<!-- Pramāṇa, a library of Indian primary sources · https://indike.org/pramana/in.med.samhita.caraka!cakrapani*jadavji.6.3.60.1 -->

[Pramāṇa](https://indike.org/pramana/) › [Indian literature](https://indike.org/pramana/in) › [Medicine](https://indike.org/pramana/in.med) › [Early and ascribed compendia](https://indike.org/pramana/in.med.samhita) › [Carakasaṃhitā](https://indike.org/pramana/in.med.samhita.caraka) › [Āyurvedadīpikā (Carakatātparyaṭīkā)](https://indike.org/pramana/in.med.samhita.caraka!cakrapani) › [Ayurvedadipika (Carakatatparyatika) (ed. Yadavji Trikamji Acarya, 1981 printing)](https://indike.org/pramana/in.med.samhita.caraka!cakrapani*jadavji) › 6.3.60.1

# Ayurvedadipika (Carakatatparyatika) 6.3.60.1

Āyurvedadīpikā (Carakatātparyaṭīkā) (ed. Yādavjī Trikamjī Ācārya, 1981 printing) 6.3.60.1

- **Language:** Sanskrit

### [6.3.60.1](https://indike.org/pramana/in.med.samhita.caraka!cakrapani*jadavji.6.3.60.1)

daśāhāt parataḥ prāyaḥ kartavyamāha- ata ityādi| kaphe mande iti mande+api kaphe; yadi kapho nāstyeva doṣarūpastadā sarpirvātapittottare jvare deyamityarthaḥ| paripakveṣviti sarvathā pakveṣu| sarpiriti vaktavye adhikapānagrahaṇenānuvāsanābhyaṅgādinā sarpiṣa upayogamasmin kāle niṣedhayati| anuvāsanābhyaṅgau hi paścātkālavaktavyau| iyaṃ ca mandakaphavātapittottaratvarūpā+avasthā prāyeṇa daśāhādūrdhvaṃ kālamahimnaiva sarvajvare vyaktā bhavati; yathā- vṛddhe puruṣe prabalavātatvaṃ, taruṇajvare sāmadoṣatā, tathā+a+amāśayasamutthatayā kaphaprabalatvaṃ bhavati; daśāhāduttaraṃ tu laṅghanādinā kaphaḥ kṣīṇo bhavati, jvarasantāpena ca rūkṣeṇa dhātuśoṣaṇācca vātapitte vardhete| yattu peyākaṣāyasarpiḥkṣīravirecanānāṃ ṣaḍahe ṣaḍahe deyatvaṃ tat prāyikam| tena daśāhādūrdhvaṃ dvitīyaṣaḍaha evāvasthāviśeṣaprāptau sarpirdānaṃ na virodhi||164||-

- [Previous: 6.3.59.1](https://indike.org/pramana/in.med.samhita.caraka!cakrapani*jadavji.6.3.59.1)
- [Next: 6.3.61.1](https://indike.org/pramana/in.med.samhita.caraka!cakrapani*jadavji.6.3.61.1)
- [Up: 6.3.60](https://indike.org/pramana/in.med.samhita.caraka!cakrapani*jadavji.6.3.60)

---
Source: [https://indike.org/pramana/in.med.samhita.caraka!cakrapani*jadavji.6.3.60.1](https://indike.org/pramana/in.med.samhita.caraka!cakrapani*jadavji.6.3.60.1) · Pramāṇa
