Pramāṇa · Search · About · API

The Compendium of Suśruta 6.37: saptatriṃśattamo+adhyāyaḥ/

Suśrutasaṃhitā 6.37

Language
Sanskrit

saptatriṃśattamo+adhyāyaḥ/

6.37.1

athāto grahotpattimadhyāyaṃ vyākhyāsyāmaḥ//

6.37.2

yathovāca bhagavān dhanvantariḥ//

6.37.3

nava skandādayaḥ proktā bālānāṃ ya ime grahāḥ/
śrīmanto divyavapuṣo nārīpuruṣavigrahāḥ//

6.37.4

ete guhasya rakṣārthaṃ kṛttikomāgniśūlibhiḥ/
sṛṣṭāḥ śaravaṇasthasya rakṣitasyātmatejasā//

6.37.5

strīvigrahā grahā ye tu nānārūpā mayeritāḥ/
gaṅgomākṛttikānāṃ te bhāgā rājasatāmasāḥ//

6.37.6

naigameṣastu pārvatyā sṛṣṭo meṣānano grahaḥ/
kumāradhārī devasya guhasyātmasamaḥ sakhā//

6.37.7

skandāpasmārasaṃjño yaḥ so+agninā+agnisamadyutiḥ/
sa ca skandasakhā nāma viśākha iti cocyate//

6.37.8

skandaḥ sṛṣṭo bhagavatā devena tripurāriṇā/
bibharti cāparāṃ saṃjñāṃ kumāra iti sa grahaḥ//

6.37.9

bālalīlādharo yo+ayaṃ devo rudrāgnisṃbhavaḥ/
mithyācāreṣu† bhagavān svayaṃ naiṣa pravartate//

6.37.10

kumāraḥ skandasāmānyādatra kecidapaṇḍitāḥ/
gṛhṇātītyalpavijñānā bruvate dehacintakāḥ//

6.37.11

tato bhagavati skande surasenāpatau kṛte/
upatasthurgrahāḥ sarve dīptaśaktidharaṃ guham//

6.37.12

ūcuḥ prāñjalayaścainaṃ vṛttiṃ naḥ saṃvidhatsva vai/
teṣāmarthe tataḥ skandaḥ śivaṃ devamacodayat//

6.37.13

tato grahāṃstānuvāca bhagavān bhaganetrahṛt/
tiryagyoniṃ mānuṣaṃ ca tritayaṃ jagat//

6.37.14

parasparopakāreṇa vartate dhāryate+api ca/
devā manuṣyān prīṇanti tairyagyonīṃstathaiva ca//

6.37.15

vartamānairyathākālaṃ śītavarṣoṣṇamārutaiḥ/
ijyāñjalinamaskārajapahomavratādibhiḥ//

6.37.16

narāḥ samyak prayuktaiśca prīṇanti tridiveśvarān/
bhāgadheyaṃ vibhaktaṃ ca śeṣaṃ kiñcinna vidyate//

6.37.17

tadyuṣmākaṃ śubhā vṛttirbāleṣveva bhaviṣyati/
kuleṣu yeṣu nejyante devāḥ pitara eva ca//

6.37.18

brāhmaṇāḥ sādhavaścaiva guravo+atithayastathā/
nivṛttācāraśauceṣu parapākopajīviṣu//

6.37.19

utsannabalibhikṣeṣu bhinnakāṃsyopabhojiṣu/
gṛheṣu teṣu ye bālāstān gṛhṇīdhvamaśaṅkitāḥ//

6.37.20

tatra vo vipulā vṛttiḥ pūjā caiva bhaviṣyati/
evaṃ grahāḥ samutpannā bālān gṛhṇanti cāpyataḥ//

6.37.21

grahopasṛṣṭā bālāstu duścikitsyatamā matāḥ/
vaikalyaṃ maraṇaṃ cāpi dhruvaṃ skandagrahe matam//

6.37.22

skandagraho+atyugratamaḥ sarveṣveva yataḥ smṛtaḥ/
anyo vā sarvarūpastu na sādhyo graha ucyate//

6.37.22_1

iti suśrutasaṃhitāyāmuttaratantrāntargate kumāratantre grahotpattyadhyāyo nāma (ekādaśo+adhyāyaḥ, āditaḥ) saptatriṃśattamo+adhyāyaḥ //37//

Commentaries (1)