<!-- Pramāṇa, a library of Indian primary sources · https://indike.org/pramana/in.med.samhita.susruta.6.10 -->

[Pramāṇa](https://indike.org/pramana/) › [Indian literature](https://indike.org/pramana/in) › [Medicine](https://indike.org/pramana/in.med) › [Early and ascribed compendia](https://indike.org/pramana/in.med.samhita) › [The Compendium of Suśruta](https://indike.org/pramana/in.med.samhita.susruta) › 6.10

# The Compendium of Suśruta 6.10: daśamo+adhyāyaḥ/

Suśrutasaṃhitā 6.10

- **Language:** Sanskrit

### daśamo+adhyāyaḥ/

### [6.10.1](https://indike.org/pramana/in.med.samhita.susruta.6.10.1)

athātaḥ pittābhiṣyandapratiṣedhaṃ vyākhyāsyāmaḥ//

### [6.10.2](https://indike.org/pramana/in.med.samhita.susruta.6.10.2)

yathovāca bhagavān dhanvantariḥ//

### [6.10.3](https://indike.org/pramana/in.med.samhita.susruta.6.10.3)

pittasyande paittike cādhimanthe raktāsrāvaḥ sraṃsanaṃ cāpi kāryam/  
akṣṇoḥ sekālepanasyāñjanāni paitte ca syādyadvisarpe vidhānam//

### [6.10.4](https://indike.org/pramana/in.med.samhita.susruta.6.10.4)

gundrāṃ śāliṃ śaivalaṃ śailabhedaṃ dārvīmelāmutpalaṃ rodhramabhram/  
padmātpatraṃ śarkarā darbhamikṣuṃ tālaṃ rodhraṃ vetasaṃ padmakaṃ ca//

### [6.10.5](https://indike.org/pramana/in.med.samhita.susruta.6.10.5)

drākṣāṃ kṣaudraṃ candanaṃ yaṣṭikāhvaṃ yoṣitkṣīraṃ rātryanante ca piṣṭvā/  
sarpiḥsiddhaṃ tarpaṇe sekanasye† śastaṃ kṣīraṃ siddhameteṣu cājam//

### [6.10.6](https://indike.org/pramana/in.med.samhita.susruta.6.10.6)

yojyo vargo vyasta eṣo+anyathā vā samyaṅnasye+aṣṭārdhasaṃkhye+api nityam/  
kriyāḥ sarvāḥ pittaharyaḥ praśastāstryahāccordhvaṃ kṣīrasarpiśca †nasyam//

### [6.10.7](https://indike.org/pramana/in.med.samhita.susruta.6.10.7)

pālāśaṃ syācchoṇitaṃ cāñjanārthe śallakyā vā śarkarākṣaudrayuktam/  
rasakriyāṃ śarkarākṣaudrayuktāṃ pālindyāṃ vā madhuke vā+api kuryāt//

### [6.10.8](https://indike.org/pramana/in.med.samhita.susruta.6.10.8)

mustā phenaḥ sāgarasyotpalaṃ ca kṛmighnailādhātribījādrasaśca/  
tālīśailāgairikośīraśaṅkhairevaṃ yuñjyādañjanaṃ stanyapiṣṭaiḥ//

### [6.10.9](https://indike.org/pramana/in.med.samhita.susruta.6.10.9)

cūrṇaṃ kuryādañjanārthe raso vā stanyopeto dhātakīsyandanābhyām/  
yoṣitstanyaṃ śātakumbhaṃ vighṛṣṭaṃ kṣaudropetaṃ kaiśukaṃ cāpi puṣpam//

### [6.10.10](https://indike.org/pramana/in.med.samhita.susruta.6.10.10)

rodhraṃ drākṣāṃ śarkarāmutpalaṃ ca nāryāḥ kṣīre yaṣṭikāhvaṃ vacāṃ ca/  
piṣṭvā kṣīre varṇakasya tvacaṃ ca toyonmiśre candanodumbare ca//

### [6.10.11](https://indike.org/pramana/in.med.samhita.susruta.6.10.11)

kāryaḥ phenaḥ sāgarasyāñjanārthe nārīstanye mākṣike cāpi ghṛṣṭaḥ/  
yoṣitstanye sthāpitaṃ yaṣṭikāhvaṃ rodhraṃ drākṣāṃ śarkarāmutpalaṃ ca//

### [6.10.12](https://indike.org/pramana/in.med.samhita.susruta.6.10.12)

kṣaumābaddhaṃ pathyamāścyotane vā †sarpirghṛṣṭaṃ yaṣṭikāhvaṃ sarodhram/  
toyonmiśrāḥ kāśmarīdhātripathyāstadvaccāhuḥ kaṭphalaṃ cāmbunaiva//

### [6.10.13](https://indike.org/pramana/in.med.samhita.susruta.6.10.13)

eṣo+amlākhye+anukramaścāpi śuktau kāryaḥ sarvaḥ syātsirāmokṣavarjyaḥ//

### [6.10.14](https://indike.org/pramana/in.med.samhita.susruta.6.10.14)

sarpiḥ peyaṃ traiphalaṃ tailvakaṃ vā peyaṃ vā syāt kevalaṃ yat purāṇam/  
doṣe+adhastācchuktikāyāmapāste śītairdravyairañjanaṃ kāryamāśu//

### [6.10.15](https://indike.org/pramana/in.med.samhita.susruta.6.10.15)

vaidūryaṃ yat sphāṭikaṃ vaidrumaṃ ca mauktaṃ śāṅkhaṃ rājataṃ śātakumbham/  
cūrṇaṃ sūkṣmaṃ śarkarākṣaudrayuktaṃ śuktiṃ hanyādañjanaṃ caitadāśu//

### [6.10.16](https://indike.org/pramana/in.med.samhita.susruta.6.10.16)

yuñjyāt sarpirdhūmadarśī narastu śeṣaṃ kuryādraktapitte vidhānam/  
yaccaivānyat pittahṛccāpi sarvaṃ yadvīsarpe paittike vai vidhānam//

### [6.10.16\_1](https://indike.org/pramana/in.med.samhita.susruta.6.10.16_1)

iti śrīsuśrutasaṃhitāyāmuttaratantrāntargate śālākyatantre pittābhiṣyandapratiṣedho nāma daśamo+adhyāyaḥ //10//

## Commentaries (2)

- [Nibandhasaṅgraha](https://indike.org/pramana/in.med.samhita.susruta!dalhana.141.25) — Ḍalhaṇa, Sanskrit
- [Bhānumatī](https://indike.org/pramana/in.med.samhita.susruta!cakrapani) — Cakrapāṇidatta, Sanskrit

---
Source: [https://indike.org/pramana/in.med.samhita.susruta.6.10](https://indike.org/pramana/in.med.samhita.susruta.6.10) · Pramāṇa
