Pramāṇa · Search · About · API

The Compendium of Suśruta 6.27: saptaviṃśatitamo+adhyāyaḥ/

Suśrutasaṃhitā 6.27

Language
Sanskrit

saptaviṃśatitamo+adhyāyaḥ/

6.27.1

athāto navagrahākṛtivijñānīyamadhyāyaṃ vyākhyāsyāmaḥ//

6.27.2

yathovāca bhagavān dhanvantariḥ//

6.27.3

bālagrahāṇāṃ vijñānaṃ sādhanaṃ cāpyanantaram/
utpattiṃ kāraṇaṃ caiva suśrutaikamanāḥ śṛṇu//

6.27.4

skandagrahastu prathamaḥ skandāpasmāra eva ca/
śakunī revatī caiva pūtanā cāndhapūtanā//

6.27.5

pūtanā śītanāmā ca tathaiva mukhamaṇḍikā/
navamo naigameṣaśca yaḥ pitṛgrahasaṃjñitaḥ//

6.27.6

dhātrīmātroḥ prākpradiṣṭāpacārācchaucabhraṣṭānmaṅgalācārahīnān/
trastān hṛṣṭāṃtarjitān tāḍitān vā pūjāhetorhiṃsyurete kumārān//

6.27.7

aiśvaryasthāste na śakyā viśanto dehaṃ draṣṭuṃ mānuṣairviśvarūpāḥ/
āptaṃ vākyaṃ tatsamīkṣyābhidhāsye liṅgānyeṣāṃ yāni dehe bhavanti//

6.27.8

śūnākṣaḥ† kṣatajasagandhikaḥ stanadviḍ vakrāsyo hatacalitaikapakṣmanetraḥ/
udvigraḥ sululitacakṣuralparodī skandārto bhavati ca gāḍhamuṣṭivarcāḥ//

6.27.9

niḥsaṃjño bhavati punarbhavetsasaṃjñaḥ saṃrabdhaḥ karacaraṇaiśca nṛtyatīva/
viṇmūtre sṛjati vinadya jṛmbhamāṇaḥ phenaṃ ca prasṛjati tatsakhābhipannaḥ//

6.27.10

srastāṅgo bhayacakito vihaṅgagandhiḥ saṃsrāvivraṇaparipīḍitaḥ samantāt/
sphoṭaiśca pracitatanuḥ sadāhapākairvijñeyo bhavati śiśuḥ kṣataḥ śakunyā//

6.27.11

raktāsyo haritamalo+atipāṇḍudehaḥ śyāvo vā jvaramukhapākavedanātaḥ/
revatyā viyathitatanuśca karṇanāsaṃ mṛdgāti dhruvamabhipīḍitaḥ kumāraḥ//

6.27.12

srastāṅgaḥ svapiti sukhaṃ divā na rātrau viḍ bhinnaṃ sṛjati ca kākatulyagandhiḥ/
chardyā++ārto hṛṣitatanūruhaḥ kumārastṛṣṇālurbhavati ca pūtanāgṛhītaḥ//

6.27.13

yo dveṣṭi stanamatisārakāsahikkācchardībhirjvarasahitābhirardyamānaḥ/
durvarṇaḥ satatamadhaḥśayo+amlagandhistaṃ brūyurbhiṣaja ihāndhapūtanārtam//

6.27.14

udvigro bhṛśamativepate prarudyāt saṃlīnaḥ ssvapiti ca yasya cāntrakūjaḥ/
visrāṅgo bhṛśamatisāryate ca yastaṃ jānīyādbhiṣagiha śītapūtanārtam//

6.27.15

mlānāṅgaḥ surucirapāṇipādavaktro bahvāśī kaluṣasirāvṛtodaro yaḥ/
sodvego bhavati ca mūtratulyagandhiḥ sa jñeyaḥ śiśuriha vaktramaṇḍikārtaḥ//

6.27.16

yaḥ phenaṃ vamati vinamyate ca madhye sodvegaṃ vilapati cordhvamīkṣamāṇaḥ/
jvaryeta pratatamatho vasāsagandhirniḥsaṃjño bhavati hi naigameṣajuṣṭaḥ//

6.27.17

prastabdho yaḥ stanadveṣī muhyate cāviśanmuhuḥ/
taṃ bālamacirāddhanti grahaḥ saṃpūrṇalakṣaṇaḥ//

6.27.18

viparītamataḥ sādhyaṃ cikitsedacirārditam/
gṛhe purāṇahaviṣā+abhyajya bālaṃ śucau śuciḥ//

6.27.19

sarṣapān prakiretteṣāṃ tailairdīpaṃ† ca kārayet/
sadā sannihitaṃ cāpi juhuyāddhavyavāhanam//

6.27.20

sarvagandhauṣadhībījairgandhamālyairalaṅkṛtam/
agnye kṛttikābhyaśca svāhā svāheti saṃtatam//

6.27.21

namaḥ skandāya devāya grahādhipataye namaḥ/
śirasā tvā+abhivande+ahaṃ pratigṛhṇīṣva me balim/
nīrujo nirvikāraśca śiśurme jāyatāṃ drutam//

6.27.21_1

iti suśrutasaṃhitāyāmuttaratantrāntargate kumāratantre navagrahākṛtivijñānīyo nāma (prathamo+adhyāyaḥ, āditaḥ) saptaviṃśo+adhyāyaḥ //27//

Commentaries (1)

Linked texts (1)