Ayurvedadipika (Carakatatparyatika) 1.1.24
Āyurvedadīpikā (Carakatātparyaṭīkā) (ed. Yādavjī Trikamjī Ācārya, 1981 printing) 1.1.24
- Language
- Sanskrit
1.1.24.1
kramāgataṃ karma nirdiśati- prayatnādītyādi| prayatanaṃ prayatnaḥ karmaivādyamātmanaḥ; yathā- “tulyāsyaprayatnaṃ savarṇam” (pā.a.1pā.1sū.9) ityatra vyākhyātam| ādiśabdaḥ prakāravācī| tena saṃskāragurutvādijanyakṛtsnakriyāvarodhaḥ| yadyapi ceṣṭitaṃ prāṇivyāpāra ucyate, tathā+apīha sāmānyena kriyā vivakṣitā| ceṣṭitapadenaiva sarvakarmalābhe siddhe vamanādikarmaniṣedhe ca siddhe prayatnādīti padaṃ susūkṣmaprayatnarūpakarmavyāpitvadyotanārtham| anye tu prayatnādīti prayatnakāraṇamiti bruvate, prayatnagrahaṇaṃ ca kāraṇopalakṣaṇaṃ vadanti; tena gurutvādikāryasyāpi karmaṇo grahaṇamiti| prayatnaśabdaścāyurvede+api karmavacano dṛśyate; “pravṛttistu ceṣṭā kāryārthā, saiva kriyā prayatnaḥ kāryasamārambhaśca” (vi.a.8) iti vacanāt||49||