Ashtangahridayasamhita 1.5.177: Sarvāṅgasundarā
Sarvāṅgasundarā 1.5.177
- Language
- Sanskrit
Sarvāṅgasundarā
1.5.177.1
sarvaṃ madyaṃ dīpanādiguṇayuktam| tuṣṭiḥ-cittaparitoṣaḥ, puṣṭiḥ-śarīrapoṣaḥ, te dadāti-janayati, yattattuṣṭipuṣṭidam| āto+anupasarge kaḥ| tathā īṣanmadhuratiktakaṭukam| tathā, amlau pākarasau yasya tadevam| tathā, saram| tathā sakaṣāyam| tathā, svaraścārogyaṃ ca pratibhā ca varṇaśca tān karoti| nanu, sarvāṇyeva dravyāṇyārogyārthamupadiśyante| tasmādārogyakṛtvaṃ sarveṣāmeva dravyāṇāṃ prāptam| kimiti madyasyaivārogyakṛttvamucyate ? yuktamāha bhavān| kintvatiśayakhyāpanārthametat| madyamatiśayenārogyakṛdityarthaḥ| tathā, laghu| tathā, naṣṭanidrebhyo narebhyo+atinidrebhyaśca hitam| sarvameva madyaṃ prabhāvāditi kecit| anye tvevaṃ manyante, yathā-surādi yanmadyaṃ śleṣmādivardhanaṃ, tannaṣṭanidrebhyo hitam| yacca mādhavādi madyaṃ śleṣmādihantṛ, taccātinidrebhyo hitamiti| tathā, pittāsradūṣaṇam| tathā, kṛśebhyaḥ sthūlebhyaśca hitam, iti sāmānye+api nirdeśe+atrāyaṃ viśeṣo bodhyaḥ,-kiñcinmadyaṃ kṛśāya hitaṃ kiñcitsthūlāyeti| athavā, tailoktanyāyena kṛśasthūlahitatvaṃ bodhyam| tathā, rūkṣaṃ| tathā, sūkṣmaṃ-srotogāmi| tathā, sroto viśodhayati| tathā, vāta śleṣmaharam| yuktyā pītaṃ sadevaṃguṇaṃ madyaṃ bhavati| yuktistu-madātyayanidāne cikitsite ca vakṣyamāṇā| anyathā-ayuktyā pītaṃ sat, viṣatulyaṃ bhavati|
Linked texts (1)
- Aṣṭāṅgahṛdayasaṃhitā — Vāgbhaṭa, Sanskrit