<!-- Pramāṇa, a library of Indian primary sources · https://indike.org/pramana/in.med.samhita.astangahrdaya!arunadatta.1.2.56.1 -->

[Pramāṇa](https://indike.org/pramana/) › [Indian literature](https://indike.org/pramana/in) › [Medicine](https://indike.org/pramana/in.med) › [Early and ascribed compendia](https://indike.org/pramana/in.med.samhita) › [Aṣṭāṅgahṛdayasaṃhitā](https://indike.org/pramana/in.med.samhita.astangahrdaya) › [Sarvangasundara](https://indike.org/pramana/in.med.samhita.astangahrdaya!arunadatta) › 1.2.56.1

# Ashtangahridayasamhita 1.2.56.1

Sarvāṅgasundarā 1.2.56.1

- **Language:** Sanskrit

### [1.2.56.1](https://indike.org/pramana/in.med.samhita.astangahrdaya!arunadatta.1.2.56.1)

snānaṃ dīpanaṃ vṛṣyāmāyuṣyaṃ ca bhavati| ūrjā- utsāhaḥ, balaṃ- prāṇaḥ, ete pradadāti- karoti yattadevam| kaṇḍvityādi| kaṇḍvādīnāṃ dvandvaḥ| etān jayati| snānasya prabhāvādāyuṣyatvavṛṣyatvadīpanatvāni boddavyāni| athavā snānena praharṣo bhavati, praharṣaṇatvācca vṛṣyatvam| tathā ca vakṣyati (u.a.40/35)- "yatkiñcinmadhuraṃ snigdhaṃ bṛṃhaṇaṃ balavardhanam| manaso harṣaṇaṃ yacca tatsarvaṃ vṛṣyamucyate" iti| tathā, snānaṃ jāṭharāgnerbahirnirgatāni romakūpāśritānyarcīṃṣi ruddhvā+antarnayati, tataścāgneḥ prabalatvaṃ kurvad dīpanaṃ sampadyate| yathā- śītakāle śītānilasparśasaṃruddhasya jāṭharāgneḥ prabalatvam| bālādityastu vyācakṣiṣṭa "snānena bhrājakākhyaṃ tvagāśritaṃ pittamantaḥ praviśadūṣmāṇaṃ saṃvardhayati, tena taddīpanam"| ata eva pariṣeke jalamuṣṇamiṣyate| yasmācchītaṃ nirvāpayati tejo na dehasyāntaḥ praveśayati| śītakāle tu yacchītānilasparśasaṃruddhasyāgneḥ prabalatvaṃ tatkāla evaṃ tasmin, kālasvābhāvyāditi boddhavyam| tathā cānyartau śīte sati mandāgnitvameva dṛśyate| yathā- varṣāsu| agnimāndyādevātra hi vahnisandhukṣaṇaṃ bhojanaṃ samupadiṣṭam| tathā ca muniḥ (ca.sū.a.6/36)- "vyaktāmlalavaṇasnehaṃ vātavarṣākule+ahani| viśeṣaśīte bhoktavyaṃ varṣāsvanilaśāntaye" iti|

- [Previous: 1.2.53.1](https://indike.org/pramana/in.med.samhita.astangahrdaya!arunadatta.1.2.53.1)
- [Next: 1.2.57.1](https://indike.org/pramana/in.med.samhita.astangahrdaya!arunadatta.1.2.57.1)
- [Up: 1.2.56](https://indike.org/pramana/in.med.samhita.astangahrdaya!arunadatta.1.2.56)

## Linked texts (1)

- [Aṣṭāṅgahṛdayasaṃhitā](https://indike.org/pramana/in.med.samhita.astangahrdaya.67) — Vāgbhaṭa, Sanskrit

---
Source: [https://indike.org/pramana/in.med.samhita.astangahrdaya!arunadatta.1.2.56.1](https://indike.org/pramana/in.med.samhita.astangahrdaya!arunadatta.1.2.56.1) · Pramāṇa
