Pramāṇa · Search · About · API

The Compendium of Suśruta 6.16: ṣoḍaśo+adhyāyaḥ/

Suśrutasaṃhitā 6.16

Language
Sanskrit

ṣoḍaśo+adhyāyaḥ/

6.16.1

athātaḥ †pakṣmakopapratiṣedhaṃ vyākhyāsyāmaḥ//

6.16.2

yathovāca bhagavān dhanvantariḥ//

6.16.3

yāpyastu yo vartmabhavo vikāraḥ pakṣmaprakopo+abhihitaḥ purastāt/
tatropaviṣṭasya narasya carma vartmopariṣṭādanutiryageva//

6.16.4

bhruvoradhastāt parimucya bhāgau pakṣmāśritaṃ caikamato+avakṛntet/
kanīnakāpāṅgasamaṃ samantādyavākṛti snigdhatanornarasya//

6.16.5

utkṛtya śastreṇa yavapramāṇaṃ bālena sīvyodbhiṣagapramattaḥ/
dattvā ca sarpirmadhunā+avaśeṣaṃ kuryādvidhānaṃ† vihitaṃ vraṇe yat//

6.16.6

lalāṭadeśe ca nibaddhapaṭṭaṃ† prāksyūtamatrāpyaparaṃ ca baddhvā/
sthairyaṃ gate cāpyatha śastramārge bālān vimuñcet kuśalo+abhivīkṣya//

6.16.7

evaṃ na cecchāmyati tasya vartma nirbhujya doṣopahatāṃ valiṃ ca/
tato+agninā vā pratisārayettāṃ kṣāreṇa vā samyagavekṣya dhīraḥ//

6.16.8

chittvā samaṃ vā+apyupapakṣmamālāṃ samyaggṛhītvā baḍiśaistribhistu/
pathyāphalena pratisārayettu ghṛṣṭena vā tauvarakeṇa samyak//

6.16.9

catvāra ete vidhayo vihantuṃ pakṣmoparodhaṃ pṛthageva śastāḥ/
virecanāścyotanadhūmanasyalepāñjanasneharasakriyāśca//

6.16.9_1

iti suśrutasaṃhitāyāmuttaratantrāntargate śālākyatantre pakṣmagatarogapratiṣedho nāma ṣoḍaśo+adhyāyaḥ //16//

Commentaries (1)