<!-- Pramāṇa, a library of Indian primary sources · https://indike.org/pramana/in.med.samhita.susruta!cakrapani.38.36 -->

[Pramāṇa](https://indike.org/pramana/) › [Indian literature](https://indike.org/pramana/in) › [Medicine](https://indike.org/pramana/in.med) › [Early and ascribed compendia](https://indike.org/pramana/in.med.samhita) › [Suśrutasaṃhitā](https://indike.org/pramana/in.med.samhita.susruta) › [Bhanumati](https://indike.org/pramana/in.med.samhita.susruta!cakrapani) › 38.36

# The Compendium of Suśruta 38.36

Bhānumatī 38.36

- **Language:** Sanskrit

### [38.36](https://indike.org/pramana/in.med.samhita.susruta!cakrapani.38.36)

saṃprati atrādhyāye kathitauṣadhavārgāṇāṃ tathā dravyasaṃgrahaṇīye tathā saṃśodhanaśamanīye ca ye vargāḥ paṭhanīyāstatra sarvālābhai'rdhavargeṇa yathālabdhena vā dvitrādidravyavargeṇa cikitsāprayogārthaṃ paribhāṣāmāha - samastaṃ vargamityādi | atra vargaśabdena prakaraṇāt samānakriyāṇāṃ dravyāṇāṃ samūha ucyate | tenātraivādhyāyatraye prāyeṇa samānakāryā vargā uktāḥ, teṣveveyaṃ paribhāṣā; yatra tu saṃyogaśaktyā prayogopadarśanaṃ na tatrārdhavargādiprayogaḥ, saṃyogāśakteranyatarasaṃyogānupapattāvapyarthakatvāt | na hi pānīyakalyāṇaghṛtādau yathālābhaṃ pāko bhavati; yatra tu samānavīryatayā ekatra prayogo gaṇokteṣu dravyeṣu bhavati, tatrānyatarāpāye'pi tacchaktīnāṃ dravyāṇāṃ prayogo'rthasādhako bhavatyeva, ata eva carake'pyetadviṣaya evoktaṃ- "vargamapi vargeṇopasṛjet, uktamapi yadyaugikaṃ manyeta tadapoddharet" (ca. vi. a. 8) ityādi| etaddravyasamūhānāṃ tulyavīryatayā vā prayogaṃ tathā saṃyogaśaktyā vā prayogaṃ vivekena jñātumuktamatrāpi-bhiṣak prājña iti| atra ca yadyapyardhavargaprayogo yathālābhaṃ prayogo'pi samastavargaprayogatulyatayā uktaḥ, tathā'pi samastavargaprayogasyaiva mahāphalatvaṃ jñeyaṃ, tasyaiva bahudravyaśaktiyogena mahāguṇatvāt; samastālābhe'rdhavārgādiprayogaścireṇālpakāryasādhako vā jñeyaḥ; anyathā yadi tulyaphalatvaṃ syāt sarvavargasyārdhādibhiḥ samaṃ tadā bahuprayāsasādhyaṃ sarvamardhavargādau svalpaprayāsasādhye samānaphale sati ko bāliśa upadiśedanutiṣṭhedvā, tasmāt sarvavargālābhe'rdhavārgādividhānametat |  
33 ||iti śrīcakrapāṇidattaviracitāyāṃ suśrutatātparyadīpikāyāṃ bhānumatyāṃ sūtrasthāne miśrakādhyāyo nāma ṣaṭtriṃśattamo'dhyāyaḥ||

- [Previous: 37.32](https://indike.org/pramana/in.med.samhita.susruta!cakrapani.37.32)
- [Next: 39.2](https://indike.org/pramana/in.med.samhita.susruta!cakrapani.39.2)
- [Up: 38](https://indike.org/pramana/in.med.samhita.susruta!cakrapani.38)

## Linked texts (1)

- [Suśrutasaṃhitā](https://indike.org/pramana/in.med.samhita.susruta.1.37.34) — Suśruta & Nāgārjuna (siddha/alchemist), Sanskrit

---
Source: [https://indike.org/pramana/in.med.samhita.susruta!cakrapani.38.36](https://indike.org/pramana/in.med.samhita.susruta!cakrapani.38.36) · Pramāṇa
