Pramāṇa · Search · About · API

Cikitsasarasangraha (Vangasena) 38

Cikitsāsārasaṅgraha (Vaṅgasena) 38

Language
Sanskrit

38.86

arśovikāranirdiṣṭo leho lohāmṛtāhvayaḥ
pariṇāmaśūlaśāntyarthaṃ karttavyaḥ samprajānatā

38.60

atha annadravaśūlanidānamāha
jīrṇe'jīryyati cāpyanne yacchūlamupajāyate
pathyā'pathyaprayogeṇa bhojanābhojanena vā
na śamaṃ yāti niyamāt so'nnadrava udāhṛtaḥ

38.91

atha cikitsāmāha
annadravākhye śūle tu na tāvat svāsthyamaśnute
yāvatkaṭukapittāmlamannaṃ na charddayeddravam

38.62

vāntamātre jaratpitte śūlamāśu praśāmyati
pittārtte vamanaṃ kāryyaṃ kaphārtte ca virecanam

38.93

annadrave ca tatkāryyaṃ jaratpitte yadīritam
āmapakvāśaye śuddhe gacchedannadravaḥ śamam

38.94

māṣeṇḍarīṃ samadhukā susvinnāṃ tailapācitām
tādṛśīṃ sarpiṣā khādedannadravanipīr̤itaḥ

38.95

dhātrīphalabhava cūrṇamayaścūrṇasamāyutam
yaṣṭīcūrṇena vā yukta lihyāt kṣaudreṇa tadgade

38.96

śyāmākataṇḍulaiḥ siddhaṃ siddhaṃ kodravataṇḍulaiḥ
priyaṅgutaṇḍulaiḥ siddhaṃ pāyasa śārkaraṃ hitam

38.97

gauḍika sauraṇaṃ kanda kūṣmāṇḍaṃ vāpi bhakṣayet
kalāyayavaśaktūnvā śaktūnvā lājasambhavān

38.98

kulatthaśaktūnathavā dadhnā'dyādvistareṇa tu
caṇakānāmathavā śaktūn kodravasyodana tathā

38.98-2

godhūmamaṇḍaka tatra sarpiṣā guḍasayutam
sasitaṃ śītadugdhena mṛdita vā hitaṃ matam

38.100

paṭolapatrayūṣeṇa khādeccaṇakaśaktukān
bhṛṣṭā vā caṇakān khāde dvajāvānadya nistuṣān

38.101

kalāyānvā nirāhāra stṛṣitaḥ kṣīrapo bhavet

38.102

annadravo duścikitsyo durvijñeyo mahāgadaḥ
tasmāttasya praśamane paraṃ yatnaṃ samācaret

38.103

annadrave jaratpitte vahnirmando bhavedyataḥ
tasmādannāni pānāni dīpanīyāni kārayet

38.104

kalāyayavagodhūma śyāmākāḥ koradūṣakāḥ
rājamāṣāḥ sthūlamāṣāḥ kulatyāḥ kaṅguṇī yavāḥ

38.105

bhojanārthaṃ praśastāśca purāṇāḥ sapriyaṅgavaḥ
dadhi luptarasaṃ kṣīraṃ gavyamājaṃ samāhiṣam
ghṛtaṃ purāṇaṃ śākārthaṃ vāstukau nimbapallavāḥ

38.106

karkotkāravellānāṃ patrāṇi svarasasya vā
yāni kāni prayojyāni kāsamardaphalāni ca

38.107

barhiṇo hariṇā matsyā rohitāḥ sakapiñjalāḥ
etasminnāmaye śastā matā municikitsakaiḥ

38.108

guḍāmalakapathyānāṃ cūrṇaṃ pratyekaśaḥ palam
tripalaṃ lohakiṭṭasya tatsarvaṃ madhusarpiṣā

38.106-2

samāloḍya tataḥ khāde dakṣamārthaṃ pramāṇataḥ
ādimadhyāvasāneṣu bhojanasya nihanti tat

38.110

annadravaṃ jaratpitta mamlapittaṃ sudāruṇam
pariṇāmasamutthañca śūlaṃ saṃvatsarotthitam

38.111

kalāyacūrṇī bhāgau dvau lohakiṭṭasya cāparaḥ
kāravellapalāśānāṃ raseneva vimarddayet

38.112

karṣamātrāṃ tataścaikāṃ bhakṣayedguṭikāṃ naraḥ
maṇḍānupānārutvā hanti jaratpittaṃ sudurjayam

Linked texts (11)