<!-- Pramāṇa, a library of Indian primary sources · https://indike.org/pramana/in.med.samhita.susruta.1.8 -->

[Pramāṇa](https://indike.org/pramana/) › [Indian literature](https://indike.org/pramana/in) › [Medicine](https://indike.org/pramana/in.med) › [Early and ascribed compendia](https://indike.org/pramana/in.med.samhita) › [The Compendium of Suśruta](https://indike.org/pramana/in.med.samhita.susruta) › 1.8

# The Compendium of Suśruta 1.8: aṣṭamo+adhyāyaḥ /

Suśrutasaṃhitā 1.8

- **Language:** Sanskrit

### aṣṭamo+adhyāyaḥ /

### [1.8.1](https://indike.org/pramana/in.med.samhita.susruta.1.8.1)

athātaḥ śastrāvacāraṇīyamadhyāyaṃ vyākhyāsyāmaḥ //

### [1.8.2](https://indike.org/pramana/in.med.samhita.susruta.1.8.2)

yathovāca bhagavān dhanvantariḥ //

### [1.8.3](https://indike.org/pramana/in.med.samhita.susruta.1.8.3)

viṃśatiḥ śāstrāṇi tadyathā maṇḍalāgrakarapatravṛddhipatranakhaśastramudrikotpalapatrakārdhadhārasūcīkuśapatrāṭīmukhaśarārimaukhāntarmukhatrikūrcakakuṭhārikāvrīhimukhārāvetasapatrakabaḍiśadantaśaṅkveṣaṇya iti //

### [1.8.4](https://indike.org/pramana/in.med.samhita.susruta.1.8.4)

tatra maṇḍalāgrakarapatre syātāṃ chedane lekhane ca vṛddhipatranakhaśastramudrikotpalapatrakārdhadhārāṇi chedane bhedane ca sūcīkuśapatrāṭīmukhaśarārimukhāntarmukhatrikūrcakāni visrāvaṇe kuṭhārikāvrīhimukhārāvetasapatrakāṇi vyadhane sūcī ca baḍiśaṃ dantaśaṅkuścāharaṇe eṣaṇyeṣaṇe ānulobhye ca sūcyaḥ sīvane ityaṣṭavidhe karmaṇyupayogaḥ śastrāṇāṃ vyākkhyātaḥ //

### [1.8.5](https://indike.org/pramana/in.med.samhita.susruta.1.8.5)

teṣamatha yathāyogaṃ grahaṇasamāsopāyaḥ karmasuvakṣyate tatra vṛddhipatraṃ vṛntaphalasādhāraṇe bhāge gṛhṇīyādbhedanānyevaṃ sarvāṇi vṛddhipatraṃ maṇḍalāgraṃ ca kiṃciduttānena pāṇinā lekhane bahuśo+avacāryaṃ vṛntāgre visrāvaṇāni viśeṣeṇa tu bālavṛddhasukumārabhīrunārīṇāṃ rājñāṃ rājaputrāṇāṃ ca trikūrcakena visrāvayet talapracchāditavṛntamaṅguṣṭhapradeśinībhyāṃ vrīhimukhaṃ kuṭhārikāṃ vāmahastanyastāmitarahastamadhyamāṅgulyā+aṅguṣṭhaviṣṭabdhayā+abhihanyāt ārākarapatraiṣaṇyo mūle śeṣāṇi tu yathāyogaṃ kṛhṇīyāt //

### [1.8.6](https://indike.org/pramana/in.med.samhita.susruta.1.8.6)

teṣāṃ nāmabhirevākṛtayaḥ prāyeṇa vyākhyātāḥ //

### [1.8.7](https://indike.org/pramana/in.med.samhita.susruta.1.8.7)

tatra nakhaśastraiṣaṇyāvaṣṭāṅgule sūcyo vakṣyante (? pradeśinyagraparvapradeśapramāṇā mudrikā daśāṅgulā śarārimukhī sā ca kartarīti kathyate /) śeṣāṇi tu ṣaḍaṅgulāni //

### [1.8.8](https://indike.org/pramana/in.med.samhita.susruta.1.8.8)

tāni sugrahāṇi sulohāni sudhārāṇi surūpāṇi susamāhitamukhāgrāṇi akarālāni ceti śastrasaṃpat //

### [1.8.9](https://indike.org/pramana/in.med.samhita.susruta.1.8.9)

tatra vakraṃ kuṇṭhaṃ khaṇḍaṃ kharadhāraṃ atisthūlaṃ atitucchaṃ atidīrghaṃ atihrasvaṃ ityaṣṭau śastradoṣāḥ / ato viparītaguṇamādadīta anyatra karapatrāt taddhi kharadhāramasthicchedanārtham//

### [1.8.10](https://indike.org/pramana/in.med.samhita.susruta.1.8.10)

tatra dhārā bhedanānāṃ māsūrī lekhanānāmardhamāsūrī vyadhanānāṃ visrāvaṇānāṃ ca kaiśikī chedanānāmardhakaiśikīti //

### [1.8.11](https://indike.org/pramana/in.med.samhita.susruta.1.8.11)

baḍiśaṃ dantaśaṅkuścānatāgre / tīkṣṇakaṇṭakaprathamayavapatramukhyeṣaṇī (? gaṇḍūpadākāramukhī ca ) //

### [1.8.12](https://indike.org/pramana/in.med.samhita.susruta.1.8.12)

teṣāṃ pāyanā trividhā kśārodakataileṣu / tatra kṣārapāyitaṃ śaraśalyāsthicchedaneṣu udakapāyitaṃ māṃsacchedanabhedanapāṭaneṣu tailapāyitaṃ sirāvyadhanasnāyucchedaneṣu //

### [1.8.13](https://indike.org/pramana/in.med.samhita.susruta.1.8.13)

teṣāṃ niśānārthaṃ ślakṣṇaśilā māṣavarṇā dhārāsaṃsthāpanārthaṃ śālmalīphalakamiti //

### [1.8.14](https://indike.org/pramana/in.med.samhita.susruta.1.8.14)

bhavati cātra /

### [1.8.14\_2](https://indike.org/pramana/in.med.samhita.susruta.1.8.14_2)

yadā suniśitaṃ śastraṃ romacchedi susaṃsthitam /

### [1.8.14\_3](https://indike.org/pramana/in.med.samhita.susruta.1.8.14_3)

sugṛhītaṃ pramāṇena tadā karmasu yojayet //

### [1.8.15](https://indike.org/pramana/in.med.samhita.susruta.1.8.15)

anuśastrāṇi tu tvaksārasphaṭikakācakuruvindajalaukognikṣāranakhagojīśephālikāśākapatrakarīrabālāṅgulaya iti //

### [1.8.16](https://indike.org/pramana/in.med.samhita.susruta.1.8.16)

śiṣūnāṃ śastrabhīrūṇāṃ śastrābhāve ca yojayet /

### [1.8.16\_2](https://indike.org/pramana/in.med.samhita.susruta.1.8.16_2)

tvaksārādicaturvargaṃ chedye ca buddhimān //

### [1.8.17](https://indike.org/pramana/in.med.samhita.susruta.1.8.17)

āhāryacchedyabhedyeṣu nakhaṃ śakyeṣu yojayet /

### [1.8.17\_2](https://indike.org/pramana/in.med.samhita.susruta.1.8.17_2)

vidhiḥ pravakṣyate paścāt kṣāravahnijalaukasām //

### [1.8.18](https://indike.org/pramana/in.med.samhita.susruta.1.8.18)

ye syurmukhagatā rogā netravartmagatāśca ye /

### [1.8.18\_2](https://indike.org/pramana/in.med.samhita.susruta.1.8.18_2)

gojīśephālikāśākapatrairvisrāvayettu tān //

### [1.8.19](https://indike.org/pramana/in.med.samhita.susruta.1.8.19)

eṣyeṣveṣaṇyalābhe tu bālāṅgulyaṅkurā hitāḥ /

### [1.8.19\_2](https://indike.org/pramana/in.med.samhita.susruta.1.8.19_2)

śastrāṇyetāni matimān śuddhaśaikyāyasāni tu /

### [1.8.19\_3](https://indike.org/pramana/in.med.samhita.susruta.1.8.19_3)

kārayet karaṇaprāptaṃ karmāraṃ karmakovidam //

### [1.8.20](https://indike.org/pramana/in.med.samhita.susruta.1.8.20)

prayogajñasya vaidyasya siddhirbhavati nityaśaḥ /

### [1.8.20\_2](https://indike.org/pramana/in.med.samhita.susruta.1.8.20_2)

tasmāt paricayaṃ kuryācchastrāṇāṃ grahaṇe sadā //

### [1.8.20\_1](https://indike.org/pramana/in.med.samhita.susruta.1.8.20_1)

iti suśrutasaṃhitāyāṃ sūtrasthāne śastrāvacāraṇīyo nāmāṣṭamo+adhyāyaḥ //

## Commentaries (2)

- [Bhānumatī](https://indike.org/pramana/in.med.samhita.susruta!cakrapani.8.2) — Cakrapāṇidatta, Sanskrit
- [Nibandhasaṅgraha](https://indike.org/pramana/in.med.samhita.susruta!dalhana.10.2.1) — Ḍalhaṇa, Sanskrit

## Linked texts (1)

- [Aṣṭāṅgasaṃgraha](https://indike.org/pramana/in.med.samhita.astangasamgraha.38.38) — Vāgbhaṭa, Sanskrit

---
Source: [https://indike.org/pramana/in.med.samhita.susruta.1.8](https://indike.org/pramana/in.med.samhita.susruta.1.8) · Pramāṇa
