Pramāṇa · Search · About · API

Cikitsasarasangraha (Vangasena) 70

Cikitsāsārasaṅgraha (Vaṅgasena) 70

Language
Sanskrit

70.66

nārikelaphalaprastha piṣṭa ghṛtavibharjitam
prasthaṃ prasthaṃ samādāya śuṇṭhyāśṛṅgañca tad yutam

70.67

dviprasthaṃ nārikelāmbu tatsama kṣīrameva ca
dhātryāśca svarasaprasthaṃ khaṇḍasyāpi tulā nyaset

70.68

ekīkṛtya pacetsarvaṃ śanairmṛdvahninā bhiṣak
siddhaśīte pradātavya cūrṇaṃ tatra sukaṇḍitam

70.66-2

trikaṭuḥ sacaturjātaḥ pratyekaṃ tu palonmitam
dhātrījīrakayugmañca dhānyaka granthiparṇakam

70.70

tugāpayodacūrṇāni trikarṣañca pṛthak pṛthak
madhunaḥ palāni catvāri snigdhe bhāṇḍe nidhāpayet

70.71

karṣapramāṇaṃ karttavyaṃ rasa yūṣaṃ pibedanu
amlapittaṃ nihanyāśu śūlaṃ caiva sudustaram

70.72

pariṇāmabhavaṃ śūlaṃ pṛṣṭhaśūlaṃ ca nāśayet
annopari bhavaṃ śūlaṃ hṛcchūlaṃ ca sudustaram

70.73

sarvaśūlaharaṃ śreṣṭhaṃ vāyorve gaṃ yathāgiriḥ
kaṇṭhadāhaṃ ca hṛddāhaṃ chardiṃ tṛṣṇāṃ sudāruṇām

70.74

kāsaṃ pañcavidhaṃ caiva raktapittaṃ sudāruṇam
pīnasañca pratiśyāyaṃ yakṣmāṇaṃ vinihanti ca

70.75

paraṃ vājīkaraṃ śreṣṭhaṃ balapuṣṭivivarddhanam
agnisandīpanakaraṃ rasāyanamidaṃ śubham

70.76

mūtrarogeṣu sarveṣu vātarogeṣu śasyate
gudajāni ca sarvāṇi tāṃstān rogānnihanti ca

70.77

rogānīkavināśāya lokānugrahahetunā
aśvibhyāṃ nirmitaṃ śreṣṭhamamṛtākhya rasāyanam

70.78

iti nārikelāmṛtam
trikaṭu triphalā musta bījaṃ caiva viḍaṅgajam
elāpatraṃ ca sarvāṇi samabhāgāni kārayet

70.76-2

yāvantyetāni sarvāṇi lavaṅgaṃ tatsamaṃ bhavet
sarvacūrṇād dviguṇitaṃ trivṛccūrṇaṃ ca kārayet

70.80

yāvantyetāni sarvāṇi tāvatī śarkarā bhavet
sarvamekīkṛtaṃ pātre snigdhe caiva nidhāpayet

70.81

bhojanādau tato bhakṣyenmāṣāṣṭakamidaṃ śubham
śītatoyānupānañca nārikelodakaṃ tathā

70.82

tato yatheṣṭamāhāraṃ kuryyāt kṣīrodanañca vai
amlapitta haratyāśu śūladurnāmanāśanam

70.83

pramehaṃ viṃśatiñcaiva mūtrāghātaṃ tathāśmarīm
atibalakaraṃ cūrṇamagastimanibhāṣitam

70.84

pippalyāḥ kuḍavaṃ cūrṇaṃ ghṛtasya kuḍava dvayam
palaṃ ṣoḍaśakaṃ khaṇḍācchatāvaryāḥ palāṣṭakam

70.85

śivāyāḥ svarasasyāpi palaṃ ṣoḍaśakaṃ matam
kṣīraprasthadvaye sādhye lehībhūte'tra nikṣipet

70.86

trijātakābhayājājī dhānyamustāśivātugāḥ
eteṣā kārṣikaṃ cūrṇaṃ karṣārddhaṃ kṛṣṇajīrakam

70.87

nāgaraṃ nāgara jātīphala samaricaṃ himam
dattvā palatrayaṃ kṣaudraṃ snigdhabhāṇḍe viniikṣipet

70.88

prātaryathābalaṃ lihyā damlapittapraśāntaye
hṛllāsārocakaccharddipipāsādāhanāśanam

70.86-2

kūṣmāṇḍakaraso grāhyaḥ phalānāṃ śatamātrakam
rasatulyaṃ gavāṃ kṣīra dhātrīcūrṇaṃ palāṣṭakam

70.60

laghvagninā pacettāvat yāvadbhavati piṇḍitam
dhātrītulyā sitā yojyā palārddhaṃ lehayedanu

70.61

khaṇḍakūṣmāṇḍakaṃ khyāta mamlapittaṃ niyacchati
drākṣāmṛtāśakrapaṭolapatraiḥ sośīradhātrīghanacandanaiśca
trāyantikā padmakirātadhānyaiḥ kalkaiḥ pacetsarpirupetamebhiḥ

70.62

yuñjīta mātrāṃ sahabhojanena sarvartupāne'pi bhiṣagviddhyāt
balāsapitta grahaṇīṃ pravṛddhā kāsāgnisādaṃ jvaramamlapittam
sarvaṃ nihanyād ghṛtametadāśu samyak prayukta hyamṛtopamañca

70.63

drākṣāpathye same katvā tayostulyāṃ sitāṃ kṣipet
saṅkhyāñcadvayamita piṇḍikāṃ kārayedbhiṣak

70.64

tā khādedamlapittārtto hṛtkaṇṭhadahanāpahām
hṛnmūrcchābhramamandāgnināśinīṃ cāmavātahām

Linked texts (8)