<!-- Pramāṇa, a library of Indian primary sources · https://indike.org/pramana/in.med.samhita.susruta.1.28 -->

[Pramāṇa](https://indike.org/pramana/) › [Indian literature](https://indike.org/pramana/in) › [Medicine](https://indike.org/pramana/in.med) › [Early and ascribed compendia](https://indike.org/pramana/in.med.samhita) › [The Compendium of Suśruta](https://indike.org/pramana/in.med.samhita.susruta) › 1.28

# The Compendium of Suśruta 1.28: aṣṭāviṃśatitamo+adhyāyaḥ /

Suśrutasaṃhitā 1.28

- **Language:** Sanskrit

### aṣṭāviṃśatitamo+adhyāyaḥ /

### [1.28.1](https://indike.org/pramana/in.med.samhita.susruta.1.28.1)

athāto viparītāviparītavraṇavijñānīyamadhyāyaṃ vyākhyāsyāmaḥ //

### [1.28.2](https://indike.org/pramana/in.med.samhita.susruta.1.28.2)

yathovāca bhagavān dhanvantariḥ //

### [1.28.3](https://indike.org/pramana/in.med.samhita.susruta.1.28.3)

phalāgnijalavṛṣṭīnāṃ puṣpadhūmāmbudā yathā /

### [1.28.3\_2](https://indike.org/pramana/in.med.samhita.susruta.1.28.3_2)

khyāpayanti bhaviṣyatvaṃ tathā riṣṭāni pañcatām //

### [1.28.4](https://indike.org/pramana/in.med.samhita.susruta.1.28.4)

tāni saukṣmyāt pramādādvā tathaivāśu vyatikramāt /

### [1.28.4\_2](https://indike.org/pramana/in.med.samhita.susruta.1.28.4_2)

gṛhyante nodgatānyajñairmumūrṣorna tvasaṃbhavāt //

### [1.28.5](https://indike.org/pramana/in.med.samhita.susruta.1.28.5)

dhruvaṃ tu maraṇaṃ riṣṭe brāhmaṇaistat kilāmalaiḥ /

### [1.28.5\_2](https://indike.org/pramana/in.med.samhita.susruta.1.28.5_2)

rasāyanatapojapyatatparairvā nivāryate //

### [1.28.6](https://indike.org/pramana/in.med.samhita.susruta.1.28.6)

nakṣatrapīḍā bahudhā yathā kālaṃ vipacyate /

### [1.28.6\_2](https://indike.org/pramana/in.med.samhita.susruta.1.28.6_2)

tathaivāriṣṭapākaṃ ca bruvate bahavo janāḥ //

### [1.28.7](https://indike.org/pramana/in.med.samhita.susruta.1.28.7)

asiddhimāpnuyālloke pratikurvan gatāyuṣaḥ /

### [1.28.7\_2](https://indike.org/pramana/in.med.samhita.susruta.1.28.7_2)

ato+ariṣṭani yatnena lakṣayet kuśalo bhiṣak //

### [1.28.8](https://indike.org/pramana/in.med.samhita.susruta.1.28.8)

gandhavarṇarasādīnāṃ viśeṣāṇāṃ svabhāvataḥ /

### [1.28.8\_2](https://indike.org/pramana/in.med.samhita.susruta.1.28.8_2)

vaikṛtaṃ yat tadācaṣṭe vraṇinaḥ pakvalakṣaṇam //

### [1.28.9](https://indike.org/pramana/in.med.samhita.susruta.1.28.9)

kaṭustīkṣṇaśca visraśca gandhastu pavanādibhiḥ /

### [1.28.9\_2](https://indike.org/pramana/in.med.samhita.susruta.1.28.9_2)

lohagandhistu raktena vyāmiśraḥ sānnipātikaḥ //

### [1.28.10](https://indike.org/pramana/in.med.samhita.susruta.1.28.10)

lājātasītailasamāḥ kiṃcidvisrāśca gandhataḥ /

### [1.28.10\_2](https://indike.org/pramana/in.med.samhita.susruta.1.28.10_2)

jñeyāḥ prakṛtigandhāḥ syuḥ rato+anyadgandhavaikṛtam //

### [1.28.11](https://indike.org/pramana/in.med.samhita.susruta.1.28.11)

madhyāgurvājyasumanaḥpadmacandanacampakaiḥ /

### [1.28.11\_2](https://indike.org/pramana/in.med.samhita.susruta.1.28.11_2)

sagandhā divyagandhāśca mumūrṣūṇāṃ vraṇāḥ smṛtāḥ //

### [1.28.12](https://indike.org/pramana/in.med.samhita.susruta.1.28.12)

śvavājimūṣikadhvāṅkṣapūtivallūramatkuṇaiḥ /

### [1.28.12\_2](https://indike.org/pramana/in.med.samhita.susruta.1.28.12_2)

sagandhāḥ paṅkagandhāśca bhūmigandhāśca garhitāḥ //

### [1.28.13](https://indike.org/pramana/in.med.samhita.susruta.1.28.13)

dhyāmakuṅkumakaṅkuṣṭhasavarṇāḥ pittakopataḥ /

### [1.28.13\_2](https://indike.org/pramana/in.med.samhita.susruta.1.28.13_2)

na dahyante na cūṣyante bhiṣak tān parivarjayet //

### [1.28.14](https://indike.org/pramana/in.med.samhita.susruta.1.28.14)

kaṇḍūmantaḥ sthirāḥ śvetāḥ snigdhāḥ kaphanimittataḥ /

### [1.28.14\_2](https://indike.org/pramana/in.med.samhita.susruta.1.28.14_2)

dūyante vā+api dahyante bhiṣak tān parivarjayet //

### [1.28.15](https://indike.org/pramana/in.med.samhita.susruta.1.28.15)

kṛṣṇāstu ye tanusrāvā vātajā marmatāpinaḥ /

### [1.28.15\_2](https://indike.org/pramana/in.med.samhita.susruta.1.28.15_2)

svalpāmapi na kurvanti rujaṃ tān parivarjayet //

### [1.28.16](https://indike.org/pramana/in.med.samhita.susruta.1.28.16)

kṣveḍanti ghurghurāyante jvalantīva ca ye vraṇāḥ /

### [1.28.16\_2](https://indike.org/pramana/in.med.samhita.susruta.1.28.16_2)

tvaṅnāṃsasthāśca pavanaṃ saśabdaṃ visṛjanti ye //

### [1.28.17](https://indike.org/pramana/in.med.samhita.susruta.1.28.17)

ye ca marmasvasaṃbhūtā bhavantyatyarthavedanāḥ /

### [1.28.17\_2](https://indike.org/pramana/in.med.samhita.susruta.1.28.17_2)

dahyante cāntaratyarthaṃ bahiḥ śītāśca ye vraṇāḥ //

### [1.28.18](https://indike.org/pramana/in.med.samhita.susruta.1.28.18)

dahyante bahiratyarthaṃ bhavantyantaśca śītalāḥ /

### [1.28.18\_2](https://indike.org/pramana/in.med.samhita.susruta.1.28.18_2)

śaktidhvajarathā kuntavājivāraṇagovṛṣāḥ //

### [1.28.19](https://indike.org/pramana/in.med.samhita.susruta.1.28.19)

yeṣu cāpyavabhāseran prāsādākṛtayastathā /

### [1.28.19\_2](https://indike.org/pramana/in.med.samhita.susruta.1.28.19_2)

cūrṇāvakīrṇā iva ye bhānti vā na ca cūrṇitāḥ //

### [1.28.20](https://indike.org/pramana/in.med.samhita.susruta.1.28.20)

prāṇamāṃsakṣayaśvāsakāsārocakapīḍitāḥ /

### [1.28.20\_2](https://indike.org/pramana/in.med.samhita.susruta.1.28.20_2)

pravṛddhapūyarudhirā vraṇā yeṣāṃ ca marmasu //

### [1.28.21](https://indike.org/pramana/in.med.samhita.susruta.1.28.21)

kriyābhiḥ samyagārabdhā na sidhyanti ca ye vraṇāḥ /

### [1.28.21\_2](https://indike.org/pramana/in.med.samhita.susruta.1.28.21_2)

varjayettān bhiṣak prājñaḥ saṃrakṣannātmano yaśaḥ //

### [1.28.21\_1](https://indike.org/pramana/in.med.samhita.susruta.1.28.21_1)

iti suśrutasaṃhitāyāṃ sūtrasthāne viparītāviparītavraṇavijñānīyo nāmāṣṭaviṃśatitamo+adhyāyaḥ //

## Commentaries (2)

- [Nibandhasaṅgraha](https://indike.org/pramana/in.med.samhita.susruta!dalhana.31.3) — Ḍalhaṇa, Sanskrit
- [Bhānumatī](https://indike.org/pramana/in.med.samhita.susruta!cakrapani.29.2) — Cakrapāṇidatta, Sanskrit

## Linked texts (1)

- [Adbhutasāgara](https://indike.org/pramana/in.astro.samhita.adbhuta.adbhutasagara.48.5) — Ballālasena & Lakṣmaṇasena, Sanskrit

---
Source: [https://indike.org/pramana/in.med.samhita.susruta.1.28](https://indike.org/pramana/in.med.samhita.susruta.1.28) · Pramāṇa
