Pramāṇa · Search · About · API

Ayurvedadipika (Carakatatparyatika) 1.7.2

Āyurvedadīpikā (Carakatātparyaṭīkā) (ed. Yādavjī Trikamjī Ācārya, 1981 printing) 1.7.2

Language
Sanskrit

1.7.2.1

jātāniti jātamātrān| vegaḥ pravṛttyunmukhatvaṃ mūtrapurīṣādīnām| mūtragrahaṇamādau mūtrasya purīṣādyapekṣayā bahuvegatvāt| mūtrapurīṣayoriti kṣutpipāsayoriti ca samāsakaraṇaṃ prāyaśo+anayoḥ sahotpādadarśanārtham| pratiniṣedhyaṃ nakārakaraṇaṃ niṣedhyagauravopadarśanārtham| niḥśvāsasya śrameṇa ceti śramotthasya niḥśvāsasyāvidhāryatvaṃ darśayati, yato+anantaraṃ vakṣyati “śramaniḥśvāsadhāraṇāt” iti; suśrute+apyuktaṃ- “śrāntasya niḥśvāsavinigraheṇa hṛdroga mūrcche athavā+api gulmaḥ” (sū.u.a.55) iti||3-4||