Hārīta's Compendium of Medicine 3.3.48: aṣṭacatvāriṃśo'dhyāyaḥ
Hārītasaṃhitā 3.3.48
- Language
- Sanskrit
Contents
- 3.3.48.29 — 2 parts
aṣṭacatvāriṃśo'dhyāyaḥ
3.3.48.1
ātreya uvāca
vandhyā syātṣaṭprakāreṇa bālyenāpyathavā punaḥ
garbhakośasya bhaṅgādvā tathā dhātukṣayādapi
Turmeric, neem, heart-leaved moonseed, coriander, dry ginger, and jaggery made into a decoction, / and at night a drink mixed with milk and jujube, serves for the digestion of fever caused by bile.
3.3.48.2
jāyate na ca garbhasya sambhūtiśca kadācana
kākavandhyā bhaveccaikā anapatyā dvitīyakā
3.3.48.3
garbhasrāvī tṛtīyā'tha kathitā munisattamaiḥ
mṛtavatsā caturthī syātpañcamī ca balakṣayāt
3.3.48.4
tasyopakramaṇaṃ vakṣye yena sā labhate sutam
3.3.48.5
ajātarajasāṃ strīṇāṃ kriyate yadi maithunam
tenaiva garbhasaṅkocaṃ bhagatvamupagacchati
3.3.48.6
tena strī bhavate vandhyā garbhaṃ gṛhṇāti no bhṛśam
sā ca kaṣṭena bhavati rāmā garbhavatī bhiṣak
3.3.48.7
auṣadhaiścopacāraiśca siddhiścāpi na saṃśayaḥ
anapatyabalenāpi jāyate bhiṣajāṃ vara
3.3.48.8
na bhavetkākavandhyā ca anapatyāpi sidhyati sidhyantī kṣīṇadhātutvājjāyate
sā bhiṣagvara
3.3.48.9
candanośīramañjiṣṭhāpaṭolaṃ dhanavālakam
madhukaṃ madhuyaṣṭī ca tathā lohitacandanam
3.3.48.10
sārivā jīrakaṃ mustaṃ padmakañca punarnavā
kṣīreṇa śarkarāyuktaṃ pānaṃ pittodbhave gade
3.3.48.11
jñātvā yoniviśuddhiñca tatra dadyānmahauṣadham
candanośīramañjiṣṭhā girikarṇī sitā tathā
3.3.48.12
kṣīreṇāloḍitā pitte puṣpasiddhiṃ kariṣyati
3.3.48.13
rajoraktaṃ parīkṣeta vātapittakaphātmakam
sarujañca sakṛṣṇañca pakvajambūnibhaṃ ca yat
vātena bādhitaṃ puṣpaṃ tacca saṃlakṣayedbudhaḥ
3.3.48.14
tasya nāgarapippalyau mustādhanvayavāsakam
bṛhatyau pāṭalā caiva kvāthaḥ saguḍako dadhi
3.3.48.15
saptāhaṃ pāyayeddhīmānyāvatsravati śoṇitam
viśuddhe ca tathā rakte pāyayetpayasānvitam
3.3.48.16
śvetā ca girikarṇī ca śvetā guñjā punarnavā
tena sā labhate garbhaṃ māsamekaṃ prayogataḥ
3.3.48.17
japākusumasaṅkāśaṃ kusumbharasasannibham
dāhaśoṣamūtrakṛcchrayuktaṃ tat pittadūṣitam
3.3.48.18
candanośīramañjiṣṭhāpaṭolaṃ ghanavālakam
madhukaṃ yaṣṭimadhukaṃ tathā lohitacandanam
3.3.48.19
padmakaṃ punarnave dve śārivā jīrakaṃ ghanam
kṣīreṇa śarkarāyuktaṃ pānaṃ pittakṛte gade
3.3.48.20
jñātvā yoniviśuddhiñca tatra dadyānmahauṣadham
śvetārkamūlaṃ payasā śvetā ca girikarṇikā
3.3.48.21
śvetādrikarṇīmūlañca pānaṃ gokṣīrasaṃyutam
vandhyānāṃ garbhajananaṃ bhavate lakṣaṇānvitam
3.3.48.22
saghanaṃ picchalaṃ cāpi jāḍyaṃ syānmūtrarodhanam
ālasyatandrā nidrā ca kaphaduṣṭaṃ rajo viduḥ
3.3.48.23
triphalā girikarṇī ca tathāragvadhavatsakau
payasā payasā pānaṃ strīṇāñca garbhakāraṇam
3.3.48.24
balādyaṃ candanādyañca drākṣādyaṃ cūrṇameva ca
dāpayed garbhajananaṃ nārīṇāṃ bhiṣaguttamaḥ
3.3.48.25
khaṇḍakādyañca cūrṇañca nārīṇāṃ bhiṣaguttamaḥ
punarnavādyaṃ deyaṃ vā strīṇāṃ garbhapradāyakam
3.3.48.26
atha pathyaṃ pravakṣyāmi strīṇāṃ ca śṛṇu putraka
kañcaraṃ sūraṇaṃ caiva tathā cāmlaṃ ca kāñjikām
3.3.48.27
vidāhikaṃ ca tīvraṃ ca strīṇāṃ dūre parityajet
vandhyākarkaṭakīmūlaṃ lāṅgalī kaṭutumbikā
3.3.48.28
devadālī dvibṛhatī sūryavallī ca bhīrukā
nirmālyaṃ mālyavastrañca tathā syādṛtusaṅgamaḥ
3.3.48.29
anyastrīsnātamudakaṃ strīṇāṃ pathyamupakramaḥ
3.3.48.29.p1
ityātreyabhāṣite hārītottare tṛtīyasthāne vandhyopakramo
3.3.48.29.p2
nāmāṣṭacatvāriṃśo'dhyāyaḥ
Translations (1)
- English (machine translation) — English, machine translation