<!-- Pramāṇa, a library of Indian primary sources · https://indike.org/pramana/in.med.samhita.susruta.2.1 -->

[Pramāṇa](https://indike.org/pramana/) › [Indian literature](https://indike.org/pramana/in) › [Medicine](https://indike.org/pramana/in.med) › [Early and ascribed compendia](https://indike.org/pramana/in.med.samhita) › [The Compendium of Suśruta](https://indike.org/pramana/in.med.samhita.susruta) › 2.1

# The Compendium of Suśruta 2.1: prathamo+adhyāyaḥ/

Suśrutasaṃhitā 2.1

- **Language:** Sanskrit

### prathamo+adhyāyaḥ/

### [2.1.1](https://indike.org/pramana/in.med.samhita.susruta.2.1.1)

athāto vātavyādhinidānaṁ vyākhyāsyāmahaḥ//

### [2.1.2](https://indike.org/pramana/in.med.samhita.susruta.2.1.2)

yathovāca bhagavān dhanvantariḥ//

### [2.1.3](https://indike.org/pramana/in.med.samhita.susruta.2.1.3)

dhanvantariṁ dharmabhṛtāṁ variṣṭhamamṛtodbhavam/ caraṇāvupasaṁgṛhya suśrutaḥ paripṛcchati//

### [2.1.4](https://indike.org/pramana/in.med.samhita.susruta.2.1.4)

vāyoḥ prakṛtibhūtasya vyāpannasya ca kopanaiḥ/ sthānaṁ karma ca rogāṁśca vada me vadatāṁ vara//

### [2.1.5](https://indike.org/pramana/in.med.samhita.susruta.2.1.5)

tasya tadvacanaṁ †prābravīdbhiṣajaṁ varaḥ/ svayaṁbhūreṣa bhagavān vāyurityabhiśabditaḥ//

### [2.1.6](https://indike.org/pramana/in.med.samhita.susruta.2.1.6)

svātantryānnityabhāvācca sarvagatvāttathaiva ca/ sarveṣāmeva sarvātmā sarvalokanamaskṛtaḥ//

### [2.1.7](https://indike.org/pramana/in.med.samhita.susruta.2.1.7)

sthityutpattivināśeṣu bhūtānāmeṣa kāraṇam/ avyakto vyaktakarmā ca rūkṣaḥ† śīto laghuḥ kharaḥ//

### [2.1.8](https://indike.org/pramana/in.med.samhita.susruta.2.1.8)

tiryaggo dviguṇaścaiva rajobahula eva ca/ acintyavīryo doṣāṇāṁ netā rogasamūharāṭ//

### [2.1.9](https://indike.org/pramana/in.med.samhita.susruta.2.1.9)

āśukārī muhuścārī pakvādhānagudālayaḥ/ dehe vicaratastasya lakṣaṇāni nibodha me//

### [2.1.10](https://indike.org/pramana/in.med.samhita.susruta.2.1.10)

doṣadhātvagnisamatāṁ saṁprāptiṁ viṣayeṣu ca/ kriyāṇāmānulomyaṁ ca karotyakupito+anilaḥ// †/ indriyārthopasaṁprāptiṁ doṣadhātvagnyavaikṛtam/ kriyāṇāmānulomyaṁ ca kuryādvāyuradūṣitaḥ//)

### [2.1.11](https://indike.org/pramana/in.med.samhita.susruta.2.1.11)

yathā+agniḥ pañcadhā bhinno nāmasthānakriyāmayaiḥ/ bhinno+anilastasthā hyeko nāmasthānakriyāmayaiḥ//

### [2.1.12](https://indike.org/pramana/in.med.samhita.susruta.2.1.12)

prāṇodānau samānaśca vyānaścāpāna eva ca/ sthānasthā mārutāḥ pañca yāpayanti śarīriṇam//

### [2.1.13](https://indike.org/pramana/in.med.samhita.susruta.2.1.13)

yo vāyurvaktrasaṁcārī sa prāṇo nāma dehadhṛk/ so+annaṁ praveśayatyantaḥ prāṇāṁścāpyavalambate//

### [2.1.14](https://indike.org/pramana/in.med.samhita.susruta.2.1.14)

prāyaśaḥ kurute duṣṭo hikkāśvāsādikān gadān// udāno nāma yastūrdhvamupaiti pavanottamaḥ//

### [2.1.15](https://indike.org/pramana/in.med.samhita.susruta.2.1.15)

tena bhāṣitagītādiviśeṣo+abhipravartate/ ūrdhvajatrugatān rogān karoti ca viśeṣataḥ//

### [2.1.16](https://indike.org/pramana/in.med.samhita.susruta.2.1.16)

āmapakvāśayacaraḥ samāno †vahnisaṅgataḥ/ so+annaṁ pacati tajjāṁśca †viśeṣānvivinakti hi//

### [2.1.17](https://indike.org/pramana/in.med.samhita.susruta.2.1.17)

gulmāgnisādātīsāraprabhṛtīn† kurute gadān/ kṛtsnadehacaro vyāno rasasaṁvahanodyataḥ//

### [2.1.18](https://indike.org/pramana/in.med.samhita.susruta.2.1.18)

svedāsṛksrāvaṇaścāpi pañcadhā ceṣṭayatyapi/ kruddhaśca kurute rogān prāyaśaḥ sarvadehagān//

### [2.1.19](https://indike.org/pramana/in.med.samhita.susruta.2.1.19)

pakvādhānālayo+apānaḥ kāle karṣati cāpyadhaḥ/ †samīraṇaḥ śakṛnmūtraṁ śukragarbhārtavāni ca//

### [2.1.20](https://indike.org/pramana/in.med.samhita.susruta.2.1.20)

kuddhaśca kurute rogān ghorān bastigudāśrayān/ śukradoṣapramehāstu vyānāpānaprakopajāḥ//

### [2.1.21](https://indike.org/pramana/in.med.samhita.susruta.2.1.21)

yugapat kupitāścāpi dehaṁ bhindyurasaṁśayam/ ata ūrdhvaṁ pravakṣyāmi nānāsthānāntarāśritaḥ//

### [2.1.22](https://indike.org/pramana/in.med.samhita.susruta.2.1.22)

bahuśaḥ kupito vāyurvikārān kurute hi yān/ vāyurāmāśaye kruddhaśchardyādīn kurute gadān//

### [2.1.23](https://indike.org/pramana/in.med.samhita.susruta.2.1.23)

mohaṁ mūrcchāṁ pipāsāṁ ca hṛdgrahaṁ pārśvavedanām/ pakvāśayastho+antrakūjaṁ †śūlaṁ nābhau karoti ca//

### [2.1.24](https://indike.org/pramana/in.med.samhita.susruta.2.1.24)

kṛcchramūtrapurīṣatvamānāhaṁ trikavedanām/ śrotrādiṣvindriyavadhaṁ kuryāt kruddhaḥ samīraṇaḥ//

### [2.1.25](https://indike.org/pramana/in.med.samhita.susruta.2.1.25)

vaivarṇyaṁ sphuraṇaṁ raukṣyaṁ suptiṁ cumucumāyanam/ tvakstho nistodanaṁ kuryāt tvagbhedaṁ paripoṭanam//

### [2.1.26](https://indike.org/pramana/in.med.samhita.susruta.2.1.26)

vraṇāṁśca raktago granthīn †saśūlān māṁsasaṁśritaḥ/ tathā medaḥśritaḥ kuryādgrandhīnmandarujo+avraṇān//

### [2.1.27](https://indike.org/pramana/in.med.samhita.susruta.2.1.27)

kuryāt sirāgataḥ śūlaṁ sirākuñcanapūraṇam/ snāyuprāptaḥ †stambhakampau śūlamākṣepaṇaṁ tathā//

### [2.1.28](https://indike.org/pramana/in.med.samhita.susruta.2.1.28)

hanti sandhigataḥ sandhīn śūlaśophau karoti ca/ asthiśoṣaṁ prabhedaṁ ca kuryācchūlaṁ ca tacchritaḥ//

### [2.1.29](https://indike.org/pramana/in.med.samhita.susruta.2.1.29)

tathā majjagate ruk ca na kadācit praśāmyati/ apravṛttiḥ pravṛttirvā vikṛtā† śukrage+anile//

### [2.1.30](https://indike.org/pramana/in.med.samhita.susruta.2.1.30)

hastapādaśirodhātūṁstathā saṁcarati kramāt/ vyāpnuyādvā+akhilaṁ dehaṁ vāyuḥ sarvagato nṛṇām//

### [2.1.31](https://indike.org/pramana/in.med.samhita.susruta.2.1.31)

stambhanākṣepaṇasvāpaśophaśūlāni sarvagaḥ†/ sthāneṣūkteṣu saṁmiśraḥ saṁmiśrāḥ kurute rujaḥ//

### [2.1.32](https://indike.org/pramana/in.med.samhita.susruta.2.1.32)

kuryādavayavaprāpto† mārutastvamitān gadān/ dāhasaṁtāpamūrcchāḥ syurvāyau pittasamanvite//

### [2.1.33](https://indike.org/pramana/in.med.samhita.susruta.2.1.33)

śaityaśophagurutvāni tasminneva kaphāvṛte/ sūcībhiriva nistodaḥ sparśadveṣaḥ prasuptatā//

### [2.1.34](https://indike.org/pramana/in.med.samhita.susruta.2.1.34)

śeṣāḥ pittavikārāḥ syurmārute śoṇitānvite/ prāṇe pittāvṛte chardirdāhaścaivopajāyate//

### [2.1.35](https://indike.org/pramana/in.med.samhita.susruta.2.1.35)

daurbalyaṁ sadanaṁ tandrā vaivarṇyaṁ† ca kaphāvṛte/ udāne pittasaṁyukte mūrcchādāhabhramaklamāḥ//

### [2.1.36](https://indike.org/pramana/in.med.samhita.susruta.2.1.36)

asvedaharṣau mando+agniḥ śītastambhau kaphāvṛte/ samāne pittasaṁyukte svedadāhauṣṇyamūrcchanam//

### [2.1.37](https://indike.org/pramana/in.med.samhita.susruta.2.1.37)

†kaphādhikaṁ ca viṇmūtraṁ romaharṣaḥ kaphāvṛte/ apāne pittasaṁyukte dāhauṣṇye syādasṛgdaraḥ†//

### [2.1.38](https://indike.org/pramana/in.med.samhita.susruta.2.1.38)

adhaḥkāyagurutvaṁ ca tasminneva† kaphāvṛte/ vyāne pittāvṛte dāho gātravikṣepaṇaṁ klamaḥ//

### [2.1.39](https://indike.org/pramana/in.med.samhita.susruta.2.1.39)

†gurūṇi sarvagātrāṇi stambhanaṁ cāsthiparvaṇām/ liṅgaṁ kaphāvṛte vyāne ceṣṭāstambhastathaiva ca//

### [2.1.40](https://indike.org/pramana/in.med.samhita.susruta.2.1.40)

prāyaśaḥ sukumārāṇāṁ mithyā++āhāravihāriṇām/ †rogādhvapramadāmadyavyāyāmaiścātipīḍanāt//

### [2.1.41](https://indike.org/pramana/in.med.samhita.susruta.2.1.41)

ṛtusātmyaviparyāsāt snehādīnāṁ ca vibhramāt/ avyavāye tathā sthūle vātaraktaṁ prakupyati†//)

### [2.1.42](https://indike.org/pramana/in.med.samhita.susruta.2.1.42)

hastyaśvoṣṭrairgacchato+anyaiśca vāyuḥ kopaṁ yātaḥ kāraṇaiḥ sevitaiḥ svaiḥ/ tīkṣṇoṣṇāmlakṣāraśākādibhojyaiḥ saṁtāpādyairbhūyasā sevitaiśca//

### [2.1.43](https://indike.org/pramana/in.med.samhita.susruta.2.1.43)

kṣipraṁ raktaṁ duṣṭimāyāni† tacca vāyormārgaṁ saṁruṇaddhyāśu yātaḥ/ kruddho+atyarthaṁ mārgarodhāt sa †vāyuratyudriktaṁ dūṣayedraktamāśu†//

### [2.1.44](https://indike.org/pramana/in.med.samhita.susruta.2.1.44)

tat saṁpṛktaṁ vāyunā dūṣitena tatprāvalyāducyate vātaraktam/ tadvat pittaṁ dūṣitenāsṛjā++āktaṁ śleṣmā duṣṭo dūṣitenāsṛjā++āktaḥ//

### [2.1.45](https://indike.org/pramana/in.med.samhita.susruta.2.1.45)

†sparśodvignau todabhedapraśoṣasvāpopetau vātaraktena pādau/ pittāsṛgbhyāmugradāhau bhavetāmatyarthoṣṇau raktaśophau mṛdū ca//

### [2.1.46](https://indike.org/pramana/in.med.samhita.susruta.2.1.46)

kaṇḍūmantau śvetaśītau saśophau pīnastabdhau śleṣmaduṣṭe tu rakte/ †sarvairduṣṭe śoṇite cāpi doṣāḥ svaṁ svaṁ rūpaṁ pādayordarśayanti//

### [2.1.47](https://indike.org/pramana/in.med.samhita.susruta.2.1.47)

prāgrūpe śithilau svinnau †śītalau saviparyayau/ vaivarṇyatodasuptatvagurutvauṣasamanvitau//

### [2.1.48](https://indike.org/pramana/in.med.samhita.susruta.2.1.48)

pādayormūlamāsthāya kadāciddhastayorapi/ āsvorviṣamiva kruddhaṁ taddehamanusarpati//

### [2.1.49](https://indike.org/pramana/in.med.samhita.susruta.2.1.49)

ājānusphuṭitaṁ yacca prabhinnaṁ prasrutaṁ ca yat/ upadravaiśca yajyuṣṭaṁ prāṇamāṁsakṣayādibhiḥ//

### [2.1.50](https://indike.org/pramana/in.med.samhita.susruta.2.1.50)

śoṇitaṁ tadasādhyaṁ syādyāpyaṁ saṁvatsarotthitam/ yadā tu dhamanīḥ sarvāḥ kupito+abhyeti mārutaḥ//

### [2.1.51](https://indike.org/pramana/in.med.samhita.susruta.2.1.51)

tadākṣipatyāśu muhurmuhurdehaṁ muhuścaraḥ/ muhurmuhustadākṣepādākṣepaka iti smṛtaḥ//

### [2.1.52](https://indike.org/pramana/in.med.samhita.susruta.2.1.52)

so+apatānakasaṁjño yaḥ pātayatyantarā+antarā/ kaphānvito bhṛśaṁ vāyustāsveva yadi tiṣṭhati//

### [2.1.53](https://indike.org/pramana/in.med.samhita.susruta.2.1.53)

sa daṇḍavat stambhayati kṛcchro daṇḍāpatānakaḥ/ hanugrahastadā+atyarthaṁ kṛcchrānniṣevate//

### [2.1.54](https://indike.org/pramana/in.med.samhita.susruta.2.1.54)

dhanustulyaṁ namedyastu sa dhanuḥstambhasaṁjñakaḥ/ aṅgulīgulphajaṭharahradvakṣogalasaṁśritaḥ//

### [2.1.55](https://indike.org/pramana/in.med.samhita.susruta.2.1.55)

snāyupratānamanilo yadā++ākṣipati vegavān/ viṣṭabdhākṣaḥ stabdhahanurbhagnapārśvaḥ kaphaṁ vaman//

### [2.1.56](https://indike.org/pramana/in.med.samhita.susruta.2.1.56)

abhyantaraṁ dhanuriva yadā namati mānavaḥ/ tadā+asyābhyantarāyāmaṁ kurute māruto balī//

### [2.1.57](https://indike.org/pramana/in.med.samhita.susruta.2.1.57)

bāhyasnāyupratānastho bāhyāyāmaṁ karoti ca/ tamasādhyaṁ budhāḥ prāhurvakṣaḥkaṭhyūrubhañjanam//

### [2.1.58](https://indike.org/pramana/in.med.samhita.susruta.2.1.58)

kaphapittānvito vāyurvāyureva ca kevalaḥ/ kuryādākṣepakaṁ tvanyaṁ caturthamabhighātajam//

### [2.1.59](https://indike.org/pramana/in.med.samhita.susruta.2.1.59)

garbhapātanimittaśca śoṇitātisravācca yaḥ/ abhighātanimittaśca na sidhyatyapatānakaḥ//

### [2.1.60](https://indike.org/pramana/in.med.samhita.susruta.2.1.60)

adhogamāḥ satiryaggā dhamanīrūrdhvadehagāḥ/ yadā prakupito+atyarthaṁ mātariśvā prapadyate//

### [2.1.61](https://indike.org/pramana/in.med.samhita.susruta.2.1.61)

tadā+anyatarapakṣasya sandhibandhān vimokṣayan/ hanti pakṣaṁ tamāhurhi pakṣāghātaṁ bhiṣagvarāḥ//

### [2.1.62](https://indike.org/pramana/in.med.samhita.susruta.2.1.62)

yasya kṛtsnaṁ śarīrārdhamakarmaṇyamacetanam/ †tataḥ patasyasūn vā+api †tyajatyanilapīḍitaḥ//

### [2.1.63](https://indike.org/pramana/in.med.samhita.susruta.2.1.63)

śuddhavātahataṁ pakṣaṁ kṛcchrasādhyatamaṁ viduḥ/ sādhyamanyena saṁsṛṣṭamasādhyaṁ kṣayahetukam//

### [2.1.64](https://indike.org/pramana/in.med.samhita.susruta.2.1.64)

vāyurūrdhvaṁ vrajet sthānāt kupito hṛdayaṁ śiraḥ/ śaṅkhau ca pīḍayatyaṅgānyākṣipennamayecca saḥ//

### [2.1.65](https://indike.org/pramana/in.med.samhita.susruta.2.1.65)

nimīlitākṣo niśceṣṭaḥ stabdhākṣo vā+api kūjati/ nirucchvāso+athavā kṛcchrāducchvasyānnaṣṭacetanaḥ//

### [2.1.66](https://indike.org/pramana/in.med.samhita.susruta.2.1.66)

svasthaḥ syāddhṛdaye mukte hyāvṛte tu pramuhyati/ kaphānvitena vātena jñeya eṣo+apatantrakaḥ//

### [2.1.67](https://indike.org/pramana/in.med.samhita.susruta.2.1.67)

divāsvapnāsanasthānavivṛtādhvanirīkṣaṇaiḥ†/ manyāstambhaṁ prakurute sa eva śleṣmaṇā++āvṛtaḥ//

### [2.1.68](https://indike.org/pramana/in.med.samhita.susruta.2.1.68)

(†garbhiṇīsūtikābālavṛddhakṣīṇeṣvasṛkkṣaye/) uccairvyāharato+atyarthaṁ svādataḥ kaṭhināni vā/ hasato †jṛmbhato bhārādviṣamācchayanādapi//

### [2.1.69](https://indike.org/pramana/in.med.samhita.susruta.2.1.69)

śironāsauṣṭhacibukalalāṭekṣaṇasandhigaḥ/ ardayitvā+anilo vaktramarditaṁ janayatyataḥ//

### [2.1.70](https://indike.org/pramana/in.med.samhita.susruta.2.1.70)

vakrībhavati vaktrārdhaṁ grīvā cāpyapavartate/ śiraścalati vāksaṅgo netrādīnāṁ ca vaikṛtam//

### [2.1.71](https://indike.org/pramana/in.med.samhita.susruta.2.1.71)

grīvācibukadantānāṁ tasmin pārśve tu vedanā/ yasyāgrajo romaharṣo vepathurnetramāvilam//

### [2.1.72](https://indike.org/pramana/in.med.samhita.susruta.2.1.72)

vāyurūrdhvaṁ tvaci svāpastodo manyāhanugrahaḥ/ tamarditamiti grāhurvyādhiṁ vyādhiviśāradāḥ//

### [2.1.73](https://indike.org/pramana/in.med.samhita.susruta.2.1.73)

kṣīṇasyānimiṣākṣasya prasaktaṁ† saktabhāṣiṇaḥ/ na sidhyatyarditaṁ bāḍhaṁ trivarṣaṁ vepanasya ca//

### [2.1.74](https://indike.org/pramana/in.med.samhita.susruta.2.1.74)

†pārṣṇipratyaṅgulīnāṁ tu kaṇḍarā yā+anilārditāḥ/ †sakthnaḥ kṣepaṁ nigṛhṇīyādgṛdhrasīti hi sā smṛtā//

### [2.1.75](https://indike.org/pramana/in.med.samhita.susruta.2.1.75)

†talapratyaṅgulīnāṁ tu kaṇḍarā bāhupṛṣṭhataḥ/ bāhvoḥ karmakṣayakarī viśvācīti hi sā smṛtā//

### [2.1.76](https://indike.org/pramana/in.med.samhita.susruta.2.1.76)

vātaśoṇitajaḥ śopho jānumadhye mahārujaḥ/ śiraḥ kroṣṭukapūrvaṁ tu sthūlaḥ kroṣṭukamūrdhavat//

### [2.1.77](https://indike.org/pramana/in.med.samhita.susruta.2.1.77)

vāyuḥ †kaṭyāṁ sthitaḥ sakthnaḥ kaṇḍarāmākṣipedyadā/ svañjastadā bhavejjantuḥ, paṅguḥ sakthnordvayorvadhāt//

### [2.1.78](https://indike.org/pramana/in.med.samhita.susruta.2.1.78)

prakrāman vepate yastu svañjanniva ca gacchati/ kalāyasvañjaṁ taṁ vidyānmuktasandhiprabandhanam//

### [2.1.79](https://indike.org/pramana/in.med.samhita.susruta.2.1.79)

nyaste tu viṣamaṁ(me) pāde rujaḥ kuryāt samīraṇaḥ/ vātakaṇṭaka ityeṣa vijñeyaḥ khaḍu(la)kāśritaḥ//

### [2.1.80](https://indike.org/pramana/in.med.samhita.susruta.2.1.80)

pādayoḥ kurute dāhaṁ pittāsṛksahito+anilaḥ/ viśeṣataścaṅkramaṇāt pādadāhaṁ tamādiśet//

### [2.1.81](https://indike.org/pramana/in.med.samhita.susruta.2.1.81)

hṛṣyataścaraṇau yasya bhavataśca prasuptavat†/ pādaharṣaḥ sa vijñeyaḥ kaphavātaprakopajaḥ//

### [2.1.82](https://indike.org/pramana/in.med.samhita.susruta.2.1.82)

aṁsadeśasthito vāyuḥ śoṣayitvāṁ+asabandhanam/ sirāścākuñcya tatrastho janayatyavabāhukam//

### [2.1.83](https://indike.org/pramana/in.med.samhita.susruta.2.1.83)

yadā śabdavahaṁ sroto vāyurāvṛtya tiṣṭhati/ śuddhaḥ śleṣmānvito vā+api bādhiryaṁ tena jāyate//

### [2.1.84](https://indike.org/pramana/in.med.samhita.susruta.2.1.84)

hanuśaṅkhaśirogrīvaṁ yasya bhindannivānilaḥ/ karṇayoḥ kurute śūlaṁ karṇaśūlaṁ taducyate//

### [2.1.85](https://indike.org/pramana/in.med.samhita.susruta.2.1.85)

āvṛtya sakapho vāyurdhamanīḥ śabdavāhīnīḥ/ narān karotyakriyakānmūkaminmiṇagadgadān//

### [2.1.86](https://indike.org/pramana/in.med.samhita.susruta.2.1.86)

adho yā vedanāṁ yāti varcomūtrāśayotthitā/ bhindatīva gudopasthaṁ sā tūnītyabhidhīyate//

### [2.1.87](https://indike.org/pramana/in.med.samhita.susruta.2.1.87)

gudopasthotthitā saiva pratilomavisarpiṇī/ vegaiḥ pakvāśayaṁ yāti pratitūnīti sā smṛtā//

### [2.1.88](https://indike.org/pramana/in.med.samhita.susruta.2.1.88)

sāṭopamatyugrarujamādhmātamudaraṁ bhṛśam/ ādhmānamiti jānīyādghoraṁ vātanirodhajam//

### [2.1.89](https://indike.org/pramana/in.med.samhita.susruta.2.1.89)

vimuktapārśvahṛdayaṁ tadevāmāśayotthitam/ pratyādhmānaṁ vijānīyāt kaphavyākulitānilam//

### [2.1.90](https://indike.org/pramana/in.med.samhita.susruta.2.1.90)

aṣṭhīlāvadghanaṁ granthimūrdhvamāyatamunnatam/ vātāṣṭhīlāṁ vijānīyādbahirmārgavarodhinīm†//

### [2.1.91](https://indike.org/pramana/in.med.samhita.susruta.2.1.91)

enāmeva rujāyuktāṁ vātaviṇmūtrarodhinīm/ pratyaṣṭhīlāmiti vadejjāṭhare tiryagutthitām//

### [2.1.91\_1](https://indike.org/pramana/in.med.samhita.susruta.2.1.91_1)

iti suśrutasaṁhitāyāṁ nidānasthāne vātavyādhinidānaṁ nāma prathamo+adhyāyaḥ //1//

## Commentaries (1)

- [Nibandhasaṅgraha](https://indike.org/pramana/in.med.samhita.susruta!dalhana.59.2) — Ḍalhaṇa, Sanskrit

## Linked texts (5)

- [Mādhavanidāna (Rugviniścaya)](https://indike.org/pramana/in.med.sangraha.madhavanidana.26.21.p1) — Mādhavakara, Sanskrit
- [Bhāvaprakāśa (another edition)](https://indike.org/pramana/in.med.sangraha.bhavaprakasa*alt.3.2-21.253) — Sanskrit
- [Gadanigraha](https://indike.org/pramana/in.med.sangraha.gadanigraha.32.16) — Soḍhala, Sanskrit
- [Mādhavacikitsā](https://indike.org/pramana/in.med.nidana.madhavacikitsa.28.15) — Mādhava Bhaṭṭa, Sanskrit
- [Cikitsāsārasaṅgraha (Vaṅgasena)](https://indike.org/pramana/in.med.sangraha.vangasena.31.167) — Vaṅgasena, Sanskrit

---
Source: [https://indike.org/pramana/in.med.samhita.susruta.2.1](https://indike.org/pramana/in.med.samhita.susruta.2.1) · Pramāṇa
