<!-- Pramāṇa, a library of Indian primary sources · https://indike.org/pramana/in.med.sangraha.amrtasagara.9.23.6 -->

[Pramāṇa](https://indike.org/pramana/) › [Indian literature](https://indike.org/pramana/in) › [Medicine](https://indike.org/pramana/in.med) › [Later Compendia, Diagnosis and Therapeutics](https://indike.org/pramana/in.med.sangraha) › [Amritasagara](https://indike.org/pramana/in.med.sangraha.amrtasagara) › 9.23.6

# Amritasagara 9.23.6

Amṛtasāgara 9.23.6

- **Language:** Sanskrit

### [9.23.6](https://indike.org/pramana/in.med.sangraha.amrtasagara.9.23.6)

sneha rahakara mūtrāśaya masalanepara bhī gudādvārā na nikale to nirūhabasti yā virecana kara do to vāyusaraṇa tathā maladrava hokara śarīra  
śuddha ho jāvegā  
anuvāsanabasti varjana-bhasmaka, kāsa, śvāsa, kṣayarogī tathā bhayayukta manuṣyoṃko anuvāsana basti mata karo  
nirūhabastivarṇana-jisameṃ auṣadhiyoṃke jalakī picakārī mārī jātī  
nirūhabasti yogya-jisakā adhika cikanā śarīra ho, hṛdayameṃ coṭa  
lagī ho, śarīra kṣīṇa ho tathā ādhmāna, chardi, hikkā  
arśa, śvāsa, kāsa, udararoga, śotha, atīsāra, visūcikā, udāvarta,  
vātarakta, viṣamajvara, mūrchā, tṛṣā, mūtrakṛcchra, aśmarī, mandāgni, śūla,  
amlapitta, hṛdroga aura pādarogayukta manuṣyako nirūhabasti denese  
usake samasta ( ukta ) roga naṣṭa ho jāyeṃge isakā pramāṇa savā  
cāra bāra do  
viśeṣataḥ-kevala vātavikāravāleko snehayukta, pittavāleko dūdhayukta  
aura kaphavikāravāleko kasaile yā kaḍave rasa tathā mūtrādiyukta  
nirūhabasti denā cāhiye, parantu sukumāra bālaka aura vṛddhako to  
mṛdubastihī denā yogya hai  
1 utkledanabasti-araṃḍakī bījī, mahuā, pippalī, saiṃdhānamaka,  
baca aura jhāū vṛkṣakī chālake kvāthase picakārī māro ise  
utkledanabasti-kahate haiṃ  
2 doṣaharabasti-sauṃpha, mulahaṭhī, aura bīlako indrayavakī kājī  
aura gomūtrameṃ pīsakara basti do to saba doṣa dūra hoṃ ise doṣaharabasti kahate haiṃ  
3 lekhanabasti-triphalākā kvātha, madhu, gomūtra aura javākhārako  
milākara basti do ise lekhanabasti kahate haiṃ  
4 śodhanabasti-harre, kiramāla ādi virecaka padārthoṃke jala se basti  
karo ise śodhanabasti kahate haiṃ

- [Previous: 9.23.5](https://indike.org/pramana/in.med.sangraha.amrtasagara.9.23.5)
- [Next: 9.23.7](https://indike.org/pramana/in.med.sangraha.amrtasagara.9.23.7)
- [Up: 9.23](https://indike.org/pramana/in.med.sangraha.amrtasagara.9.23)

---
Source: [https://indike.org/pramana/in.med.sangraha.amrtasagara.9.23.6](https://indike.org/pramana/in.med.sangraha.amrtasagara.9.23.6) · Pramāṇa
