<!-- Pramāṇa, a library of Indian primary sources · https://indike.org/pramana/in.med.samhita.susruta.6.27 -->

[Pramāṇa](https://indike.org/pramana/) › [Indian literature](https://indike.org/pramana/in) › [Medicine](https://indike.org/pramana/in.med) › [Early and ascribed compendia](https://indike.org/pramana/in.med.samhita) › [The Compendium of Suśruta](https://indike.org/pramana/in.med.samhita.susruta) › 6.27

# The Compendium of Suśruta 6.27: saptaviṃśatitamo+adhyāyaḥ/

Suśrutasaṃhitā 6.27

- **Language:** Sanskrit

### saptaviṃśatitamo+adhyāyaḥ/

### [6.27.1](https://indike.org/pramana/in.med.samhita.susruta.6.27.1)

athāto navagrahākṛtivijñānīyamadhyāyaṃ vyākhyāsyāmaḥ//

### [6.27.2](https://indike.org/pramana/in.med.samhita.susruta.6.27.2)

yathovāca bhagavān dhanvantariḥ//

### [6.27.3](https://indike.org/pramana/in.med.samhita.susruta.6.27.3)

bālagrahāṇāṃ vijñānaṃ sādhanaṃ cāpyanantaram/  
utpattiṃ kāraṇaṃ caiva suśrutaikamanāḥ śṛṇu//

### [6.27.4](https://indike.org/pramana/in.med.samhita.susruta.6.27.4)

skandagrahastu prathamaḥ skandāpasmāra eva ca/  
śakunī revatī caiva pūtanā cāndhapūtanā//

### [6.27.5](https://indike.org/pramana/in.med.samhita.susruta.6.27.5)

pūtanā śītanāmā ca tathaiva mukhamaṇḍikā/  
navamo naigameṣaśca yaḥ pitṛgrahasaṃjñitaḥ//

### [6.27.6](https://indike.org/pramana/in.med.samhita.susruta.6.27.6)

dhātrīmātroḥ prākpradiṣṭāpacārācchaucabhraṣṭānmaṅgalācārahīnān/  
trastān hṛṣṭāṃtarjitān tāḍitān vā pūjāhetorhiṃsyurete kumārān//

### [6.27.7](https://indike.org/pramana/in.med.samhita.susruta.6.27.7)

aiśvaryasthāste na śakyā viśanto dehaṃ draṣṭuṃ mānuṣairviśvarūpāḥ/  
āptaṃ vākyaṃ tatsamīkṣyābhidhāsye liṅgānyeṣāṃ yāni dehe bhavanti//

### [6.27.8](https://indike.org/pramana/in.med.samhita.susruta.6.27.8)

śūnākṣaḥ† kṣatajasagandhikaḥ stanadviḍ vakrāsyo hatacalitaikapakṣmanetraḥ/  
udvigraḥ sululitacakṣuralparodī skandārto bhavati ca gāḍhamuṣṭivarcāḥ//

### [6.27.9](https://indike.org/pramana/in.med.samhita.susruta.6.27.9)

niḥsaṃjño bhavati punarbhavetsasaṃjñaḥ saṃrabdhaḥ karacaraṇaiśca nṛtyatīva/  
viṇmūtre sṛjati vinadya jṛmbhamāṇaḥ phenaṃ ca prasṛjati tatsakhābhipannaḥ//

### [6.27.10](https://indike.org/pramana/in.med.samhita.susruta.6.27.10)

srastāṅgo bhayacakito vihaṅgagandhiḥ saṃsrāvivraṇaparipīḍitaḥ samantāt/  
sphoṭaiśca pracitatanuḥ sadāhapākairvijñeyo bhavati śiśuḥ kṣataḥ śakunyā//

### [6.27.11](https://indike.org/pramana/in.med.samhita.susruta.6.27.11)

raktāsyo haritamalo+atipāṇḍudehaḥ śyāvo vā jvaramukhapākavedanātaḥ/  
revatyā viyathitatanuśca karṇanāsaṃ mṛdgāti dhruvamabhipīḍitaḥ kumāraḥ//

### [6.27.12](https://indike.org/pramana/in.med.samhita.susruta.6.27.12)

srastāṅgaḥ svapiti sukhaṃ divā na rātrau viḍ bhinnaṃ sṛjati ca kākatulyagandhiḥ/  
chardyā++ārto hṛṣitatanūruhaḥ kumārastṛṣṇālurbhavati ca pūtanāgṛhītaḥ//

### [6.27.13](https://indike.org/pramana/in.med.samhita.susruta.6.27.13)

yo dveṣṭi stanamatisārakāsahikkācchardībhirjvarasahitābhirardyamānaḥ/  
durvarṇaḥ satatamadhaḥśayo+amlagandhistaṃ brūyurbhiṣaja ihāndhapūtanārtam//

### [6.27.14](https://indike.org/pramana/in.med.samhita.susruta.6.27.14)

udvigro bhṛśamativepate prarudyāt saṃlīnaḥ ssvapiti ca yasya cāntrakūjaḥ/  
visrāṅgo bhṛśamatisāryate ca yastaṃ jānīyādbhiṣagiha śītapūtanārtam//

### [6.27.15](https://indike.org/pramana/in.med.samhita.susruta.6.27.15)

mlānāṅgaḥ surucirapāṇipādavaktro bahvāśī kaluṣasirāvṛtodaro yaḥ/  
sodvego bhavati ca mūtratulyagandhiḥ sa jñeyaḥ śiśuriha vaktramaṇḍikārtaḥ//

### [6.27.16](https://indike.org/pramana/in.med.samhita.susruta.6.27.16)

yaḥ phenaṃ vamati vinamyate ca madhye sodvegaṃ vilapati cordhvamīkṣamāṇaḥ/  
jvaryeta pratatamatho vasāsagandhirniḥsaṃjño bhavati hi naigameṣajuṣṭaḥ//

### [6.27.17](https://indike.org/pramana/in.med.samhita.susruta.6.27.17)

prastabdho yaḥ stanadveṣī muhyate cāviśanmuhuḥ/  
taṃ bālamacirāddhanti grahaḥ saṃpūrṇalakṣaṇaḥ//

### [6.27.18](https://indike.org/pramana/in.med.samhita.susruta.6.27.18)

viparītamataḥ sādhyaṃ cikitsedacirārditam/  
gṛhe purāṇahaviṣā+abhyajya bālaṃ śucau śuciḥ//

### [6.27.19](https://indike.org/pramana/in.med.samhita.susruta.6.27.19)

sarṣapān prakiretteṣāṃ tailairdīpaṃ† ca kārayet/  
sadā sannihitaṃ cāpi juhuyāddhavyavāhanam//

### [6.27.20](https://indike.org/pramana/in.med.samhita.susruta.6.27.20)

sarvagandhauṣadhībījairgandhamālyairalaṅkṛtam/  
agnye kṛttikābhyaśca svāhā svāheti saṃtatam//

### [6.27.21](https://indike.org/pramana/in.med.samhita.susruta.6.27.21)

namaḥ skandāya devāya grahādhipataye namaḥ/  
śirasā tvā+abhivande+ahaṃ pratigṛhṇīṣva me balim/  
nīrujo nirvikāraśca śiśurme jāyatāṃ drutam//

### [6.27.21\_1](https://indike.org/pramana/in.med.samhita.susruta.6.27.21_1)

iti suśrutasaṃhitāyāmuttaratantrāntargate kumāratantre navagrahākṛtivijñānīyo nāma (prathamo+adhyāyaḥ, āditaḥ) saptaviṃśo+adhyāyaḥ //27//

## Commentaries (1)

- [Nibandhasaṅgraha](https://indike.org/pramana/in.med.samhita.susruta!dalhana.160.21) — Ḍalhaṇa, Sanskrit

## Linked texts (1)

- [Bhāvaprakāśa (another edition)](https://indike.org/pramana/in.med.sangraha.bhavaprakasa*alt.3.28.25) — Sanskrit

---
Source: [https://indike.org/pramana/in.med.samhita.susruta.6.27](https://indike.org/pramana/in.med.samhita.susruta.6.27) · Pramāṇa
