<!-- Pramāṇa, a library of Indian primary sources · https://indike.org/pramana/in.med.samhita.susruta.6.37 -->

[Pramāṇa](https://indike.org/pramana/) › [Indian literature](https://indike.org/pramana/in) › [Medicine](https://indike.org/pramana/in.med) › [Early and ascribed compendia](https://indike.org/pramana/in.med.samhita) › [The Compendium of Suśruta](https://indike.org/pramana/in.med.samhita.susruta) › 6.37

# The Compendium of Suśruta 6.37: saptatriṃśattamo+adhyāyaḥ/

Suśrutasaṃhitā 6.37

- **Language:** Sanskrit

### saptatriṃśattamo+adhyāyaḥ/

### [6.37.1](https://indike.org/pramana/in.med.samhita.susruta.6.37.1)

athāto grahotpattimadhyāyaṃ vyākhyāsyāmaḥ//

### [6.37.2](https://indike.org/pramana/in.med.samhita.susruta.6.37.2)

yathovāca bhagavān dhanvantariḥ//

### [6.37.3](https://indike.org/pramana/in.med.samhita.susruta.6.37.3)

nava skandādayaḥ proktā bālānāṃ ya ime grahāḥ/  
śrīmanto divyavapuṣo nārīpuruṣavigrahāḥ//

### [6.37.4](https://indike.org/pramana/in.med.samhita.susruta.6.37.4)

ete guhasya rakṣārthaṃ kṛttikomāgniśūlibhiḥ/  
sṛṣṭāḥ śaravaṇasthasya rakṣitasyātmatejasā//

### [6.37.5](https://indike.org/pramana/in.med.samhita.susruta.6.37.5)

strīvigrahā grahā ye tu nānārūpā mayeritāḥ/  
gaṅgomākṛttikānāṃ te bhāgā rājasatāmasāḥ//

### [6.37.6](https://indike.org/pramana/in.med.samhita.susruta.6.37.6)

naigameṣastu pārvatyā sṛṣṭo meṣānano grahaḥ/  
kumāradhārī devasya guhasyātmasamaḥ sakhā//

### [6.37.7](https://indike.org/pramana/in.med.samhita.susruta.6.37.7)

skandāpasmārasaṃjño yaḥ so+agninā+agnisamadyutiḥ/  
sa ca skandasakhā nāma viśākha iti cocyate//

### [6.37.8](https://indike.org/pramana/in.med.samhita.susruta.6.37.8)

skandaḥ sṛṣṭo bhagavatā devena tripurāriṇā/  
bibharti cāparāṃ saṃjñāṃ kumāra iti sa grahaḥ//

### [6.37.9](https://indike.org/pramana/in.med.samhita.susruta.6.37.9)

bālalīlādharo yo+ayaṃ devo rudrāgnisṃbhavaḥ/  
mithyācāreṣu† bhagavān svayaṃ naiṣa pravartate//

### [6.37.10](https://indike.org/pramana/in.med.samhita.susruta.6.37.10)

kumāraḥ skandasāmānyādatra kecidapaṇḍitāḥ/  
gṛhṇātītyalpavijñānā bruvate dehacintakāḥ//

### [6.37.11](https://indike.org/pramana/in.med.samhita.susruta.6.37.11)

tato bhagavati skande surasenāpatau kṛte/  
upatasthurgrahāḥ sarve dīptaśaktidharaṃ guham//

### [6.37.12](https://indike.org/pramana/in.med.samhita.susruta.6.37.12)

ūcuḥ prāñjalayaścainaṃ vṛttiṃ naḥ saṃvidhatsva vai/  
teṣāmarthe tataḥ skandaḥ śivaṃ devamacodayat//

### [6.37.13](https://indike.org/pramana/in.med.samhita.susruta.6.37.13)

tato grahāṃstānuvāca bhagavān bhaganetrahṛt/  
tiryagyoniṃ mānuṣaṃ ca tritayaṃ jagat//

### [6.37.14](https://indike.org/pramana/in.med.samhita.susruta.6.37.14)

parasparopakāreṇa vartate dhāryate+api ca/  
devā manuṣyān prīṇanti tairyagyonīṃstathaiva ca//

### [6.37.15](https://indike.org/pramana/in.med.samhita.susruta.6.37.15)

vartamānairyathākālaṃ śītavarṣoṣṇamārutaiḥ/  
ijyāñjalinamaskārajapahomavratādibhiḥ//

### [6.37.16](https://indike.org/pramana/in.med.samhita.susruta.6.37.16)

narāḥ samyak prayuktaiśca prīṇanti tridiveśvarān/  
bhāgadheyaṃ vibhaktaṃ ca śeṣaṃ kiñcinna vidyate//

### [6.37.17](https://indike.org/pramana/in.med.samhita.susruta.6.37.17)

tadyuṣmākaṃ śubhā vṛttirbāleṣveva bhaviṣyati/  
kuleṣu yeṣu nejyante devāḥ pitara eva ca//

### [6.37.18](https://indike.org/pramana/in.med.samhita.susruta.6.37.18)

brāhmaṇāḥ sādhavaścaiva guravo+atithayastathā/  
nivṛttācāraśauceṣu parapākopajīviṣu//

### [6.37.19](https://indike.org/pramana/in.med.samhita.susruta.6.37.19)

utsannabalibhikṣeṣu bhinnakāṃsyopabhojiṣu/  
gṛheṣu teṣu ye bālāstān gṛhṇīdhvamaśaṅkitāḥ//

### [6.37.20](https://indike.org/pramana/in.med.samhita.susruta.6.37.20)

tatra vo vipulā vṛttiḥ pūjā caiva bhaviṣyati/  
evaṃ grahāḥ samutpannā bālān gṛhṇanti cāpyataḥ//

### [6.37.21](https://indike.org/pramana/in.med.samhita.susruta.6.37.21)

grahopasṛṣṭā bālāstu duścikitsyatamā matāḥ/  
vaikalyaṃ maraṇaṃ cāpi dhruvaṃ skandagrahe matam//

### [6.37.22](https://indike.org/pramana/in.med.samhita.susruta.6.37.22)

skandagraho+atyugratamaḥ sarveṣveva yataḥ smṛtaḥ/  
anyo vā sarvarūpastu na sādhyo graha ucyate//

### [6.37.22\_1](https://indike.org/pramana/in.med.samhita.susruta.6.37.22_1)

iti suśrutasaṃhitāyāmuttaratantrāntargate kumāratantre grahotpattyadhyāyo nāma (ekādaśo+adhyāyaḥ, āditaḥ) saptatriṃśattamo+adhyāyaḥ //37//

## Commentaries (1)

- [Nibandhasaṅgraha](https://indike.org/pramana/in.med.samhita.susruta!dalhana.170.7) — Ḍalhaṇa, Sanskrit

---
Source: [https://indike.org/pramana/in.med.samhita.susruta.6.37](https://indike.org/pramana/in.med.samhita.susruta.6.37) · Pramāṇa
