaśūlaśvāsānvitaṃ pāṇḍugadaṃnihanti 16
atha sauvarcalādyaṃ ghṛtam
sauvarcalaṃyavakṣāraṃ yavānīpaṃcakola kam
maricaṃdārḍimaṃpāṭhādhanyākamamlavetasam

60.18

vāribilvañcakarṣāṃśaṃkvāthayetsalilāḍhake
tatkvāthenaghṛtaprasthaṃpācyaṃghṛtāvaśeṣakam
śothārśogulmamehāta ghṛtaṃsevyaṃpraśāntaye

60.19

atha śuṇṭhyādikvāthaḥ
śuṇṭhīpunarnavairaṇḍapaṃcamūlaṃśrutaṃjalam
vātikeśvayathauśastaṃpānāhāreparigrahe

60.20

atha punarnavādyaṃghṛtam
punarnavācitrakadevadārupaṃcoṣaṇakṣāraharītakīnām
kalkenapakvaṃdaśamūlatoyeghṛtottamaṃśothaniṣūdanañca

60.21

atha mānakaghṛtam
mānakakvāthakalkābhyāṃghṛtaprasthaṃvipācayet
ekajaṃdvandvajaṃśothaṃtridoṣañcavyapohati

60.22

atha śuṣkamūlādyaṃghṛtam
śuṣkamūlakavarṣābhūdārurāsnāmahopadhaiḥ
paṃcamabhyaṃjanaṃtailaṃsaśūlaṃśvayathuṃjayet

60.23

atha bṛhacchuṣkamūlādyaṃ tailam
mūlakaṃdaśamūlañcakaṣpāmūlaṃpunarnavā
pratyekaṃprasthamānañcava riṇyaṣṭaguṇepacet

60.24

tenāṣṭabhāgaśeṣeṇatailasyārddhāḍhakaṃtathā
dāpayettailatulyenagomūtraṃkuśalobhiṣak

60.25

mūlakaṃcāmṛtāśuṇṭhīpaṭolaṃcapalābalā
pāṭhāpunarnavāmūlaṃvālośīrañcaśigrukam

60.26

nirguṇḍīndrayavaśyāmākaraṃjaṃvāsakantathā
kaṇāharītakīśuṇṭhīvacāpuṣkaramustakam

60.27

rāsnāviḍaṃgaṃcavyañcaharidredvecadhānyakam
dvikṣāraṃsaindhavaṃpatraṃdevadārusapadmakam

60.28

śaṭhīkarikaṇābilvamaṃjiṣṭhācatataḥkramāt
pratyekārddhapalaṃ caiṣāṃpeṣayitvātataḥkṣipet

60.29

abhyaṃgenāsyatailasyayeguṇāḥsantitāñchṛṇu
nānāśothāśvanaśyantivātapittakaphodbhavāḥ

60.30

āmodbhavāścayekecidviśeṣeṇajalāśayāḥ
avaśyaṃnirjalādehābhaviṣyantinasaṃśayaḥ

60.34

atha daśamūlaharītakī
dvipaṃcamūlasyakṛtekaṣāyekaṃse'bhayānāñcaśataṃguḍāśca
lehesuśītecavinīyacūrṇaṃvyopaṃtrisaugandhyaṃsukhāsthiteca 31
prasthārddhamānaṃmadhunaḥsuśītekiṃciccacūrṇādapi yāvaśūkāt
ekābhayāṃ prāśya tataśca lehācchuktiṃ nihanti śvayathuṃ pravṛddham 32
śvāsajvarārocakamehagulmaplīhatridoṣodarapāṇḍurogān
kārśyamivātāsṛgamlapittaṃ vaivarṇyamūtrānilaśukradoṣān 33
atha maṇḍūracūrṇam
ślakṣṇacūrṇañcamaṇḍūraṃ gomūtrepācayeddinam
vajravallyārasaiḥ peṣyaṃ citākuḍmalasaṃyutam
bhakṣitaṃ cākṣamātrañca hyasādhyaṃ śvayathuṃ jayet

60.35

atha yogatrayam
kākamācīrasaiḥ peṣyaṃ mṛtalohañca śothajit
harītakyāḥ kaṣāyeṇa hanti pānācchilājatu

60.36

atha kaṭukādyaṃ lauham
kaṭukātryūṣaṇaṃ dantī viḍaṃgaṃ triphalā tathā
citrako devadāruśca trivṛddāruṇāpippalī

60.37

cūrṇānyetāni tulyāni dviguṇaṃ syādayorajaḥ
kṣīreṇa tulyametacca śreṣṭhaṃ śvayathunāśanam

60.38

sarvacūrṇād dviguṇaṃ lauham
atha karañjapatrapralepaḥ
karañjapatralepenasāranālenaśothajit
kokilākṣakaṣāyeṇalepaḥsarvāṅgaśothajit

60.39

atha māṇakaghṛtam
māṇakakvāthakalkābhyāṃghṛtaprasthaṃvipācayet
ekajaṃdvandvajaṃśothaṃtridoṣañcavyapohati
māṇakasyapalaśataṃjaladroṇevipācayet

60.40

tantrāntaradarśanāt
atha bhallātakādipralepādīni
khaṇḍakhādyeśvaramatā'mṛtasāranavāyasam
lohānyetānisarvāṇiyojayantibhiṣagvidḥ

60.41

bhallātakyājayecchothaṃsatilākṛṣṇamṛttikā
mahiṣīnavanītaṃvālepāddugdhaṃtilānvitam

60.42

lepo'ruṣkaraśothaṃnihantitiladugdhamadhukanavanītaiḥ
tattarutalamadvirvāsāladalairvāticireṇa

60.43

sāladalasyacūrṇamāhuḥ
kāntakrāmrakalepovālepovātiladugdhayoḥ
bhallātaḥśvayathuṃhanti naṃvātiladugdhayoḥ

60.44

vānarakacchūdhūlīśothegomayagharṣālipaukāryoṃ
vṛścikapatrīpīḍāśothevidhinādugdhasthālīsvedaḥ

60.45

prāyobhighātādanilaḥsaraktaḥśothaṃsavātaṃprakarotisadyaḥ
tatrāvisarpatvanmātratanvañcakāryaṃviṣaghraṃviṣajetukarma

60.46

atha śotharogeḍapathyāni
piṣṭānramamlaṃlavaṇāni madyaṃśuṣkaṃ divāsvapnamajāgarañca
striyoghṛtaṃ tailapa yoguruṇiśothaṃjighāṃsuḥ parivarjayecca

60.46.p1

iti śotharogādhyāyaḥ

Linked texts (17)