Pramāṇa · Search · About · API

The Compendium of Suśruta 6.10: daśamo+adhyāyaḥ/

Suśrutasaṃhitā 6.10

Language
Sanskrit

daśamo+adhyāyaḥ/

6.10.1

athātaḥ pittābhiṣyandapratiṣedhaṃ vyākhyāsyāmaḥ//

6.10.2

yathovāca bhagavān dhanvantariḥ//

6.10.3

pittasyande paittike cādhimanthe raktāsrāvaḥ sraṃsanaṃ cāpi kāryam/
akṣṇoḥ sekālepanasyāñjanāni paitte ca syādyadvisarpe vidhānam//

6.10.4

gundrāṃ śāliṃ śaivalaṃ śailabhedaṃ dārvīmelāmutpalaṃ rodhramabhram/
padmātpatraṃ śarkarā darbhamikṣuṃ tālaṃ rodhraṃ vetasaṃ padmakaṃ ca//

6.10.5

drākṣāṃ kṣaudraṃ candanaṃ yaṣṭikāhvaṃ yoṣitkṣīraṃ rātryanante ca piṣṭvā/
sarpiḥsiddhaṃ tarpaṇe sekanasye† śastaṃ kṣīraṃ siddhameteṣu cājam//

6.10.6

yojyo vargo vyasta eṣo+anyathā vā samyaṅnasye+aṣṭārdhasaṃkhye+api nityam/
kriyāḥ sarvāḥ pittaharyaḥ praśastāstryahāccordhvaṃ kṣīrasarpiśca †nasyam//

6.10.7

pālāśaṃ syācchoṇitaṃ cāñjanārthe śallakyā vā śarkarākṣaudrayuktam/
rasakriyāṃ śarkarākṣaudrayuktāṃ pālindyāṃ vā madhuke vā+api kuryāt//

6.10.8

mustā phenaḥ sāgarasyotpalaṃ ca kṛmighnailādhātribījādrasaśca/
tālīśailāgairikośīraśaṅkhairevaṃ yuñjyādañjanaṃ stanyapiṣṭaiḥ//

6.10.9

cūrṇaṃ kuryādañjanārthe raso vā stanyopeto dhātakīsyandanābhyām/
yoṣitstanyaṃ śātakumbhaṃ vighṛṣṭaṃ kṣaudropetaṃ kaiśukaṃ cāpi puṣpam//

6.10.10

rodhraṃ drākṣāṃ śarkarāmutpalaṃ ca nāryāḥ kṣīre yaṣṭikāhvaṃ vacāṃ ca/
piṣṭvā kṣīre varṇakasya tvacaṃ ca toyonmiśre candanodumbare ca//

6.10.11

kāryaḥ phenaḥ sāgarasyāñjanārthe nārīstanye mākṣike cāpi ghṛṣṭaḥ/
yoṣitstanye sthāpitaṃ yaṣṭikāhvaṃ rodhraṃ drākṣāṃ śarkarāmutpalaṃ ca//

6.10.12

kṣaumābaddhaṃ pathyamāścyotane vā †sarpirghṛṣṭaṃ yaṣṭikāhvaṃ sarodhram/
toyonmiśrāḥ kāśmarīdhātripathyāstadvaccāhuḥ kaṭphalaṃ cāmbunaiva//

6.10.13

eṣo+amlākhye+anukramaścāpi śuktau kāryaḥ sarvaḥ syātsirāmokṣavarjyaḥ//

6.10.14

sarpiḥ peyaṃ traiphalaṃ tailvakaṃ vā peyaṃ vā syāt kevalaṃ yat purāṇam/
doṣe+adhastācchuktikāyāmapāste śītairdravyairañjanaṃ kāryamāśu//

6.10.15

vaidūryaṃ yat sphāṭikaṃ vaidrumaṃ ca mauktaṃ śāṅkhaṃ rājataṃ śātakumbham/
cūrṇaṃ sūkṣmaṃ śarkarākṣaudrayuktaṃ śuktiṃ hanyādañjanaṃ caitadāśu//

6.10.16

yuñjyāt sarpirdhūmadarśī narastu śeṣaṃ kuryādraktapitte vidhānam/
yaccaivānyat pittahṛccāpi sarvaṃ yadvīsarpe paittike vai vidhānam//

6.10.16_1

iti śrīsuśrutasaṃhitāyāmuttaratantrāntargate śālākyatantre pittābhiṣyandapratiṣedho nāma daśamo+adhyāyaḥ //10//

Commentaries (2)