The Compendium of Suśruta 1.28: aṣṭāviṃśatitamo+adhyāyaḥ /
Suśrutasaṃhitā 1.28
- Language
- Sanskrit
aṣṭāviṃśatitamo+adhyāyaḥ /
1.28.1
athāto viparītāviparītavraṇavijñānīyamadhyāyaṃ vyākhyāsyāmaḥ //
1.28.2
yathovāca bhagavān dhanvantariḥ //
1.28.3
phalāgnijalavṛṣṭīnāṃ puṣpadhūmāmbudā yathā /
1.28.3_2
khyāpayanti bhaviṣyatvaṃ tathā riṣṭāni pañcatām //
1.28.4
tāni saukṣmyāt pramādādvā tathaivāśu vyatikramāt /
1.28.4_2
gṛhyante nodgatānyajñairmumūrṣorna tvasaṃbhavāt //
1.28.5
dhruvaṃ tu maraṇaṃ riṣṭe brāhmaṇaistat kilāmalaiḥ /
1.28.5_2
rasāyanatapojapyatatparairvā nivāryate //
1.28.6
nakṣatrapīḍā bahudhā yathā kālaṃ vipacyate /
1.28.6_2
tathaivāriṣṭapākaṃ ca bruvate bahavo janāḥ //
1.28.7
asiddhimāpnuyālloke pratikurvan gatāyuṣaḥ /
1.28.7_2
ato+ariṣṭani yatnena lakṣayet kuśalo bhiṣak //
1.28.8
gandhavarṇarasādīnāṃ viśeṣāṇāṃ svabhāvataḥ /
1.28.8_2
vaikṛtaṃ yat tadācaṣṭe vraṇinaḥ pakvalakṣaṇam //
1.28.9
kaṭustīkṣṇaśca visraśca gandhastu pavanādibhiḥ /
1.28.9_2
lohagandhistu raktena vyāmiśraḥ sānnipātikaḥ //
1.28.10
lājātasītailasamāḥ kiṃcidvisrāśca gandhataḥ /
1.28.10_2
jñeyāḥ prakṛtigandhāḥ syuḥ rato+anyadgandhavaikṛtam //
1.28.11
madhyāgurvājyasumanaḥpadmacandanacampakaiḥ /
1.28.11_2
sagandhā divyagandhāśca mumūrṣūṇāṃ vraṇāḥ smṛtāḥ //
1.28.12
śvavājimūṣikadhvāṅkṣapūtivallūramatkuṇaiḥ /
1.28.12_2
sagandhāḥ paṅkagandhāśca bhūmigandhāśca garhitāḥ //
1.28.13
dhyāmakuṅkumakaṅkuṣṭhasavarṇāḥ pittakopataḥ /
1.28.13_2
na dahyante na cūṣyante bhiṣak tān parivarjayet //
1.28.14
kaṇḍūmantaḥ sthirāḥ śvetāḥ snigdhāḥ kaphanimittataḥ /
1.28.14_2
dūyante vā+api dahyante bhiṣak tān parivarjayet //
1.28.15
kṛṣṇāstu ye tanusrāvā vātajā marmatāpinaḥ /
1.28.15_2
svalpāmapi na kurvanti rujaṃ tān parivarjayet //
1.28.16
kṣveḍanti ghurghurāyante jvalantīva ca ye vraṇāḥ /
1.28.16_2
tvaṅnāṃsasthāśca pavanaṃ saśabdaṃ visṛjanti ye //
1.28.17
ye ca marmasvasaṃbhūtā bhavantyatyarthavedanāḥ /
1.28.17_2
dahyante cāntaratyarthaṃ bahiḥ śītāśca ye vraṇāḥ //
1.28.18
dahyante bahiratyarthaṃ bhavantyantaśca śītalāḥ /
1.28.18_2
śaktidhvajarathā kuntavājivāraṇagovṛṣāḥ //
1.28.19
yeṣu cāpyavabhāseran prāsādākṛtayastathā /
1.28.19_2
cūrṇāvakīrṇā iva ye bhānti vā na ca cūrṇitāḥ //
1.28.20
prāṇamāṃsakṣayaśvāsakāsārocakapīḍitāḥ /
1.28.20_2
pravṛddhapūyarudhirā vraṇā yeṣāṃ ca marmasu //
1.28.21
kriyābhiḥ samyagārabdhā na sidhyanti ca ye vraṇāḥ /
1.28.21_2
varjayettān bhiṣak prājñaḥ saṃrakṣannātmano yaśaḥ //
1.28.21_1
iti suśrutasaṃhitāyāṃ sūtrasthāne viparītāviparītavraṇavijñānīyo nāmāṣṭaviṃśatitamo+adhyāyaḥ //
Commentaries (2)
- Nibandhasaṅgraha — Ḍalhaṇa, Sanskrit
- Bhānumatī — Cakrapāṇidatta, Sanskrit
Linked texts (1)
- Adbhutasāgara — Ballālasena & Lakṣmaṇasena, Sanskrit