The Compendium of Suśruta 63: atha puṣpavargaḥ
Bhānumatī 63
- Language
- Sanskrit
atha puṣpavargaḥ
63.289
śaṇetyādau puṣpaśākavarge agastyo vaṅgasenaḥ || 281-289 ||
63.292
kṣavakakulecaretyādau kṣavakaḥ chatrakaḥ; kulecaraḥ khukuraṇṭakaḥ | atra vaṃśakarīraguṇe tantrāntare kaṭurasādhiṣṭhātṛtvamuktaṃ; tenehoktaṃ vidāhitvaṃ prābhāvikamavasthāpāke jñeyam | anye tu tadbhūyādatrāpi kaṭukarasapākatvaṃ paṭhanti || 289-292 ||
63.293
audbhidānītyādinā kṣavakasyāpyādhānaviśeṣeṇa guṇaviśeṣaṃ kecit paṭhanti | carake “sarpacchatrakavarjyāstu bahvayo'nyāśchatrajātayaḥ | gurvyaḥ pīnasakartryaśca sarvadoṣaprakopakāḥ” (ca. sū. a. 27) ityuktaṃ, teneha sarpacchatrakākārasyaiva ādhāraviśeṣaguṇo'yamiti na virodhaḥ |
63.295
śuṣkaśākaviśeṣāṇāṃ keṣāṃcidguṇaviśeṣamāha - piṇyāketyādi | piṇyākaḥ sarṣapāṇāṃ gṛhītasnehānāṃ kalkaḥ; tilakalkaḥ piṣṭatilarūpaḥ khulikārūpaḥ; śuṣkaśākaṃ tacca kalkī(śuṣkī)kṛtatilakūṣmāṇḍakāsamardapatrādibhiryathāruci vidhīyate | vaṭakā iti tilavaṭakakāsamardavaṭakādirūpāḥ | śiṇḍākī vātaletyādau śākameva kiṃcit kṣuṇṇasnigdhaṃ sugandhikaṭudravyāśritaṃ vaṭakaṃ sūdeṣu śiṇḍākītyabhidhīyate | sā dvividhā-ārdrā śuṣkā ca; atrārdrā gṛhyate, śuṣkā tu vaṭakagrahaṇagṛhītā |
294 |
63.296
śākaviṣayāṃ paribhāṣāmāha - viḍbhedītyādi | patraṃ puṣpamityādi kecit paṭhanti |
63.297
varjanīyaṃ śākamāha - vātātapetyādi | anirdiṣṭaśākaguṇātideśārthamāha - śeṣaṃ khityādi |