Cikitsasarasangraha (Vangasena) 110

Cikitsāsārasaṅgraha (Vaṅgasena) 110

athaikṣuvargamāha
ikṣavo raktapittaghnā balyā vṛṣyāḥ kaphapradāḥ
svādupākarasāḥ snigdhāḥ guravo mūtralā himāḥ

avidāhī kaphakaro vātapittanivarhaṇaḥ
vaktraprahlādano hṛdyo dantaniṣpīḍito rasaḥ

gururvidāhī viṣṭambhī yāntrikastu prakīrttitaḥ

mūlāgrajantu jagdhādipīḍanānmalasaṅkarāt
kiñcitkālaviṣṭatyā ca vikṛtiṃ yāti yāntrikaḥ

phāṇitaṃ gurvabhiṣyandi balakṛnmūtraśodhanam
nātiśleṣmakaraḥ snigdhaḥ sṛṣṭamūtraśakṛdguḍaḥ

pittaghno madhuraḥ snigdho vātahāsṛkprasādanaḥ
sa purāṇo'dhikaguṇo guḍaḥ pathyatamo mataḥ

khaṇḍaṃ vṛṣyaṃ saraṃ snigdhaṃ svāhasṛk pittavātajit
vātapittapraśamanī raktapittaharī sitā
chardyatīsārahṛdroktāhlādinī madhuśarkarā

itaukṣuvargaḥ
atha madyavargamāha
sarvvamyittakaraṃ madyamamlaṃ rocanadīpanam
bhedana kaphavātaghnaṃ hṛdyaṃ vastiviśodhanam

kāsārśo grahaṇīroga mūtrāghātānilāpahā
stanyaraktakṣayahitā surā dīpanabṛṃhaṇī

raktapittakarāstīkṣṇāḥ suktasauvīrajātayaḥ
pittadāhanudo bāhye sthitāḥ śītakarāḥ smṛtāḥ

atha mūtravargamāha
gomūtraṃ kaṭu tīkṣṇoṣṇaṃ sakṣāratvānna vātalam
ladhvagnidīpanaṃ medhyaṃ pittalaṃ kaphavātajit

śūlagulmodarānāhavirekāsthāpanādiṣu
mūtraprayogasādhyeṣu gavyaṃ mūtraṃ prayojayet

śvāsodaragulmeṣu kuṣṭhamehāviśuddhiṣu
ānāhaśothaṣṭhīlāsu pāṇḍurogeṣu māhiṣam

kāsaśvāsāpahaṃ śothakāmalāpāṇḍuroganut
kaṭutiktānvitaṃ chāga moṣṇamārutakopanam

plīhodarahara śvāsaśothavarcograhe hitam
sakṣāratiktakaṭukamuṣṇa vātaghnamāvikam

dīpanaṃ kaṭu tīkṣṇoṣṇaṃ vātaretovikāranut
āśvaṃ kaphaharaṃ rūkṣaṃ kramidadruvināśanam

satiktalavaṇaṃ medi vātaghna pittakopanam
tīkṣṇaṃ kṣāre kilāse ca nāgamūtraṃ prayojayet

gararetovikāraghnaṃ tīkṣṇaṃ jaṭhararoganut
dīpanaṃ gārdabhaṃ mūtraṃ kṛmivātakaphāpaham

śothakuṣṭhodaronmāda mārutakṛmināśanam
arśoghnaṃ kārabhaṃ mūtraṃ mānuṣantu viṣāpaham

Linked texts (6)