<!-- Pramāṇa, a library of Indian primary sources · https://indike.org/pramana/in.med.samhita.astangasamgraha!indu.3.1 -->

[Pramāṇa](https://indike.org/pramana/) › [Indian literature](https://indike.org/pramana/in) › [Medicine](https://indike.org/pramana/in.med) › [Early and ascribed compendia](https://indike.org/pramana/in.med.samhita) › [Aṣṭāṅgasaṃgraha](https://indike.org/pramana/in.med.samhita.astangasamgraha) › [Shashilekha](https://indike.org/pramana/in.med.samhita.astangasamgraha!indu) › 3.1

# Ashtangasamgraha 3.1

Śaśilekhā 3.1

- **Language:** Sanskrit

### [3.1](https://indike.org/pramana/in.med.samhita.astangasamgraha!indu.3.1)

asmiṃstantre āyuṣaḥ pālanaṃ prakṛtaṃ tacca dvividhaṃ svasthavṛttamāturavṛttaṃ ca | maṅgalyatvāt svalpavaktavyatvavādāturopayogitvācca svasthavṛttamevādāvucyate athātodinacaryāmityādi | pratidinaṃ karttavyā caryā dinacaryā ||  
kiṃ tadityāha brāhma iti | svastho nīrogaḥ | āyuṣopāyopacitasya rakṣārthaṃ brāhme muhūrtta uttiṣṭhet | muhūrttonāḍikādvayaṃ | brahmaṇo'yaṃ brāhmaḥ | brahmajñānaṃ tadarthamamadhyayanādyāpi brahma tasya yogyo muhūrtto brāhmaḥ brahmayogyaśca kālo yogaśāstreṣu niśāyāḥ paścimo yāmo niścitaḥ | tena niśāśraye nidrāntāśaprayuktatvādutthānasyāprāptasaṃdhyāsaṃbhargo muhūrtto'bhimataḥ | sandhyāyāṃ svapnapratiṣedhāt | yadyapi ca jyotiśśāstreṣu sūryodayāt prabhṛti ṣaḍviṃśo muhūrtto nāḍikāṣṭakavyavahitadvitīyasūryodayo brāhma ityucyate tathāpi nāmāvidyābhiprataḥ | annasya jaraṇakāle jāgaraṇaprasaṅgāt | tasmātsandhāyāḥ pūrvo muhūrtto brahmopāsanayogyatvāt brāhmaḥ | abhyāsādyapekṣaṃ tatpūrvopi vā | tasmin śayyāta uttiṣṭhet | kecittu jyotiḥśāstravidaḥ viriñcaprabhavaṃ muhūrttaṃ niśāntabhavamāhuḥ | kiṃ kurvannuttiṣṭhet jīrṇājīrṇe nirūpayan hyastanamāhāraṃ mayā bhuktaṃ jīrṇe na veti | vikalpayan etāvatā hi kadācitsvapyādajīrṇīti nottiṣṭhet | athavā ṣaḍviṃśa eva brāhmo muhūrttaḥ atragṛhyate | jīrṇājīrṇe nirūpayannityetacca doṣaparihārāya bhaviṣyati ||

- [Previous: 2.37](https://indike.org/pramana/in.med.samhita.astangasamgraha!indu.2.37)
- [Next: 3.5](https://indike.org/pramana/in.med.samhita.astangasamgraha!indu.3.5)
- [Up: 3](https://indike.org/pramana/in.med.samhita.astangasamgraha!indu.3)

## Linked texts (1)

- [Aṣṭāṅgasaṃgraha](https://indike.org/pramana/in.med.samhita.astangasamgraha.3.1) — Vāgbhaṭa, Sanskrit

---
Source: [https://indike.org/pramana/in.med.samhita.astangasamgraha!indu.3.1](https://indike.org/pramana/in.med.samhita.astangasamgraha!indu.3.1) · Pramāṇa
