<!-- Pramāṇa, a library of Indian primary sources · https://indike.org/pramana/in.med.samhita.susruta.4.5 -->

[Pramāṇa](https://indike.org/pramana/) › [Indian literature](https://indike.org/pramana/in) › [Medicine](https://indike.org/pramana/in.med) › [Early and ascribed compendia](https://indike.org/pramana/in.med.samhita) › [The Compendium of Suśruta](https://indike.org/pramana/in.med.samhita.susruta) › 4.5

# The Compendium of Suśruta 4.5: pañcamo+adhyāyaḥ/

Suśrutasaṃhitā 4.5

- **Language:** Sanskrit

### pañcamo+adhyāyaḥ/

### [4.5.1](https://indike.org/pramana/in.med.samhita.susruta.4.5.1)

athāto mahāvātavyādhicikitsitaṃ vyākhyāsyāmaḥ//

### [4.5.2](https://indike.org/pramana/in.med.samhita.susruta.4.5.2)

yathovāca bhagavān dhanvantariḥ//

### [4.5.3](https://indike.org/pramana/in.med.samhita.susruta.4.5.3)

dvividhaṃ vātaśoṇitamuttānamavagāḍhaṃ cetyeke bhāṣante; tattu na samyak, taddhi kuṣṭhavaduttānaṃ bhūtvā kālāntareṇāvagāḍhībhavati, tasmānna dvividham//

### [4.5.4](https://indike.org/pramana/in.med.samhita.susruta.4.5.4)

tatra balavadvigrahādibhiḥ prakupitasya vāyorgurūṣṇādhyaśanaśīlasya praduṣṭaṃ śoṇitaṃ mārgamāvṛtya vātena sahaikībhūtaṃ yugapadvātaraktanimittāṃ vedanāṃ janayatīti vātaraktam/ tattu pūrvaṃ hastapādayoravasthānaṃ kṛtvā paścāddehaṃ vyāpnoti/ tasya pūrvarūpāṇitodadāhakaṇḍūśophastambhatvakpāruṣyasirāsnāyudhamanīspandanasakthidaurbalyāni śyāvāruṇamaṇḍalotpattiścākasmāt pāṇipādatalāṅguligulphamaṇibandhaprabhṛtiṣu, tatrāpratikāriṇo+apacāriṇaśca rogo vyaktataraḥ, tasya lakṣaṇamuktaṃ; tatrāpratikāriṇo vaikalyaṃ bhavati//

### [4.5.5](https://indike.org/pramana/in.med.samhita.susruta.4.5.5)

bhavati cātra prayaśaḥ sukumārāṇāṃ mithyāhāravihāriṇām/ sthūlānāṃ sukhināṃ cāpi vātaraktaṃ prakupyati//

### [4.5.6](https://indike.org/pramana/in.med.samhita.susruta.4.5.6)

tatra prāṇamāṃsakṣayapipāsājvaramūrcchāśvāsakāsastambhārocakāvipākavisaraṇasaṃkocanairanupadrutaṃ balavantamātmavantamupakaraṇavantaṃ copakramet//

### [4.5.7](https://indike.org/pramana/in.med.samhita.susruta.4.5.7)

tatra ādāveva bahuvātarūkṣamlānāṅgādṛte mārgāvaraṇādduṣṭaśoṇitamasakṛdalpālpamavasiñcedvātakopabhayāt/ tato vamanādibhirupakramairupapādya pratisaṃsṛṣṭabhaktaṃ vātaprabale purāṇaghṛtaṃ pāyayet/ ajākṣīraṃ vā+ardhatailaṃ madhukākṣayayuktaṃ, śṛgālavinnāsiddhaṃ vā śarkarāmadhumadhuraṃ, śuṇṭhīśṛṅgāṭakakaśerukasiddhaṃ vā, śyāmārāsnāsuṣavīśṛgālavinnāpīluśatāvarīśvadaṃṣṭrādvipañcamūlīsiddhaṃ vā/ dvipañcamūlīkvāthāṣṭaguṇasiddhena payasā madhukameṣaśṛṅgīśvadaṃṣṭrāsaralabhadradāruvacāsurabhikalkapratīvāpaṃ tailaṃ pācayitvā pānādiṣūpayuñjīta, śatāvarīmayūrakakiṇihyajamodāmadhukakṣīravidārībalātibalātṛṇapañcamūlīkvāthasiddhaṃ vā kākolyādiprativāpaṃ, balātailaṃ śatapākaṃ veti/ vātaharamūlasiddhena ca payasā pariṣecanamamlairvā kurvīta/ yavamadhukairaṇḍatilavarṣābhūbhirvā pradehaḥ kāryaḥ/ tatra cūrṇiteṣu yavagodhūmatilamudgamāṣeṣu pratyekaśaḥ kākolīkṣīrakākolījīvakarṣabhakabalātibalābisamṛṇālaśṛgālavinnāmeṣaśṛṅgīpriyālaśarkarākaśerukasurabhivacākalkamiśreṣūpanāhārthaṃ sarpistailavasāmajjadugdhasiddhāḥ pañca pāyasā vyākhyātāḥ, snaihikaphalasārotkārikā vā, cūrṇiteṣu yavagodhūmatilamudgamāṣeṣu matsyapiśitaveśavāro vā, balvapeśikātagaradevadārusaralārāsnāhareṇukuṣṭhaśatapuṣpailāsurādadhimastuyukta upanāhaḥ, mātuluṅgāmlasaindhavaghṛtamiśraṃ madhuśigrumūlamālepastilakalko veti vātaprabale//

### [4.5.8](https://indike.org/pramana/in.med.samhita.susruta.4.5.8)

pittaprabale drākṣārevatakaṭphalapayasyāmadhukacandanakāśmaryakaṣāyaṃ śarkarāmadhumadhuraṃ pāyayet, śatāvarīmadhukapaṭolatriphalākaṭurohiṇīkaṣāyaṃ†, guḍūcīkaṣāyaṃ vā, pittajvaraharaṃ vā candanādikaṣāyaṃ śarkarāmadhumadhuraṃ, madhuratiktakaṣāyasiddhaṃ vā sarpiḥ; bisamṛṇālabhadraśriyapadmakakaṣāyeṇārdhakṣīreṇa pariṣekaḥ, kṣīrekṣurasairmadhukaśarkarātaṇḍulodakairvā drākṣekṣukaṣāyamiśrairvā mastumadyadhānyāmlaiḥ; jīvanīyasiddhena vā sarpiṣā+abhyaṅgaḥ, śatadhautaghṛtena vā, kākolyādikalkakaṣāyavipakvena vā sarpiṣā; śāliṣaṣṭikanalavañjulatālīsaśṛṅgāṭakagaloḍyagaurīgairikaśaivalapadmakapadmapatraprabhṛtibhirdhānyāmlapiṣṭaiḥ pradeho ghṛtamiśraḥ, vātaprabale+apyeṣa sukhoṣṇaḥ pradehaḥ kāryaḥ//

### [4.5.9](https://indike.org/pramana/in.med.samhita.susruta.4.5.9)

raktaprabale+apyevaṃ, bahuśaśca śoṇitamavasecayet, śītatamāśca pradehāḥ kāryā iti//

### [4.5.10](https://indike.org/pramana/in.med.samhita.susruta.4.5.10)

śleṣmaprabale tvāmalakaharidrākaṣāyaṃ madhumadhuraṃ pāyayet, triphalākaṣāyaṃ †vā; madhukaśṛṅgaveraharītakītiktarohiṇīkalkaṃ vā sakṣaudraṃ, mūtratoyayoranyatareṇa guḍaharītakīṃ vā bhakṣayet; tailamūtrakṣārodakasurāśuktakaphaghnauṣadhaniḥkvāthaiśca pariṣekaḥ, āragvadhādikaṣāyairvoṣṇaiḥ; mastumūtrasurāśuktamadhukasārivāpadmakasiddhaṃ vā ghṛtamabhyaṅgaḥ; tilasarṣapātasīyavacūrṇāni śleṣmātakakapitthamudhuśigrumiśrāṇi kṣāramūtrapiṣṭāni pradehaḥ; śvetasarṣapakalkaḥ, tilāśvagandhākalkaḥ, priyālaselukapitthakalkaḥ, madhuśigrupunarnavākalkaḥ, vyoṣatiktāpṛthakparṇībṛhatīkalka ityeteṣāṃ pañca pradehāḥ sukhoṣṇāḥ kṣārodakapiṣṭāḥ, śāliparṇī pṛśniparṇī bṛhatyau vā kṣīrapiṣṭāstarpaṇamiśrāḥ//

### [4.5.11](https://indike.org/pramana/in.med.samhita.susruta.4.5.11)

saṃsarge sannipāte ca kriyāpathamuktaṃ miśraṃ kuryāt//

### [4.5.12](https://indike.org/pramana/in.med.samhita.susruta.4.5.12)

sarveṣu ca guḍaharītakīmāseveta; pippalīrvā kṣīrapiṣṭā vāripiṣṭā vā pañcābhivṛddhyā daśābhivṛddhyā vā pibet kṣīraudanāhāro daśarātraṃ, bhūyaścāpakarṣayet, evaṃ yāvat pañca daśa veti; tadetat pippalīvardhamānakaṃ vātaśoṇitaviṣamajvarārocakapāṇḍurogaplīhodarārśaḥkāsaśvāsaśophaśoṣāgnisādahṛdrogodarāṇyapahanti; jīvanīyapratīvāpaṃ sarpiḥ payasā pācayitvā+abhyajyāt; sahāsahadevācandanamūrvāmustāpriyālaśatāvarīkaśerupadmakamadhukaśatapuṣpāvidārīkuṣṭhāni kṣīrapiṣṭaḥ pradeho ghṛtamaṇḍayuktaḥ, saireyakāṭarūṣakabalātibalājīvantīsuṣavīkalko vā cchāgakṣīrapiṣṭaḥ, gokṣīrapiṣṭaḥ kāśmaryamadhukatarpaṇakalko vā; madhūcchiṣṭamañjiṣṭhāsarjarasasārivākṣīrasiddhaṃ piṇḍatailamabhyaṅgaḥ; sarveṣu ca purāṇaghṛtamāmalakarasavipakvaṃ vā pānārthe; jīvanīyasiddhaṃ pariṣekārthe, kākolyādikvāthakalkasiddhaṃ vā; suṣavīkvāthakalkasiddhaṃ vā, kāravellakakvathamātrasiddhaṃ vā; balātailaṃ vā pariṣekāvagāhabastibhojaneṣu; śāliṣaṣṭikayavagodhūmānnamanavaṃ bhuñjīta payasā jāṅgalarasena vā mudgayūṣeṇa vā+anamlena; śoṇitamokṣaṃ cābhīkṣṇaṃ kurvīta; ucchitadoṣe ca vamanavirecanāsthāpanānuvāsanakarma kartavyam//

### [4.5.13](https://indike.org/pramana/in.med.samhita.susruta.4.5.13)

(/ paṭolatriphalābhīruguḍūcīkaṭukākṛtam/ kvāthaṃ pītvā jayatyāśu vātaśoṇitajāṃ rujam†//)

### [4.5.14](https://indike.org/pramana/in.med.samhita.susruta.4.5.14)

bhavanti cātra evamādyaiḥ kriyāyogairacirotpatitaṃ sukham/ vātāsṛk sādhyate vaidyairyāpyate tu cirotthitam//

### [4.5.15](https://indike.org/pramana/in.med.samhita.susruta.4.5.15)

upanāhaparīṣekapradehābhyañjanāni ca/ śaraṇānyapravātāni manojñāni mahānti ca//

### [4.5.16](https://indike.org/pramana/in.med.samhita.susruta.4.5.16)

mṛdugaṇḍopadhānāni śayanāni sukhāni ca/ vātarakte praśasyante mṛdusaṃvāhanāni ca//

### [4.5.17](https://indike.org/pramana/in.med.samhita.susruta.4.5.17)

vyāyāmaṃ maithunaṃ kopamuṣṇāmlalavaṇāśanam/ divāsvapnamabhiṣyandi guru cānnaṃ vivarjayet//

### [4.5.18](https://indike.org/pramana/in.med.samhita.susruta.4.5.18)

apatānakinamasrastākṣamavakrabhruvamastabdhameḍhramasvedanamavepanamapralāpinamakhaṭvāpātinamabahirāyāminaṃ copakramet/ tatra prāgeva snehābhyaktaṃ svinnaśarīramavapīḍanena tīkṣṇenopakrameta śiraḥśuddhyarthaṃ; anantaraṃ vidārigandhādikvāthamāṃsarasakṣīradadhipakvaṃ sarpiracchaṃ pāyayet, tathā hi nātimātraṃ vāyuḥ prasarati; tato bhadradārvādivātaghnagaṇamāhṛtya sayavakolakulatthaṃ sānūpaudakamāṃsaṃ pañcavargamekataḥ prakvāthya tamādāya kaṣāyamamlakṣīraiḥ sahonmiśraca sarpistailavasāmajjabhiḥ saha vipacenmadhurakapratīvāpaṃ, tadetattraivṛtamapatānakināṃ pariṣekāvagāhābhyaṅgapānabhojanānuvāsananasyeṣu vidadhyāt; yathoktaiśca svedavidhānaiḥ svedayet, balīyasi vāte sukhoṣṇatuṣabusakarīṣapūrṇe kūpe nidadhyādāmukhāt, taptāyāṃ vā †rathakāracullyāṃ taptāyāṃ vā śilāyāṃ surāpariṣiktāyāṃ palāśadalacchannāyāṃ śāyayet, kṛśarāveśavārapāyasairvā svedayet/ mūlakorubūsphūrjārjakārkasaptalāśaṅkhinīsvarasasiddhaṃ tailamapatānakināṃ pariṣekādiṣūpayojyam/ abhuktavatā pītamamlaṃ dadhi maricavacāyuktamapatānakaṃ hanti; tailasarpirvasākṣaudrāṇi vā/ etacchuddhāvātāpatānakavidhānamuktaṃ, saṃsṛṣṭe saṃsṛṣṭaṃ kartavyam/ vegāntareṣu cāvapīḍaṃ dadyāt; tāmracūḍakarkaṭakṛṣṇamatsyaśiśumāravarāhavasāścāseveta, kṣīrāṇi vā vātaharasiddhāni, yavakolakulatthamūlakadadhighṛtatailasiddhā vā yavāgūḥ; snehavirecanāsthāpanānuvāsanaiścainaṃ †daśarātrāhṛtavegamupakrameta; vātavyādhicikitsitaṃ cāvekṣeta; rakṣākarma ca kuryāditi//

### [4.5.19](https://indike.org/pramana/in.med.samhita.susruta.4.5.19)

pakṣāghātopadrutamamlānagātraṃ sarujamātmavantamupakaraṇavantaṃ copakramet/ tatra prāgeva snehasvedopapannaṃ mṛdunā śodhanena saṃśodhyānuvāsyāsthāpya ca yathākālamākṣepakavidhānenopacaret; vaiśeṣikaścātra †mastiṣkyaḥ śirobastiḥ, aṇutailamabhyaṅgārthe, sālvaṇamupanāhārthe, balātialamanuvāsanārthe; evamatandritastrīṃścaturo vā māsān kriyāpathamupaseveta//

### [4.5.20](https://indike.org/pramana/in.med.samhita.susruta.4.5.20)

manyāstambhe+apyetadeva vidhānaṃ, viśeṣato vātaśleṣmaharairnasyai rūkṣasvedaiścopacaret//

### [4.5.21](https://indike.org/pramana/in.med.samhita.susruta.4.5.21)

apatantrakāturaṃ nāpatarpayet, vamanānuvāsanāsthāpanāni na niṣeveta, vātaśleṣmoparuddhocchvāsaṃ tīkṣṇaiḥ pradhmāpanairmokṣayet, tumburupuṣkarāhvahiṅgvamlavetasapathyālavaṇatrayaṃ yavakvāthena pātuṃ prayacchet, pathyāśatārdhe sauvarcaladvipale caturguṇe payasi sarpiḥprasthaṃ siddhaṃ; vātaśleṣmāpanucca karma kuryāt//

### [4.5.22](https://indike.org/pramana/in.med.samhita.susruta.4.5.22)

arditāturaṃ balavantamātmavantamupakaraṇavantaṃ ca vātavyādhividhānenopacaret, vaiśeṣikaiśca mastiṣkyaśirobastinasyadhūmopanāhasnehanāḍīsvedādibhiḥ; tataḥ satṛṇaṃ mahāpañcamūlaṃ kākolyādiṃ vidārigandhādimaudakānūpamāṃsaṃ tathaivaudakakandāṃścāhṛtya dviguṇodake kṣīradroṇe niḥkvāthya †kṣīrāvaśiṣṭamavatārya parisrāvya tailaprasthenonmiśrya punaragnāvadhiśraget, tatastailaṃ kṣīrānugatamavatārya śītībhūtamabhimathnīyāt, tatra yaḥ sneha uttiṣṭhettamādāya madhurauṣadhasahākṣīrayuktaṃ vipacet, etat kṣīratailamarditāturāṇāṃ pānābhyaṅgādiṣūpayojyaṃ; tailahīnaṃ vā kṣīrasarpirakṣitarpaṇamiti//

### [4.5.23](https://indike.org/pramana/in.med.samhita.susruta.4.5.23)

ghṛdhrasīviśvācīkroṣṭukaśiraḥkhañjapaṅgulavātakaṇṭākapādadāhapādaharṣavabāhukabādhiryadhamanīgatavātarogeṣu† yathoktaṃ yathoddeśaṃ ca sirāvyadhaṃ kuryāt, anyatrāvabāhukāt; vātavyādhicikitsitaṃ cāvekṣeta//

### [4.5.24](https://indike.org/pramana/in.med.samhita.susruta.4.5.24)

karṇaśūle tu śṛṅgaverarasaṃ tailamdhusaṃsṛṣṭaṃ saidhavopahitaṃ sukhoṣṇaṃ karṇe dadyāt, ajāmūtramadhutailāni vā, mātuluṅgadāḍimatintiḍīkasvarasamūtrasiddhaṃ tailaṃ, śuktasurātakramūtralavaṇasiddhaṃ vā; nāḍīsvedaiśdca svedayet, vātavyādhicikitsāṃ cāvekṣeta; bhūyaścottare vakṣyāmaḥ//

### [4.5.25](https://indike.org/pramana/in.med.samhita.susruta.4.5.25)

tūnīpratūnyoḥ snehalavaṇamuṣṇodakena pāyayet, pippalyādicūrṇaṃ vā, hiṅguyavakṣārapragāḍhaṃ vā sarpiḥ, bastibhiścainamupakramet//

### [4.5.26](https://indike.org/pramana/in.med.samhita.susruta.4.5.26)

ādhmāne tvaparpaṇapāṇitāpa(†dīpanacūrṇa)phalavartikriyāpācanīyadīpanīyabastibhirupācaret; laṅghanānantaraṃ cānnakāle dhānyakajīrakādidīpanasiddhānyannāni/ pratyādhmāne chardanāpatarpaṇadīpanāni kuryāt//

### [4.5.27](https://indike.org/pramana/in.med.samhita.susruta.4.5.27)

aṣṭhīlāpratyaṣṭhīlayorgulmābhyantaravidradhivat kriyāvibhāga iti//

### [4.5.28](https://indike.org/pramana/in.med.samhita.susruta.4.5.28)

hiṅgutrikaṭuvacājamodādhānyājagandhādāḍimatintiḍīkapāṭhācitrakayavakṣārasaindhavaviḍasaurvacalasvarjikāpippalīmūlāmlavetasaśaṭīpuṣkaramūlahapuṣācavyājājīpathyāścūrṇayitvā mātuluṅgālena bahuśaḥ paribhāvyākṣamātrā guṭikāḥ kārayet; tataḥ prātarekaikāṃ vātavikārī bhakṣayet, eṣa yogaḥ kāsaśvāsagulmodarārocakahṛdrogādhmānapārśvodarabastiśūlānāhamūtrakṛcchraplīhārśastūnīpratūnīrapahanti//

### [4.5.29](https://indike.org/pramana/in.med.samhita.susruta.4.5.29)

bhavanti cātra kevalo doṣayukto vā dhātubhirvā++āvṛto+anilaḥ/ vijñeyo lakṣaṇohābhyāṃ cikitsyaścāvirodhataḥ//

### [4.5.30](https://indike.org/pramana/in.med.samhita.susruta.4.5.30)

rujāvantaṃ ghanaṃ śītaṃ śophaṃ medoyuto+anilaḥ/ karoti yasya taṃ vaidyaḥ śothavat samupācaret//

### [4.5.31](https://indike.org/pramana/in.med.samhita.susruta.4.5.31)

kaphamedovṛto vāyuryadorū pratipadyate/ tadā+aṅgamardastaimityaromaharṣarujājvaraiḥ†//

### [4.5.32](https://indike.org/pramana/in.med.samhita.susruta.4.5.32)

nidrayā cārditau stabdhau† śītalāvapracetanau/ gurukāvasthirāvūrū na svāviva ca manyate//

### [4.5.33](https://indike.org/pramana/in.med.samhita.susruta.4.5.33)

tamūrustambhamityāhurāḍhyavātamathāpare/ snehavarjaṃ pibettatra cūrṇaṃ ṣaḍdharaṇaṃ naraḥ//

### [4.5.34](https://indike.org/pramana/in.med.samhita.susruta.4.5.34)

hitamuṣṇāmbunā tadvat pippalyādigaṇaiḥ kṛtam/ lihyādvā traiphalaṃ cūrṇaṃ kṣaudreṇa kaṭukānvitam//

### [4.5.35](https://indike.org/pramana/in.med.samhita.susruta.4.5.35)

mūtrairvā guggulaṃ śreṣṭhaṃ pibedvā+api śilājatu/ tato hanti kaphākrāntaṃ samedaskaṃ prabhañjanam//

### [4.5.36](https://indike.org/pramana/in.med.samhita.susruta.4.5.36)

hṛdrogamaruciṃ gulmaṃ tathā+abhyantaravidradhim/ sakṣāramūtrasvedāṃśca rūkṣāṇyutsādanāni ca//

### [4.5.37](https://indike.org/pramana/in.med.samhita.susruta.4.5.37)

kuryāddihyācca mūtrāḍhyaiḥ karañjaphalasarṣapaiḥ/ bhojyāḥ purāṇaśyāmākakodravohālaśālayaḥ//

### [4.5.38](https://indike.org/pramana/in.med.samhita.susruta.4.5.38)

śuṣkamūlakayūṣeṇa paṭolasya rasena vā/ jāṅgalairaghṛtairmāṃsaiḥ śākaiścālavaṇairhitaiḥ//

### [4.5.39](https://indike.org/pramana/in.med.samhita.susruta.4.5.39)

yadā syātāṃ parikṣīṇe bhūyiṣṭhe kaphamedasī/ tadā snehādikaṃ karma punaratrāvacārayet//

### [4.5.40](https://indike.org/pramana/in.med.samhita.susruta.4.5.40)

sugandhiḥ sulaghuḥ sūkṣmastīkṣṇoṣṇaḥ kaṭuko rase/ kaṭupākaḥ saro hṛdyo gugguluḥ snigdhapicchilaḥ//

### [4.5.41](https://indike.org/pramana/in.med.samhita.susruta.4.5.41)

sa navo bṛṃhaṇo vṛṣyaḥ purāṇastvapakarṣaṇaḥ/ taikṣṇyauṣṇyātkaphavātaghnaḥ saratvānmalapittanut//

### [4.5.42](https://indike.org/pramana/in.med.samhita.susruta.4.5.42)

saugandhyāt pūtikoṣṭhaghnaḥ saukṣmyāccānaladīpanaḥ/ taṃ prātastriphalādārvīpaṭolakuśavāribhiḥ//

### [4.5.43](https://indike.org/pramana/in.med.samhita.susruta.4.5.43)

pibedāvāpya vā mūtraiḥ kṣārairuṣṇodakena vā/ jīrṇe yūṣarasaiḥ kṣīrairbhuñjāno hanti †māsataḥ//

### [4.5.44](https://indike.org/pramana/in.med.samhita.susruta.4.5.44)

gulmaṃ mehamudāvartamudaraṃ sabhagandaram/ kṛmikṇḍvaruciśvitrāṇyarbudaṃ granthimeva ca//

### [4.5.45](https://indike.org/pramana/in.med.samhita.susruta.4.5.45)

nāḍyāḍhyavātaśvayathūn kuṣṭhaduṣṭavraṇāṃśca saḥ/ koṣṭhasandhyasthigaṃ vāyuṃ vṛkṣamindrāśaniryathā//

### [4.5.45\_1](https://indike.org/pramana/in.med.samhita.susruta.4.5.45_1)

iti śrīsuśrutasaṃhitāyāṃ cikitsāsthāne mahāvātavyādhicikitsitaṃ nāma pañcamo+adhyāyaḥ //5//

## Commentaries (1)

- [Nibandhasaṅgraha](https://indike.org/pramana/in.med.samhita.susruta!dalhana.89.4) — Ḍalhaṇa, Sanskrit

---
Source: [https://indike.org/pramana/in.med.samhita.susruta.4.5](https://indike.org/pramana/in.med.samhita.susruta.4.5) · Pramāṇa
