The Compendium of Suśruta 6.5: pañcamo+adhyāyaḥ/
Suśrutasaṃhitā 6.5
- Language
- Sanskrit
pañcamo+adhyāyaḥ/
6.5.1
athātaḥ kṛṣṇagatarogavijñānīyamadhyāyaṃ vyākhyāsyāmaḥ//
6.5.2
yathovāca bhagavān dhanvantariḥ//
6.5.3
yat savraṇaṃ śukla(śukra)mathāvraṇaṃ vā pākātyayaścāpyajakā tathaiva/
catvāra ete+abhihitā vikārāḥ kṛṣṇāśrayāḥ saṃgrahataḥ purastāt//
6.5.4
nimagnarūpaṃ hi bhavettu kṛṣṇe sūcyeva viddhaṃ pratibhāti †yadvai/
srāvaṃ sraveduṣṇamatīva ruk ca tat savraṇaṃ śukra(śukla)mudāharanti//
6.5.5
dṛṣṭeḥ samīpe na bhavettu yacca na cāvagāḍhaṃ na ca saṃsraveddhi/
avedanāvanna ca yugmaśukraṃ tatsiddhimāpnoti kadācideva//
6.5.6
vicchinnamadhyaṃ piśitāvṛtaṃ vā calaṃ sirāsaktamadṛṣṭikṛcca†/
dvitvaggataṃ lohitamantataśca cirotthitaṃ cāpi vivarjanīyam//
6.5.7
uṣṇāśrupātaḥ piḍakā ca kṛṣṇe yasmin bhavenmudganibhaṃ ca śukram/
tadapyasādhyaṃ pravadanti kecidanyacca yattittiripakṣatulyam//
6.5.8
sitaṃ yadā bhātyasitapradeśe syandātmakaṃ nātirugaśruyuktam/
vihāyasīvācchaghanānukāri† tadavraṇaṃ sādhyatamaṃ vadanti//
6.5.9
gambhīrajātaṃ bahalaṃ ca śukraṃ cirotthitaṃ cāpi vadanti kṛcchram/
saṃcchādyate† śvetanibhena sarvaṃ doṣeṇa yasyāsitamaṇḍalaṃ tu//
6.5.10
tamakṣipākātyayamakṣikopasamutthitaṃ† tīvrarujaṃ vadanti/
ajāpurīṣapratimo rujāvān salohito lohitapicchilāśruḥ/
vidārya kṛṣṇaṃ pracayo+abhyupaiti taṃ cājakājātamiti vyavasyet//
6.5.10_1
iti suśrutasaṃhitāyāmuttaratantre kṛṣṇagatarogavijñānīyo nāma pañcamo+adhyāyaḥ //5//
Commentaries (1)
- Nibandhasaṅgraha — Ḍalhaṇa, Sanskrit