Nityanathatantra 89
Nityanāthatantra 89
- Language
- Sanskrit
Contents
- 89.85 — 1 part
89.1
iti yonivyāpaccikitsā
iti yonivyāpaccikitsā samāptā
atha prasūtikāryādhivikitsādhikāraḥ
tatrādau sukhapūrvakaprasavārthayogāḥ
pāṭhālāṃgali siṃhāsyamayūrakajaṭaiḥ pṛthak
nābhibastibhagālepātsukhaṃnārīprasūyate
89.2
parūṣakasthirāmūlalepāttadvatpṛthakpṛthak
yonauvāsāṃghrilepenamahāgarbhāprasūyate
89.3
gṛhāmbunāgehadhūmapānaṃgarbhāpakarṣaṇam
gṛhāmbunāhiṃgusindhucūrṇapānaṃtathaivaca
89.4
athānye'pisukhaprasavārthayogāḥ
mātuluṃgasyamūlāni madhukaṃ madhusaṃyuktam
ghṛtenasahāpātavyaṃsukhaṃnārīprasūyate
89.5
puṭadagdhasarpakañcukamasṛṇamasīkusumasārasuhitākṣī
jhaṭitiviśalyābhavatigarbhavatīmūḍhagarbhāpi
89.6
tuṣāmbupārapiṣṭenamūlena parilepayet
lāṃgalyāścaraṇīsūte kṣiprametenagarbhiṇī
89.7
atha sukhaprasavārthasamantrakayatnāḥ
tālatarūttaramūlemuktaśikhākacchakoddhṛteniyatataḥ
vāsāmūletadvatkaṭibaddetudrutaṃsūte
89.8
yāsausarasvatītīrejambhalānā rākṣasī
tasyāḥsmaraṇamātreṇaviśalyāgarbhiṇībhavet
89.9
alaktakena likhitāgarbhoparitathādhāryam
kṣitirjalaṃ viyattejovāyurviṣṇuḥprajāpatiḥ
89.10
garbhasthāṃtvāṃ sadopāntu viśalyāmādiśantuca
prasūṣvatvamavikṣiptamavikṣiptaśubhānane
89.11
kārttikeyadyutiṃputraṃkārttikeyābhirakṣitam
kācidapyanukūlā strī karṇe vāmejapecchanaiḥ
89.12
viśalyakaraṇīṃ vidyāṃvakṣyeṣyajjatavāriṇā
sukhībhavatiśūlārttakṣatovannāsrakaṇṭakaiḥ
89.14
garbhiṇyāviṣamogarbhaḥ samobhavatinānyathā
oṃ kṣipa nikṣipa unmatha nimatha prathama prathama muñca muñca svāhā 13
anena cāṣṭau vārānabhimantrya garbhiṇyai pānīyaṃ pātuṃ deyam
prākcaivanavamānmāsātsāsūtāgṛhamāśrayet
89.15
deśepraśastesambhāraiḥ sampannaṃsādhake'hani
tatrodīkṣetasāsūtiṃmṛtikāparivāritā
89.16
atha garbhiṇīprasavaliṅgāni
adyaśvaḥprasaveglāinaḥkukṣaiḥ śithilatāklamaḥ
adhogurutvamaruciḥprasekobahumūtratā
89.17
vedanorūdarakaṭīpṛṣṭhahṛdvastivaṅkṣaṇe
yonibhedarujātodasphuraṇasravaṇānica
ādhīnāmanujanmātastatogarbhodakasrutiḥ
89.18
jātecāśithilekukṣaumuktehṛdayabaṃdhane
saśūlejabanenārījñeyāsātuprajāyinī
89.19
atha prasavakālikakṛtyāni
atopasthitagarbhātāṃkṛtakautukamaṃgalām
hastasthapunnāmaphalāmabhyaktoṣṇāmbusevitām
89.20
pāyayetsaghṛtāṃpeyāṃtatobhūśayanesthitām
punaḥpunastāmabhyajyakuryātsvaṃkarmasūtikā
89.21
mṛdupūūrvaṃpravāhecavāḍhāmāprasavāccasā
harṣayettāṃmuhurjanmaśabdaiḥ saṃjananāyavai
prati yāntitathāprāṇāḥ sūtikreśāvasāditāḥ
89.22
athābhimantritatāmbūlādibhakṣaṇam
ihāmṛtañcasomaścacitrabhānuścabhāmini
uccaiḥśravāścaturagomandirenivasantute
89.24
idamamṛtamapāṃsamuddhṛtaṃ vaitavalaghugarbhamimaṃ vimuñcatustrī
tadanalapavanārkavāsavāstesahalavaṇāmbudharairdiśantuśāntim 23
muktāḥ pāśāvipāśāścamuktāḥ sūryyenduraśmayaḥ
muktaḥ sarvabhayādgarbhaḥ ehyehimāciraṃmāciraṃ (svāhā)
89.25
anena saptābhimaṃtritaṃ jalaṃ pītvā strī prasūyate
oṃ cam̐ kam̐ garbhaphaṭ svāhā idaṃ cūrṇaṃ prakṣayitvā parṇe likhitvā tāmbūlaṃ khādituṃ deyam
eraṇḍasyavanekākogaṃgātīramupāgataḥ
bhūtaḥpibatipānīyaṃviśalyāgarbhiṇībhavet
89.26
anena saptābhimaṃtritaṃ jalaṃ pātuṃ deyam
atha punarapisukhaprasavayogāḥ
śvetāparājitāmūlaṃghrātaṃ pītaṃ jalenavā
nābhipralepatovāpisukhaṃ sūtikaraṃparam
89.27
mātuluṃgasyamūlāni madhukaṃmadhusaṃyutam
ghṛtenasaha | [ ] sukhaṃnārīprasūyate
sarpanirmokasarpirbhyāṃdhūpoyonauprasūtikṛt
89.28
pratyakpuṣpīmūlaṃnihitaṃyonaugude'thavāstrīṇām
baddhaṃvākaṭideśeprasavaṃkurutesukhenaiva
89.29
yadṛ pāmāgautpāṭane mūlaṃ truṭyati
tarhi duhiturjanmavijānīyādanyathā sūnoḥ
atha sukhaprasavārthayantravinyāsaḥ
nāḍīṛtuvasubhiḥsahapakṣadigaṣṭādaśabhirevaca
arkabhuvanavedasahitairubhayaṃtriṃśakaṃpaṃcadaśakaṃvā
89.30
athāmarāpātanaṃ nāḍīśuddhiśca
kacaveṣṭitayā'ṅgulyāghṛṣṭekaṇṭhemukhepatat marā
mūlenalāṃgaṃlakayāsaṃliptepāṇipādeca
89.31
amarāpātanaṃsadyaḥpippalyādirajaḥpibet
mūrdhidadyātsnuhīkṣīramamarāpātanaṃparam
89.32
vṛddhyādvitricaturmāsaṃgaṃdhakaṃmadirānvitam
tīkṣṇaparṇadraveṇaudaunāḍyāḥśuddhyaipradīyate
89.33
atha prasūtāhitayogāḥ
saṃsvedyavālukādyaistulaṃghitāyāyathābalam
kṣudhitāyāḥpraśaṃsantipathyaṃlaghvannamevaca
89.34
paṃcakolakamiśrantudaśamūlamiheṣyate
kevalaṃdaśamūlaṃvāpippalīṃprakṣipettataḥ
89.35
dvitrirātraṃvidhirasausaptāhādvṛṃhaṇaṃkramāt
dvādaśāhenatikrāntepiśitaṃnaivayojayet
89.36
makkallādiśūlaghnayogāḥ
vāyuḥprakupitaṃkuryātsaṃraṃdhyarudhiraṃcyutam
sūtāyāhṛcchirobastiśūlaṃmakkallasaṃjñitam
89.37
yavakṣāraṃbhavettatrasarpiṣoṣṇodakenavā
pippalyādigaṇakvāthaṃpibedvālavaṇānvitam
89.38
pippalyādikacūrṇaṃvāsurāmaṇḍenapāyayet
vaṃśapatrāṅkurakvāthaḥsayavakṣārauttamaḥ
89.39
bilvamallīmātuluṅgamūlalepaḥśiro'rttinut
ghṛtaṃmakkallajiyonau rubūtailāktaśūlakam
tryūṣaṇaṃpippalīmūlaṃdārucavyaṃsacitrakam
89.40
rājanyauhabuṣājājīsakṣāraṃlavaṇadvayam
kalkamuṣṇāmbunāpītaṃsukhenāśuviricyate
89.41
atha nidānapūrvikāsūtikā rogasamprāptiḥ
māsamadhyarddhamāsaṃvāyāvadvāpuṣpadarśanam
aṃgamarddo jvaraḥkaṃpaḥpipāsāgurugātratā
89.42
śothaḥśūlātisāraucasūtikārogadarśanam
mithyopase tsaṃkleśādviṣamājīrṇabhojanāt
89.43
sūtikāyāścayerogājāyantedāruṇāḥsmṛtāḥ
jvarātīsāraśothaśvaśūlānāhabalakṣayāḥ
89.44
taṃdrāruciprasekādyāḥkaphavātāmayodbhavāḥ
kṛcchrasādhyāhiterogāḥkṣīṇamāṃsabalāgnitaḥ
89.45
tesarvesūtikānāmnārogāstecāpyupadravāḥ
yatnenopācarettāṃduḥsādhyohigadāmayaḥ
89.46
atha sūtikārogacikitsā
laṃghanābhyaṃjanasvedaiḥkaṭutīkṣṇoṣṇapeyayā
śūṣkamūlakakolatthairyūpairmāṃsarasaiḥśubhaiḥ
89.47
daśamūlīkṛtaḥkvāthaḥsājyaḥsūtījvarāpahaḥ
āmaśūlarujāyāntudhānyaśuṇṭhīsamanvitā
89.48
dhānyapaṃcakayuktāvādaśamūlīpraśasyate
kvāthainagurvīnirdiṣṭāhīvegādiścaśasyate
89.49
athānyāpisūtīrogacikitsā
sahācarakṛtaḥkvāthaḥpippalīcūrṇamiśritaḥ
dīpanojvaraśothāmasūtikā roganāśanaḥ
89.50
pītajhiṇṭīkṛtaḥkvātho niśāparyuṣitojayet
sūtirogaharaścaivatathā tanmūlacarvaṇam
89.51
dhmāpayitvānale lauhaṃ mudgayūṣeniṣecayet
paṃcamūlasyavākvāthepippalī salile'thavā
pītaṃyūṣāditacchīghraṃsarvasūtīrujāpaham
89.52
atha sahacarādikvāthaḥ
sahācarapuṣkaravetasamūlaṃvaikaṅkatadārukulatthasamam
śṛtaśītasasaindhavahiṃṅguyutaṃsadyojvarasūtikaśūlaharam
89.53
atha daśamūlyādiyūṣaḥ
daśamūlīmudgamāṣayavakolakulatthajam
kvāthaṃtakrayutaṃpakvāyaṣaḥkāryaḥ sajīvakaḥ
sasaindhavoghṛtebhṛṣṭaḥpayobhuṃjītatenaca
89.54
atha sūtikopadravatrayogāḥ
siddhaṃdvipaṃcamūlābhyāṃpayaḥśārkarapādadhṛk
sūtikopadravaṃ hantipītamātraṃnasaṃśayaḥ
89.55
devadāruvacākuṣṭhaṃpippalīviśvabheṣajam
kaṭphalaṃmustakaṃnimbaṃtiktādhānāharītakī
89.56
gajakṛṣṇāṃcaduḥsparśāgokṣuraṃdhanvayāsakam
bṛhatyativiṣācchinnākarkaṭaṃkṛṣṇajīrakam
89.57
samabhāgānvitairetaiḥsindhurāmaṭhasaṃyutam
kvāthamaṣṭāvaśeṣantuprasūtāṃpāyayetstriyam
89.58
atha, pippalyādiyūṣaḥ
pippalīdevakāṣṭhañcabhadramustakaevaca
aguruṃpippalīmūlaṃślakṣṇapiṣṭañcakārayet
89.59
takreṇasahasaṃyuktaṃpibeyūrpairvicakṣaṇā
etenaghṛtayuktenapītamātreṇaniścitam
89.60
atha yavādyaṃghṛtam
yavakolakulatthānāṃśālimūlaṃtathaiva ca
kvāthayedapramattaścasupūtesalilāḍhake
89.61
tatpādāvasthitaṃkvāthaṃsarpiyuktaṃsajīrakam
pakvaṃdhṛtākṣamātreṇasaindhavenasamāyutam
89.62
etenaivacayūṣeṇacāśnīyācchādefaultliṣaṣṭikam
sūtikopadravaṃhantibhuktamātrannasaṃśayaḥ
89.63
atha bhadrotkaṭādyaṃghṛtam
samūlapatrakvāthantuśataṃbhadrotkaṭasyaca
vāridroṇenasaṃsādhyasthāpyaṃpādāvaśeṣakam
89.64
ghṛtaprasthaṃvipaktavyaṃgarbhaṃdattvātukārṣikam
vyoṣaṃsapippalīmūlaṃcitrakaṃjīrakantathā
89.65
paṃcamūlīkaniṣṭhañcarāsneraṇḍasamāyutam
yavasindhuyavakṣāraṃsvarjikākṛṣṇajīrakam
siddhametadghṛtaṃsadyonihanyātsūtikāgadān
89.66
atha pippalyādighṛtam
pippalīpippalīmūlaṃcitrakohastipippalī
cavyaṃniśāvacākuṣṭhaṃdhānyaṃ bhārṅgīyamānikā
89.67
vyāghrīcendrayavāḥ pathyābṛhatībilvapeṣikā
maricāniviḍaṃgānikalkairetaiścapādikaiḥ
89.68
yavaṃkolakulatthānāṃniryyūhecacaturguṇe
dadhiprasthaṃpayaḥprasthaṃdattvāprasthonmitaṃghṛtam
89.69
atha bṛhatsūtikāvinodarasaḥ
śuṇṭhyābhāgobhavedekodvaubhāgaumaricasyaca
pippalyāścatribhāgaṃsyādarddhabhāgañcaromakam
89.70
jātīkoṣasyabhāgaudvaudvaubhāgaututthakasyaca
sindhuvārajalenaivamardayedekayāmataḥ
madhunāsahabhoktavyaṃsūtikātaṅkanāśanam
89.71
atha dhātrīdūṣitastanyaśuddhyarthayogaḥ
sakṣīrauvāpyadugdhauvādoṣānprāpyastanaustriyaḥ
pradūṣyamāṃsarudhiraṃstanarogāyakalpate
89.72
madhuraṃcāvivarṇañcapraśamaṃtatpraśasyate
tatravātātmakestanye daśamūlījalaṃpibet
89.73
pittaduṣṭe'mṛtābhīrupaṭolāriṣṭacandanam
dhātrīkumāraścapibetkkāthayitvāśarādikam
89.74
kaphaduṣṭepibenmūtraṃtriphalākahurohiṇī
yuktākirātatiktenapibeddhātrīśiśustathā
dhātrīstanyaviśuddhyarthaṃmudrayūṣarasāśanaḥ
89.75
atha vajrakāñjikam
pippalīpippalāmūlaṃcavyaṃśuṇṭhīyamānikā
jīrakedveharidredveviḍaṃsauvarcalaṃtathā
etairevauṣadhaiḥpiṣṭairāranālaṃvipācayet
89.76
atha sūtikārirasaḥ
rasagaṃdhakakṛṣṇābhraṃtadaddhanmṛtatāmrakam
cūrṇitaṃmardayedda tādbraikaparṇīrasenaca
89.77
chāyāśuṣkāvaṭīkāryādviguṃjāphalamānataḥ
kṣīratrikaṭunāyuktāsūtikātaṅkanāśinī
89.78
atha pañcajīrakaguḍaḥ
jīrakaṃhavuṣādhānyaṃśatāhvāvadarāṇica
yamānīrājikāhiṃgupatrikākāsamardakam
89.79
pippalīpippalīmūlamajamodāthabāṣpikā
citrakañcapalāṃśānitathādhānyaṃcatuṣpalam
89.80
kaśerukaṃnāgarañcakuṣṭhaṃdīpyakamevaca
guḍasyacaśataṃdadyāddhṛtaprasthantathaivaca
89.81
kṣīradviprasthasaṃyuktaṃśanairmṛdvagnināpacet
paṃcajīrakaityeṣasūtikānāṃpraśasyate
89.82
atha sūtīrogaharopacārāḥ
vaiyāghratailadīpādbhadrotkaṭakāṣṭhapīṭhabhajanācca
abhibhūyate kadācinnasūtikātadgugātaṅgaiḥ
89.83
atha prasūtikārogāntakorasaḥ
lavaṅgarasagandhaucayavakṣāraṃyavābhrakam
lohaṃtāmraṃsīsakañcapalamānaṃsamāharet
89.84
jātīphalaṃkeśajvarāṅgelepamustakam
dhātavendrayavāpāṭhāśṛṃgībilvaṃcabālakam
89.85
karṣapramāṇaṃsaṃcūrṇyasarvamekatrakārayet
gaṃdhālikāpatrarasairanupānaṃpradāpayet
sarvātisāraśamanaṃsarvaśūlanivāraṇam
89.85.p1
iti sūtikādhyāyaḥ
Linked texts (21)
- Cakradatta (Cikitsāsaṅgraha) — Cakrapāṇidatta, Sanskrit
- Siddhayoga (Vṛndamādhava) — Vṛnda, Sanskrit
- Bhāvaprakāśa (another edition) — Sanskrit
- Mādhavanidāna (Rugviniścaya) — Mādhavakara, Sanskrit
- Vāgbhaṭasaṃhitā — Vāgbhaṭa, Sanskrit
- Garuḍapurāṇa — Vyāsa, Sanskrit
- Bhaiṣhajyaratnāvalī — Sanskrit
- Cikitsāsārasaṅgraha (Vaṅgasena) — Vaṅgasena, Sanskrit
- Gadanigraha — Soḍhala, Sanskrit
- Siddhayoga (Vṛndasuni) — Vṛndasuni, Sanskrit
- Mādhavacikitsā — Mādhava Bhaṭṭa, Sanskrit
- Jvaratimirabhāskara (Cāmuṇḍa Kāyastha) — Cāmuṇḍa Kāyastha 1598, Sanskrit
- Basavarājīya — Nīlakaṇṭhakoṭṭūru Basavarāja 1500, Sanskrit
- Vṛṣarājīya — Vāsavarāja, Sanskrit
- Nidāna (Mādhava Bhaṭṭa) — Mādhava Bhaṭṭa, Sanskrit
- Cakrasaṃgraha — Cakrapāṇidatta, Sanskrit
- Siddhisāra — Sanskrit
- Nityācārapaddhati (Vidyākara vājapeyin) — Vidyākara vājapeyin, Sanskrit
- Bṛhatpākāvalī — Gaṅgāprasādapāṇḍeya Kavirāja, Sanskrit
- Vīrasiṃha — Bhoja, Sanskrit
- Vīrasiṃhāvaloka — Vīrasiṃha, Sanskrit