<!-- Pramāṇa, a library of Indian primary sources · https://indike.org/pramana/in.med.sangraha.amrtasagara.65.33 -->

[Pramāṇa](https://indike.org/pramana/) › [Indian literature](https://indike.org/pramana/in) › [Medicine](https://indike.org/pramana/in.med) › [Later Compendia, Diagnosis and Therapeutics](https://indike.org/pramana/in.med.sangraha) › [Amritasagara](https://indike.org/pramana/in.med.sangraha.amrtasagara) › 65.33

# Amritasagara 65.33

Amṛtasāgara 65.33

- **Language:** Sanskrit

### [65.33](https://indike.org/pramana/in.med.sangraha.amrtasagara.65.33)

tathā 10-billīkī haḍḍīkī rākha aura kuttekī haḍḍīkī rākha donoṃko  
goghṛtake sātha loheke pātrameṃ ghisakara lepa karo to bhagaṃdara dūra ho  
tathā 11-2 bhāga śuddha pārā aura 4 bhāga tāṃbekā mala, kākalaharīke  
sampuṭako bālūbharī haṃḍīke bīcameṃ dharake 8 prahara paryaṃta āṃca do, svāṃgaśītala ho jānepara nikālakara usameṃ ghī, madhu aura suhāgā milāo,  
tadanaṃtara isa miśraṇako pakkī mūṣāmeṃ dharakara āṃca do (jaise sunāra  
taba nikālakara usameṃse 3 rattīkī mātrā madhuke sātha do aura ūparase  
triphalākā kvātha pilākara pathyase rakkho to bhagaṃdara niścaya acchā  
hogā, ise rūparājarasa kahate haiṃ  
tathā 12--1 bhāga pārā, 2 bhāga āṃvalāsāra gaṃdhaka donoṃkī kajasaṃpuṭako rākhabharī haṃḍīmeṃ gār̤akara 1 dinaparyaṃta āṃca do, anaṃtara svāṃgaśītala (āpahī āpa ṭhaṃḍhī) ho jānepara nikālakara jammīrīke rasakī  
7 puṭa do, isameṃse 1 rattīkī mātrā madhu yā ghīke sātha caṭākara ūparase mūlī yā lahasana pilāo to bhagaṃdara dūra ho, rogīko mīṭhā  
āhāra, dinameṃ nidrā, maithuna aura śītala bhojanakā bacāva karanā  
tathā 13--tillī, nīmakī chāla aura mahuā ina sabako śītala  
jalake sātha pīsakara lepa karo to pittajabhagaṃdara dūra ho  
bhagaṃdarapara varjita padārtha-śrama, maithuna, yuddha, ghor̤e ādipara car̤hanā aura  
ūgā huā (aṃkurita) anna khānā, bhagaṃdara acchā honepara bhī 1 varṣa  
paryanta varjita haiṃ, yeṃ saba yatna bhāvaprakāśameṃ likhe haiṃ  
upadaṃśaroga yatna 1- joṃka lagākara rogasthānakā rakta nikalavā do  
to upadaṃśa dūra ho, parantu ghāva pakanā nahīṃ cāhiye  
tathā 2--sām̐ṭhīkī jaḍa, giloya, soṃṭha, mulahaṭhī aura bar̤ake komala  
pattoṃko jalameṃ auṭākara usa jalase liṃgendriyako dhoo to upadaṃśa  
dūra ho  
tathā 3-liṃgendriyakī śīra ( phasta ) chuḍavāo to upadaṃśa  
acchā hogā  
tathā 4-bar̤ake komala patte, kāhūkī chāla, jāmunakī chāla, lodha,  
harrakī chāla aura haldī ina sabako jalameṃ pīsakara lepa karo to  
garmī dūra ho  
tathā 5-caturtha yatnokta ( ūpara likhā so ) auṣadhoṃke jalase dhoo  
to liṃgendriyakā śotha tathā pakāva bhī dūra ho  
tathā 6-triphalāke kvātha yā bhāṃgareke rasa yā kamalake jalase dhoo  
tathā lepa karo to upadaṃśa dūra ho  
tathā 7-mijhane ( māravāḍameṃ prasiddha ) vṛkṣakī chāla, athavā anārakī  
chālako jalameṃ pīsakara lepa karo to upadaṃśa dūra ho  
tathā 8-supārī jalameṃ ghisakara indriyapara lagāo to garamī  
acchī ho  
tathā 9-triphalāko kaḍāhīmeṃ jalākara usa bhasmako madhuke sātha  
indriyapara lepa karo to upadaṃśa dūra ho  
tathā 10-paṭola, nīmakī chāla; triphalā, cirāyatā, khairasāra, vijayasāra aura gūgala inakā kvātha pilāo to garmī dūra ho  
tathā 11-cirāyatā, nīmakī chāla, triphalā, paṭola, kaṇagacakī  
ghīkā lepa karo yā bhojanake sātha khilāo to upadaṃśa dūra ho, ise  
bhūniṃbādighṛta kahate haiṃ  
tathā 12-kuṣṭha aura vraṇayatnalikhita ghṛtakā lepa karo yā khilāo  
to upadaṃśa dūra hogā  
tathā 13-virecana do to upadaṃśa dūra ho  
tathā 14-8paisebhara baḍī harra, 1 paise bhara śveta katthā, 1 paisebhara  
nīlāthothā ina sabako 100 pakke nīṃbūke rasameṃ kharala karake 1 māse  
pramāṇakī goliyām̐ banāo aura pratidina dahīke sātha 1 golī 15 dina  
taka khilākara pathyase rakkho to garmī naṣṭa ho  
iti amṛtasāgare cikitsākhaṇḍe bhagaṃdaropadeśaliṃgavarttiśūkarogāṇāṃ  
yatnanirūpaṇaṃ nāma trayastriṃśastaraṃgaḥ

- [Previous: 65.1](https://indike.org/pramana/in.med.sangraha.amrtasagara.65.1)
- [Next: 66.1](https://indike.org/pramana/in.med.sangraha.amrtasagara.66.1)
- [Up: 65](https://indike.org/pramana/in.med.sangraha.amrtasagara.65)

---
Source: [https://indike.org/pramana/in.med.sangraha.amrtasagara.65.33](https://indike.org/pramana/in.med.sangraha.amrtasagara.65.33) · Pramāṇa
