Pramāṇa · Search · About · API

Hārīta's Compendium of Medicine 4.4.1: atha caturthasthānam — prathamo'dhyāyaḥ

Hārītasaṃhitā 4.4.1

Language
Sanskrit

Contents

atha caturthasthānam — prathamo'dhyāyaḥ

4.4.1.p1

ātreya uvāca

Ātreya said:
Having made a bamboo tube measuring four finger-breadths according to its characteristics, one should perform the enema procedure with it.

English (machine translation) (machine translation)

4.4.1.p2

sarṣapasya caturthāṃśo'ṇuḥ

4.4.1.p3

catuḥsarṣapairmāṣaḥ

4.4.1.p4

caturmāṣairvallaḥ

4.4.1.p5

caturvallaiḥ suvarṇaiḥ karṣaḥ

4.4.1.p6

catuḥkarṣaiḥ palam

4.4.1.p7

catuḥ palaiḥ kuḍavaḥ

4.4.1.p8

catuḥkuḍavaiḥ prasthaḥ

4.4.1.1

catuḥprasthairāḍhakaḥ
caturbhirāḍhakairdroṇaḥ

4.4.1.2

śuṣkāṇāmauṣadhānāñca mānañca dviguṇaṃ bhavet
ārdrāṇāmatha sarveṣāṃ vijñātavyastulāvidhiḥ

4.4.1.2.p1

saptabhiryavaśataiḥ sāṣṭaṣaṣṭibhiḥ palaṃ bhavati

4.4.1.2.p2

caturbhiḥ palaiḥ kuḍavaḥ

4.4.1.2.p3

caturbhiḥ kuḍavaiḥ prasthaḥ

4.4.1.2.p4

prasthaiścaturbhirāḍhakaḥ

4.4.1.3

caturbhirāḍhakaiḥ kaṃsaḥ
dvepale prasṛtirbhavet

4.4.1.4

mastutailāranālānāṃ kṣīramaṇḍaguḍa sitā
madhu madyaṃ tathā drākṣā kharjūraṃ guggulustathā

4.4.1.5

rasonalavaṇānāñca groktāvarddhārdhamānakau
biḍālapadikāmātraṃ karṣaśabdo'bhidhīyate

4.4.1.6

vaṭodumbaramātreṇa palamaudumbaraṃ viduḥ
catuḥpalaṃ bilvamānaṃ paledve'ñjalirucyate

4.4.1.7

kuḍavaṃ cāñjalidve ca vakṣyamāṇaṃ mahāmate

4.4.1.8

caturaṃgulavistāraṃ caturaṃgulamunnatam
kāṣṭhajaṃ mṛnmayaṃ vāpi kuḍavaṃ taṃ vinirdiśet

4.4.1.9

catuḥkuḍavaiḥ prasthaḥ syāccatuḥprasthaistathāḍhakaḥ
caturāḍhakaḥ syāddroṇo mānasaṃkhyā prakīrttitā

4.4.1.10

vamanaṃ ca virekañca pradadyātkarṣamātrakam
santarpaṇaṃ palamātraṃ cūrṇaṃ karṣakamātrakam

4.4.1.11

kṣārameva palārddhe ca karṣaṃ caiva harītakīm
palaṃ rasonakalkañca palaṃ guggulumeva ca

4.4.1.12

palañca sūraṇaṃ kalkaṃ dāpayecca supaṇḍitaḥ
anyāni cūrṇalohāni karṣamātrāṇi dāpayet

4.4.1.13

jñātvā dehabalaṃ samyaguttamādhamamadhyamam
lehaṃ cūrṇaṃ kaṣāyaṃ ca dāpayedvidhivatsudhīḥ

4.4.1.13.p1

ityātreyabhāṣite hārītottare caturthe sūtrasthāne tulāmānavidhirnāma prathamo'dhyāyaḥ

Translations (1)