Cikitsasarasangraha (Vangasena) 50
Cikitsāsārasaṅgraha (Vaṅgasena) 50
- Language
- Sanskrit
50.1
atha śothanidānamāha
raktapittakaphān vāyurduṣṭo duṣṭā vahiḥśirāḥ
nītvā ruddhagatistairhi kuryātvaṅmāṃsasañcayam
utsedha saṃhataṃ śotha tamāhurnicayātmakam
50.2
sarvairhetuviśeṣaistu rūpabhedānnavātmakam
doṣaiḥ pṛthagdvayaiḥ sarvairabhighātādviṣādapi
50.3
tatpūrvarūpaṃ davathuḥ śirāyāmo'ṅgauravam
50.4
śuddhagrāmyābhaktakṛśāvalānāṃ kṣārāmlatīkṣṇogurupasevā
dadhyāmamṛcchākavirodhipiṣṭagaropasṛṣṭānnaniṣevaṇañca
50.5
aśaśsya ceṣṭā na ca dehaśuddhirmarmopaghāto viṣamā prasūtiḥ
mithyopacāraḥ pratikarmaṇāñca nijasya hetuḥ śvayathoḥ pradiṣṭaḥ
50.6
sagauravaṃ syādanavasthitatvaṃ sotsedhamūṣmātha śirātanutvam
salomaharṣaśca vivarṇatā ca sāmānyaliṅgaṃ śvayathoḥ pradiṣṭam
50.7
calastanutvak paruṣo'ruṇo'sitaḥ
suṣuptiharṣārttiyuto nimittataḥ
praśāmyati pronnamati prapīḍito
divābalī ca śvayathuḥ samīraṇāt
50.8
mṛduḥ sagandho'sitapītarāgavān
bhramajvarasvedatṛṣāmadānvitaḥ
ya ucyate sparśasaho'cirāgavān
sa pittaśotho bhṛśadāhapākavān
50.8-2
gurusthiraḥ pāṇḍurarocakānvitaprasekanidrāvamivahnimāndyakṛt
sa kṛcchrajanmapraśamo nipīḍito naconnamedrātribalī kaphātmakaḥ
50.10
nidānakṛtisaṃsargācchūyathuḥ syāt dvideāṣajaḥ
sarvākṛtiḥ sannipātācchotho vyāmiśralakṣaṇaḥ
50.11
abhighātena śastrādi chedabhedakṣatādibhiḥ
himānilo dadhyanilairbhallātakapikacchujaiḥ
50.12
rasaiḥ śūkaiśca saṃsparśācchūyathuḥ syādvisarpavān
bhṛśoṣmālohitābhāsaḥ prāyaśaḥ pittalakṣaṇaḥ
50.13
viṣajaḥ saviṣaprāṇiparisarpaṇamūtraṇāt
daṃṣṭrādantanakhāghātā daviṣaprāṇināmapi
50.14
viṇmūtraśukropahatamalavadvastrasaṅgarāt
viṣavṛkṣānilasparśādrayogavacūrṇanāt
50.15
mṛduścalo'valambī ca śīghro dāharujākaraḥ
50.16
doṣāḥ śvayathumūrdhvaṃ hi kurvantyāmāśaye sthitāḥ
pakvāśayasthā madhye tu varcaḥsthānagatāstvadhaḥ
kṛtsnaṃ dehamanuprāptāḥ kuryuḥ sarvasaraṃ tathā
50.17
yo madhyadeśe śvayathuḥ kaṣṭaḥ sarvāṅgagaśca yaḥ
arddhāṅgo'riṣṭabhūtaḥ syādyaścorddhaṃ parisarpati
50.18
śvāsaḥ pipāsā ccharddiśca daurbalyaṃ jvara eva ca
yasya cānne rucirnāsti śvayathu taṃ vivarjayet
50.16-2
ananyopadravakṛtaḥ śothaḥ pādasamutthitaḥ
puruṣaṃ hanti nārīñca mukhajo gudajo dvayam
50.20
ūrdhvagāmī naraṃ paṅgā madhogāmī tathā striyam
ubhaya vastisañjātaḥ śotho hanti na saṃśayaḥ
50.21
navo'nupadravaḥ śothaḥ sādhyo'sādhyaḥ pureritaḥ
50.22
kṣunnāśo hṛdayā'śuddhistandrājaṭharagauravaiḥ
doṣapravṛttinoṃ yatra vyādhimāmānvitaṃ vadet
50.23
uktañca tantrāntare |—
purāṇayavaśālyannaṃ daśamūlāmbusādhitam
alpamalpaṃ paṭusneha bhojanaṃ śvayathau hitam
50.24
saptāha māhiṣa mūtraṃ payasā'mbuvarjitam
pītvā cauṣṭramajāmūtraṃ śvayathūdaranāśanam
50.25
śigrutvaṅgaktamālā rka dārbyāragvadhamūlakaiḥ
gomūtrapiṣṭaiḥ śvayathuḥ pralepavyaḥ kaphātmakaḥ
50.26
nidānadoṣaistu viparyayakramairūpācaret vai balakāladoṣavit
yathāmajaṃ laṅghanapācanakramairviśodhanairulbaṇadoṣamāditaḥ
50.27
śirogataṃ śīrṣavirecanaiśca
saṃśodhanaiḥ śodhyamadhastathordhvam
upācaret snehabhavaṃ hi rūkṣaṇaiḥ
prakalpayet snehagaṇaiśca rūkṣajam
50.28
vivaddhaviṭke'nilaje nirūhaṇa ghṛtaṃ tu pittānilaje satiktam
payaśca mūrcchāparidāhatarṣite viśodhanīye tu samūtramiṣyate
kaphotthita cārakaṭūṣṇasayutaiḥ samūtradugdhāsavayuktibhirharet
50.26-2
śothe vātotthite pūrvvaṃ māsārddhaṃ trivṛta pivet
tailamailaṇḍa vāpi malabandhe tadeva tu
50.30
śālyannaṃ payasā yuktaṃ rasairvāpi prayojayet
svedābhyaṅgāṃśca vātaghnān sekalepāṃśca kalpitān
50.31
śuṇṭhīpunarnavairaṇḍa pañcamūlaśṛtaṃ jalam
vātake śvayathau śasta pānāhāraparigrahe
50.32
nyagrodhādigaṇe siddha sarpiḥ syātpittaśothine
tṛṇmohadāhapādasthe himalepādivācaret
50.33
kṣīrāśanaḥ pittakṛte tu śothe pivedguḍūcītriphalākaṣāyam
pivedgavāṃ mūtravimiśritaṃ vā phalabikācūrṇamathākṣamantram
50.34
paṭolatriphalāriṣṭa dārbīkvāthaḥ sagugguluḥ
hanti pittakṛta śotha tṛṣṇājvarasamanvitam
50.35
kaphodbhava pivettaila siddhamāragvadhādinā
mandāgnau stimite koṣṭhe srotorodhi rujāvati
50.36
kṣāramūtrāsavāriṣṭa cūrṇaṃtakrāṇi yojayet
50.37
kaphe tu kṛṣṇāsikatāpurāṇa piṇyākaśiyutvagumāpralepaḥ
kulatthaśuṇṭhijalamūtrasekaścaṇḍāgurubhyāmanulepanañca
50.38
varhānurūpaḥ svarasaḥ sarṣapatailena miśritaḥ pītaḥ
paṅkajapatrasamutthaḥ śothānāṃ nāśanaḥ paramaḥ
50.38-2
punarnavāviśvatrivṛdguḍūcī śamyākapaśyāsuradārukalkam
śothe kaphotthe'kṣasamaṃ samūtra kvāthaṃ pivedvāpyatha caiva teṣām
50.40
vyoṣaṃ trivṛttittarahiṇī ca sāyorajaḥ satriphalārasena
pītāḥ kaphotthaṃ śamayanti śothaṃ gavyena mūtreṇa harītakī vā
50.41
viḍaṅgātiviṣādāru nāgarendrayavāvacā
uṣṇāmbunā pivecchothī hyakṣamātraṃ mahauṣaṇam
50.42
sukcārabhāvitāḥ ślakṣṇāḥ pathyāmūtreṇa vā yutāḥ
yojitāḥ śamayantyāśu śothaṃ śleṣmabhavaṃ nṛṇām
50.43
punarnavā'mṛtādāru daśamūlarasāḍhake
ārdrakasvarase prasthe guḍasya ca tulā pacet
50.44
tasmin vyoṣañcayailā tvakpatraiḥ kārṣikaiḥ pṛthak
cūrṇīkṛtairliṃhecchīte madhunaḥ kuḍava kṣipet
50.45
lehaḥ paunarnavo nāmnā śleṣmaśothanisūdanaḥ
śvāsakāsāruciharo balapuṣṭyagnivarddhanaḥ
50.46
iti punarnavādileha
miśre miśrakramaṃ kuryyāt sarvaje sarvameva tu
50.47
pippatyajājīgajapippalī ca
nidigdhikā nāgaracitrake ca
rajanyatho pippalīmūlapāṭhā
mustañca cūrṇaṃ sukhatoyapītam
50.48
hanyāttridoṣa cirajañca śotha
kalkyo'tha bhūnimbamahauṣadhābhyām
rasastathaivā''rdrakanāgarasya
payo'tha jīrṇe payasānnamadyāt
50.46-2
śilādvayañca triphalārasena hanyāt tridoṣa śvayathu prasahya
takraṃ pivedvā gurubhinnavarcāḥ savyoṣasauvarcalamākṣikañca
viṅvātasaṅge payasā rasairvā prāguṣṇamadyādurucūkratailam
50.50
vilvapatrarasa pūtaṃ śoṣaṇa śvayathau trije
viṅbhaṅge caiva durnāmni vidadhyāt kāmalāsu ca
50.51
śothe vāgantuje kuryyāt sekalepādiśītalam
50.52
bhallātakyā jayecchotha satilā kṛṣṇamṛttikā
māhiṣaṃ navanītaṃ vā lepāddugdhaṃ tilānvitam
50.53
yaṣṭodugdhatilairlepo navanītena sayutaḥ
śothamāruṣkaraṃ hanti cūrṇaṃ sāladalasya ca
50.54
mahiṣīkṣīrasapiṣṭairnavanītasamanvitaiḥ
bhallātakakṛtaḥ śothastilaliptaśca śāmyati
50.55
sarucakapralepastu tilavṛkṣodbhavāstṛdā
bhallātakottha śvayathuṃ hanti sarvarujāṃ dhruvam
50.56
viṣanimittottheṣu śotheṣu viṣoktaḥ pratīkāraḥ karttavyaḥ
pathyāmṛtābhārgipunarnavāgni dārvīniśāmārumahauṣadhānām
kvāthaḥ prasahyodarapāṇipādavakṣaḥsthitaṃ hantyacireṇa śotham
50.57
punarnavāmūlakaviśvadāru cchinnodbhavā citrakamūlasiddhāḥ
rasā yavāgvaśca payāṃsi yūṣāḥ śothe pradeyā daśamūlagarbhāḥ
50.58
vṛścīva devadrumanāgarairvā dantītrivṛttyūṣaṇacitrakaiśca
payaḥ susiddhaṃ vidhinā nipītaṃ gītaṃ paraṃ śothaharaṃ bhiṣagbhiḥ
50.56-2
kṣīraṃ śothahara dāru varṣābhūnāgaraiḥ śṛtam
peyaṃ vā citrakavyoṣa trivṛddāruprasādhitam
50.60
bilvamūla trikaṭuka śyāmācitrakameva ca
kṣīrametaiḥ śṛta peyaṃ śvayathorvinivāraṇam
50.61
yūṣo mūlakaśuṇṭhīnāṃ śāka vahnipunarnavā
māṇakandakṛtā hanti yavāgūḥ śothamuddhatam
50.62
sekastathārkavarṣābhū nimbakvāthena śophajit
gomūtreṇāpi kurvīta sukhoṣṇenāvasecanam
50.63
uruvūkakarañjārka varṣābhūnimbakaiḥ śṛtam
koṣṇaṃ seka praśaṃsanti śophi sarvāṅgage nṛṇām
50.64
punarnavādāruśuṇṭhī siddhārthaḥ śigrumeva ca
piṣṭvā caivāranālena pralepaḥ sarvaśothanut
50.65
vibhītakānāṃ phalamadhyalepaḥ sarveṣu dāhārttiharaḥ pradiṣṭaḥ
yaṣṭyāhvamustaiḥ sakapitthapatraiḥ sacandanaistatpiḍikāsulepaḥ
50.66
rāstrāvṛṣārka triphalāviḍaṅga śigrutvaco mūṣikakarṇikā ca
nimbārkajo vyāghranakhaḥ samūrvā suvarcikā tiktakarohiṇī ca
50.67
sakākamācī bṛhatī sakṛṣṇā punarnavānāgaracitrakaiśca
udvarttanaṃ śothiṣu mūtrapiṣṭaṃ śastaṃ tathā gosalilena sekaḥ
50.68
trūṣaṇāyo rajaḥ kṣāraḥ śothanuttriphalārajaḥ
kaṭukāyorajo vyoṣaṃ trivṛddhirvā samanvitam
50.66-2
puro mūtreṇa sevyaśca pippalī vā payonvitā
guḍena vā'bhayātukhyā viśvā vā śotharogibhiḥ
50.70
dārugugguluśaṇṭhīnāṃ kalko mūtreṇa śothajit
varṣābhūśṛṅgaverābhyāṃ kalko vā sarvaśothajit
50.71
gomūtrasya prayogo vā śīghraṃ śvayathunāśanaḥ
kalko vā girikarṇyaśca pītaḥ śothavināśanaḥ
50.72
pivedūṣṇāmbunā dāru pathyāśṛṇṭhīpunarnavāḥ
viḍaṅgātiviṣāvāsā viśvadārukaṇānvitāḥ
50.73
viḍaṅgadantīkaṭukā trivṛccitrakadāruṇāḥ
vyoṣebhakṛṣṇātriphalāḥ samādeyā hyayorajaḥ
dviguṇantu piveccūrṇaṃ payasā śothaśāntaye
50.74
sitapunarnavāmūlaṃ pītañca gosalilena nihanti
śothaṃ sarvasamutthamudarāṇi ca dustarāṇyacirāt
50.75
purāṇaṃ mānakaṃ piṣṭvā dviguṇīkṛtataṇḍulam
sādhitaṃ kṣīratoyābhyāmabhyasetpāyasantu tat
50.76
iti vātodaraṃ śothaṃ grahaṇīṃ pāṇḍutāmapi
siddho bhiṣagbhirākhyātaḥ prayogo'ya niratyayaḥ
50.77
susādhyaṃ vajrakandena pāyasaṃ yotimānataḥ
yuktaṃ kośāmratailena tenābhyaṅgaṃ prakurvvataḥ
śothaḥ praśāntimāyāti bahuduṣṭa nirantaram
50.78
ārdrakaṃ saguḍa khādet prakuñcārddhavivarddhitam
yāvatyañcapala bhuṅgyūṣakṣīrarasāśinaḥ
50.76-2
śvayathu gulmamudara kāsa śvāsamarocakam
pīnasa pāṇḍudurnāma hṛdrogañca vināśayet
50.80
guḍārdrakaṃ vā guḍanāgaraṃ vā guḍābhayā vā guḍapippalīṃ vā
karṣābhivṛddhyā tripalapramāṇa khādenraraḥ pañcamathāpi māsam
50.81
śothapratiśyāyagalāsyarogān
saśvāsakāsārucipīnasādīn
jīrṇajvarārśo grahaṇīvikārān
hanyāttathānyān kaphavātogān
50.82
ārdrakasya rasaḥ pītaḥ purāṇaguḍamiśritaḥ
ajākṣīrāṇinā śīghraṃ sarvaśothaharo bhavet
50.83
bhūnimbaviśvakalka bhuktā peyaḥ punarnavākvāthaḥ
apaharati niyatamāśu śvayathuṃ sarvvāṅgaja nṛṇām
50.84
viśvaṃ guḍena tulya vṛkṣova rasānupānamabhyastam
vinihanti sarvaśothaṃ ghanavṛndaṃ caṇḍavāyuriva
50.85
guḍapippalīśūṇṭhīnāṃ cūrṇa śvayathunāśanam
āmājīrṇapraśamana śūlaghnaṃ vastiśodhanam
50.86
gur̤ātpañcatrayaṃ grāhyaṃ śṛṅgaverapalatrayam
śṛṅgaverasamo kṛṣṇā lohaviṭ bhasmanā palam
etaccūrṇaṃ samuddiṣṭaṃ sarvaśvayathunāśanam
50.87
punarnavā dārvyamṛtā pāṭhā viśvaṃ śvadaṃṣṭrikā
rajanyo dvau bṛhatyau ca pippalyāścitrakaṃ viṣam
50.88
samabhāgāni saṃcūrṇya gavāṃ mūtreṇa vā pibet
bahuprakāraṃ śvayathu sarvagātraprasāriṇam
hanti caivodarāṇyaṣṭau vraṇāṃścaivoddhatānapi
50.86-2
siṃhāsyāmṛtabhāṇḍākī kvāthaṃ kṛtvā samākṣikam
pītvā śothaṃ jayejjantuḥ śvāsaṃ kāsaṃ jvaraṃ vamim
50.60-2
gomūtrasiddhaṃ maṇḍūraṃ surabhīrasabhāviṃtam
māṇakārḍrakakandānāṃ rasaiścāpi ca bhāvayet
50.61-2
triphalāvyoṣacavyānāṃ cūrṇaṃ pāṇitaladvayam
kṣipet susiddhe pāke ca madhunaśca paladvayam
50.62-2
nihanti sarvajaṃ śotha sarvāṅgañca viśeṣataḥ
50.63-2
punarnavāpannarasālamūlaṃ sañcudya toyārmmaṇaśeṣasiddham
caturthabhāgena ghṛtaṃ vipakka prastha tu tatkalkapalāṣṭakena
50.64-2
sasevitaṃ vātabalāsarogāṃn sarvāṃśca śothānapi dustarāśca
gulmodaraplīhagudodbhavāśca nihanti vahniṃ kurute hi puṃsām
50.65-2
punarnavācitrakadevadāru vacoṣaṇakṣāraharītakīnām
kalkena pakva daśamūlatoye ghṛtottamaṃ śothaniṣūdanaṃ syāt
50.66-3
sacitrakādhānyayavānipāṭhā sadīṣyakāstryūṣaṇavetasāmlāḥ
viśvotpalaṃ dāḍimayāvaśūkaṃ sapippalīmūlamathāpi cavyam
50.97
piṣṭvākṣamātrāṇi jalār̤hakena
paktvā ghṛtaprasthamathopayuñjyāt
aṃrśāsi gulmaṃ śvayathuñca kṛtsnaṃ
nihanti vahni kurute ca dīptam
50.68-2
kṣīraṃ ghaṭe citrakakalkalipte dadhyāgataṃ sādhu vimathya tena
tajjaṃ ghṛta citrakamūlagarbhaṃ takraṇa siddha' śvayathughnamagrayam
arśo'tisārānilagulmamehāṃstaddhanti sambarddhayate ca vahnim
50.66-4
māṇakakvāthakalkābhyāṃ ghṛtaprastha vipācayet
ekaja dvandvaja śothaṃ tridoṣañca vyapohati
50.100
sthalapadmapalānyaṣṭau tryūṣaṇasya catuṣpalam
ghṛtaprasthaṃ pacedetairdattvā kṣīraṃ caturguṇam
pañca kāsān harecchīghra' śothañcaiva sudustaram
50.101
rasena vipacetsarpiḥ pañcakolakulatthayoḥ
punarnavāyāḥ kalkena tatpara śothanāśanam
50.102
śuṣkamūlakavarṣābhū dārūrāsnāmahauṣadhaiḥ
pakvamabhyañjanāt taila samūla śothanāśanam
50.103
savetasāḥ kṣīravatāṃ drumāṇāṃ tvacaḥ samañjiṣṭhalatā mṛṇālāḥ
sacandanaṃ padmakavālakau ca paitte pradehastu satailapākaḥ
50.104
iti vetasādya pradehaḥ
yavān kulatthān kolāṃśca daśamūlañca sādhayet
etatkaṣāye vipacettailaṃ kṣīracaturguṇam
50.105
śatāvarījīvanīyaiḥ piṣṭaiḥ samadhuśigrubhiḥ
pānābhyaṅgājjayatyāśu śvayathuṃ mārutolbaṇam
50.106
iti yavādya tailam
śaileyakuṣṭhāgarudārukauntī tvak pañcakolāmbuśaṭī samustaiḥ
priyaṅgusthauṇeyakahemamāṃsī tālīśapatraplavapañcadhānyaiḥ
50.107
śrīveṣṭakaṃ dhyāmakapippalībhiḥ pṛkkānakhaiścaiva yathopalābham
vātotthite'bhyaṅgamanupraśanti tailaṃ siddhaṃ supiṣṭairapi ca pradeham
50.108
iti śailādya tailam
pañcamūlaṃ salavaṇaṃ saralaṃ devadāru ca
hastikarṇapalāśasya phalāni niculasya ca
50.106-2
palāśa kākanāsā ca guḍūcī devapuṣpakam
ahiṃsrā śreyasī hiṃsrā vatsagandhā punarnavā
50.110
kāyasthā ca vayasthā ca dāruko jaṭilā jaṭā
alambuṣorubūkañca prapunnāṭaṃ sanāgaram
50.111
śigrugodhāvatībhārgī tarkārī pauṣkarī jaṭā
etaiḥ siddhaṃ yathā lābha tailamabhyañjanaistribhiḥ
50.112
nihanyudīrṇaṃ śvayathu jantorvātakaphātmakam
50.113
iti pañcamūlādya tailam
dvipañcamūlasya pacetkaṣāye kaṃse'bhayānāñca śataṃ guḍācca
lihetsusiddhe ca vinīya cūrṇaṃ vyoṣaṃ trisaugandhyamupasthite ca
50.114
prasthārddhamātraṃ madhunaḥ suśīte kiñcicca cūrṇādapi yāvaśūkāt
ekābhayāṃ prāśya tataśca lehācchuktiṃ nihanti śvayathuṃ pravṛddham
50.115
śvāsajvarārocakamehagulmaplīhāstridoṣodarapāṇḍurogān
kāśyamavātāsṛgamlapittaṃ vaivarṇyamūtrānilaśukradoṣān
50.116
kiñcica karṣaparyāyaḥ śuktirarddhapalaṃ matam
nidadhyāt madhuno māna vyoṣādyairmiśritasya ca
50.117
daśamūlyā harītakyā tulyaṃ kaṃsaharītakī
mānaṃ tenātra tantratyaṃ carake prāha jejjaṭaḥ
50.118
daśamūlīkaṣāyasya kaṃse pathyāśataṃ guḍāt
tulā paced ghane dadyāt vyoṣakṣāracatuṣpalam
50.119
trijātakaṃ sucūrṇīśaṃ prasthārddha madhunā lihet
daśamūlīharītakyaḥ śothaṃ ghnanti sudustaram
50.120
jvarārocakagulmārśo mehapāṇḍūdarāmayān
śvāsakāśyamavātāmla pittaṃ vahneśca mandatām
50.121
yathā doṣañca tīkṣṇāni vamanāni virecanānuvāsanāni
ajasramupaseveta śirābhiścābhīkṣṇaṃ śoṇitamavasecayedanyatra
pāṇḍuśothādibhiriti
purāṇayavaśālyannaṃ daśamūlopasādhitam
alpamalpaṃ kaṭusnehaṃ bhojanaṃ śothine hitam
50.122
piṣṭānnamlaṃ lavaṇāni madyaṃ mṛdaṃ divāsvapnamajāṅgalañca
payo guḍa tailamatho gurūṇi śothaṃ jighāṃsuḥ parivarjayettu
50.123
trikaṭūṭūṣaṇaṃ dantī viḍaṅgaṃ triphalā tathā
citrako devadāruśca trivṛcca gajapippalī
50.124
cūrṇānyetāni tulyāni dviguṇaṃ syādayo rajaḥ
kṣīreṇa pītametattu śreṣṭhaṃ śvayathunāśanam
50.125
punarnavāmṛtāvārddhi gavākṣībhāṇḍiśigrukāḥ
sūryāvarttakamūlañca pṛthagaṣṭapalaṃ jale
50.126
pādaśeṣe śṛte droṇe supūte vastragālite
vidhivatpācitaṃ pūtaṃ yojyañca puṭanakramaiḥ
50.127
lohacūrṇāṣṭapalakaṃ pacettāmrādipātrake
arkasya dvipalaṃ kṣīra snuhīkṣīra catuṣpalam
50.128
paladvayaṃ kauśikasya gandhakasya palaṃ tathā
palārdhaṃ pāradaṃ tatra vidhivacchodhitaṃ kṣipet
50.129
siddhe'vatārite cūrṇaṃ vakṣyamāṇa nidhāpayet
kaṅguṣṭhavahnikaṃ dantī gavācyākhaṇḍakarṇajam
50.130
palāśasya ca bījāni kañcukītālamūlikā
triphalā vā kṛmiripu trivṛddantībhavaṃ tathā
50.131
sūryāvarttaṃgavākṣyaśca varṣābhūvajravallijam
eṣā lohasamā mātrā bhāṇḍe snigdhe sugopite
50.132
sasthāpite tataḥ śuddhau suyogādasya sarvaśaḥ
udarāṇi pāṇḍurogāśca kāmalā sahalīmaka
50.133
arśobhagandaraṃ kuṣṭhaṃ kṛmiḥ śūlaṃ tathaiva ca
ye cānye vividhā rogāścirakālānubandinaḥ
50.134
te sarve nāśamāyānti prayogādasya sarvaśaḥ
nātaḥparataraṃ kiñcit śothodaravināśanam
Linked texts (22)
- Bhāvaprakāśa (another edition) — Sanskrit
- Mādhavanidāna (Rugviniścaya) — Mādhavakara, Sanskrit
- Cakradatta (Cikitsāsaṅgraha) — Cakrapāṇidatta, Sanskrit
- Siddhayoga (Vṛndamādhava) — Vṛnda, Sanskrit
- Aṣṭāṅgahṛdayasaṃhitā — Vāgbhaṭa, Sanskrit
- Aṣṭāṅgasaṃgraha — Vāgbhaṭa, Sanskrit
- Kāśyapasaṃhitā (Vṛddhajīvakīyatantra) — Mārīca Kaśyapa & Vātsya, Sanskrit
- Vāgbhaṭasaṃhitā — Vāgbhaṭa, Sanskrit
- Āyurvedadīpikā (ed. Yādavjī Trikamjī Ācārya) — Sanskrit
- Bheḷasaṃhitā — Bheḷa, Sanskrit
- Gadanigraha — Soḍhala, Sanskrit
- Mādhavacikitsā — Mādhava Bhaṭṭa, Sanskrit
- Nidāna (Mādhava Bhaṭṭa) — Mādhava Bhaṭṭa, Sanskrit
- Siddhayoga (Vṛndasuni) — Vṛndasuni, Sanskrit
- Bhaiṣhajyaratnāvalī — Sanskrit
- Nityanāthatantra — Sanskrit
- Rasendrasārasaṃgraha (Gopāla Kṛṣṇā) — Gopāla Kṛṣṇā 1800, Sanskrit
- Vaidyamanoramā — Kālidāsa, Sanskrit
- Vīrasiṃhāvaloka — Vīrasiṃha, Sanskrit
- Siddhisāra — Sanskrit
- Siddhasāra — Ravigupta, Sanskrit
- Vīrasiṃha — Bhoja, Sanskrit