Amritasagara 57.25
Amṛtasāgara 57.25
- Language
- Sanskrit
57.25.1
mūtrakṛcchraroga yatna 1-bar̤e gokharū, kiravārekī girī, ḍābha (darbha)
kī jar̤a, kāśekī jar̤a, javāsā, āṃvalā, patharacaṭā (pāṣāṇabheda)
aura harrakī chāla ina sabake 2 ṭaṃka cūrṇakā kvātha, madhuke sātha
ise gokṣurādikvātha kahate haiṃ
tathā 2-ilāyacī, pāṣāṇabheda, śilājīta, pippalī, tebarasī (khīrā
kakaḍī) ke bīja, keśara, seṃdhānona ina sabakā 2 ṭaṃka cūrṇa cāvalake
jalake sātha sevana karāo to mūtrakṛcchra dūra ho
tathā 3-āṃvalekā rasa purāne gur̤ake pānīke sātha pilāo to
mūtrakṛcchra dūra ho
tathā 4-dūdhameṃ purānā gur̤a yā miśrī ḍālakara peṭabhara pilāo to
mūtrakṛcchra dūra hogā
tathā 5-āṃvale yā sāṃṭhīke rasameṃ madhu milākara pilāo to prahāraja
mūtrakṛcchra dūra hogā
tathā 6-gokharūke kvāthameṃ javākhāra ḍālakara pilāo to malāvarodhaja mūtrakṛcchra dūra ho
tathā 7-5 ṭaṃka triphalā aura 5 ṭaṃka berakī chālako rātribhara pānīmeṃ
bhigokara prātaḥkāla donoṃko usī pānīmeṃ ṭhaṃḍāīke samāna pīsa
chāna kara seṃdhānonake sātha pilāo to mala rokanekā mūtrakṛcchra
dūra ho
tathā 8-5 māse javākhāra aura 5 māse miśrīkā cūrṇa jalake sātha
pilāo to mala rokanekā udāvarta dūra hogā
tathā 9-5 ṭaṃka dākha, 10 ṭaṃka miśrī aura 10 ṭaṃka dahīkā maṭṭhā
tīnoṃko milākara pilāo to mūtrakṛcchra dūra ho
tathā 10-gokharūke paṃcāṃgakā kvātha, miśrī aura madhuke sātha
tathā 11-gurca, soṃṭha, āṃvalā, asagandha aura gokharūke 2 ṭaṃka cūrṇa
kā kvātha nitya pilāo to mūtrakṛcchra dūra ho
tathā 12-gauke dūdhameṃ pake nīmbūkā rasa ḍālakara manamānā pilāo
57.25.2
to mūtrakṛcchra, prameha, dāha aura strīkī yonidoṣase utpanna hue roga naṣṭa
hoṃge
tathā 13-harrakī chāla, kiravālekā gūda़ā, gokharū, pāṣāṇabheda,
dhamāsā aura aḍūsekā 5 ṭaṃka cūrṇakā kvātha madhuke sātha nitya
kyādi kvātha hai
tathā 14-ḍābha, kāśa, dūba, sarakanā (mūm̐ja) aura sāṃṭhī ina pāṃcokī jar̤akā kvātha pilāo to raktamūtrakṛcchrakī vedanā dūra hogī
tathā 15- pake kumhar̤eke rasameṃ miśrī ḍālakara pilāo to mūtrakṛcchra
dūra ho, ise kūṣmāṃḍarasa kahate haiṃ
tathā 16-kaṭiyālīkā rasa madhuke sātha pilāo to mūtrakṛcchra
dūra ho
tathā 17--2 ṭake bhara gokharūkā cūrṇa, aṭhaguṇe (16) ṭake bhara
pānīmeṃ auṭāke ādhā rahajānepara chāna lo isī pānīmeṃ 7 ṭakebhara
gūgala ḍālakara punaḥ auṭāo, kucha auṭānepara isīmeṃ soṃṭha, kālīmirca
ṭake bharakā mahīna cūrṇa ḍāla do, ye saba padārtha paraspara milākara dṛḍha
ho jānepara utārake ghṛtake cikane pātrameṃ rakha do jo isameṃse nitya 5
māse jalake sātha khilāo to mūtrakṛcchra, mūtrāghāta, prameha, pradara,
vātarakta aura śukradoṣa ye saba roga dūra hoṃge ise gokṣurādigūgala
kahate haiṃ
tathā 18--1 ṭake bhara jīrā aura 1 ṭake bhara gur̤a nitya khilāo to
mūtrakṛcchra dūra hogā
tathā 19--2 ṭaṃka javākhāra, gaukī chāṃchake sātha pilāo to mūtratathā 20--eka bhāga śuddha pārā aura 4 bhāga śuddha gandhakakī kajalī
bar̤ī kauḍīmeṃ bharake pānīmeṃ pise hue suhāgese usakā mum̐ha banda karado
aura miṭṭīkī kulhiyāmeṃ dharake gajapuṭameṃ dhara phūm̐ka do, svāṃgaśītala
hojā़nepara pīsake isameṃse 4 māṃse bhasma 21 ikkīsa kālīmircake
57.25.3
cūrṇameṃ milākara ghṛtake sātha caṭāo to mūtrakṛcchra dūra ho, yaha laghutathā 21-nirūhabasti yā uttarabastikī kriyā karo to mūtrakṛcchra
nissandeha dūra ho
tathā 22- śatāvarī, kāśīkī jar̤a, ḍābhakī jar̤a, gokharū, vidārī
kanda, sāralakī jar̤a aura kisoriyā (tālābake kīcar̤ameṃ golara
tathā 23--tevarasīke bīja, mahuā, dāruhaldī, inakā kvātha pilāo
to mūtrakṛcchra dūra ho
tathā 24--keleke rasameṃ gomūtra milākara pilāo to kaphakā mūtrakṛcchra dūra ho
tathā 25-ilāyacīkā mahīna cūrṇa jalake sātha pilāo to kaphamūtrakṛcchra dūra ho
tathā 26-mūm̐gakā 1 ṭaṃka cūrṇa taṇḍulake jalake sātha pilāo to
kaphamūtrakṛcchra dūra ho
tathā 27-gokharū aura soṃṭhakā kvātha pilāo to kaphamūtrakṛcchra dūra
tathā 28-bar̤ī kaṭiyālī, pāṭhā, mulahaṭhī, mahuā aura indrayavakā
kvātha pilāo to sannipātakā mūtrakṛcchra dūra ho
tathā 29-śilājītako madhuke sātha caṭāo to śukramūtrakṛcchra dūra
tathā 30-uttama strīse maithuna karāo to śukramūtrakṛcchra dūra hogā
tathā 31--baraiṃṭīkī jar̤akā kvātha pilāo to saba mūtrakṛcchra
dūra ho
tathā 32--100 sau ṭaṃke bhara gokharūkā paṃcāṃga kūṭakara aṭhagune
( 800 ṭake bhara ) pānīmeṃ auṭāo, caturthāṃśa raha jānepara chānakara isameṃ 50 ṭakebhara miśrīkī (gār̤hī cāṭane yogya ) cāsanī
banāo, tadanantara soṃṭha, pīppalī, ilāyacī, javākhāra, keśara, kaḍutathā 9-ādhāsera citraka, 5 ṭaṃka gaurīsara, 10 ṭaṃka kharaiṃṭīkī jar̤a,
ādhā pāva dākha, 5 ṭaṃka indrāyaṇakī jar̤a, 5 ṭaṃka pippalī, 10 ṭaṃka
triphalā, 10 ṭaṃka mulaiṭhī aura 100 bar̤e āṃvale ina sabakā cūrṇa 16
57.25.4
sera pānīke sātha auṭākara 4 sera ( caturthāṃśa ) raha jānepara chānalo,
isa kvāthameṃ 2 sera ghī ḍālakara pakāo | rasa | jalakara
ghṛtamātra rahajānepara chānakara ādhā pāva vaṃśalocanakā cūrṇa ḍāla do
mūtrāghāta, saba prakārake vīrya doṣa, pradara aura mūtrakṛcchra ina sabakā
tathā 10 triphaleke kvāthameṃ dūdha aura gur̤a ḍālakara pilāo to mūtrāghāta dūra ho
tathā 11--pāṭala, aralu, nīmakī chāla, haldī, gokharū, palāśake
vakkala ina sabakā kvātha gur̤ake sātha pilāo to mūtrāghāta dūra ho
tathā 12--atyaṃta rūpavatī strīse maithuna karo to mūtrāghāta dūra ho,
ye saba yatna ātreyasaṃhitāmeṃ likhe haiṃ
mūtrāvarodha yatna 13--binaulā ( sarakī kāṃkaḍā yā kapāsakā bīja )
khilāo to mūtra svaccha utaregā
tathā 14--tillī aura binaulā ina donoṃkā kṣāra madhu aura dahīke
sātha khilāo to mūtra rukanā baṃda hogā
tathā 15--kamalakī jar̤a aura tillīko gauke mūtrameṃ pīsakara
pilāo to mūtrakā rukāva baṃda hokara mūtra utare
atyanta uṣṇamūtra yatna 16--camelīkī jar̤ako bakarīke dūdhase pīsakara pilāo to mūtrakī viśeṣa uṣṇatā dūra ho
saba mūtrāvarodha ( peśāba baṃda hojāne ) para calasakate haiṃ
iti śrīamṛtasāgare cikitsākhaṇḍe mūtrakṛcchramūtrāghātarogayatnanirūpaṇaṃ
nāma paṃcaviṃśatitamastaraṃgaḥ