Cikitsasarasangraha (Vangasena) 12
Cikitsāsārasaṅgraha (Vaṅgasena) 12
- Language
- Sanskrit
12.1
atha bhasmakanidānamāha
kaphe kṣīṇe yadā pittaṃ svasthāne mārutānugam
tīvraṃ pravarddhayedagni tadā taṃ bhasmakaṃ vadet
12.2
tṛḍdāha śvāsa mūrcchādīn kṛtvaivātyagnisambhavān
pakvānnamāśu dhātvādīn saṅkhyannāśayettanum
kṣaṇīṅguto bhavedgrasa sa rogo bhasmakaḥ smṛtaḥ
12.3
taṃ bhasmaka gurusnigdha sāndramaṇḍahimatiraiḥ
annapānairnayecchānti pittaghnaiśca virecanaiḥ
12.4
atyudratāgniśāntyai māhiṣadadhidugdhatakrasarpīṃṣi
saseveta yavāgū' samadhucchiṣṭā sasarpiṣkām
12.5
asakṛtpittaharaṇa pāyasa pratibhojanam
śyāmātrivṛdvipakvaṃ vā payo dadyādvirecanam
12.6
yatkiñcinmadhura sevya śleṣmala gurubhojanam
sarvaṃ tadatyagnihita bhuktā prasvapana divā
12.7
kaphe pūrvaṃ jite pitte mārute vānala' sama'
samadhātau pacatyanna puṣṭyāyurbalavardhanam
12.8
muhurmuhurajīrṇe'pi bhojyānnānyupahārayet
nirindhano rasaṃ labdhvā yathaivānnena pācayet
12.6-2
kolāsthi majjā kalkāntu pīto vāpyudakena vai
acirādvinihantyeṣa prayogo bhasmakaṃ nṛṇām
12.10
nārīkṣīreṇa saṃyuktā pivedaudumbarīṃ tvacam
tābhyā vā pāyasaṃ siddhaṃ pivedatyagniśāntaye
12.11
sitataṇḍulasitakamala chāgakṣīreṇa pāyasa siddham
bhuktvā ghṛtena puruṣo dvādaśadivasa bubhukṣito na bhavet
12.12
vidārī svarasaṃ kṣīre pacedaṣṭaguṇaṃ ghṛtam
māhiṣa jīvanīyena kalke nātyagnināśanam
Linked texts (4)
- Carakasaṃhitā — Agniveśa (Āyurveda) & Caraka, Sanskrit
- Bhāvaprakāśa (another edition) — Sanskrit
- Yogataraṅgiṇī (Trimalla) — Trimalla, Sanskrit
- Bṛhadyogataraṅgiṇī — Trimalla 1575, Sanskrit