Cikitsasarasangraha (Vangasena) 35
Cikitsāsārasaṅgraha (Vaṅgasena) 35
- Language
- Sanskrit
35.101
palaṃ śataṃ rasīnasya tilasya kuḍava tathā
hiṅgu trikaṭukaṃ kṣārau dvau pañcalavaṇāni ca
35.102
śatapuṣpā tathā kuṣṭha pippalīmūlacitrakau
ajamodā yavānī ca dhānyakañcāpi buddhimān
35.103
pratyekañca palañcaiṣā ślakṣṇacūrṇāni kārayet
ghṛta bhāṇḍe dṛḍhe caiva sthāpayeddinaṣoḍaśam
35.104
prakṣipettailamānīya prasthārddhaṃ kāñjikasya ca
khādetkarṣapramāṇantu toya madya pivedanu
35.105
āmavāte tathā vāte sarvāṅgekāṅgasaṃsthite
apasmāre'nale mande śvāse kāse gareṣu ca
35.106
sonmāde vātabhagne ca śūle jantuṣu śasyate
iti rasīnapiṇḍa
prasāriṇyā rase siddha tailamairaṇḍaja pivet
sarvadoṣaharañcaiva kapharogahara param
35.107
iti prasāriṇītailam
dvipañcamūlīniryāsa phaladadhyāmlakāñjikaiḥ
tailaṃ katyūrupāśrvārttitkaphavātāmayān gadān
35.108
hanti vastipradānena karotyagnibala mahat
35.108-2
iti dvipañcamūlādya tailam
saindhavaṃ śreyasī rāstrā śatapuṣpā yavānikā
svarjikā marica kuṣṭha śuṇṭhī sauvarcalaṃ viḍam
35.110
vacājamodā saraṇī pauṣkara madhukaṃ kaṇā
etānyarddhapalāṃśāni sūkṣmapiṣṭāni kārayet
35.111
prasthameraṇḍatailasya prasthaṃ tu śatapuṣpajam
kāñjikaṃ dviguṇaṃ dattvā mastu ca dviguṇaṃ tathā
35.112
etatsambhṛtya sambhāraṃ śanairmṛdvagninā pacet
siddhametanprayoktavya sāmavātaharaṃ param
35.123
pānābhyañjanavastau ca kurute'gnibalaṃ bhṛśam
vātārttivaḍkaṇe śasta kaṭojānūrusandhije
35.114
śūle hṛtpārśvaje caiva vātaśleṣmanipīḍite
vāhyāyāmārditānāheṣvantravṛddhinipīḍite
anyāṃścānilajān rogānnāśayatyāśu dehajān
35.115
iti bṛhatsaindhavāditailam
svalpaprasāraṇītailaṃ tailaṃ vā saindhavādikam
daśamūlādyatailena vastidānaṃ praśasyate
35.116
tailasya dvipalaṃ dadyāt kāñjikasya catuṣpalam
daśamūlarasa mūtraṃ pṛthak pañcapalāni ca
35.117
vacā madanayaṣṭyāhvā śatāhvā kuṣṭhasaindhavaiḥ
pippatyativiṣā mustā rāsnākaṭphalapauṣkaraiḥ
35.118
akṣāṃśikaiśca tatsarvaṃ manthayīta vicakṣaṇaḥ
prasthārddhaṃ prathamaṃ deyo vastibhiraviśaṅkitaḥ
35.119
dvitīye ca tṛtīye ca varjayetprasṛtadvayam
sarvavātavikāriṣu moheṣu vṛṣaṇāmaye
35.120
kukṣau hṛtpārśvapṛṣṭheṣu jānujaṅghākaṭīgrahe
vivandhānāha rogeṣu śarkarāśmarīpīḍite
35.121
bhagnāsthipṛṣṭhagātreṣu picciteṣu kṣateṣu ca
etannirūhavadvāhyo nirāyāso mahāguṇaḥ
35.122
iti nirūhaḥ
dadhi matsya guḍakṣīra potakomāṣapiṣṭakam
varjayedāmavātārtto māṃsamānūpajañca yat
35.123-2
abhiṣyandikarā ye ca ye cānye gurupicchilāḥ
varjanīyāḥ prayatnena āmapīḍārditairnaraiḥ
35.124
śokākṣepakasaṅkoca stambhaśvayathukampanam
hanugrahārdita khañja pāṅgulya suptavātatā
35.125
sandhicyutiḥ parvabhedo medo majjāsthijā gadāḥ
ete sthānasya gāmbhīryyāt sidhyeyuryatnato navā'
tasmājjayennavānyeva subhiṣak nirupadravān
Linked texts (8)
- Siddhayoga (Vṛndamādhava) — Vṛnda, Sanskrit
- Cakradatta (Cikitsāsaṅgraha) — Cakrapāṇidatta, Sanskrit
- Nityanāthatantra — Sanskrit
- Siddhayoga (Vṛndasuni) — Vṛndasuni, Sanskrit
- Bhaiṣhajyaratnāvalī — Sanskrit
- Gadanigraha — Soḍhala, Sanskrit
- Vaidyakasāroddhāra — Brajanāthaśarman, Sanskrit
- Vīrasiṃhāvaloka — Vīrasiṃha, Sanskrit