Pramāṇa · Search · About · API

Ashtangahridayasamhita 1.6.350: Sarvāṅgasundarā

Sarvāṅgasundarā 1.6.350

Language
Sanskrit

Sarvāṅgasundarā

1.6.350.1

yanmūlakaṃ bālaṃ, avyaktarasaṃ-asphuṭāsvādam, tathā kiñcitkṣāraṃ-īṣatkṣāraguṇayuktaṃ kāryato+anumīyamānam, tathā satiktaṃ-īṣattiktakaṃ rasanendriyasya kiñcidudvejakam, tanmūlakaṃ doṣāṇāṃ haraṃ-doṣaharam, nānyāvastham| bālaṃ mūlakaṃ doṣaharamityanenāsya viśiṣṭā bālāvasthā doṣaharatvena niyamyate| na sarvaṃ bālāvasthaṃ doṣaharam, api tvīdṛgrūpamityarthaḥ| anye tu doṣayorharaṃ-doṣaharam, ityatra samāsaṃ kṛtvā |vātaśleṣmaghnatvamevāsya pratijānate| yataḥ kiñciduṣṇavīryatvāt pittakaratvamasyāstyeva| kiñcittiktarasopetatvena pittakartṛtvamasya vyāhartuṃ na yuktam| vakṣyati hi (hṛ.sū.a.9|25)-"rasaṃ vipākastau vīryaṃ prabhāvastānyapohati|" iti| evaṃ caitanmūlakaṃ vātaśleṣmaghnameva yuktam, na tu pittahṛcca, iti teṣāmabhiprāyaḥ| etacca mūlakaṃ gulmādīnniyacchati| pīnasāṃśceti caśabdaḥ samuccaye| anyānapyevaṃprāyān rogānniyacchatīti| suśrutastu (sū.a.46|240)-sarvadoṣaharā laghvī kaṇṭhyā mūlakapotikā|" iti yadbhedāntaramūce, tadapyatraiva bālamūlakalakṣaṇe+antarbhūtamiti tantrakṛteha pṛthaṅnoktam|

Linked texts (1)