<!-- Pramāṇa, a library of Indian primary sources · https://indike.org/pramana/in.med.sangraha.amrtasagara.5.4 -->

[Pramāṇa](https://indike.org/pramana/) › [Indian literature](https://indike.org/pramana/in) › [Medicine](https://indike.org/pramana/in.med) › [Later Compendia, Diagnosis and Therapeutics](https://indike.org/pramana/in.med.sangraha) › [Amritasagara](https://indike.org/pramana/in.med.sangraha.amrtasagara) › 5.4

# Amritasagara 5.4

Amṛtasāgara 5.4

- **Language:** Sanskrit

### [5.4](https://indike.org/pramana/in.med.sangraha.amrtasagara.5.4)

ratnaśodhana-1 sūryakāṃta ādi maṇi, motī tathā mūm̐geko jāīke  
rasameṃ dolāyantrase eka prahara taka āṃca do athavā sampūrṇa vaikrāṃtādiratnamātrako bhaṭakaṭaiyākī jar̤akī lugadī ( golī = ḍhelā ) meṃ bām̐dhakara  
kodo tathā kulathīke kāḍhemeṃ dolāyantrase tīna dina taka pakāve to  
saba ratna śuddha ho jāte haiṃ  
pāradaśodhana--pāreke 18 aṭhāraha saṃskāra hote haiṃ parantu una saṃskāroṃse śuddha kiye hue pāreke samāna hī hiṃgulase nikalā huā pārā  
adhika ho nīṃbūke rasameṃ dinabhara mardana karake ḍamarūyantrase 3 praharataka  
ām̐ca do, anantara pūrṇa śītala honepara ūparake pātrake peṃdemeṃ lagā  
huā pārā nikālakara nīṃbū athavā nīmake rasameṃ 1 praharabhara mardana  
kare to pārā śuddha ho jāvegā. isa kriyāse nikāle hue pāremeṃ  
utane hī guṇa haiṃ jitane 18 aṭhāraha saṃskāroṃse śuddha huye pāremeṃ haiṃ  
gandhakaśodhana-gandhaka aura ghṛta samāna milākara loheke pātrameṃ  
mandāgnise uṣṇa karo jaba patalā hojāve taba gauke dūdhameṃ bujhā do to  
gandhaka śuddha ho jāvegā  
śilājīta śodhana-śilājītako gauke dūdha, triphalāke kāḍhā aura  
bhṛṃgarājake rasameṃ eka 2 dina kharala karake dhūpameṃ rakhate jāo to  
śuddha ho jāvegā  
hiṃgulaśodhana--hiṃgula ( śiṃgarapha ) ko khalameṃ ḍālakara 7 puṭa bheḍīke  
dūdha aura 7 puṭa nīṃbūke rasakī de to niścaya śuddha ho  
jamālagoṭāśodhana--jamālagoṭeke ūparakā chilakā aura usake  
bījoṃka bhītarakī harī pattī nikālakara bārīka kapaḍemeṃ poṭalī bāṃdhake  
bhaiṃsake gobarameṃ 4 dina taka rakkho, phira nikālakara uṣṇa jalase  
dhokara bārīka vastroṃmeṃ poṭalī bāṃdho, tadanantara use vastrasahita  
kharala karake naye khaparepara usakā lepa caḍhā do aura sūkhajānepara  
khaparese chīlakara punaḥ nīṃbūke rasameṃ 2 do puṭa do to atyuttama  
ho jāvegā  
vatsanāga (vacchanāga) śodhana--vacchanāgake bārīka ṭukaḍoṃko eka  
vastrameṃ bām̐dhake bakarī tathā gauke dūdhameṃ dolāyantrase 1 eka praharataka  
pakāve to vacchanāga śuddha ho jāvegā  
bhilāvāṃ śodhana--bhilāveṃke bījoṃko īṃṭa yā kabelū (khaparā) ke  
kapar̤achāna kiye hue cūremeṃ milākara kapar̤ekī thailīmeṃ bharake 8 prahara  
( 1 dina rāta ) par̤ā rahane do dūsare dina uṣṇa jalase dhokara dūdhameṃ  
dolāyantrase śuddha karalo || iti śodhana vidhiḥ samāpta  
hamane uparokta viṣayameṃ aneka dhātūpadhātuoṃkī śodhanavidhi kahī hai  
aba thoḍā bhasmavidhikī ora dhyāna do  
sātoṃ dhātuoṃkī bhasma karanekī aneka vidhi haiṃ parantu sarvasādhāraṇa  
kriyāse saba dhātuoṃkī bhasma ho jāve  
kriyā-manaśila aura gandhaka ina donoṃko arkadugdha ( akāvake  
isakā lepa kara do ) aura ise gajapuṭameṃ 12 bāraha bāra kramaśaḥ  
phūṃko to pratyeka dhātukī bhasmaho jāvegī | jaise sadguruke vacana jhūṭhe  
śārṅgadharameṃ likhā hai| hamane āvaśyakatānusāra tumheṃ dhātuoṃkī śodhanādi vidhikā bodha karāyā| yadi isa viṣayako adhika dekhanā cāho  
to "rasaratnākara" nāma grantha dekho  
iti śrīamṛtasāgare cikitsākhaṇḍe dhātuādivastuśodhananirūpaṇaṃ  
nāma caturthastaraṃgaḥ

- [Previous: 4.2-9.p2](https://indike.org/pramana/in.med.sangraha.amrtasagara.4.2-9.p2)
- [Next: 5.1](https://indike.org/pramana/in.med.sangraha.amrtasagara.5.1)
- [Up: 5](https://indike.org/pramana/in.med.sangraha.amrtasagara.5)

## Linked texts (5)

- [Bhāvaprakāśa (another edition)](https://indike.org/pramana/in.med.sangraha.bhavaprakasa*alt.2.6.237) — Sanskrit
- [Śārṅgadharasaṃhitā](https://indike.org/pramana/in.med.sangraha.sarngadharasamhita.1.0.44) — Śārṅgadhara (physician), Sanskrit
- [Bṛhadyogataraṅgiṇī](https://indike.org/pramana/in.med.yoga.brhadyogatarangini.7.1) — Trimalla, Sanskrit
- [Yogataraṅgiṇī (Trimalla)](https://indike.org/pramana/in.med.yoga.yogatarangini-trimalla-bhatta.7.1) — Trimalla, Sanskrit
- [Bhaiṣajyaratnāvalī (ed. Rājeśvaradatta Śāstrī)](https://indike.org/pramana/in.med.cikitsa.gauda.bhaisajyaratnavali*sastri1978.4.120) — Sanskrit

---
Source: [https://indike.org/pramana/in.med.sangraha.amrtasagara.5.4](https://indike.org/pramana/in.med.sangraha.amrtasagara.5.4) · Pramāṇa
