<!-- Pramāṇa, a library of Indian primary sources · https://indike.org/pramana/in.med.samhita.susruta.5.4.39 -->

[Pramāṇa](https://indike.org/pramana/) › [Indian literature](https://indike.org/pramana/in) › [Medicine](https://indike.org/pramana/in.med) › [Early and ascribed compendia](https://indike.org/pramana/in.med.samhita) › [The Compendium of Suśruta](https://indike.org/pramana/in.med.samhita.susruta) › 5.4.39

# The Compendium of Suśruta 5.4.39

Suśrutasaṃhitā 5.4.39

- **Language:** Sanskrit

### [5.4.39](https://indike.org/pramana/in.med.samhita.susruta.5.4.39)

tatra sarveṣāṃ sarpāṇāṃ viṣasya sapta vegā bhavanti/ tatra darvīkarāṇāṃ prathame vege viṣaṃ śoṇitaṃ dūṣayati, tat praduṣṭaṃ kṛṣṇatāmupaiti, tena kārṣṇyaṃ pipīlikāparisarpaṇamiva cāṅge bhavati; dvitīye māṃsaṃ dūṣayati, tenātyarthaṃ kṛṣṇatā śopho granthayaścāṅge bhavanti; tṛtīye medo dūṣayati, tena daṃśakledaḥ śirogauravaṃ† svedaścakṣurgrahaṇaṃ ca; caturthe koṣṭhamajupraviśya kaphapradhānān doṣān dūṣayati, tena tandrāprasekasandhiviśleṣā bhavanti; pañcame+asthīnyanupraviśati prāṇamagniṃ ca dūṣayati, tena parvabhedo hikkā dāhaśca bhavati; ṣaṣṭhe majjānamanupraviśati grahaṇīṃ cātyarthaṃ dūṣayati, tena gātrāṇāṃ gauravamatīsāro hṛtpīḍā mūrcchā ca bhavati; saptame śukramanupraviśati vyānaṃ cātyarthaṃ kopayati kaphaṃ ca sūkṣmasrotobhyaḥ pracyāvayati, tena śleṣmavartiprādurbhāvaḥ kaṭīpṛṣṭhabhaṅgaḥ sarvaceṣṭāvighāto lālāsvedayoratipravṛttirucchvāsanirodhaśca bhavati/ maṇḍalināṃ prathame vege viṣaṃ śoṇitaṃ dūṣayati, tat praduṣṭaṃ pītatāmupaiti, tatra paridāhaḥ pītāvabhāsatā cāṅgānāṃ bhavati; dvitīye māṃsaṃ dūṣayati, tenātyarthaṃ pītatā paridāho daṃśe śvayathuśca bhavati; tṛtīye medo dūṣayati, tena pūrvavaccakṣurgrahaṇaṃ tṛṣṇā daṃśakledaḥ svedaśca; caturthe koṣṭhamanupraviśya jvaramāpādayati; pañcame paridāhaṃ sarvagātreṣu karoti, ṣaṣṭhasaptamayoḥ pūrvavat/ rājimatāṃ prathame vege viṣaṃ śoṇitaṃ dūṣayati tat praduṣṭaṃ pāṇḍutāmupaiti, tena romaharṣaḥ śuklāvabhāsaśca puruṣo bhavati; dvitīye māṃsaṃ dūṣayati, tena pāṇḍutā+atyarthaṃ jāḍyaṃ śiraḥśophaśca bhavati; tṛtīye medo dūṣayati, tena cakṣurgrahaṇaṃ daṃśakledaḥ svedo ghrāṇākṣisrāvaśca bhavati; caturthe koṣṭhamanupraviśya manyāstambhaṃ śirogauravaṃ cāpādayati; pañcame vāksaṅgaṃ śītajvaraṃ ca karoti; ṣaṣṭhasaptamayoḥ pūrvavaditi//

- [Previous: 5.4.38](https://indike.org/pramana/in.med.samhita.susruta.5.4.38)
- [Next: 5.4.40](https://indike.org/pramana/in.med.samhita.susruta.5.4.40)
- [Up: 5.4](https://indike.org/pramana/in.med.samhita.susruta.5.4)

---
Source: [https://indike.org/pramana/in.med.samhita.susruta.5.4.39](https://indike.org/pramana/in.med.samhita.susruta.5.4.39) · Pramāṇa
