Cikitsasarasangraha (Vangasena) 70
Cikitsāsārasaṅgraha (Vaṅgasena) 70
- Language
- Sanskrit
70.66
nārikelaphalaprastha piṣṭa ghṛtavibharjitam
prasthaṃ prasthaṃ samādāya śuṇṭhyāśṛṅgañca tad yutam
70.67
dviprasthaṃ nārikelāmbu tatsama kṣīrameva ca
dhātryāśca svarasaprasthaṃ khaṇḍasyāpi tulā nyaset
70.68
ekīkṛtya pacetsarvaṃ śanairmṛdvahninā bhiṣak
siddhaśīte pradātavya cūrṇaṃ tatra sukaṇḍitam
70.66-2
trikaṭuḥ sacaturjātaḥ pratyekaṃ tu palonmitam
dhātrījīrakayugmañca dhānyaka granthiparṇakam
70.70
tugāpayodacūrṇāni trikarṣañca pṛthak pṛthak
madhunaḥ palāni catvāri snigdhe bhāṇḍe nidhāpayet
70.71
karṣapramāṇaṃ karttavyaṃ rasa yūṣaṃ pibedanu
amlapittaṃ nihanyāśu śūlaṃ caiva sudustaram
70.72
pariṇāmabhavaṃ śūlaṃ pṛṣṭhaśūlaṃ ca nāśayet
annopari bhavaṃ śūlaṃ hṛcchūlaṃ ca sudustaram
70.73
sarvaśūlaharaṃ śreṣṭhaṃ vāyorve gaṃ yathāgiriḥ
kaṇṭhadāhaṃ ca hṛddāhaṃ chardiṃ tṛṣṇāṃ sudāruṇām
70.74
kāsaṃ pañcavidhaṃ caiva raktapittaṃ sudāruṇam
pīnasañca pratiśyāyaṃ yakṣmāṇaṃ vinihanti ca
70.75
paraṃ vājīkaraṃ śreṣṭhaṃ balapuṣṭivivarddhanam
agnisandīpanakaraṃ rasāyanamidaṃ śubham
70.76
mūtrarogeṣu sarveṣu vātarogeṣu śasyate
gudajāni ca sarvāṇi tāṃstān rogānnihanti ca
70.77
rogānīkavināśāya lokānugrahahetunā
aśvibhyāṃ nirmitaṃ śreṣṭhamamṛtākhya rasāyanam
70.78
iti nārikelāmṛtam
trikaṭu triphalā musta bījaṃ caiva viḍaṅgajam
elāpatraṃ ca sarvāṇi samabhāgāni kārayet
70.76-2
yāvantyetāni sarvāṇi lavaṅgaṃ tatsamaṃ bhavet
sarvacūrṇād dviguṇitaṃ trivṛccūrṇaṃ ca kārayet
70.80
yāvantyetāni sarvāṇi tāvatī śarkarā bhavet
sarvamekīkṛtaṃ pātre snigdhe caiva nidhāpayet
70.81
bhojanādau tato bhakṣyenmāṣāṣṭakamidaṃ śubham
śītatoyānupānañca nārikelodakaṃ tathā
70.82
tato yatheṣṭamāhāraṃ kuryyāt kṣīrodanañca vai
amlapitta haratyāśu śūladurnāmanāśanam
70.83
pramehaṃ viṃśatiñcaiva mūtrāghātaṃ tathāśmarīm
atibalakaraṃ cūrṇamagastimanibhāṣitam
70.84
pippalyāḥ kuḍavaṃ cūrṇaṃ ghṛtasya kuḍava dvayam
palaṃ ṣoḍaśakaṃ khaṇḍācchatāvaryāḥ palāṣṭakam
70.85
śivāyāḥ svarasasyāpi palaṃ ṣoḍaśakaṃ matam
kṣīraprasthadvaye sādhye lehībhūte'tra nikṣipet
70.86
trijātakābhayājājī dhānyamustāśivātugāḥ
eteṣā kārṣikaṃ cūrṇaṃ karṣārddhaṃ kṛṣṇajīrakam
70.87
nāgaraṃ nāgara jātīphala samaricaṃ himam
dattvā palatrayaṃ kṣaudraṃ snigdhabhāṇḍe viniikṣipet
70.88
prātaryathābalaṃ lihyā damlapittapraśāntaye
hṛllāsārocakaccharddipipāsādāhanāśanam
70.86-2
kūṣmāṇḍakaraso grāhyaḥ phalānāṃ śatamātrakam
rasatulyaṃ gavāṃ kṣīra dhātrīcūrṇaṃ palāṣṭakam
70.60
laghvagninā pacettāvat yāvadbhavati piṇḍitam
dhātrītulyā sitā yojyā palārddhaṃ lehayedanu
70.61
khaṇḍakūṣmāṇḍakaṃ khyāta mamlapittaṃ niyacchati
drākṣāmṛtāśakrapaṭolapatraiḥ sośīradhātrīghanacandanaiśca
trāyantikā padmakirātadhānyaiḥ kalkaiḥ pacetsarpirupetamebhiḥ
70.62
yuñjīta mātrāṃ sahabhojanena sarvartupāne'pi bhiṣagviddhyāt
balāsapitta grahaṇīṃ pravṛddhā kāsāgnisādaṃ jvaramamlapittam
sarvaṃ nihanyād ghṛtametadāśu samyak prayukta hyamṛtopamañca
70.63
drākṣāpathye same katvā tayostulyāṃ sitāṃ kṣipet
saṅkhyāñcadvayamita piṇḍikāṃ kārayedbhiṣak
70.64
tā khādedamlapittārtto hṛtkaṇṭhadahanāpahām
hṛnmūrcchābhramamandāgnināśinīṃ cāmavātahām
Linked texts (8)
- Cakradatta (Cikitsāsaṅgraha) — Cakrapāṇidatta, Sanskrit
- Rasaratnasamuccaya — Vāgbhaṭa (alchemist), Sanskrit
- Siddhayoga (Vṛndamādhava) — Vṛnda, Sanskrit
- Nityanāthatantra — Sanskrit
- Bhaiṣhajyaratnāvalī — Sanskrit
- Rasendrasārasaṃgraha (Gopāla Kṛṣṇā) — Gopāla Kṛṣṇā 1800, Sanskrit
- Gadanigraha — Soḍhala, Sanskrit
- Siddhayoga (Vṛndasuni) — Vṛndasuni, Sanskrit