Ashtangahridayasamhita 1.1.13: Sarvāṅgasundarā
Sarvāṅgasundarā 1.1.13
- Language
- Sanskrit
Sarvāṅgasundarā
1.1.13.1
agniveśādiśāstreṣu satsvapi svaśāstrasyopayogaṃ darśayati-tebhya iti| sārataroccayaḥ kriyate, mayeti śeṣaḥ| sāratarāṇāṃ bahūpayogānāmarthānāmuccayaḥ| uccīyante ekatra kriyante vyastā arthā asminnityuccayaḥ| nanu pūrvaśāstrāṇyapi mahākaṣāyasaṅgrahādiṣu pradeśeṣvevamityata āha-aṣṭāṅgahṛdayam| aṣṭāṅgasyāyurvedasya hṛdayaṃ sarvārthādhiṣṭhānam| saṃjñāceyamasya śāstrasya| vakṣyati hi (u. aṃ. 40/88)-"hṛdayamiva hṛdayametatsarvāyurvedavāṅmayapayodheḥ" iti| sarveṣu pradeśeṣu sārataroccaya ityarthaḥ| nanu pūrvaśāstrāṇyapi kvacilleśena kvacitkārtsnyeneti sarvatra sārataroccayarūpāṇītyata āha-nātisaṃkṣiptavistṛtam, atisaṃkṣepātivistararahitaṃ sarvatra saṃpūrṇam| nanu nyūnapūraṇasya nirmūlatvādaprāmāṇyamityata āha-tebhyaḥ,agniveśādiśāstrebhya evoccayaḥ kriyate| nanvevaṃ cetkimanenetyata āha-ativiprakīrṇebhyaḥ, yatra prakaraṇārthāḥ vicchidya vicchidya sarvatra kīryante tāni viprakīrṇāni, yatra vākyārthāśca tānyativiprakīrṇāni iti| etaduktaṃ bhavati| santi paraṃ pūrvaśāstreṣu sarva evārthāḥ, kintu ativiprakīrṇatvāt durgrahāḥ| iha tu racanāviśeṣeṇa sugrahā ityasyopayogaḥ| uktaṃ ca saṅgrahe (su. a. 1)-"na mātrāmātramapyatra kiñcidāgamavarjitam| te+arthāḥ sa granthabandhaśca saṃkṣepāya kramo+anyathā||" iti|
Linked texts (1)
- Aṣṭāṅgahṛdayasaṃhitā — Vāgbhaṭa, Sanskrit