Pramāṇa · Search · About · API

The Compendium of Suśruta 1.37: saptatriṃśattamo+adhyāyaḥ /

Suśrutasaṃhitā 1.37

Language
Sanskrit

saptatriṃśattamo+adhyāyaḥ /

1.37.1

athāto miśrakamadhyāyaṃ vyākhyāsyāmaḥ //

1.37.2

yathovāca bhagavān dhanvantariḥ //

1.37.3

mātuluṅgāgnimanthau ca bhadradāru mahauṣadham /

1.37.3_2

ahiṃsrā caiva rāsnā ca pralepo vātaśophajit //

1.37.4

dūrvā ca nalamūlaṃ ca madhukaṃ candanaṃ tathā /

1.37.4_2

śītalāśca gaṇāḥ sarve pralepaḥ pittaśophahṛt //

1.37.5

āgantuje raktaje ca hyeṣa eva vidhiḥ smṛtaḥ /

1.37.5_2

vidhirviṣaghno viṣaje pittaghno+api hitasthathā //

1.37.6

ajagandhā+aśvagandhā ca kālā saralayā saha /

1.37.6_2

ekaiṣikā+ajaśrṅgī ca pralepaḥ śleṣmaśophahṛt //

1.37.7

ete vargāstrayo lodhraṃ pathyā piṇḍītakāni ca /

1.37.7_2

anantā ceti lepo+ayaṃ sānnipātikaśophahṛt //

1.37.8

snigdhāmlalavaṇo vāte koṣṇaḥ śītaḥ payoyutaḥ /

1.37.8_2

pitte coṣṇah kaphe kṣāramūtrāḍhyastatpraśāntaye //

1.37.9

śaṇamūlakaśigrūṇāṃ phalāni tilasarṣapāḥ /

1.37.9_2

śaktavaḥ kiṇvamatasī dravyāṇyuṣṇāni pācanam //

1.37.10

cirabilvo+agniko dantī citrako hayamārakaḥ /

1.37.10_2

kapotagṛdhrakaṅkāṇāṃ purīṣāṇi ca dāraṇam / ^

1.37.10_3

kṣāradravyāṇi vā yāni kṣāro vā dāraṇaṃ param //

1.37.11

dravyāṇāṃ picchilānāṃ tu tvaṅnūlāni prapīḍanam /

1.37.11_2

yavagodhūmamāṣāṇāṃ cūrṇāni ca samāsataḥ //

1.37.12

śaṅkhinyaṅkoṭhasumanaḥkaravīrasuvarcalāḥ /

1.37.12_2

śodhanāni kaṣāyāṇi vargaścāragvadhādikaḥ //

1.37.13

ajagandhā+ajaśṛṅgī ca gavākṣī lāṅgalāhvayā /

1.37.13_2

pūtīkaścitrakaḥ pāṭhā viḍaṅgailāhareṇavaḥ //

1.37.14

kaṭutrikaṃ yavakṣāro lavaṇāni manaḥśilā /

1.37.14_2

kāsīsaṃ trivṛtā dantī haritālaṃ surāṣṭrajā //

1.37.15

saṃśodhanīnāṃ vartīnāṃ dravyāṇyetāni nirdiśet /

1.37.15_2

etairevauṣadhaiḥ kuryātkalkānapi ca śodhanān //

1.37.16

kāsīsakaṭurohiṇyorjātīkandaharidrayoḥ /

1.37.16_2

pūrvoddiṣṭeṣu cāṅgeṣu kuryāttailaghṛtāni vai //

1.37.17

arkottamāṃ snuhīkṣīraṃ piṣṭvā kṣārottamānapi /

1.37.17_2

jātīmūlaṃ haridre dve kāsīsaṃ kaṭurohiṇīm //

1.37.18

pūrvoddiṣṭāni cānyāni kuryāt saṃśodhanaṃ ghṛtam /

1.37.18_2

mayūrako rājavṛkṣo nimbaḥ kośātakī tilāḥ //

1.37.19

bṛhatī kaṇṭakārī ca haritālaṃ manaḥśilā /

1.37.19_2

śodhanāni ca yojyāni taile dravyāṇi śodhane //

1.37.20

kāsīse saindhave kiṇve vacāyāṃ rajanīdvaye /

1.37.20_2

śodhanāṅgeṣu cānyeṣu cūrṇaṃ kurvīta śodhanam //

1.37.21

sālasārādisāreṣu paṭolatriphalāsu ca /

1.37.21_2

rasakriyā vidhātavyā śodhanī śodhaneṣu ca //

1.37.22

śrīveṣṭake sarjarase sarale devadāruṇi /

1.37.22_2

sāreṣvapi ca kurvīta matimān vraṇadhūpanam //

1.37.23

kaṣāyāṇāmanuṣṇānāṃ vṛkṣāṇāṃ tvakṣu sādhitam /

1.37.23_2

śṛtaṃ śītaṃ kaṣāyaṃ vā ropaṇārtheṣu śasyate //

1.37.24

somāmṛtāśvagandhāsu kākolyādau gaṇe tathā /

1.37.24_2

kṣīripraroheṣvapi ca vartayo ropaṇāḥ smṛtāḥ //

1.37.25

samaṇgā somasaralā somavalkaḥ sacandanaḥ /

1.37.25_2

kākolyādiśca kalkaḥ syāt praśasto vraṇaropaṇe //

1.37.26

pṛthakparṇyātmaguptā ca haridre mālatī sitā /

1.37.26_2

kākolyādiśca yojyaḥ syādbhiṣajā ropaṇe ghṛte //

1.37.27

kālānusāryāguruṇī haridre devadāru ca /

1.37.27_2

priyaṅgavaśca rodhraṃ ca taile yojyāni ropaṇe //

1.37.28

kaṅgukā triphalā rodhraṃ kāsīsaṃ śravaṇāhvayā /

1.37.28_2

dhavāśvakarṇayostvak ca ropaṇaṃ cūrṇamiṣyate //

1.37.29

priyaṅgukā sarjarasaḥ puṣpakāsīsameva ca /

1.37.29_2

tvakcūrṇaṃ dhavajaṃ caiva ropaṇārthaṃ praśasyate //

1.37.30

tvakṣu nyagrodhavargasya triphalāyāstathaiva ca /

1.37.30_2

rasakriyāṃ ropaṇārthe vidadhīta yathākramam //

1.37.31

apāmārgo+asvagandhā ca tālapatrī suvarcalā /

1.37.31_2

utsādane praśasyante kākolyādiśca yo gaṇaḥ //

1.37.32

kāsīsaṃ saindhavaṃ kiṇvaṃ kuruvindo manaḥśilā /

1.37.32_2

kukkuṭāṇḍakapālāni sumanomukulāni ca //

1.37.33

phale śairīṣakārañje dhātucūrṇāni yāni ca /

1.37.33_2

vraṇeṣūtsannamāṃseṣu praśastānyavasādane //

1.37.34

samastaṃ vargamardhaṃ vā yathālābhamathāpi vā /

1.37.34_2

prayuñjīta bhiṣak prājño yathoddiṣṭeṣu karmasu //

1.37.34_1

iti śrīsuśrutasaṃhitāyāṃ sūtrasthāne miśrakādhyāyo nāma saptatriṃśattamo+adhyāyaḥ //

Commentaries (2)

Linked texts (1)