<!-- Pramāṇa, a library of Indian primary sources · https://indike.org/pramana/in.med.samhita.susruta.2.7 -->

[Pramāṇa](https://indike.org/pramana/) › [Indian literature](https://indike.org/pramana/in) › [Medicine](https://indike.org/pramana/in.med) › [Early and ascribed compendia](https://indike.org/pramana/in.med.samhita) › [The Compendium of Suśruta](https://indike.org/pramana/in.med.samhita.susruta) › 2.7

# The Compendium of Suśruta 2.7: saptamo+adhyāyaḥ/

Suśrutasaṃhitā 2.7

- **Language:** Sanskrit

### saptamo+adhyāyaḥ/

### [2.7.1](https://indike.org/pramana/in.med.samhita.susruta.2.7.1)

athāta udarāṇāṁ nidānaṁ vyākhyāsyāmaḥ//

### [2.7.2](https://indike.org/pramana/in.med.samhita.susruta.2.7.2)

yathovāca bhagavān dhanvantariḥ//

### [2.7.3](https://indike.org/pramana/in.med.samhita.susruta.2.7.3)

dhanvantarirdharmabhṛtāṁ variṣṭho rājarṣirindrapratimo+abhavadyaḥ†/ brahmarṣiputraṁ vinayopapannaṁ śiṣyaṁ śubhaṁ suśrutamanvaśāt saḥ//

### [2.7.4](https://indike.org/pramana/in.med.samhita.susruta.2.7.4)

pṛthak samastairapi ceha doṣaiḥ plīhodaraṁ baddhagudaṁ tathaiva/ āgantukaṁ saptamamaṣṭamaṁ ca dakodaraṁ ceti vadanti tāni//

### [2.7.5](https://indike.org/pramana/in.med.samhita.susruta.2.7.5)

sudurbalāgnerahitāśanasya saṁśuṣkapūtyannaniṣevaṇādvā/ snehādimithyācaraṇācca jantorvṛddhiṁ gatāḥ koṣṭhamabhiprapannāḥ//

### [2.7.6](https://indike.org/pramana/in.med.samhita.susruta.2.7.6)

gulmākṛtivyañjitalakṣaṇāni kurvanti ghorāṇyudarāṇi doṣāḥ/ koṣṭhādupasnehavadannasāro niḥsṛtya duṣṭo+anilaveganunnaḥ//

### [2.7.7](https://indike.org/pramana/in.med.samhita.susruta.2.7.7)

tvacaḥ samunnamya śanaiḥ samantādvivardhamāno jaṭharaṁ karoti/ tatpūrvarūpaṁ balavarṇakāṅkṣāvalīvināśo jaṭhare hi rājyaḥ//

### [2.7.8](https://indike.org/pramana/in.med.samhita.susruta.2.7.8)

jīrṇāparijñānavidāhavatyo bastau rujaḥ pādagataśca śophaḥ/ saṁgṛhya pārśvodarapṛṣṭhanābhīryadvardhate kṛṣṇasirāvanaddham//

### [2.7.9](https://indike.org/pramana/in.med.samhita.susruta.2.7.9)

saśūlamānāhavadugraśabdaṁ satodabhedaṁ pavanātmakaṁ tat/ yaccoṣatṛṣṇājvaradāhayuktaṁ pītaṁ sirā bhānti ca yatra pītāḥ//

### [2.7.10](https://indike.org/pramana/in.med.samhita.susruta.2.7.10)

pītākṣiviṇmūtranakhānanasya pittodaraṁ tattvacirābhivṛddhi/ yacchītalaṁ śuklasirāvanaddhaṁ guru sthiraṁ śuklanakhānanasya//

### [2.7.11](https://indike.org/pramana/in.med.samhita.susruta.2.7.11)

snigdhaṁ mahacchophayutaṁ sasādaṁ kaphodaraṁ tattu cirābhivṛddhi/ striyo+annapānaṁ nakharomamūtraviḍārtavairyuktamasādhuvṛttāḥ//

### [2.7.12](https://indike.org/pramana/in.med.samhita.susruta.2.7.12)

yasmai prayacchantyarayo garāṁśca duṣṭāmbudūṣīviṣasevanādvā/ tenāśu raktaṁ kupitāśca doṣāḥ kurvanti ghoraṁ jaṭharaṁ triliṅgam//

### [2.7.13](https://indike.org/pramana/in.med.samhita.susruta.2.7.13)

viśeṣataḥ kupyati dahyate ca sa cāturo mūrcchati saṁprasaktaṁ pāṇḍuḥ kṛśaḥ śuṣyati tṛṣṇayā ca//

### [2.7.14](https://indike.org/pramana/in.med.samhita.susruta.2.7.14)

†prakīrtitaṁ dūṣyudaraṁ tu ghoraṁ plīhodaraṁ kīrtayato nibodha/ vidāhyabhiṣyandiratasya jantoḥ praduṣṭamatyarthamasṛk kaphaśca//

### [2.7.15](https://indike.org/pramana/in.med.samhita.susruta.2.7.15)

plīhābhivṛddhiṁ satataṁ karoti plīhodaraṁ tat pravadanti tajjñāḥ/ vāme ca pārśve parivṛddhimeti viśeṣataḥ sīdati cāturo+atra//

### [2.7.16](https://indike.org/pramana/in.med.samhita.susruta.2.7.16)

mandajvarāgniḥ kaphapittaliṅgairupadrutaḥ kṣīṇabalo+atipāṇḍuḥ/ savyetarasmin yakṛti praduṣṭe jñeyaṁ yakṛddālyudaraṁ tadeva//

### [2.7.17](https://indike.org/pramana/in.med.samhita.susruta.2.7.17)

yasyāntramannairupalepibhirvā bālāśmabhirvā †sahitaiḥ pṛthagvā/ saṁcīyate tatra malaḥ sadoṣaḥ krameṇa nāḍyāmiva saṁkaro hi//

### [2.7.18](https://indike.org/pramana/in.med.samhita.susruta.2.7.18)

nirudhyate cāsya gude purīṣaṁ nireti kṛcchrādapi cālpamalpam/ hṛnnābhimadhye parivṛddhimeti ta(ya)ccodaraṁ viṭsamagandhikaṁ ca//

### [2.7.19](https://indike.org/pramana/in.med.samhita.susruta.2.7.19)

pracchardayan baddhagudī vibhāvyaḥ tataḥ parisrāvyudaraṁ nibodha/ śalyaṁ yadannopahitaṁ tadantraṁ bhinatti yasyāgatamanyathā vā//

### [2.7.20](https://indike.org/pramana/in.med.samhita.susruta.2.7.20)

tasmāt sruto+antrāt salilaprakāśaḥ srāvaḥ sravedvai gudatastu bhūyaḥ/nābheradhaścodarameti vṛddhiṁ nistudyate+atīva vidahyate ca//

### [2.7.21](https://indike.org/pramana/in.med.samhita.susruta.2.7.21)

etat parisrāvyudaraṁ pradiṣṭaṁ dakodaraṁ kīrtayato nibodha/ yaḥ snehapīto+apyanuvāsito vā vānto virikto+apyathavā nirūḍhaḥ//

### [2.7.22](https://indike.org/pramana/in.med.samhita.susruta.2.7.22)

pibejjalaṁ śītalamāśu tasya srotāṁsi duṣyanti hi tadvahāni/ snehopalipteṣvathavā+api teṣu dakodaraṁ pūrvavadabhyupaiti//

### [2.7.23](https://indike.org/pramana/in.med.samhita.susruta.2.7.23)

snigdhaṁ mahat saṁparivṛttanābhi bhṛśonnataṁ pūrṇamivāmbunā ca/ yathā dṛtiḥ kṣubhyati kampate ca śabdāyate cāpi †dakodaraṁ tat//

### [2.7.24](https://indike.org/pramana/in.med.samhita.susruta.2.7.24)

ādhmānaṁ gamane+aśaktirdaurbalyaṁ durbalāgnitā/ śophaḥ sadanamaṅgānāṁ saṅgo vātapurīṣayoḥ/ dāhastṛṣṇā ca sarveṣu jaṭhareṣu bhavanti hi//

### [2.7.25](https://indike.org/pramana/in.med.samhita.susruta.2.7.25)

ante salilabhāvaṁ hi bhajante jaṭharāṇi tu/ sarvāṇyeva parīpākāttadā †tāni vivarjayet//

### [2.7.25\_1](https://indike.org/pramana/in.med.samhita.susruta.2.7.25_1)

iti suśrutasaṁhitāyāṁ nidānasthāne udaranidānaṁ nāma saptamo+adhyāyaḥ //7//

## Commentaries (1)

- [Nibandhasaṅgraha](https://indike.org/pramana/in.med.samhita.susruta!dalhana.65.3) — Ḍalhaṇa, Sanskrit

## Linked texts (7)

- [Bhāvaprakāśa (another edition)](https://indike.org/pramana/in.med.sangraha.bhavaprakasa*alt.3.3-13.13) — Sanskrit
- [Mādhavanidāna (Rugviniścaya)](https://indike.org/pramana/in.med.sangraha.madhavanidana.39.13) — Mādhavakara, Sanskrit
- [Cikitsāsārasaṅgraha (Vaṅgasena)](https://indike.org/pramana/in.med.sangraha.vangasena.49.3) — Vaṅgasena, Sanskrit
- [Gadanigraha](https://indike.org/pramana/in.med.sangraha.gadanigraha.46.3) — Soḍhala, Sanskrit
- [Mādhavacikitsā](https://indike.org/pramana/in.med.nidana.madhavacikitsa.44.13) — Mādhava Bhaṭṭa, Sanskrit
- [Basavarājīya](https://indike.org/pramana/in.med.cikitsa.daksina.basavarajiya.p1324) — Nīlakaṇṭhakoṭṭūru Basavarāja 1500, Sanskrit
- [Siddhisāra](https://indike.org/pramana/in.med.sangraha.siddhisara.10.6) — Sanskrit

---
Source: [https://indike.org/pramana/in.med.samhita.susruta.2.7](https://indike.org/pramana/in.med.samhita.susruta.2.7) · Pramāṇa
