Pramāṇa · Search · About · API

Ashtangasamgraha 40: atha trayastriṃśo'dhyāyaḥ

Śaśilekhā 40

Language
Sanskrit

atha trayastriṃśo'dhyāyaḥ

40.2

athāta ityādi | yannayanaṃ tāmyattvādiguṇayuktaṃ kṛcchronmīlanādyāturaṃ cāpagatarāgādi tatra tarpaṇaṃ yojayet| aśāntopadrave netre tarpaṇaṃ na yojayet | upadravā rāgāśrvādayaḥ | puṭapāko viṣayāviṣayayostarpaṇaikayogakṣemaḥ |

40.3

athetyādinā tarpaṇavidhānam| netragolakād bahiḥ piṣṭamāṣapālīṃ kṛtvā kṣīrādinā pūrayediti tarpaṇam| subodhamanyat| yavanikā tiraskariṇī|

40.4

tato'syāpāṅgadeśe māṣapālyāḥ snehastrāvāya śalākayā dvāraṃ kārayet| yathāvyādhīti yasya vyādherya āhāra uktaḥ| ātapādīn pariharet|

40.5

pratyahamityādinā doṣabhedena prayogaḥ| saṃsarge sannipāte ca utkṛṣṭadoṣāpekṣayā| subodhamanyat| tatra tarpaṇasamyagyogaṃ svāsthyāllakṣayet| ayogaṃ vātarogaiḥ| atiyogaṃ śleṣmarogaiḥ|

40.6

tarpaṇasamyagyoge sati tadukteṣveva rogeṣu puṭapākaṃ vidadhyāt sa ca trividhaḥ|

40.7

tatra snehanamānūpānāṃ sādhāragānāṃ ca prāṇināṃ māṃsādibhirmadhuraiśca dravyai rūkṣe'kṣiṇa kāryam|

40.8

lekhanaṃ nāma jāṅgalānāṃ mṛgāṇāṃ pakṣiṇāṃ ca pratyekaṃ māṃsena yakṛtā ca muktādibhiśca snigdhe dadhyādipiṣṭaiḥ|

40.9

prasādanīyaṃ tu jāṅgalādiyakṛdādibhiryojayet| sa tviti prasādanīyaparāmarśaḥ|

40.10

bilvamātraṃ palamātram| veśavārīkṛtaṃ sūkṣmacchinnam| snehane eraṇḍapatreṇa veṣṭanam| lekhane vaṭapatreṇa| prapādane utpalapatreṇa| tad dvipalaṃ piṇḍaṃ mṛdā dvyaṅgulaghanaṃ pralipya dhavādīnāmanyatamasya kāṣṭhaiḥ pacet| tataḥ pakvaṃ niṣpīḍya tadrasena netre tarpaṇavat pūrayet| subodham|

40.11

snigdhalekhanayorevānte dhūmapānam | prasādhane dhūmapānaṃ na yojyam | pūrvau snigdhalekhanau | tarpaṇapuṭapākayośca yatkālamāsevā tato dviguṇaṃ varjyavarjanam | atisārādau puṭapākā uktāsteṣāmayameva pākavidhiḥ |

40.12

sekādau yathoktavidhivibhraṃśācce rogā bhavanti teṣu rogeṣu yathātmīyaṃ prasādhanaṃ cikitsitaṃ kuryāditi | seka āścyotanam |

Linked texts (1)