<!-- Pramāṇa, a library of Indian primary sources · https://indike.org/pramana/in.med.samhita.susruta!cakrapani.1.2.2 -->

[Pramāṇa](https://indike.org/pramana/) › [Indian literature](https://indike.org/pramana/in) › [Medicine](https://indike.org/pramana/in.med) › [Early and ascribed compendia](https://indike.org/pramana/in.med.samhita) › [Suśrutasaṃhitā](https://indike.org/pramana/in.med.samhita.susruta) › [Bhanumati](https://indike.org/pramana/in.med.samhita.susruta!cakrapani) › 1.2.2

# The Compendium of Suśruta 1.2.2

Bhānumatī 1.2.2

- **Language:** Sanskrit

### [1.2.2](https://indike.org/pramana/in.med.samhita.susruta!cakrapani.1.2.2)

abhidheyavattvaṃ prayojanavattvaṃ cāto granthasya vaktavyamiti abhidheyavattvaprayojanavattvanirvāhārthaṃ cābhidheyaśāstrayorabhidhānābhidheyalakṣaṇaḥ saṃbandhaḥ, prayojanaśāstrayośca sādhyasādhanabhāvalakṣaṇo'bhidhātavyaḥ | tatreha āyurabhidheyaṃ, yadvakṣyati—“āyurasmin vidyate” iti | atra niruktau jñānārthatā viderāyuḥpratipādanadvāreṇaiva bhavati | carake'pyuktaṃ–“hitāhitaṃ sukhaṃ duḥkhamāyustasya hitāhitam | mānaṃ ca tacca yatroktamāyurvedaḥ sa ucyate”—(ca. sū. a. 1) iti | prayojanaṃ ca vyādhitavyādhyupaśamaḥ, svasthasya svāsthyarakṣaṇaṃ ca | yadvakṣyati—“ihāyurvedaprayojanaṃ vyādhitasya vyādhiparimokṣaḥ svasthasya svāsthyarakṣaṇaṃ ca”-iti | idamapi na kevalaṃ prayojanaṃ, paraṃ tu prayojanamāyurvedasya dharmārthakāmamokṣāḥ; āyurvedāhitasvāsthyo hi puruṣo dharmārthakāmamokṣān sādhayitumalam | uktaṃ hi carake—“dharmārthakāmamokṣāṇāmārogyaṃ mūlamuttamam” (ca. sū. a. 1) iti | ete cābhidheyaprayojanasaṃbandhā vedotpattiśabdena sūcitāḥ | vedaśabdo'yaṃ yajurvedādisādharmyeṇa yajurvedādivat prāmāṇyopadarśanārthamupāttaḥ, sa(taṃ)ca padārthatantrayuktyā uttaratra tantrayuktyadhyāye granthakāra eva darśayiṣyati | āyurvedaśabdaśca yathā prakṛtābhidheyādi darśayati tathā'tra ‘āyurasmin vidyate’ ityādiniruktidvayena sphuṭameva | nanvādau prayojanābhidhānaṃ vipralambhakasaṃsāramocakādiśāstreṣu visaṃvādadarśanānna pravṛttyaṅgaṃ, tat kiṃ tasyopadarśanena;

- [Previous: 1.2.1](https://indike.org/pramana/in.med.samhita.susruta!cakrapani.1.2.1)
- [Next: 1.2.3](https://indike.org/pramana/in.med.samhita.susruta!cakrapani.1.2.3)
- [Up: 1.2](https://indike.org/pramana/in.med.samhita.susruta!cakrapani.1.2)

## Linked texts (1)

- [Suśrutasaṃhitā](https://indike.org/pramana/in.med.samhita.susruta.1.1.1) — Suśruta & Nāgārjuna (siddha/alchemist), Sanskrit

---
Source: [https://indike.org/pramana/in.med.samhita.susruta!cakrapani.1.2.2](https://indike.org/pramana/in.med.samhita.susruta!cakrapani.1.2.2) · Pramāṇa
