Pramāṇa · Search · About · API

The Compendium of Suśruta 6.13: trayodaśo+adhyāyaḥ/

Suśrutasaṃhitā 6.13

Language
Sanskrit

trayodaśo+adhyāyaḥ/

6.13.1

athāto lekhyarogapratiṣedhaṃ vyākhyāsyāmaḥ//

6.13.2

yathovāca bhagavān dhanvantariḥ//

6.13.3

nava ye+abhihitā lekhyāḥ sāmānyasteṣvayaṃ vidhiḥ/
snigdhavāntaviriktasya nivātātapasadmani//

6.13.4

(āptairdṛḍhaṃ gṛhītasya veśmanyuttānaśāyinaḥ/
) sukhodakaprataptena vāsasā susamāhitaḥ/
svedayedvartma nirbhujya vāmāṅguṣṭhāṅgulishtitam//

6.13.5

aṅgulyaṅguṣṭhakābhyāṃ tu nirbhugnaṃ vartma yatnataḥ/
†plotāntarābhyāṃ na yathā calati sraṃsate+api vā//

6.13.6

tataḥ pramṛjya plotena vartma śastrapadāṅkitam/
likhecchastreṇa patrairvā tato rakte sthite punaḥ//

6.13.7

svinnaṃ manohvākāsīsavyoṣārdrāñjanasaindhavaiḥ†/
ślakṣṇapiṣṭaiḥ samākṣīkaiḥ pratisāryoṣṇavāriṇā//

6.13.8

prakṣālya haviṣā siktaṃ vraṇavat samupācaret/
svedāvapīḍaprabhṛtīṃstryahādūrdhvaṃ prayojayet//

6.13.9

vyāsataste samuddiṣṭaṃ vidhānaṃ lekhyakarmaṇi/
asṛgāsrāvarahitaṃ kaṇḍūśophavivarjitam//

6.13.10

samaṃ nakhanibhaṃ vartma likhitaṃ samyagiṣyate/
raktamakṣi sravet skannaṃ kṣatācchastrakṛtāddhruvam//

6.13.11

rāgaśophaparisrāvāstimiraṃ vyādhyanirjayaḥ/
vartma śyāvaṃ guru stabdhaṃ kaṇḍūharṣopadehavat//

6.13.12

netrapākamudīrṇaṃ vā kurvītāpratikāriṇaḥ/
etaddurlikhitaṃ jñeyaṃ snehayitvā punarlikhet//

6.13.13

vyāvartate yadā vartma pakṣma cāpi †vimuhyati/
syāt saruk srāvabahulaṃ tadatisrāvitaṃ viduḥ//

6.13.14

snehasvedādiriṣṭaḥ syāt kramastatrānilāpahaḥ/
vartmāvabandhaṃ kliṣṭaṃ ca bahalaṃ yacca kīrtitam//

6.13.15

pothakīścāpyavalikhet pracchayitvā+agrataḥ śanaiḥ/
samaṃ likhettu medhāvī śyāvakardamavartmanī//

6.13.16

kumbhīkinīṃ śarkarāṃ ca tathaivotsaṅginīmapi/
†kalpayitvā tu śastreṇa likhet paścādatandritaḥ//

6.13.17

bhaveyurvartmasu ca yāḥ piḍakāḥ kaṭhinā bhṛśam/
hrasvāstāmrāśca tāḥ pakvā bhindyādbhinnā likhedapi//

6.13.18

taruṇīścālpasaṃrambhā piḍakā bāhyavartmajāḥ/
viditvaitāḥ praśamayet svedālepanaśodhanaiḥ//

6.13.18_1

iti suśrutasaṃhitāyāmuttaratantrāntargate śālākyatantre lekhyarogapratiṣedho nāma trayodaśo+adhyāyaḥ //13//

Commentaries (2)